Psychologia
społeczna
Panorama dyscypliny
wprowadzenie
WSB –NLU 2010/11
Wykład 1
Dr Krzysztof Brocławik
Psychologia
społeczna
Panorama dyscypliny
wprowadzenie
WSB –NLU 2010/11
Wykład 1
Dr Krzysztof Brocławik
Nie wróci zbyt
szybko…
Psychologia społeczna -
elementy
Zakres przedmiotu
Sylabus
Literatura
Warunki zaliczenia
Egzamin (dwa cząstkowe/1 sesemstr)
Aktywna obecność
Projekt badawczy (mini)
Referat, esej, opracowanie
Co się tu dzieje?
Psychologia społeczna…
Co tworzy dyscyplinę
naukową, np. psychologię
społeczną?
Historia?
Szkoły naukowe?
Problematyka?
Wielkie eksperymenty?
Teorie?
Wielkie indywidualności?
Trendy i mody?
…………………………
Historyczne początki kraje
anglojęzyczne
Herbert Spencer (1820-1903): Zasady
socjologii (1876)
Lester Ward (1841-1913): Dynamic
sociology (1883)
James Baldwin - 1897 - pierwsze użycie
słowa „psychologia społeczna”
1898 - Norman Triplett - pierwszy
eksperyment w dziejach psychologii
społecznej (facylitacja społeczna)
Zawsze ktoś robił coś
wcześniej
1918 - W. Thomas
i F. Znaniecki -
Chłop polski w
Europie i Ameryce
- wprowadzenie
pojęcia „postawa”
1928 - Thurstone
- Pierwsze
skalowanie
postaw
Pierwsze czasopisma i
towarzystwa
1925 - zmiana tytułu Journal of
Abnormal Psychology na: Journal of
Abnormal and Social Psychology
1936 - powstaje Society for the
Psychological Study of Social Issues -
afiliowane później przy American
Psychological Association
Książki i czasopisma
1954 - Lindzay i Aronson: Handbook of
Social Psychology (2 tomy)
1968 - 5 tomów
1985 - 2 tomy
lata 90-te - 2 tomy
1965 - Journal of Experimental Social
Psychology
Książki i czasopisma
1967 - Journal of
Personality and
Social Psychology
(powstało na
bazie: Journal of
Abnormal and
Social
Psychology)
Główne ośrodki w Ameryce
po
II Wojnie Światowej
Yale University: Institute of Human
Relations (m.in. CarlI Hovland, William
McGuire)
University of Michigan: Theodor
Newcomb, Renzis Likert
Harvard University: The Department of
Social Relations (Gordon Allport,
socjologowie: Talcott Parsons, Clyde
Kluckhohn, Pitirim. Sorokin)
MIT: Kurt Lewin i jego uczniowie
Ważne wątki problemowe
1934 - LaPierre - Pierwsze badanie
zgodności postaw z zachowaniami
Badania nad zmianami postaw (C.I.
Hovland, M. Sherif, McGuire, Th.
Newcomb i inni)
Badania nad uprzedzeniami
1954: Floyd Allport – „The nature of
prejudice”
Ważne wątki problemowe
1945 - Dynamika
grup – nowa
nauka?
Działania na rzecz
uczenia się
nowych zachowań
– grupy T
Badania na
osiedlu dla
weteranów
Ważne wątki problemowe
1961 - M. Sherif -
badania nad
tworzeniem się i
zanikaniem
konfliktów
międzygrupowych
1950 – Robert
Bales Interaction
process analysis –
małe grupy
Klasycy drugiej fali
George Caspar
Homans
Prawa
funkcjonowani
a małych grup
Wymiana
społeczna
Potrzeby ludzi
II Wojna światowa
Zapotrzebowanie
na wiedzę, badania
– psychologia
społeczna w
lotnictwie
Napływ wybitnych
postaci z Europy
Początki studiów
nad nazizmem i
holocaustem
II Wojna światowa
Rozwój badań nad postawami
C. I. Hovland i inni: (1949/1950). Studies
in Social Psychology in World War II - 3
tomy - badania nad preferencjami i
postawami żołnierzy amerykańskich
1950: Theodor Adorno i
współpracownicy z Berkeley University:
„The Authoritarian Personality”
Eksperyment
Eksperyment
Salomona Ascha
Racjonalizacja –
badanie procesów
spostrzegania
wzrokowego
Ocena porównawcza
długości trzech linii
Grupy pięcioosobowe
Cztery osoby
współpracowały z
eksperymentatorem
Eksperyment
Eksperyment Salomona Ascha
Racjonalizacja – badanie procesów
spostrzegania wzrokowego
Ocena porównawcza długości trzech linii
Grupy pięcioosobowe
Cztery osoby współpracowały z
eksperymentatorem
Nowe życie eksperymentu –
50+
Serge Moscovici
Eksponowanie
niejednoznacznyc
h przeźroczy
Wyłonienie się
odmiennego
poglądu
Konsekwencja
Konwersja i efekt
kuli śniegowej
Nowe życie eksperymentu –
50+
Aktywne mniejszości
Konieczność co najmniej jednej
wystające i pozytywnej cechy w obrazie
poznawczym
Konsekwencja rodzi elitę
Mniejszość stosuje wyszukane strategie i
taktyki
Dwie psychologie społeczne:
„psychologiczna” i
„socjologiczna”
Pierwsze książki z zakresu psychologii
społecznej
William McDougall (1908): An introduction
to social psychology. London
Edward A. Ross (1908): Social psychology:
An outline and sourcebook. New York.
McDougall - cytował tylko psychologów
(np. Jamesa Baldwina)
Ross - cytował tylko socjologów (np.
Charlesa Cooleya)
Tendencje lata 60-te i 70-te
Zanik wielkich szkół - odejście wielkich
indywidualności lub wycofanie się z
życia zawodowego
Coraz większy rozziew między
psychologiczną i socjologiczną
psychologią społeczną
Psychologia społeczna staje się coraz
bardziej eksperymentalna i poznawcza
What is „social” in social psychology?
Tendencje w latach 60-tych
i 70-tych
Psychologia społeczna coraz mniej
stosowana
„Mody w psychologii społecznej” -
pojawiające się i zanikające kierunki
(komunikacja w grupach, małe grupy,
teorie równowagi, teorie złożoności
poznawczej itd.)
Tendencje Lata 80-te i 90-te
Rola afektu
Procesy automatyczne i kontrolowane
Badania stereotypów
Badania mniejszości grupowych,
narodowych, płciowych itd.
Pragmatyczne koncepcje myślenia
społecznego
Psychologia w działaniu
Psychologia społeczna w
Europie
Henri Tajfel (Wielka Brytania)
Badania nad kategoryzacją społeczną,
tożsamością społeczną, wzajemną
percepcją grup, stereotypizacją
Autor teorii akcentuacji w percepcji grup
Serge Moscovici (Szwajcaria)
Badania nad wpływami grupy na
postawy jednostki, relacje mniejszość -
większość grupowa itd.
Psychologia społeczna w
Europie
Guido Peeters (Belgia)
Badania nad asymetrią pozytywno-
negatywną (inklinacja pozytywna, efekt
negatywności)
Badania nad kategoriami spostrzegania
społecznego (rozróżnienie cech korzystnych
dla siebie - korzystnych dla innych)
Badania nad personalnymi vs.
apersonalnymi stylami percepcji (SO vs. 3P)
Współczesność -
postmodernizm w psychologii
społecznej
Reakcja na eksperymentalną psychologię
społeczną:
Konstruktywizm w socjologii i psychologii
(Berger i Luckmann, Rom Harre, Ken
Gergen)
Teorie konstruktów osobistych i
schematów poznawczych (człowiek
„konstruuje” świat)
Zanik badań nad trafnością percepcji
społecznej
Ważne nazwiska w okresie
przed i po II Wojnie
Światowej
Floyd Allport
Theodor
Newcomb
Gardner Murphy
Robert Bales
George Homans
Salomon Asch
Leon Festinger
Morton Deutsch
Albert Bandura
Robert Zajonc
Kurta Lewin – Mojżesz
psychologii społecznej
Osobista ewolucja
Poszukiwania
metodologiczne
Nowe obszary
Kompletny
naukowiec
Metodolog
Teoretyk
Praktyk
Krut Lewin – koleje życia
1890 – Mogilno (Pomorze)
1914 – Służba wojskowa: ranny,
odznaczony
1916 – Doktorat w Berlinie
1917 – Ożenił się z Marie Landsberg
1921 – Privatdozent Uniwersytetu
Berlińskiego
1929 - Ożenił się z Gertrud Weiss
1931 – Córka Miriam
Krut Lewin – koleje życia
1932 – Visiting profesor Stanford
1933 – Emigracja do USA
1933 – Cornell University
1935 - „A Dynamic Theory of Personality”
1935 – Iowa University; Child Welfare
Station
1936 – „Principles of Topological
Psychology”
1940 – Obywatel USA
Krut Lewin – wpływy
Wielokulturowe Pomorze?
Poszukiwania po wielu uniwersytetach
Niemiecki patriota
Berlin – Carl Stumpf, Ernst Casirer
Dwa podejścia do doktoratu
Kontakty ze światem pracy
Doświadczenie dyskryminacji
Perspektywa Palestyńska…
Nazizm i jego konekwencje
Kurta Lewin – studium
przypadku
Wieczny człowiek
marginesu ?
Psycholog emigrant –
największa kariera w
USA
Nie uczył w
pierwszorzędnych
uczelniach i nie miał
prestiżowych funkcji
z wyboru
Wszystko zaczęło się od Kurta
Lewina i jego uczniów
?
Bluma Zeigarnik
Leon Festinger
Ralph Lippit
Kurt Back
Dorwin Cartwight
Morton Deutsch
John Thibault,
Harald Kelly t
Co stworzyło psychologię
społeczną naprawdę?
Historia?
Szkoły naukowe?
Problematyka?
Wielkie eksperymenty?
Teorie?
Wielkie indywidualności?
Trendy i mody?
…………………………
Do zobaczenia