Układy motywacyjne 

mózgu, mechanizmy 

zdobywania i unikanie

Natalia Piłat

Agnieszka Taras

Mechanizm zdobywania i unikania



Pozwalają przystosować się do otoczenia



Utrzymać homeostazę organizmu



Zachować przedłużenie gatunku



Za przebieg tych mechanizmów odpowiada prawie całe 

mózgowie

Mechanizm zdobywania (apeptytywny, 

konsumowania)



Aktywność somatyczna w kierunku zdobywania 

(pokarmu, termoregulacji, poboru wody, przedłużenia 

gatunku, zadowolenia psychicznego)



Podejmuje działania przynoszące korzyści



Leki psychomimetyczne pobudzają mechanizm 

zdobywania

Unikanie (awersja)



Hamuje aktywność somatyczną



Wyzwala reakcję ucieczki (w najsilniejszej formie)



Chroni organizm przed działaniem szkodliwych 

czynników lub bodźców



Odczuwanie negatywnych emocji



Leki uspokajające hamują mechanizm unikania

Ośrodki motywacyjne



Ośrodki to skupiska neuronów, których pobudzenie 

wyzwala ściśle określone reakcje



Zlokalizowane w międzymózgowiu (głównie 

podwzgórze)



Ośrodki motywacyjne:

-Pokarmowy 

-Termoregulacji

-Agresji i ucieczki

-Rozrodczy

Ośrodek pokarmowy

A) głodu



W części bocznej podwzgórza (j. Brzuszno-boczne) 

B) sytości



W przyśrodkowej części podwzgórza (j. Brzuszno-

przyśrodkowe)



Oba pozostają we wzajemnych stosunkach 

zwrotnych i możliwe jest utrzymanie stałej masy 

ciała



Pobudliwość jest zależna od krótkotrwałych i 

długotrwałych mechanizmów kontroli łaknienia

Długotrwała kontrola łaknienia

Ośrodek pragnienia

Czynność ośrodka pragnienia jest sprzężona z 

ośrodkiem termoregulacji, ośrodkiem głodu, 

ośrodkiem sytości i neuronami 

neurosekrecyjnymi

Ośrodek termoregulacji



W części przedniej podwzgórza (z ok. przedwzrokową), 



W cz. przedniej- ośrodki chroniące przed przegrzaniem, 

gł. neurony termowrażliwe



w cz. tylnej- mechanizm zapobiegający nadmiernemu 

oziębieniu organizmu, mało wrażliwa na zmiany 

temperatury



Ośrodki działają pod wpływem informacji z 

termodetektorów zlokalizowanych poza OUN i tych w 

podwzgórzu

Ośrodek agresji i ucieczki

Elementy tworzące ośrodki rozsiane są w całym 

podwzgórzu i na pograniczu wzgórza i podwzgórza

Ośrodek rozrodczy



Bierze udział w utrzymaniu gatunku



Czynność zależna od płci 



Wydziela substancje, które uwalniają hormony 

gonadotropowe przedniego płata przysadki.



Substancje uwalniające hormony gonadotropowe są 

wytwarzane głównie w guzie popielatym i okolicy 

przedniej podwzgórza.



Ośrodki są wrażliwe na stężenie estrogenów i 

testosteronu, regulują podstawowe elementy napędu 

płciowego.



Bardziej złożone mechanizmy – np. poszukiwanie 

partnera są związane z układem limbicznym.

Krąg limbiczno- śródmózgowiowy