Cykl miesiączkowy

Prawidłowy cykl miesiączkowy



Długość 24-32 dni , przeciętnie 28 dni



Miesiączka jest efektem złożonych przemian

w błonie śluzowej macicy zachodzących pod

wpływem hormonów



Obecność krwawienia miesięcznego świadczy

o braku zagnieżdżenia zapłodnionej komórki

jajowej / braku zapłodnienia.



Regularne miesiączki są wynikiem

prawidłowej funkcji podwzgórza, przysadki,

jajników i macicy.



Cykl miesiączkowy: 1 dzień krwawienia - 1

dzień cyklu.

Jajnik ( ovarium )



Parzysty narząd położony w jamie

brzusznej po obu stronach macicy .



Budowa:



wymiary 4x2x1 cm.



Nabłonek płciowy/błona biaława



zrąb

jajnika.



Kora jajnika (pęcherzyki jajnikowe)



Rdzen jajnika ( n. krwionośne i chłonne)



Funkcja:



Cykliczne uwalnianie gamet ( owocyty II

rz.)



Cykliczne wytwarzanie hormonów

płciowych – estradiol (E2) i progesteron (P).

Cykl jajnikowy



Od uzyskania dojrzałości płciowej

(pokwitanie) do menopauzy.



Składa się z 2 faz



I faza folikularna zakończona owulacją

(pęknięciem pęcherzyka dominującego i

uwolnienie kom. jajowej) – trwa 14 dni



II faza lutealna – przekształcenie

pękniętego pęcherzyka w ciałko żółte,

które następnie zanika – przy braku

zapłodnienia. Trwa 14 dni.

Follikulogeneza



7 mc. Życia płodowego



powstaje ok. 6 mln

pęcherzyków



2 mln przy narodzinach



pokwitanie ok. 400 000 pęcherzyków

pierwotnych w obu jajnikach.



Pęcherzyki pierwotne



Pęcherzyki wtórne



wzrost (namnożenie kom. ziarnistych )



pęcherzyki

wtórne

(wiele warstw kom. Ziarnistych).



Osłonka zewnętrzna pęcherzyka

, której część

wewnętrzną stanowią

komórki tekalne – warstwa

tekalna.



Pewna ilość pęcherzyków pierwotnych i wtórnych

wchodzi codziennie w fazę dalszego wzrostu



wytworzenie jamki (antrum)



Pęcherzyki

Antralne



Powyższe przemiany są zależne od miejscowych

czynników wzrostu i różnicowania się.

Follikulogeneza cd.



Duże pęcherzyki antralne zawierają jamkę

wypełnioną płynem pęcherzykowym (kom.

ziarnste),

wrażliwość na gonadotropiny



Są one wrażliwe na FSH



dalszy rozwój

(

Rekrutacja

- faza lutealna poprzedniego cyklu)



Pęcherzyk antralny najbardziej wrażliwy na FSH



pęcherzyk dominujący (selekcja),

dzieje się to

tuż przed miesiączką (↑↑↑ FSH)



Kom. Ziarniste pęcherzyka dominującego wytwarzają

białko regulacji pęcherzykowej FRP



FSH

!!!



FRP



hamuje syntezę estrogenów w pozostałych

pęcherzykach



zanik pęcherzyków.



Powstanie pęcherzyka dominującego powoduje zanik

innych pęcherzyków

(atrezja).

Follikulogeneza cd.



Pęcherzyk dominujący



pęcherzyk

wzrastający (pojawia sięw okresie krwawienia

miesięcznego)



Pęcherzyk wzrastający



Pęcherzyk Graafa

(pęcherzyk przedowulacjny o śr < 20mm.)



W p.d i p. Graafa nastepuje intensywny

wzrost kom ziarnistych oraz rozrost kom

tekalnych



Kom tekalne wytwarzają estrogeny (E2)



inicjowanie zmian fizjologicznych w układzie

rozrodczym oraz ↑ GnRH



pik LH

Owulacja

Na skutek gwałtownego ↑ LH ( peak)

następuje pękniecie pęcherzyka Graafa i

wydostanie się komórki jajowej( otoczonej

resztką komórek ziarnistych – wieniec

promienisty) wraz z płynem

pęcherzykowym, w procesie tym biorą

również udział prostaglandyny.

Ciałko żółte



Ciałko żółte powstaje po owulacji z warstwy

komórek ziarnistych pękniętego pęcherzyka

Graafa. W procesie luteinizacji komórek

warstwy ziarnistej.



Ciałko żółte wytwarza progesteron (P) i

estradiol (E2).



Ciałko żółte menstruacyjne –zanika po 12-15

dniach od powstania



Ciałko żółte ciażowe utrzymujące się przez

pierwsze 3 mce ciąży, jego obecność jest

podtrzymywana poprzez hCG ( gonadotropina

kosmówkowa) wytwarzana przez łożysko.



Steżenie P jest największe około 8 dnia po

owulacji.

Gametogeneza



Tuż przed owulacją



zakonczenie

pierwszego podziału redukcyjnego



owocyt II rzędu



Drugi podział redukcyjny owocytu

odbywa się po owulacji w jajowodzie

prowadzi do powstania 2 w pełni

dojrzałych gamet , jedna z nich zanika

i tworzy tzw ciałko kierunkowe.

Podwzgórze-Przysadka-

Gonada



Podwzgórze ,wyniosłość przyśrodkowa



pulsacyjnie gonadoliberyna GnRH



poprzez

układ naczyń wrotnych dociera do przysadki.



Przysadka



wytwarzanie



FSH (follicle stimulating hormone) folitropina



LH (luteinizing Hormone) lutropina



FSH odpowiedziana za namnażanie i

dojrzewanie kom. ziarnistych pęcherzyka.

Dojrzałe kom. ziarniste ulegają luteinizacji i

przekształceniu w kom ciałka żółtego(synteza

rec. LH)



LH pobudza kom. tekalne i kom ciałka żółtego.

Hormony jajnika

Czynność dokrewna jajnika zmienia się w

trakcie cyklu.



Pęcherzyk jajnikowy



Estrogeny, gł estradiol



Ciałko żółte



progesteron P



Pęcherzyk jajnikowy



Aktywina i Inhibina



Aktywina dokrewnie pobudza wydzielanie FSH



Inhibina dokrewnie hamuje wydzielanie FSH



A i I działają przeciwstawnie i regulują

steroidogenezę jajnika.

Hormony jajnika



Estrogeny: estradiol, estron, estriol. W osoczu w

70% powiązane z –SHBG.



Główne przeznaczenie to wywołanie wzrostu

endometrium w fazie folikularnej.



Niezbędne do utrzymania czynności macicy , pochwy,

jajowodów, gruczołów sutkowych.



Szyjka macicy



rozrost krypt szyjkowych i wzrost

wydzielania śluzu przenikliwego dla plemników.



Regeneracja nabłonka pochwy.



Powstawanie i utrzymanie popędu płciowego u kobiety.



Wpływ na układ krzepnięcia- ↑krzepliwości(↑st.

protrombiny, ↑ adhezji płytek, ↓ aktywności

antytrombinyIII)



Układ kostny



hamowanie osteolizy i pobudzenie

osteoblastów

Hormony jajnika



Progesteron (P)



Zmiany w endometrium pozwalające na

zagnieżdzenie się zygoty ( zmiany

wydzielnicze i doczesnowe)



Wytwarzanie śluzu nieprzenikliwego dla

plemników



Działanie antyestrogenne – hamowanie

syntezy receptorów estrogenowych



Rozrost przewodów mlecznych sutka



Podwyższenie temperatury ciała i

metabolizmu



Antyandrogen.

Cykl jajnikowy



1 dzień cyklu-1 dzień miesiączki



1 Dzień cyklu jest to początek fazy

folikularnej, w jajniku jest już względnie

duży pęcherzyk dominujący,

rola FSH



Owulacja – 14 dc.

Kilkudziesięciogodzinny

okołoowulacyjny wzrost stężenia LH ( >

5X st. podstawowe – Peak LH)



Od owulacji rozpoczyna się II faza cyklu

Cykl jajnikowy

Peak LH.



Wywołany jest wzrostem stężenia estrogenów

w surowicy krwi (>250pg/ml)



↑

krytyczny E2 powoduje ↑ częstości pulsów

GnRH



pobudzenie syntezy i

uwalniania LH

przysadki.



↑

okołoowulacyjny LH odpowiada za:



Zmiany zapalnopodobne w jajnikach (przekrwienie,

obrzęki, uwolnienie PG)



wzrost ciśnienia

sródnarządowego co ułatwia pęknięcie pęcherzyka.



Pęknięcie pęcherzyka i owulację w okresie 24-36 h

od wystąpienia wzrostu LH.



Luteinizacja komórek ziarnistych w pęcherzyku

Graafa

Macica a cykl jajnikowy



Faza złuszczania (miesiączka) – poczatek fazy folikularnej , ↓

E2 i P, co powoduje skurcz tętniczek unaczyniających

endometrium



martwicę miejscową, wylewy krwawe, ↑

wydzielania PGF2



skurcz naczyń. Efekt końcowy to

złuszczanie nabłonka macicy aż do zrębu (0,3-0,5 mm w 4

dc)



Faza regeneracji 5-8 dc. Estrogeny. Odnowa nabłonka i

powstanie receptorów dla estrogenów i progesteronu.



Faza wzrostu 9-14 dc , rozrost warstwy czynnościowej,

spiralizacja gruczołów macicznych i naczyń krwionośnych.



Faza przekształceń gruczołów macicznych. Od momentu

pojawienia się P w krążeniu, pod wpływem P i E2 zachodzi

jeszcze większa spiralizacja gruczołów



wytwarzanie

glikogenu przez komórki gruczołowe. Ok 22 dc dochodzi do

obrzęku śluzówki i jest to najlepszy moment na

zagnieżdżenie jaja płodowego.



Faza wydzielnicza od 22 dc. Gruczoły maja krety przebieg,

zespolenia tetniczo-żylne. Jeżeli zapłodnienie to hCG

podtrzyma czynność ciałka żółtego i podtrzyma wydzielanie

E2 I P.Jeżeli nie ma zapłodnienia to E2 i P ↓ i nastąpi

miesiączka.

Document Outline