Determinanty popytu 

     Potrzeby    (kształtujące  popyt 
efektywny)

( 

nie 

wszystkie 

potrzeby 

zostaną 

zaspokojone,  należy  określić  ważność. 
pilność potrzeb)

    Preferencje konsumentów 
    Dochody konsumentów 
(skłonność nabywców do wydatkowania i 
oszczędzania, 

możliwości 

realizacji 

zakupów na kredyt)

Popyt  na  dobra  normalne  i  podrzędne 
(niższej  jakości)  inaczej  reaguje  na 
zmiany dochodów

2.   Determinanty 
popytu.

Determinanty popytu

 

Ceny 

innych 

dóbr 

 

(komplementarnych i substytucyjnych)

     Liczba  ludności  i  jej  struktura  – 

czynniki demograficzno strukturalne

  Pozostałe 

czynniki 

(np. 

przewidywania  co  do  zmiany  cen  i 
dochodów w przyszłości itp.

2.   Determinanty 
popytu.

Wpływ czynników determinujących 

na popyt

D

D2

D1

  Q

Q
1

Q
2

P

popyt

cena

wzrost

spad
ek

2.   Determinanty 
popytu.

Ilustracją 

oddziaływania 

determinant 

jest przesunięcie krzywej popytu:

w prawo w górę – gdy popyt rośnie przy 
danej cenie  

 

w lewo w dół – gdy popyt maleje przy 
danej cenie  

2.   Determinanty 
popytu.

Zmiana dochodów ( wzrost) a 

popyt 

 

Rys. A  Popyt na szynkę

 

P

Q

D

D

D
1

P

dochó
d

Q

D

Q

Q1

Funkcja D 
ilustruje niski 
dochód I

Funkcja 

D

1 

ilustruje wysoki 
dochód 

I

1

Q

Q1

I

1

I

Funkcja 
przedstawiająca 
zależność pomiędzy 
dochodem a popytem

2.   Determinanty 
popytu.

Wzrost dochodu w przypadku 
dóbr normalnych (szynka) 
powoduje wzrost popytu na 
nie 

2.   Determinanty 
popytu.

Zmiana dochodów (wzrost) a 

popyt 

 

Rys. B  Popyt na kaszankę

P

Q

D

D

1

D

P

dochó
d

Q

D

Q

1

Q

Popyt na dobro przy 
niskim dochodzie I 
wynosi Q

Popyt na dobro przy 
wysokim dochodzie 

I1 

 

wynosi Q1

Q

1

Q

I

1

I

Funkcja 
przedstawiająca 
zależność pomiędzy 
dochodem a popytem

2.   Determinanty 
popytu.

Wzrost dochodu w przypadku 
dóbr  

     niższego           

rzędu  (poślednich, 
podrzędnych)           powoduje 
spadek  popytu na nie 

2.   Determinanty 
popytu.

Nietypowe zależności 

pomiędzy ceną a popytem

Paradoks Giffena

 - jest   związany  z 

dochodowym efektem zmiany ceny  
wywołanym wzrostem cen dóbr niższego 
rzędu ( np. ziemniaków ).

Wzrost cen tych dóbr prowadzi do wzrostu ich 
konsumpcji

   

( popytu na nie)

3. Nietypowe 
zachowania 
konsumentów

Paradoks spekulacyjny

Konsument nabywa towary w 
większej ilości, jeżeli ich cena 
wzrasta, przewidując jej jeszcze 
większy wzrost w przyszłości. 
Jeżeli zaś cena dobra spada, 
konsumenci powstrzymują się od 
zakupów. 

3. Nietypowe 
zachowania 
konsumentów

Paradoks Veblena 

Wraz ze wzrostem ceny rośnie popyt 
na dane dobro.Korzyść konsumpcyjna 
związana jest z możliwością 
demonstracji możliwości nabywczych 
konsumenta. Dotyczy dóbr 
luksusowych

3. Nietypowe 
zachowania 
konsumentów

Nietypowa funkcja popytu

D

3. Nietypowe 
zachowania 
konsumentów

Podaż  

                                  ilość  dobra  zaoferowana  do 
sprzedaży 

po 

określonej 

cenie 

w 

określonym 

miejscu 

i 

czasie 

przy 

założenie  że  inne  czynniki  wpływające  na 
podaż  są  stałe,  niezmienne  (ceteris 
paribus).

4.   Podaż- pojęcie i 
prawo podaży.

Relacje pomiędzy wielkością 

produkcji, podażą i sprzedażą

produkcj
a 

     podaż 

sprzedaż

Produkcja 
na potrzeby 
firmy

Zapasy w 
magazynac
h

4.   Podaż- pojęcie i 
prawo podaży.

Funkcja podaży

Cena 
dobra
       P

Podaż 
dobra
      S

6 zł

120 kg

5 zł

90 kg

4 zł

60 kg

3 zł

40 kg

2 zł

30 kg

1 zł

20 kg

Funkcja podaży

0

1

2

3

4

5

6

7

0

10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 110 120 130

Wielkość podaży 

ce

n

a 

P

s

4.   Podaż- pojęcie i 
prawo podaży.

Funkcja podaży

0

1

2

3

4

5

6

7

0

10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 110 120 130

Wielkość podaży 

ce

n

a 

P

S

Prawo podaży 

              W marę wzrostu ceny ilość 
dobra  oferowana  do  sprzedaży  rośnie 
i  odwrotnie  w  miarę  spadku  ceny 
oferta  sprzedaży  zmniejsza  się,  przy 
założeniu ceteris paribus.

4.   Podaż- pojęcie i 
prawo podaży.

Nietypowe zależności 

pomiędzy 

ceną i podażą

  Efekt oczekiwania 

  Efekt 

zadłużenia 

5.  Nietypowe 
zachowania 
producentów

Efekt zadłużenia

Firma ma do spłaty miesięcznie kolejną ratę 
kredytu w wysokości 10 000 zł

Przy cenie jednostkowej produktu 20 zł 
należało sprzedać 500 szt.

Cena na rynku obniża się do 15 zł za 
jednostkę

Jeżeli cena na rynku zmniejszy się do 
poziomu 15 zł za jednostkę firma musi 
sprzedać 667 szt. Produktu, żeby uzyskać 
środki na spłatę raty kredytu

Wraz ze spadkiem ceny podaż ( ilość 
produktów przeznaczonych do sprzedaży) 
rośnie

5.  Nietypowe 
zachowania 
producentów

Efekt zadłużenia

   konieczność spłaty zadłużenia  (z 
tytułu podatków lub kredytów) 
powoduje, że sprzedawcy muszą 
zwiększyć dochody poprzez wzrost 
wielkości podaży (sprzedaży) nawet gdy 
ceny spadają 

5.  Nietypowe 
zachowania 
producentów

Efekt oczekiwania 

sprzedawcy  nie  reagują  na  zjawiska, 
które  wystąpiły  w  przeszłości        (np. 
spadek  cen)  oczekując  na  zdarzenia, 
które  zgodnie  z  ich  oczekiwaniami 
mogą wystąpić w przyszłości

5.  Nietypowe 
zachowania 
producentów

Determinanty podaży

•    Koszty produkcji
•    Technologia produkcji
•    Ilość przedsiębiorstw
•      Polityka państwa (podatki, subsydia, 
przepisy        prawne  dotyczące  ochrony 
środowiska)

•     Warunki pogodowe
•      Inne czynniki (przewidywania)

6.    Determinan
ty podaży.

Ilustracją oddziaływania determinant 

jest 

przesunięcie krzywej podaży:

             w  prawo  w  dół  –  gdy  podaż 

rośnie przy danej cenie (S2)

             w  lewo  w  górę  –  gdy  podaż 

maleje przy danej cenie (S1)

6.    Determinan
ty podaży.

cena

Wielkość 
podaży Qs

P

S

S2

S1

Q

1 

      
  

 Q

Q

2

Wzrost

 
Spade
k

6.    Determinan
ty podaży.