background image

Prawo karne 

Prawo karne 

gospodarcze

gospodarcze

 

 

dr Janusz Bojarski

dr Janusz Bojarski

Nadużycie zaufania

Nadużycie zaufania

background image

Parmalat SpA

Parmalat SpA

 

 

włoskie przedsiębiorstwo branży 

włoskie przedsiębiorstwo branży 

spożywczej, działające na całym świecie

spożywczej, działające na całym świecie

od 1997 roku ekspansja na półkulę 

od 1997 roku ekspansja na półkulę 

zachodnią 

zachodnią 

od 2001 wiele z nowo otwartych filii 

od 2001 wiele z nowo otwartych filii 

przynosi straty

przynosi straty

luty 2003r. – emisja obligacji o wartości

luty 2003r. – emisja obligacji o wartości

 

 

€500 milion

€500 milion

ów. Zaskakuje to zarówno rynki 

ów. Zaskakuje to zarówno rynki 

finansowe jak i prezesa zarządu Parmalat 

finansowe jak i prezesa zarządu Parmalat 

SpA!

SpA!

background image

Grudzień 2003r. 

Grudzień 2003r. 

19 grudnia - Bank of America ogłasza, że 

19 grudnia - Bank of America ogłasza, że 

Parmalat nie posiada prawie $5miliardów 

Parmalat nie posiada prawie $5miliardów 

deklarowanych w sierpniu tego roku, zaś 

deklarowanych w sierpniu tego roku, zaś 

dokumenty potwierdzające roszczenia 

dokumenty potwierdzające roszczenia 

Parmalat’s Bonlat Financing Corp na ponad €4 

Parmalat’s Bonlat Financing Corp na ponad €4 

miliardy, które rzekomo miały być ulokowane w 

miliardy, które rzekomo miały być ulokowane w 

banku na Kajmanach nie istnieją. Milan Stock 

banku na Kajmanach nie istnieją. Milan Stock 

Exchange wstrzymuje obrót akcjami Parmalat. 

Exchange wstrzymuje obrót akcjami Parmalat. 

23 grudnia – departament prawny Bank of 

23 grudnia – departament prawny Bank of 

America, że dokument stwierdzający posiadanie 

America, że dokument stwierdzający posiadanie 

aktywów  Parmalat przez Bank of America, jest 

aktywów  Parmalat przez Bank of America, jest 

sfałszowany

sfałszowany

24 grudnia - Parmalat  ogłasza bankructwo. 

24 grudnia - Parmalat  ogłasza bankructwo. 

Długi sięgają $12,8 miliardów

Długi sięgają $12,8 miliardów

background image

Pokrzywdzeni „aferą Parmalat” 

Pokrzywdzeni „aferą Parmalat” 

(poza wierzycielami z rynku 

(poza wierzycielami z rynku 

finansowego)

finansowego)

-

miejsca pracy 36 tysięcy 

miejsca pracy 36 tysięcy 

pracowników zostały zagrożone

pracowników zostały zagrożone

-

zakłady mleczarskie z wielu krajów, 

zakłady mleczarskie z wielu krajów, 

od Brazylii po Australię nie otrzymały 

od Brazylii po Australię nie otrzymały 

swoich należności

swoich należności

background image

Nasz człowiek w MANie

- Polska spółka FSA sprzedaje silniki 

okrętowe duńskiemu oddziałowi MANa 

(gdzie dyrektorem jest pan Kim W.) (w 

2008 roku za 80 million Euro)

- FSA kupuje od Oilcare 3 filtry za 101.000 

Euro

- cena za 1 taki filtr w Polsce wynosi 

pomiędzy 10 a 20 Euro

- właścicielem Oilcare jest pan Kim W.

- czy to było przestępstwo?

background image

Art. 296 kk

Art. 296 kk

§ 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu 

§ 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu 

ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do 

ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do 

zajmowania się sprawami majątkowymi lub 

zajmowania się sprawami majątkowymi lub 

działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej 

działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej 

albo jednostki organizacyjnej nie mającej 

albo jednostki organizacyjnej nie mającej 

osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych 

osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych 

mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim 

mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim 

obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę 

obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę 

majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 

majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 

3 miesięcy do lat 5.

3 miesięcy do lat 5.

§ 1a.  Jeżeli sprawca, o którym mowa w § 1, przez 

§ 1a.  Jeżeli sprawca, o którym mowa w § 1, przez 

nadużycie udzielonych mu uprawnień lub 

nadużycie udzielonych mu uprawnień lub 

niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, 

niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, 

sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo 

sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo 

wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, podlega 

wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, podlega 

karze pozbawienia wolności do lat 3.

karze pozbawienia wolności do lat 3.

background image

Art. 296 kk cd

Art. 296 kk cd

§ 2.  Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 1a 

§ 2.  Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 1a 

działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega 

działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podlega 

karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 2 

§ 3. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 2 

wyrządza szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, 

wyrządza szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, 

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 4. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 3 

§ 4. Jeżeli sprawca przestępstwa określonego w § 1 lub 3 

działa nieumyślnie,

działa nieumyślnie,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. 

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. 

§ 4a.Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie 

§ 4a.Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie 

przestępstwa określonego w § 1a następuje na wniosek 

przestępstwa określonego w § 1a następuje na wniosek 

pokrzywdzonego.

pokrzywdzonego.

§ 5. Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania 

§ 5. Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania 

karnego dobrowolnie naprawił w całości wyrządzoną 

karnego dobrowolnie naprawił w całości wyrządzoną 

szkodę.

szkodę.

background image

Art. 115 kk

Art. 115 kk

§ 4.Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść 

§ 4.Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść 

zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego.

zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego.

§ 5.Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego 

§ 5.Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego 

wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego 

wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego 

przekracza 200.000 złotych.

przekracza 200.000 złotych.

§ 6.Mieniem wielkiej wartości jest mienie, którego 

§ 6.Mieniem wielkiej wartości jest mienie, którego 

wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego 

wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego 

przekracza 1.000.000 złotych.

przekracza 1.000.000 złotych.

§ 7. Przepisy § 5 i 6 stosuje się do określenia 

§ 7. Przepisy § 5 i 6 stosuje się do określenia 

"znaczna szkoda" oraz "szkoda w wielkich 

"znaczna szkoda" oraz "szkoda w wielkich 

rozmiarach".

rozmiarach".

background image

Podmiot – przykłady 

Podmiot – przykłady 

Do osób, których obowiązek zajmowania się sprawami majątkowymi lub 

Do osób, których obowiązek zajmowania się sprawami majątkowymi lub 

działalnością gospodarczą w literaturze, oprócz wymienionych w KSH 

działalnością gospodarczą w literaturze, oprócz wymienionych w KSH 

zalicza się przykładowo:

zalicza się przykładowo:

wspólnika w spółce cywilnej (art. 865 i 866 k.c.), 

wspólnika w spółce cywilnej (art. 865 i 866 k.c.), 

członka zarządu fundacji (art. 10 ustawy o fundacjach), 

członka zarządu fundacji (art. 10 ustawy o fundacjach), 

członka zarządu spółdzielni (art. 48 prawa spółdzielczego), 

członka zarządu spółdzielni (art. 48 prawa spółdzielczego), 

kierownika spółdzielni (art. 53 prawa spółdzielczego), 

kierownika spółdzielni (art. 53 prawa spółdzielczego), 

likwidatora spółdzielni (art. 118 i 122 prawa spółdzielczego), 

likwidatora spółdzielni (art. 118 i 122 prawa spółdzielczego), 

członka zarządu stowarzyszenia, 

członka zarządu stowarzyszenia, 

kuratora osoby prawnej

kuratora osoby prawnej

funkcjonariuszy instytucji prawa publicznego

funkcjonariuszy instytucji prawa publicznego

osoby wykonujące czynności zlecone w zakresie zarządu 

osoby wykonujące czynności zlecone w zakresie zarządu 

państwowego

państwowego

osoby niebędące funkcjonariuszami publicznymi, lecz pełniące funkcje 

osoby niebędące funkcjonariuszami publicznymi, lecz pełniące funkcje 

 w państwowych jednostkach organizacyjnych albo gospodarują 

 w państwowych jednostkach organizacyjnych albo gospodarują 

mieniem

mieniem

kierownika i dyrektora zakładów budżetowych, gospodarstw 

kierownika i dyrektora zakładów budżetowych, gospodarstw 

pomocniczych czy jednostek budżetowych prowadzących w 

pomocniczych czy jednostek budżetowych prowadzących w 

określonym zakresie  działalność gospodarczą oraz osoby 

określonym zakresie  działalność gospodarczą oraz osoby 

zarządzające spółkami komunalnymi 

zarządzające spółkami komunalnymi 

background image

Zakres uprawnień i 

Zakres uprawnień i 

obowiązków

obowiązków

Zajmowanie się sprawami majątkowymi to 

Zajmowanie się sprawami majątkowymi to 

nie tylko zawiadywanie jakimś majątkiem, 

nie tylko zawiadywanie jakimś majątkiem, 

ale też podejmowanie jednorazowych 

ale też podejmowanie jednorazowych 

transakcji, takich jak zakup, sprzedaż, 

transakcji, takich jak zakup, sprzedaż, 

załatwienie sporów o majątek czy 

załatwienie sporów o majątek czy 

zastępstwo w sprawach majątkowych. W 

zastępstwo w sprawach majątkowych. W 

grę wchodzi także zachowanie niezgodne z 

grę wchodzi także zachowanie niezgodne z 

celem zajmowania się działalnością 

celem zajmowania się działalnością 

gospodarczą lub sprawami majątkowymi. 

gospodarczą lub sprawami majątkowymi. 

background image

Podmiot

Podmiot

Nie można wykluczyć odpowiedzialności 

Nie można wykluczyć odpowiedzialności 

adwokatów spełniających kryterium 

adwokatów spełniających kryterium 

„zajmowania się” czyimiś sprawami czy 

„zajmowania się” czyimiś sprawami czy 

działalnością. 

działalnością. 

W doktrynie rozbieżność poglądów: czy 

W doktrynie rozbieżność poglądów: czy 

może być sprawcą osoba zajmująca się 

może być sprawcą osoba zajmująca się 

sprawami majątkowymi lub działalnością 

sprawami majątkowymi lub działalnością 

gospodarczą kogoś, kto nie prowadzi 

gospodarczą kogoś, kto nie prowadzi 

działalności gospodarczej? 

działalności gospodarczej? 

background image

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie 

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie 

działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. 

działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. 

U. z 2010r., Nr 220, poz.1447)

U. z 2010r., Nr 220, poz.1447)

Art. 2.

Art. 2.

 Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność 

 Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność 

wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, 

wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, 

rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność 

rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność 

zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Art. 3.

Art. 3.

 Przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej 

 Przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej 

w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli 

w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli 

zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa 

zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa 

śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, 

śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, 

sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach 

sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach 

rolnych innych usług związanych z pobytem turystów oraz 

rolnych innych usług związanych z pobytem turystów oraz 

wyrobu wina przez producentów będących rolnikami 

wyrobu wina przez producentów będących rolnikami 

wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku 

wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku 

gospodarczego, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 

gospodarczego, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 

maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie 

maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie 

tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. Nr 120, poz. 690).

tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. Nr 120, poz. 690).

background image

Zakres działalności 

Zakres działalności 

gospodarczej

gospodarczej

Zgodnie z postanowieniem Sądu 

Zgodnie z postanowieniem Sądu 

Najwyższego z dn. 27 kwietnia 1994r. (I KZ 

Najwyższego z dn. 27 kwietnia 1994r. (I KZ 

P6/94 ) nie ma przeciwwskazań aby w 

P6/94 ) nie ma przeciwwskazań aby w 

kontekście tego przepisu za działalność 

kontekście tego przepisu za działalność 

gospodarczą uznać również działalność 

gospodarczą uznać również działalność 

kredytową banków. Związany z tego typu 

kredytową banków. Związany z tego typu 

działalnością element ryzyka musi być 

działalnością element ryzyka musi być 

zawsze brany pod uwagę przy 

zawsze brany pod uwagę przy 

rozpatrywaniu naruszenia kompetencji 

rozpatrywaniu naruszenia kompetencji 

przez zajmujących się tego rodzaju 

przez zajmujących się tego rodzaju 

działalnością w konkretnych stanach 

działalnością w konkretnych stanach 

faktycznych. 

faktycznych. 

background image

Przedmiot ochrony

Przedmiot ochrony

Wątpliwości O. Górniok, czy działalność 

Wątpliwości O. Górniok, czy działalność 

państwa w sferze gospodarczej też jest 

państwa w sferze gospodarczej też jest 

przedmiotem ochrony, gdyż działalność 

przedmiotem ochrony, gdyż działalność 

organizatorska państwa (analogicznie 

organizatorska państwa (analogicznie 

organów samorządu terytorialnego) nie 

organów samorządu terytorialnego) nie 

ma celu zarobkowego – daleko idące 

ma celu zarobkowego – daleko idące 

konsekwencje, w postaci np. braku 

konsekwencje, w postaci np. braku 

odpowiedzialności z 296 kk dyrektora 

odpowiedzialności z 296 kk dyrektora 

szpitala. 

szpitala. 

background image

Nadużycie” uprawnień

Nadużycie” uprawnień

Zdaniem O.Górniok nadużycie uprawnień nie jest 

Zdaniem O.Górniok nadużycie uprawnień nie jest 

równoznaczne z ich przekroczeniem, którym to 

równoznaczne z ich przekroczeniem, którym to 

pojęciem posługiwał się ustawodawca w art. 217, 

pojęciem posługiwał się ustawodawca w art. 217, 

218 i 246 Kodeksu karnego z 1969 r. przy 

218 i 246 Kodeksu karnego z 1969 r. przy 

przekroczeniu uprawnień zachowanie się sprawcy 

przekroczeniu uprawnień zachowanie się sprawcy 

nie mieściło się w granicach jego uprawnień, 

nie mieściło się w granicach jego uprawnień, 

natomiast w przypadku nadużycia może 

natomiast w przypadku nadużycia może 

pozostawać w ich granicach. Nadużyciem będzie 

pozostawać w ich granicach. Nadużyciem będzie 

też zachowanie pozostające formalnie w 

też zachowanie pozostające formalnie w 

granicach uprawnień, jednak niezgodne lub wręcz 

granicach uprawnień, jednak niezgodne lub wręcz 

sprzeczne z ich celem, czyli sprzeczne z 

sprzeczne z ich celem, czyli sprzeczne z 

interesami gospodarczymi lub majątkowymi 

interesami gospodarczymi lub majątkowymi 

podmiotu zlecającego zajmowanie się nimi. 

podmiotu zlecającego zajmowanie się nimi. 

background image

Nadużycie” uprawnień

Nadużycie” uprawnień

J. Wojciechowski

J. Wojciechowski

 – 

 – 

przez 

przez 

nadużycie 

nadużycie 

uprawnień

uprawnień

 należy rozumieć 

 należy rozumieć 

uczynienie 

uczynienie 

czegoś co wykracza poza przysługujący 

czegoś co wykracza poza przysługujący 

sprawcy zakres uprawnień

sprawcy zakres uprawnień

. Natomiast w 

. Natomiast w 

przypadku niedopełnienia obowiązku, 

przypadku niedopełnienia obowiązku, 

chodzić może nie tylko o obowiązki ściśle 

chodzić może nie tylko o obowiązki ściśle 

skonkretyzowane w przepisie ustawy czy 

skonkretyzowane w przepisie ustawy czy 

umowie, ale także o obowiązki faktyczne, 

umowie, ale także o obowiązki faktyczne, 

wynikające wprost z samej istoty 

wynikające wprost z samej istoty 

prowadzonych spraw majątkowych lub 

prowadzonych spraw majątkowych lub 

działalności gospodarczej. 

działalności gospodarczej. 

background image

Nadużycie” uprawnień

Nadużycie” uprawnień

O. Górniok, - ustawodawca chciał poprzez 

O. Górniok, - ustawodawca chciał poprzez 

ten przepis chronić spółki przed bardzo 

ten przepis chronić spółki przed bardzo 

różnorodnymi, często wręcz trudnymi do 

różnorodnymi, często wręcz trudnymi do 

przewidzenia, działaniami. Ponadto o 

przewidzenia, działaniami. Ponadto o 

związku działań z pełnioną funkcją można 

związku działań z pełnioną funkcją można 

mówić także, kiedy pozycja zajmowana w 

mówić także, kiedy pozycja zajmowana w 

spółce umożliwia przeprowadzenie 

spółce umożliwia przeprowadzenie 

pewnych transakcji, co w innym przypadku 

pewnych transakcji, co w innym przypadku 

byłoby niemożliwe lub przynajmniej 

byłoby niemożliwe lub przynajmniej 

znacznie utrudnione 

znacznie utrudnione 

background image

Nadużycie” uprawnień wg 

Nadużycie” uprawnień wg 

R. Zawłockiego

R. Zawłockiego

Czynności sprawcze mogą przybrać formę zarówno 

Czynności sprawcze mogą przybrać formę zarówno 

czynności prawnych jak i faktycznych. Mogą polegać 

czynności prawnych jak i faktycznych. Mogą polegać 

zarówno na działaniu jak i zaniechaniu. Zaniechanie 

zarówno na działaniu jak i zaniechaniu. Zaniechanie 

w przypadku tego przestępstwa to brak działania 

w przypadku tego przestępstwa to brak działania 

wobec nakazu działania zawartego w ustawie karnej. 

wobec nakazu działania zawartego w ustawie karnej. 

Źródłem takiego obowiązku może być jakikolwiek akt 

Źródłem takiego obowiązku może być jakikolwiek akt 

formalny lub faktyczny pod warunkiem, że te 

formalny lub faktyczny pod warunkiem, że te 

okoliczności są sprzeczne z nakazem określonego 

okoliczności są sprzeczne z nakazem określonego 

przepisu prawa karnego, a więc obowiązek wynika z 

przepisu prawa karnego, a więc obowiązek wynika z 

nich tylko pośrednio. W omawianym przypadku 

nich tylko pośrednio. W omawianym przypadku 

obowiązek ten brzmi: „należy działać tak, aby unikać 

obowiązek ten brzmi: „należy działać tak, aby unikać 

szkody spółki handlowej” i wynika bezpośrednio z art. 

szkody spółki handlowej” i wynika bezpośrednio z art. 

296 kk. 

296 kk. 

Karalne zachowanie powinno być więc 

Karalne zachowanie powinno być więc 

rozpatrywane indywidualnie, po dokładnym zbadaniu 

rozpatrywane indywidualnie, po dokładnym zbadaniu 

konkretnej sprawy. Nie można natomiast podać 

konkretnej sprawy. Nie można natomiast podać 

żadnego zachowania, które 

żadnego zachowania, które 

a priori

a priori

 będzie stanowiło 

 będzie stanowiło 

karalne zaniechanie.

karalne zaniechanie.

background image

Nadużycie” uprawnień wg R. 

Nadużycie” uprawnień wg R. 

Zawłockiego, przykłady

Zawłockiego, przykłady

Czynem sprawcy jest wszelkie 

Czynem sprawcy jest wszelkie 

zawinione, bezprawne i przyczynowe 

zawinione, bezprawne i przyczynowe 

zachowanie na szkodę powierzonych 

zachowanie na szkodę powierzonych 

interesów spółki, np. sprzedaż 

interesów spółki, np. sprzedaż 

majątku poniżej wartości, nieodpłatne 

majątku poniżej wartości, nieodpłatne 

wynajęcie pomieszczeń lub urządzeń, 

wynajęcie pomieszczeń lub urządzeń, 

zlecenie niepotrzebnych usług, 

zlecenie niepotrzebnych usług, 

zatrudnienie osoby niekompetentnej, 

zatrudnienie osoby niekompetentnej, 

zerwanie kontraktu.

zerwanie kontraktu.

background image

Nadużycie” uprawnień wg R. 

Nadużycie” uprawnień wg R. 

Zawłockiego

Zawłockiego

Niezawiadomienie, mimo 

Niezawiadomienie, mimo 

uzasadnionego podejrzenia, o 

uzasadnionego podejrzenia, o 

popełnieniu przestępstwa na szkodę 

popełnieniu przestępstwa na szkodę 

spółki, nie wypełnia co do zasady 

spółki, nie wypełnia co do zasady 

znamion przestępstwa z art. 296 kk, 

znamion przestępstwa z art. 296 kk, 

aczkolwiek może stanowić 

aczkolwiek może stanowić 

przestępstwo w konkretnej sytuacji.

przestępstwo w konkretnej sytuacji.

background image

Nadużycie” uprawnień wg R. 

Nadużycie” uprawnień wg R. 

Szczęsnego 

Szczęsnego 

Wymóg dołożenia szczególnej 

Wymóg dołożenia szczególnej 

zawodowej staranności dotyczy 

zawodowej staranności dotyczy 

wszystkich, a nie tylko 

wszystkich, a nie tylko 

wykształconych i doświadczonych 

wykształconych i doświadczonych 

background image

Zakres czynności 

Zakres czynności 

sprawczych

sprawczych

W ramach struktury spółki kapitałowej często 

W ramach struktury spółki kapitałowej często 

występuje zarząd wieloosobowy, którego 

występuje zarząd wieloosobowy, którego 

członkowie pełnią jednocześnie funkcje dyrektorów 

członkowie pełnią jednocześnie funkcje dyrektorów 

określonych działów. W związku z tym ich funkcje i 

określonych działów. W związku z tym ich funkcje i 

kompetencje są szczegółowo określone w 

kompetencje są szczegółowo określone w 

kontrakcie menedżerskim lub umowie. 

kontrakcie menedżerskim lub umowie. 

J. Lachowski i T. Oczkowski – zapisy zawarte w 

J. Lachowski i T. Oczkowski – zapisy zawarte w 

umowach spółkach i statutach często są mało 

umowach spółkach i statutach często są mało 

precyzyjne, co skutkuje trudnościami w ustaleniu 

precyzyjne, co skutkuje trudnościami w ustaleniu 

zakresu kompetencji członka danego gremium i w 

zakresu kompetencji członka danego gremium i w 

konsekwencji obowiązku zajmowania się sprawami 

konsekwencji obowiązku zajmowania się sprawami 

majątkowymi lub działalnością gospodarczą. 

majątkowymi lub działalnością gospodarczą. 

background image

Kryterium właściwego 

Kryterium właściwego 

wykonywania czynności

wykonywania czynności

Zdaniem O.Górniok kryterium oceny 

Zdaniem O.Górniok kryterium oceny 

czy nastąpiło przestępne zachowanie 

czy nastąpiło przestępne zachowanie 

jest cywilnoprawne pojęcie „dobrego 

jest cywilnoprawne pojęcie „dobrego 

gospodarza”. Do tego pojęcia 

gospodarza”. Do tego pojęcia 

nawiązywało też orzecznictwo na 

nawiązywało też orzecznictwo na 

gruncie Kodeksu z 1932 r. Osoba 

gruncie Kodeksu z 1932 r. Osoba 

zajmująca się czyimiś interesami 

zajmująca się czyimiś interesami 

powinna dbać o nie tak jak o swoje 

powinna dbać o nie tak jak o swoje 

własne.

własne.

background image

Kryterium właściwego 

Kryterium właściwego 

wykonywania czynności

wykonywania czynności

J. Skorupka – do podmiotu przestępstwa z 

J. Skorupka – do podmiotu przestępstwa z 

art. 296 stosujemy kryterium „dobrego 

art. 296 stosujemy kryterium „dobrego 

gospodarza”, przy czym taki „dobry 

gospodarza”, przy czym taki „dobry 

gospodarz” ma odpowiednie 

gospodarz” ma odpowiednie 

przygotowanie teoretyczne i 

przygotowanie teoretyczne i 

doświadczenie praktyczne, zaś przy 

doświadczenie praktyczne, zaś przy 

podejmowaniu decyzji majątkowych 

podejmowaniu decyzji majątkowych 

kieruje się racjami merytorycznymi i 

kieruje się racjami merytorycznymi i 

zmierza do osiągnięcia uzasadnionych i 

zmierza do osiągnięcia uzasadnionych i 

możliwych korzyści, a także chroni interes 

możliwych korzyści, a także chroni interes 

reprezentowanego podmiotu.

reprezentowanego podmiotu.

background image

Kryterium właściwego 

Kryterium właściwego 

wykonywania czynności

wykonywania czynności

R. Zawłocki – nie zgadza się z kryterium 

R. Zawłocki – nie zgadza się z kryterium 

„dobrego gospodarza”, gdyż przestępstwo 

„dobrego gospodarza”, gdyż przestępstwo 

z art. 296 nie polega na naruszeniu 

z art. 296 nie polega na naruszeniu 

ogólnych zasad działania, a określony w 

ogólnych zasad działania, a określony w 

tym przepisie skutek musi być wynikiem 

tym przepisie skutek musi być wynikiem 

zachowań bezprawnych a nie gospodarczo 

zachowań bezprawnych a nie gospodarczo 

nieopłacalnych. Określenie zakresu 

nieopłacalnych. Określenie zakresu 

odpowiedzialności powinno nastąpić 

odpowiedzialności powinno nastąpić 

poprzez odwołanie się do konkretnych i 

poprzez odwołanie się do konkretnych i 

bezspornych uprawnień i obowiązków 

bezspornych uprawnień i obowiązków 

menedżera.

menedżera.

background image

Zakres uprawnień i 

Zakres uprawnień i 

obowiązków

obowiązków

R. Zawłocki

R. Zawłocki

 

 

- odpowiedzialność za przyjęcie 

- odpowiedzialność za przyjęcie 

nieokreślonego zakresu obowiązków ponosi 

nieokreślonego zakresu obowiązków ponosi 

właściciel. Dlatego też obowiązki i 

właściciel. Dlatego też obowiązki i 

uprawnienia powinny być ściśle określone i 

uprawnienia powinny być ściśle określone i 

wynikać z określonych norm, np. przepisów 

wynikać z określonych norm, np. przepisów 

prawa, decyzji, regulaminów, itp. Zdaniem 

prawa, decyzji, regulaminów, itp. Zdaniem 

tego autora w przypadku menedżera 

tego autora w przypadku menedżera 

przestępne zachowania mogą być  to 

przestępne zachowania mogą być  to 

błędne lub niepodjęte decyzje. 

błędne lub niepodjęte decyzje. 

Niewypełnienie obowiązku to niedokonanie 

Niewypełnienie obowiązku to niedokonanie 

czynności do której był zobowiązany lub 

czynności do której był zobowiązany lub 

dokonanie częściowe lub niewłaściwe. 

dokonanie częściowe lub niewłaściwe. 

background image

Przykładowe uprawnienia i 

Przykładowe uprawnienia i 

obowiązki

obowiązki

Dorota Czura – Kalinowska i Robert 

Dorota Czura – Kalinowska i Robert 

Zawłocki przytaczają zarzut 

Zawłocki przytaczają zarzut 

postawiony jednemu z prezesów 

postawiony jednemu z prezesów 

towarzystwa ubezpieczeniowego, że 

towarzystwa ubezpieczeniowego, że 

nie zapewnił kierowanej przez siebie 

nie zapewnił kierowanej przez siebie 

spółce odpowiedniego poziomu 

spółce odpowiedniego poziomu 

rentowności, bezpieczeństwa i 

rentowności, bezpieczeństwa i 

płynności przedsiębranych inwestycji 

płynności przedsiębranych inwestycji 

background image

Przykładowe uprawnienia i 

Przykładowe uprawnienia i 

obowiązki

obowiązki

D. Czajka podaje przykłady bardzo konkretnych 

D. Czajka podaje przykłady bardzo konkretnych 

obowiązków menedżera, a więc także członka 

obowiązków menedżera, a więc także członka 

zarządu spółki. Jego zdaniem osoba taka 

zarządu spółki. Jego zdaniem osoba taka 

powinna:

powinna:

zarządzać poprzez cele

zarządzać poprzez cele

podejmować większe ryzyko z większym 

podejmować większe ryzyko z większym 

wyprzedzeniem, przy odpowiednim skalkulowaniu 

wyprzedzeniem, przy odpowiednim skalkulowaniu 

ryzyka, wyborze najkorzystniejszego wariantu, 

ryzyka, wyborze najkorzystniejszego wariantu, 

określeniu czego się oczekuje i właściwym 

określeniu czego się oczekuje i właściwym 

reagowaniu na bieg wydarzeń

reagowaniu na bieg wydarzeń

być zdolna do podejmowania decyzji o 

być zdolna do podejmowania decyzji o 

charakterze strategicznym

charakterze strategicznym

umieć stworzyć zintegrowany zespół specjalistów 

umieć stworzyć zintegrowany zespół specjalistów 

potrafiący realizować wyznaczone cele

potrafiący realizować wyznaczone cele

background image

Przykładowe uprawnienia i 

Przykładowe uprawnienia i 

obowiązki

obowiązki

Obowiązki członków zarządu spółki akcyjnej polegają, 

Obowiązki członków zarządu spółki akcyjnej polegają, 

m.in. na:

m.in. na:

zgłoszeniu do sądu rejestrowego, w terminie trzech 

zgłoszeniu do sądu rejestrowego, w terminie trzech 

tygodni, okoliczności nabycia akcji przez jedynego 

tygodni, okoliczności nabycia akcji przez jedynego 

akcjonariusza

akcjonariusza

zgłoszeniu do sądu rejestrowego wszelkich zmian 

zgłoszeniu do sądu rejestrowego wszelkich zmian 

danych wskazanych w zgłoszeniu rejestracyjnym

danych wskazanych w zgłoszeniu rejestracyjnym

zgłoszeniu do sądu rejestrowego każdej dalszej 

zgłoszeniu do sądu rejestrowego każdej dalszej 

wpłaty na kapitał zakładowy, jeżeli jest on wpłacany 

wpłaty na kapitał zakładowy, jeżeli jest on wpłacany 

częściami

częściami

zgłoszeniu do sądu rejestrowego podwyższenia lub 

zgłoszeniu do sądu rejestrowego podwyższenia lub 

obniżenia kapitału zakładowego.

obniżenia kapitału zakładowego.

złożeniu urzędowi skarbowemu w terminie dwóch 

złożeniu urzędowi skarbowemu w terminie dwóch 

tygodni po zarejestrowaniu, odpisu statutu spółki ze 

tygodni po zarejestrowaniu, odpisu statutu spółki ze 

wskazaniem sądu, w którym spółka została 

wskazaniem sądu, w którym spółka została 

zarejestrowana oraz daty i numeru rejestracyjnego

zarejestrowana oraz daty i numeru rejestracyjnego

background image

Uchylenie 

Uchylenie 

odpowiedzialności?

odpowiedzialności?

konflikt interesów (O.Gorniok - przypadku 

konflikt interesów (O.Gorniok - przypadku 

konfliktu interesów, czyli zajmowania się 

konfliktu interesów, czyli zajmowania się 

przez jedną osobę sprzecznymi ze sobą 

przez jedną osobę sprzecznymi ze sobą 

sprawami majątkowymi lub działalnością 

sprawami majątkowymi lub działalnością 

gospodarczą rożnych podmiotów, 

gospodarczą rożnych podmiotów, 

zastosowanie ma art. 26 § 5)

zastosowanie ma art. 26 § 5)

stan wyższej konieczności

stan wyższej konieczności

zwyczaj

zwyczaj

art. 27 kk

art. 27 kk

background image

Odpowiedzialność członków 

Odpowiedzialność członków 

rad nadzorczych spółek 

rad nadzorczych spółek 

D. Czura – Kalinowska i R. Zawłocki 

D. Czura – Kalinowska i R. Zawłocki 

uważają, że następuje ona w przypadku 

uważają, że następuje ona w przypadku 

zaniechania dokonania czynności 

zaniechania dokonania czynności 

kontrolnych, przy czym można ją 

kontrolnych, przy czym można ją 

ograniczyć do sytuacji kiedy 

ograniczyć do sytuacji kiedy 

prawdopodobieństwo wystąpienia szkody 

prawdopodobieństwo wystąpienia szkody 

oraz jej rozmiary można uznać za większe 

oraz jej rozmiary można uznać za większe 

niż niewielkie. Odpowiedzialności podlega 

niż niewielkie. Odpowiedzialności podlega 

także taki członek organów 

także taki członek organów 

wieloosobowych, na którym nie 

wieloosobowych, na którym nie 

spoczywają żadne spersonifikowane 

spoczywają żadne spersonifikowane 

obowiązki. 

obowiązki. 

background image

Art. 585 ksh 

§ 1. Kto, biorąc udział w tworzeniu spółki 

handlowej lub będąc członkiem jej zarządu, rady 

nadzorczej lub komisji rewizyjnej albo 

likwidatorem, działa na jej szkodę 

- podlega karze pozbawienia wolności do lat 5 i 

grzywnie. 

§ 2. Tej samej karze podlega, kto osobę 

wymienioną w § 1 nakłania do działania na szkodę 

spółki lub udziela jej pomocy do popełnienia tego 

przestępstwa.

background image

Art. 296. § 1a

• Jeżeli sprawca, o którym mowa w § 1, 

przez nadużycie udzielonych mu 
uprawnień lub niedopełnienie 
ciążącego na nim obowiązku, 
sprowadza bezpośrednie 
niebezpieczeństwo wyrządzenia 
znacznej szkody majątkowej, 

background image

Art. 585 ksh

P. Kardas –

P. Kardas –

 

 

znamię czynnościowe 

znamię czynnościowe 

przestępstwa z art. 585 ksh świadomie 

przestępstwa z art. 585 ksh świadomie 

zostało ujęte przez ustawodawcę bardzo 

zostało ujęte przez ustawodawcę bardzo 

szeroko i konsekwencją takiej redakcji 

szeroko i konsekwencją takiej redakcji 

przepisu jest to, że działanie na szkodę 

przepisu jest to, że działanie na szkodę 

spółki nie musi polegać na naruszeniu 

spółki nie musi polegać na naruszeniu 

posiadanych przez sprawcę kompetencji ani 

posiadanych przez sprawcę kompetencji ani 

nie musi pozostawać w bezpośrednim 

nie musi pozostawać w bezpośrednim 

związku z tymi kompetencjami, jednakże 

związku z tymi kompetencjami, jednakże 

zachowanie sprawcy musi pozostawać w 

zachowanie sprawcy musi pozostawać w 

związku z pełnioną przez niego rolą w spółce 

związku z pełnioną przez niego rolą w spółce 

background image

Art. 585 ksh

J. Giezek i P. Kardas stoją na stanowisku, że 

J. Giezek i P. Kardas stoją na stanowisku, że 

przestępstwo to jest przestępstwem materialnym 

przestępstwo to jest przestępstwem materialnym 

w związku z czym, w przypadku zaniechania ma 

w związku z czym, w przypadku zaniechania ma 

do niego zastosowanie art. 2 kk. Dlatego też 

do niego zastosowanie art. 2 kk. Dlatego też 

istnieje konieczność ustalenia źródeł obowiązku 

istnieje konieczność ustalenia źródeł obowiązku 

podejmowania wszelkich możliwych działań 

podejmowania wszelkich możliwych działań 

zmierzających do zapobieżenia stratom po stronie 

zmierzających do zapobieżenia stratom po stronie 

spółki. Przede wszystkim obowiązek taki wynika z 

spółki. Przede wszystkim obowiązek taki wynika z 

treści samego art. 296 § 1a a także z przepisów 

treści samego art. 296 § 1a a także z przepisów 

KSH (np. art. 483 § 2, nakazujący dołożenie przy 

KSH (np. art. 483 § 2, nakazujący dołożenie przy 

wykonywaniu obowiązków należytej staranności 

wykonywaniu obowiązków należytej staranności 

wynikającej z zawodowego charakteru 

wynikającej z zawodowego charakteru 

działalności). 

działalności). 

background image

Art. 585 ksh

J. Giezek i P. Kardas

J. Giezek i P. Kardas

 – 

 – 

ze względu na bardzo 

ze względu na bardzo 

nieokreślony charakter znamienia działania na 

nieokreślony charakter znamienia działania na 

szkodę spółki, należy przede wszystkim zwracać 

szkodę spółki, należy przede wszystkim zwracać 

uwagę na kauzalność zachowania sprawcy w 

uwagę na kauzalność zachowania sprawcy w 

stosunku do skutku w postaci niebezpieczeństwa 

stosunku do skutku w postaci niebezpieczeństwa 

wyrządzenia spółce szkody. Związek zachowania z 

wyrządzenia spółce szkody. Związek zachowania z 

zagrożeniem dla interesów spółki można ustalić 

zagrożeniem dla interesów spółki można ustalić 

poprzez wykazanie naruszenia obowiązujących w 

poprzez wykazanie naruszenia obowiązujących w 

danej sferze reguł prawidłowego postępowania, 

danej sferze reguł prawidłowego postępowania, 

mający „podustawowy lub wręcz pozaustawowy 

mający „podustawowy lub wręcz pozaustawowy 

charakter”. 

charakter”. 

background image

Art. 585 ksh 

– przedmiot 

– przedmiot 

ochrony

ochrony

P. Kardas

P. Kardas

 – 

 – 

określenie przedmiotu przestępstwa z art. 

określenie przedmiotu przestępstwa z art. 

585 ksh (a wcześniej art. 300 i art. 482 kh) nie jest 

585 ksh (a wcześniej art. 300 i art. 482 kh) nie jest 

w doktrynie jednolite. Wymienia się takie dobra jak:

w doktrynie jednolite. Wymienia się takie dobra jak:

interes spółki

interes spółki

interes spółki oraz jej ewentualnych wierzycieli

interes spółki oraz jej ewentualnych wierzycieli

spokojny obrót gospodarczy

spokojny obrót gospodarczy

interes spółki oraz jej wierzycieli 

interes spółki oraz jej wierzycieli 

spokojny obrót gospodarczy

spokojny obrót gospodarczy

prawidłowość obrotu gospodarczego ze 

prawidłowość obrotu gospodarczego ze 

szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania w 

szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania w 

tym obrocie spółek kapitałowych 

tym obrocie spółek kapitałowych 

prawidłowość obrotu gospodarczego oraz 

prawidłowość obrotu gospodarczego oraz 

prawidłowość funkcjonowania w tym obrocie spółek 

prawidłowość funkcjonowania w tym obrocie spółek 

kapitałowych

kapitałowych

background image

Art. 585 ksh 

– przykładowe 

– przykładowe 

czynności sprawcze

czynności sprawcze

W przypadku, gdy statut spółki przewiduje 

W przypadku, gdy statut spółki przewiduje 

konieczność uzyskiwania zgody rady nadzorczej 

konieczność uzyskiwania zgody rady nadzorczej 

na dokonanie pewnych czynności, wyrażenie 

na dokonanie pewnych czynności, wyrażenie 

takiej zgodny, np. na zaciąganie pożyczek bez 

takiej zgodny, np. na zaciąganie pożyczek bez 

jakichkolwiek zabezpieczeń ich spłaty, wydawanie 

jakichkolwiek zabezpieczeń ich spłaty, wydawanie 

zezwoleń na zawarcie kontraktów bez 

zezwoleń na zawarcie kontraktów bez 

jakiegokolwiek sprawdzenia wiarygodności 

jakiegokolwiek sprawdzenia wiarygodności 

kontrahentów czy też akceptowanie 

kontrahentów czy też akceptowanie 

nierekomendowanych w opiniach ekspertów 

nierekomendowanych w opiniach ekspertów 

inwestycji kapitałowych, wypełnia znamiona 

inwestycji kapitałowych, wypełnia znamiona 

przestępstwa z art. 585 ksh. Również tolerowanie 

przestępstwa z art. 585 ksh. Również tolerowanie 

przez radę nadzorczą nieudolnych działań 

przez radę nadzorczą nieudolnych działań 

zarządu może być podstawą odpowiedzialności. 

zarządu może być podstawą odpowiedzialności. 

background image

Art. 585 ksh 

– przykładowe 

– przykładowe 

czynności sprawcze

czynności sprawcze

O. Górniok – członek władz spółki w 

O. Górniok – członek władz spółki w 

stanie likwidacji, mimo pozbawienia 

stanie likwidacji, mimo pozbawienia 

bezpośredniego wpływu, może 

bezpośredniego wpływu, może 

działać na jej szkodę, np. poprzez 

działać na jej szkodę, np. poprzez 

publiczne wypowiedzi mające na celu 

publiczne wypowiedzi mające na celu 

wywołanie negatywnej opinii o stanie 

wywołanie negatywnej opinii o stanie 

interesów spółki. 

interesów spółki. 

background image

Art. 585 ksh 

– przykładowe 

– przykładowe 

czynności sprawcze

czynności sprawcze

J. Giezek i P. Kardas

J. Giezek i P. Kardas

 

 

podają następujące przykłady 

podają następujące przykłady 

działań na szkodę spółki akcyjnej i z o.o.:

działań na szkodę spółki akcyjnej i z o.o.:

zamieszczanie w statucie, sprawozdaniach, 

zamieszczanie w statucie, sprawozdaniach, 

opiniach, ogłoszeniach i zapisach fałszywych 

opiniach, ogłoszeniach i zapisach fałszywych 

danych lub rozpowszechnianie takich danych

danych lub rozpowszechnianie takich danych

pominięcie w wymaganych dokumentach 

pominięcie w wymaganych dokumentach 

stosownych danych

stosownych danych

współdziałanie w czynnościach prowadzących do 

współdziałanie w czynnościach prowadzących do 

zarejestrowania spółki na podstawi fałszywych 

zarejestrowania spółki na podstawi fałszywych 

danych

danych

background image

Nadużycie” uprawnień w 296 

Nadużycie” uprawnień w 296 

§

§

 1a ???

 1a ???

Zgodnie z Uchwałą SN z dn. 15 

Zgodnie z Uchwałą SN z dn. 15 

kwietnia 1999 r., I KZP 8/99 działanie 

kwietnia 1999 r., I KZP 8/99 działanie 

na szkodę spółki to czynności podjęte 

na szkodę spółki to czynności podjęte 

w granicach upoważnienia 

w granicach upoważnienia 

ustawowego, a także te wychodzące 

ustawowego, a także te wychodzące 

poza jego zakres, ale jednak 

poza jego zakres, ale jednak 

wynikające z roli jaką sprawca pełni 

wynikające z roli jaką sprawca pełni 

w spółce i pozostające w związku z tą 

w spółce i pozostające w związku z tą 

funkcją 

funkcją 

background image

Odpowiedzialność za czynności 

Odpowiedzialność za czynności 

nieważne

nieważne

W literaturze wyrażany jest pogląd, że w przypadku 

W literaturze wyrażany jest pogląd, że w przypadku 

dokonania czynności przez członków zarządu spółki 

dokonania czynności przez członków zarządu spółki 

kapitałowej działających z naruszeniem określonej 

kapitałowej działających z naruszeniem określonej 

statutem lub ustawą zasady łącznej reprezentacji, 

statutem lub ustawą zasady łącznej reprezentacji, 

czynność taka jest bezwzględnie nieważna. Zgodnie 

czynność taka jest bezwzględnie nieważna. Zgodnie 

natomiast z inną oceną prezentowanego stanu 

natomiast z inną oceną prezentowanego stanu 

faktycznego, skutkiem naruszenia odpowiednich 

faktycznego, skutkiem naruszenia odpowiednich 

wymagań co do reprezentacji spółki jest nieistnienie 

wymagań co do reprezentacji spółki jest nieistnienie 

umowy a nie jej nieważność. 

umowy a nie jej nieważność. 

W przypadku tezy o bezwzględnej nieważności umowy 

W przypadku tezy o bezwzględnej nieważności umowy 

zawartej z naruszeniem warunków reprezentacji 

zawartej z naruszeniem warunków reprezentacji 

spółki, konsekwencją prawną będzie wzajemny 

spółki, konsekwencją prawną będzie wzajemny 

zwrot spełnionych świadczeń, natomiast w 

zwrot spełnionych świadczeń, natomiast w 

przypadku nieistnienia umowy, zastosowanie mieć 

przypadku nieistnienia umowy, zastosowanie mieć 

będą odpowiednie regulacje Kodeksu cywilnego 

będą odpowiednie regulacje Kodeksu cywilnego 

dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia. 

dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia. 

background image

Problemy interpretacyjne

Problemy interpretacyjne

J.Lachowski, T.Oczkowski –  czy rodzi 

J.Lachowski, T.Oczkowski –  czy rodzi 

odpowiedzialność karną przekroczenie tylko 

odpowiedzialność karną przekroczenie tylko 

jednego z uprawnień, skoro w treści art. 296 

jednego z uprawnień, skoro w treści art. 296 

mowa jest o niedopełnieniu obowiązku (a więc 

mowa jest o niedopełnieniu obowiązku (a więc 

wystarczy jednego) i nadużyciu uprawnień?

wystarczy jednego) i nadużyciu uprawnień?

P. Brożek – trudno jest czasami odróżnić 

P. Brożek – trudno jest czasami odróżnić 

działanie od zaniechanie a więc przekroczenie 

działanie od zaniechanie a więc przekroczenie 

uprawnień od niedopełnienia obowiązku. Czy 

uprawnień od niedopełnienia obowiązku. Czy 

na przykład sprzedaż części majątku przez 

na przykład sprzedaż części majątku przez 

syndyka bez zgody sędziego komisarza, jest 

syndyka bez zgody sędziego komisarza, jest 

przekroczeniem uprawnień (sprzedaje, mimo, 

przekroczeniem uprawnień (sprzedaje, mimo, 

że nie jest do tego uprawniony) czy 

że nie jest do tego uprawniony) czy 

zaniechaniem (uzyskania zgody). 

zaniechaniem (uzyskania zgody). 

background image

Wyrok z dnia 19 marca 1962 r. 

IV K 348/61, OSPiKA 1963, nr 2, poz. 

45

 

Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli 
uchwała osoby prawnej (sprawa 
dotyczyła spółdzielni pracy) zawiera 
w sobie faktycznie treść przestępczą, 
to każdy z jej uczestników, który 
przyczynił się do jej wydania, 
dopuścił się przestępstwa.

background image

Sp. z oo lub SA – struktura 

zarządzania

• Zarząd – organ prowadzący bieżące sprawy spółki i 

reprezentujący jej interesy we wszelkich 

czynnościach sądowych i pozasądowych.

• Rada nadzorcza - dokonuje oceny efektywności 

działania zarządu pod kątem uzyskiwania przez 

spółkę jak najlepszych wyników finansowych i 

zgodności z prawem.

• Zgromadzenie akcjonariuszy lub wspólników – 

wyznacza podstawowe kierunki działania spółki, 

dokonuje oceny jej funkcjonowania oraz ocenia 

wykonywanie obowiązków przez członków 

pozostałych jej organów, wyraża zgodę na 

dokonywanie określonych czynności prawnych przez 

zarząd, np. zbycie lub nabycie nieruchomości. Rada 

nadzorcza w spółce z o.o. nie ma prawa wydawania 

zarządowi wiążących poleceń. W przypadku spółki 

akcyjnej, rada nadzorcza może to czynić

background image

Uchwały rady nadzorczej lub zgromadzenia 

wspólników nakazujące, zezwalające i sugerujące

zarządowi podjęcie lub zaniechanie określonych 

czynności.

• W przypadku uchwały nakazującej, osoby 

głosujące za jej podjęciem mogą ponieść 

odpowiedzialność karną za sprawstwo polecające.

• W przypadku uchwały zezwalającej, osoby 

głosujące za jej podjęciem mogą ponieść 

odpowiedzialność karną za pomocnictwo.

• W przypadku uchwały sugerującej dokonanie 

czynności, osoby głosujące za jej podjęciem mogą 

ponieść odpowiedzialność karną za podżeganie.

background image

Uchwała podjęta:

• jednomyślnie - wszyscy głosujący 

mogą zostać pociągnięci do 
odpowiedzialności karnej

• brak jednomyślności - jedynie 

głosujący za jej przyjęciem poniosą 
odpowiedzialność karną za jedną ze 
wskazanych wyżej form 
zjawiskowych.

background image

Uchwała nie została 

podjęta:

• uchwała ułatwiająca dokonanie czynności 

przestępczej - usiłowanie pomocnictwa

• uchwała polecająca lub sugerująca 

zarządowi wykonanie czynu zabronionego 
– brak usiłowania sprawstwa polecającego 
lub podżegania (chyba, że członkowie 
zarządu byli obecni na posiedzeniu – 
dokonanie sprawstwa polecającego lub 
podżegania)

background image

Członkowie rady nadzorczej 

podmiotami przestępstwa z art. 296 

k.k.?

• Zarządy są organami prowadzącymi cudze 

sprawy majątkowe (w tym wypadku spółki 

z o.o. lub akcyjnej) oraz zajmują się 

prowadzoną przez te jednostki 

organizacyjne działalnością gospodarczą.

• Rady nadzorcze nie zajmują się sprawami 

majątkowymi oraz działalnością 

gospodarczą, gdyż organem pośrednim 

jest zarząd -  brak sprawstwa przestępstwa 

z art. 296 k.k., chociaż możliwe inne formy 

zjawiskowe

background image

Art. 309 kk

 W razie skazania za przestępstwo 
określone w art. 296 § 3, art. 297 § 1 
lub art. 299, grzywnę orzeczoną obok 
kary pozbawienia wolności można 
wymierzyć w wysokości do 3.000 
stawek dziennych.

background image

Art. 284. § 1. Kto przywłaszcza sobie cudzą 

rzecz ruchomą lub prawo majątkowe,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Kto przywłaszcza sobie powierzoną mu 

rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia 

wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Art. 115. § 9. Rzeczą ruchomą lub 

przedmiotem jest także polski albo obcy 

pieniądz lub inny środek płatniczy oraz 

dokument uprawniający do otrzymania sumy 

pieniężnej albo zawierający obowiązek 

wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach 

albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce. 


Document Outline