Pojęcia i geneza praw 

Pojęcia i geneza praw 

człowieka

człowieka

 

 

Sposoby publikacji norm 

Sposoby publikacji norm 

prawnych

prawnych



Dziennik Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej 

(DzURP) – treść konstytucji, aktów 

prawnych o mocy ustawy, umów 

międzynarodowych oraz rozporządzeń



Monitor Polski (MP) – treści uchwał sejmu, 

niektóre uchwały Rady Ministrów i 

zarządzenia



Dzienniki resortowe (ministerialne) – 

zarządzenia ministrów



Dzienniki urzędowe województwa – 

zarządzenia wojewodów



obwieszczenia  

 

 

Prawa człowieka

Prawa człowieka



Prawo należne każdemu człowiekowi 
bez względu na rasę, narodowość, 
pochodzenie, płeć, wiek, zawód itd.

 

 

Prawa człowieka

Prawa człowieka

Prawa te są:



przyrodzone

przyrodzone

 – człowiek nabywa je 

przez urodzenie się 



powszechne

powszechne

 – przysługują bez 

wyjątku każdej osobie



niezbywalne

niezbywalne

 – nie można się ich zrzec



nienaruszalne

nienaruszalne

 – nie można człowieka 

pozbawić tych praw

 

 

GENERACJE PRAW 

GENERACJE PRAW 

CZŁOWIEKA

CZŁOWIEKA



Pierwsza generacja

Pierwsza generacja

 – do życia, 

wolności i własności – podstawowe, 
wynikające z natury ludzkiej, niezależne 
od tego jaki stan prawny obowiązuje w 
danym państwie



Druga generacja

Druga generacja

  - prawa społeczne, 

gospodarcze i kulturalne zapewniające 
byt materialny, rozwój fizyczny i duchowy 
np. prawo do pracy, nauki, udziału w 
życiu kulturalnym, ubezpieczenia 
społecznego itp.     

 

 

GENERACJE PRAW 

GENERACJE PRAW 

CZŁOWIEKA

CZŁOWIEKA



Trzecia generacja 

Trzecia generacja 

(prawa kolektywne) – 

przysługujące zbiorowościom społecznym i 
narodom np. prawo do pokoju, do rozwoju, 
demokracji, czystego środowiska

 

 

Prawa człowieka

Prawa człowieka



znane były już w starożytności (Arystoteles, 
Cycero), własność i jej ochronę 
gwarantowały przepisy prawa rzymskiego 



Dekalog

Dekalog

 – życie dane od Boga nabrało 

wartości chronionej prawem boskim (także 
tezy u Tomasz z Akwinu i św. Ambrożego)



1215r 

1215r – Wielka Karta Swobód

 – Jan bez 

Ziemi – tylko wyrokiem sądu może nastąpić 
uwięzienie, pozbawienie mienia lub banicja  
  

 

 

Prawa człowieka

Prawa człowieka



przywileje jedleńsko-krakowskie 

przywileje jedleńsko-krakowskie 

(1430-1433)

(1430-1433)

 – gwarantowały szlachcie 

nietykalność osobistą i majątkową



Habeas Corpus Act 1679

Habeas Corpus Act 1679 – 

zabrania 

się aresztowania obywatela bez wyroku 
sądu



John Lock

John Lock

 – własność prywatna jest 

przyrodzonym prawem człowieka 
istniejącym wcześniej niż państwo