Terapia biologiczna 

astmy okrzelowej

Katarzyna Lech, gr.5

Kierunki badań nad terapią 

biologiczną

• Astma ciężka i steroidooporna
• Ograniczenie stosowania wziewnych 

GKS w astmie (obniżają gęstość kości 
u dzieci)

• Sukcesy w chorobach takich jak RZS, 

SM, Leśniowskiego-Crohna

TNF α

• czynnik procesów zapalnych i 

katabolicznych

• wywołuje gorączkę, kacheksję, 
• uczestniczy we wstrząsie, ostrej 

niewydolności oddechowej, DIC

• procesy zapalne (np. RZS)

Preparaty

• Infliksimab- chimera mysiego i humanizowanego 

p/ciała anty- TNF α

• etanercept- rozpuszczalny rec. dla TNF α
• golimumab i adalimumab- całkowicie humanizowane 

p/ciało anty- TNF α

Wyniki 

• nie wykazano wpływu na poprawę FEV1, 

ani na zmniejszenie częstości zaostrzeń

• obserwowano istotnie większą liczbę 

infekcji: górnych dróg oddechowych, 

zapalenia oskrzeli i płuc

• odnotowano działanie niepożądane: 

gruźlicę, zgon w mechanizmie wstrząsu 

septycznego, nowotwory złośliwe

• lek był bardziej skuteczny u osób z 

późnym początkiem astmy (>12 r.ż.) i u 

chorych z dodatnią próba rozkurczową 

na początku badania

Interleukina 5

• jedna z najważniejszych interleukin w 

astmie

• odpowiada za eozynofilowy fenotyp 

choroby

Preparaty

• mepolizumab- p/ciało monoklonalne 

przeciw IL-5

• anty-IL-5R- p/ciało przeciw 

receptorowi dla IL-5

Wyniki

• w najwcześniejszych badaniach u pacjentów z 

łagodną i ciężką astmą nie wykazano wpływu 

na objawy, FEV1, wczesną i późną reakcję 

astmatyczną oraz nadreaktywność

• odnotowano tendencję w kierunku redukcji 

zaostrzeń na większej grupie badawczej

• w badaniu chorych z liczbą eozynofilów w 

plwocinie min. 3% , pomimo leczeniem 

wysokimi dawkami GKS, nie obserwowano 

działań niepożądanych i udało się wykazać 

redukcję zaostrzeń, poprawę jakości życia i 

FEV1

Interleukina 4 i 13

• utrzymują alergiczny profil limfocytów T 
• IL-4 powoduje różnicowanie limfocytów 

Th0 w Th2 w obecności komórki 
prezentującej antygen

Preparaty

• altrakincept- rozpuszczalny receptor dla IL-4
• pitrakinra- wariant IL-4, blokujący wiązanie 

IL-4 i IL-13 z podjednostką 

α

 IL-4R

• CAT- monoklonalne p/ciało przeciw IL-13

Wyniki

• altrakincept

– pomimo odstawienia GKS wziewnych nie 

zaobserwowano pogorszenia FEV1 ani 

objawów

– nie zaobserwowano jednak wpływu na 

częstość zaostrzeń

• pitakinra 

– zmniejszała późną reakcję astmatyczną 

indukowaną alergenem i użyciem leków 

ratunkowych u pacjentów z łagodną astmą

Interleukina 12

• działa przeciwstawnie do IL-4 i IL-13, 

antyalergicznie

• podanie rekombinowanej IL-12 chorym na 

łagodna astmę zmniejszyło obwodową 

eozynofilię po alergenie, nie miało jednak 

wpływu ani na fazę późną, ani na 

nadreaktywność oskrzeli

• wywołało objawy grypopodobne, 

zaburzenia rytmu serca, odchylenia w 

badaniach laboratoryjnych wątroby

Anty-IgE- omalizumab

• jedynym dostępnym obecnie w leczeniu 

przedstawicielem leków biologicznych, którego 

skuteczność i bezpieczeństwo zostały 

potwierdzone jest omalizumab, Xolair

• jest chimerą składającą się w 95% z ludzkiej IgG1, 

reszta jest pochodzenia mysiego

• wiąże się z wolnymi, krążącymi w surowicy IgE, co 

uniemożliwia połączenie się IgE z FC

ε

RI i FC

ε

RII (a 

tym samym degranulację komórek tucznych i 

bazofilii)

• wskazaniami do stosowania jest astma ciężka 

przewlekła, z potwierdzonymi testami lub sIgE, 

uczuleniem na co najmniej jeden alergen 

całoroczny (chorzy >12 r.ż.)

• zmniejsza częstość zaostrzeń, umożliwia redukcję 

GKS, poprawa jakości życia

• efekt działania mija szybko po odstawieniu lecznia
• wykazano bezpieczeństwo omalizumabu podawanego 

do 4 lat

• nie obserwowano interakcji z GKS, LABA, lekami 

antyhistaminowymi

• odnotowano przypadki anafilaksji związane z 

podaniem omalizumabu (najczęściej po pierwszej 

dawce)

• u 8% pacjentów- eskalacja objawów- od świądu i 

wysypki przez duszność do obrzęku 

naczynioruchowego

Anty-IgE- omalizumab

Wnioski

• dotychczasowe rezultaty są nieco 

rozczarowujące

• trwają dalsze prace nad wyjaśnieniem

– które czynnik zapalenia są tymi najważniejszymi?
– jakie procesy leżą u podstaw rozwoju różnych 

podtypów astmy?

– jakie są najlepsze wskaźniki postępu choroby?

• w Polsce omalizumab jest dostępny dla 

garstki chorych, ale jest to obecnie jedyna 

terapia biologiczna przynosząca autentyczną 

poprawę w najcięższych postaciach astmy