RACHUNKOWOŚĆ
jest to
proces identyfikacji, pomiaru, rejestracji, przetwarzania i
raportowania ekonomicznych informacji
dla celów podejmowania decyzji w
formie sprawozdań finansowych.
•Rachunkowość finansowa
- ogniskuje się na specyficznych potrzebach
zewnętrznych decydentów takich jak : akcjonariusze, dostawcy, banki, instytucje
rządowe.
Istota rachunkowości
•
System rachunkowości jest serią kolejnych etapów polegających na
analizie, zapisie, pomiarze, sumowaniu, klasyfikowaniu, raportowaniu i
interpretowaniu zdarzeń ekonomicznych i ich efektu na organizację oraz
przygotowaniu sprawozdań finansowych.
Rachunkowość jako narzędzie wspomagające
podejmowanie decyzji
Zdarzenie
Analiza
i zapis w
rachunkowości
Sprawozdania
finansowe
Użytkowicy
Rachunkowość finansowa a rachunkowość zarządcza
•
Podstawowa różnica pomiędzy rachunkowością finansowa i zarządczą leży w ich
użytkownikach.
–
Rachunkowość finansowa
służy użytkownikom zewnętrznym.
–
Rachunkowość zarządcza służy wewnętrznym użytkownikom
takim jak
rada nadzorcza, zarządzający i administratorzy wewnątrz organizacji.
Elementy składowe ksiąg rachunkowych
• dziennik,
• księga główna,
• księgi pomocnicze,
• zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej,
• zestawienie sald kont księgi pomocniczej,
• wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).
Dziennik
Dziennik to chronologiczny zapis zdarzeń, jakie miały miejsce w danym okresie
sprawozdawczym. Prawidłowo prowadzony dziennik, bez znaczenia na technikę jego
prowadzenia powinien umożliwić szybko i łatwo uzgodnić jego obroty z obrotami
zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej.
Księga główna
Księga główna to podstawowa księga rachunkowa lub inaczej konta
syntetyczne, funkcjonujące zgodnie z zasadą podwójnego zapisu. Wykaz kont księgi
głównej ujęty jest w planie kont, który za zadanie ma usystematyzowanie i
klasyfikację ewidencji zdarzeń gospodarczych
Konta ksiąg pomocniczych
Konta ksiąg pomocniczych są uzupełnieniem i uszczegółowieniem kont księgi
głównej, są to tak zwane konta analityczne, które funkcjonują zgodnie z zasadą
powtórzonego zapisu.
Zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej
Zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej sporządza się na koniec każdego
okresu sprawozdawczego, ale nie rzadziej niż na koniec miesiąca. Zestawienie
powinno zawierać:
•nazwy kont i ich symbole,
•salda kont na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obroty za okres sprawozdawczy i
narastająco od początku roku obrotowego oraz salda na koniec okresu
sprawozdawczego,
•sumę sald na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obrotów oraz sald na koniec
okresu sprawozdawczego.
Zestawienie sald kont księgi pomocniczej
Zestawienie sald kont księgi pomocniczej sporządza się co najmniej na dzień
zamknięcia ksiąg rachunkowych.
Wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz)
Wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz), potwierdzony poprzez ich
inwentaryzację, zobligowane są sporządzić podmioty, które wcześniej nie
prowadziły ksiąg handlowych zgodnie z wymogami Ustawy o rachunkowości.
Natomiast rolę inwentarza w pozostałych podmiotach spełnia zestawienie obrotów i
sald kont księgi głównej oraz zestawienie sald kont sald księgi pomocniczej
sporządzone na dzień bilansowy jednostki.
14
Konta księgowe ich definicja i rodzaje
Konto księgowe jest to podstawowe urządzenie księgowe, służące do klasyfikacji
rachunkowej ewidencji i kontroli aktywów, pasywów oraz procesów gospodarczych
danej jednostki gospodarczej. Konto musi zawierać nazwę i symbol konta.
15
Plan kont księgowych
Zakładowy plan kont jest podstawowym segmentem dokumentacji księgowej,
której zadaniem jest określenie przyjętych przez jednostkę gospodarczą zasad
rachunkowości.
16
Plan kont księgowych (cd)
Plan kont powinien zawierać następujące zespoły kont:
Zespół 0 – Aktywa trwałe
Zespół 1 – Środki pieniężne oraz krótkoterminowe aktywa finansowe
Zespół 2 – Rozrachunki i roszczenia
Zespół 3 – Materiały i towary
Zespół 4 – Koszty według rodzajów i ich rozliczenie
Zespół 5 – Koszty według typów działalności i ich rozliczenie
Zespół 6 – Produkty i rozliczenia międzyokresowe
Zespół 7 – Przychody i koszty związane z ich osiągnięciem
Zespół 8 – Kapitały własne, fundusze specjalne i wynik finansowy
17
Dowody księgowe ewidencjonujące zmiany
zachodzące w przedsiębiorstwie dotyczą :
•
ewidencji środków trwałych,
•
ewidencji gospodarki magazynowej,
•
ewidencji działalności finansowej,
•
ewidencji pracy i płac.
18
Dokumenty dotyczące środków trwałych:
•
Dowód przyjęcia środka trwałego OT,
•
Protokół zdawczo - odbiorczy środka trwałego PT,
•
Protokół odbioru technicznego (kolaudacji) środka trwałego,
po zakończeniu budowy środka trwałego,
•
Dowód zmiany użytkowania środka trwałego MT,
•
Dowód likwidacji środka trwałego LT.
19
Dokumenty dotyczące ewidencji gospodarki magazynowej
•
Dowód przyjęcia do magazynu PZ,
•
Dowód wydania z magazynu WZ,
•
Dowód przesunięcia międzymagazynowego Mn,
•
Dowód pobrania z magazynu Rw,
•
Dowód zwrotu do magazynu Zw,
•
Dowód przyjęcia odpadów Po,
•
Dowód przyjęcia wyrobów lub półfabrykatów Pw.
20
Dokumenty ewidencji działalności finansowej
•
Dowód wpłaty KP – kasa przyjmie,
•
Dowód wypłaty KW – kasa wypłaci,
•
Wniosek o zaliczkę,
•
Rozliczenie zaliczki,
•
Rozliczenie wyjazdu służbowego (delegacja),
•
Raport kasowy, dowód zbiorczy,
•
Faktura VAT (zakup),
21
Dokumenty ewidencji działalności finansowej (cd)
•
Faktura VAT (sprzedaż),
•
Faktura korygująca, w przypadku błędnego wystawienia faktur VAT,
•
Bankowy dowód wypłaty,
•
Bankowy dowód wpłaty,
•
Dokument dotyczący udzielenia (otrzymania) rabatów, bonifikat, skont.
22
Dowody księgowe dotyczące pracy i płac (cd)
•
Lista wypłat wynagrodzeń pracownikom w czasie ich niezdolności do pracy
(choroby),
•
Lista wypłat wynagrodzeń dodatkowych (premii, nagród itp.).
•
Lista wypłat zasiłków rodzinnych, opiekuńczych, chorobowych macierzyńskich,
•
Lista wypłat zaliczek wynagrodzenia,
•
Rachunek za wykonane prace zlecone,
•
Rachunek za umowę o dzieło.
23
Dowody księgowe dotyczące pracy i płac
•
Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę,
•
Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia,
•
Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy o dzieło,
•
Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umów agencyjnych,
•
Lista wynagrodzeń akwizytorów, pośredników, komitentów,
24
Pozostałe dokumenty księgowe
•
Polecenie księgowania,
•
Dokumenty wtórne, zbiorcze, zastępcze, rozdzielniki itp.
•
Inne dokumenty będące podstawą księgowania.
ZASADY RACHUNKOWOŚCI
WIERNEGO OBRAZU
CIĄGŁOŚCI
KONTYNUACJI
MEMORIAŁOWA
WSPÓŁMIERNOŚCI
OSTROŻNOŚCI
WYŻSZOŚCI TREŚCI
EKONOMICZNEJ NAD FORMĄ
ISTOTNOŚCI
ODBIORCY INFORMACJI FINANSOWEJ
KIEROWNICTWO
FIRMY
FIRMA
PRACOWNICY
OTOCZENIE
DOSTAWCY
ODBIORCY
OTOCZENIE
SPOŁECZNE
INSTYTUCJE RYNKU
FINANSOWEGO
INSTYTUCJE
PUBLICZNE
WŁAŚCICIEL
E
