Żywienie Zwierząt i
Paszoznawstwo
Semestr letni
Weterynaria
Prowadzący:
mgr. Tomasz Hikawczuk
Katedra Żywienia Zwierzat i
Paszoznawstwa
Dane kontaktowe:
• e-mail:
• tel. (0-22) 320-58-44
• kom. 600341868
Żywienie Zwierząt i
Paszoznawstwo
Semestr letni
Weterynaria
Prowadzący:
mgr. Tomasz Hikawczuk
Katedra Żywienia Zwierzat i
Paszoznawstwa
Dane kontaktowe:
• e-mail:
• tel. (0-22) 320-58-44
• kom. 600341868
Warunki zaliczenia ćwiczeń:
•
obecność na zajęciach
•
3 pozytywnie zaliczone kolokwia
•
Zaliczone zadania
Program zajęć:
1. Analiza
składu
chemicznego
pasz.
Techiki
badań
strawnościowych, strawność składników pokarmowych (metoda
bilansowa i wskaźnikowa).
2. Mierniki wartości energetycznej pasz- obliczanie jednostek
energetycznych według różnych systemów dla zwierząt
monogastrycznych oraz przeżuwajacych ( DLG, INRA, stare
systemy wartościowania energii).
3. Wyznaczanie wskaźników jakości i wartości białka w
materiałach paszowych.
4. Kolokwium- ćwiczenia 1-3
5. Charakterystyka pasz stosowanych w żywieniu przeżuwaczy
( dawkowanie pasz, omówienie błędów żywieniowych i chorób
metabolicznych).
6. Praktyczne żywienie krów w okresie zasuszenia, rozdajania.
7. Kolokwium- żywienie przeżuwaczy i pasze objętościowe.
9. Podstawy żywienia drobiu charakterystyka pasz stosowanych w
żywieniu drobiu.
10. Praktyczne układanie receptur mieszanek pełnoporcjowych dla
drobiu.
11. Podstawy żywienia trzody chlewnej,.
12. Omówienie materiałów paszowych. Praktyczne układanie
mieszanek paszowych dla świń (prosięta, warchlaki, tuczniki,
lochy) w zależności od kierunku produkcji i fazy odchowu.
13. Kolokwium- żywienie drobiu i trzody chlewnej, pasze
treściwe.
14. Żywienie zwierząt amatorskich ( konie lub psy).
15. Zaliczenie ćwiczeń
Literatura - propozycje:
• „Żywienie Zwierząt i Paszoznawstwo” pod red. Prof.. D. Jamroz
PWN 2006, 2001
• „Pasze” J.Chachułowa
• „Biochemia” Berg, Tymoczko, Stryer
• Poultry Science
• Journal of Dairy Science
• Medycyna Weterynaryjna
• Journal of Nutrition
• Wyszukiwarki naukowe:
Pub Med.
Scientificcommons
Arianta- PL
Elsevier
Analiza składu
chemicznego pasz.
Pasza- materiał pochodzenia roślinnego, zwierzęcego
lub mineralnego stosowany w żywieniu zwierząt
gospodarskich
Pasze
Objętościow
e
Pasze objętościowe
Zielonki
Kiszoniki i sianokiszonki
Rośliny okopowe
Siano
Wodniste produkty
uboczne pochodzenia
przemysłowego
Pasze treściwe- ziarna zboż
Pszenica
Jęczmień
Owies
Kukurydza
Pasze treściwe- ziarno roślin
strączkowych
Groch siewny
Łubin żółty
Łubin
wąskolistny
Soja
Rzepak
Produkty uboczne przemysłu
olejarskiego
W zależności od technologi produkcji oleju, możemy otrzymywać
następujące pasze:
• śrutę poekstrakcyjną ( 1-2% tł.)
• makuch ( 8-12% tł.)
• ekspelery ( 5-8 % tł.)
• wytłoki ( 10-14 % tł.)
Podział pasz
•
Pasze
•
białkowe
•
Pasze mlekopędne:
•
Zielonki
•
Otręby
•
Pasze o działaniu
zatwardzającym i
rozwadniającym
energetycz
ne
•
Wartość pokarmowa paszy -zawartość
składników pokarmowych w jednostce
wagowej suchej masy lub jednostce
wagowej o określonej wilgotności
•
Wartość odżywcza paszy- zaw.
składników strawnych, które sa
wchłaniane w przewodzie pokarmowym, a
następnie wykorzystywane w procesach
metabolicznych
•
Przydatność żywieniowa paszy
Składniki pokarmowe pasz:
•
Białka
•
Tłuszcze
•
Węglowodany
•
Substancje mineralne
•
Witaminy
Białka
•
Są związkami
budulcowymi organizmu
•
Umożliwiają ruch
organizmom żywym
•
Tworzą enzymy
•
Funkcja transportowa
•
Funkcja immunologiczna
•
Białka
globularne
Strukturaln
e
(fibrylarne)
• kolagen
• keratyna
• elastyna
•
fibrynogen
• miozyna
Trudno
rozpuszczal
ne w
wodzie
prost
e
złożone
Tłuszcze
Tłuszcze proste
Tłuszcze złożone
Pochodne
tłuszczy
• Tłuszcze
właściwe
• Woski
• Fosfolipidy
• Glikolipidy
• karotenoidy
•Terpeny
•Olejki
eteryczne
Węglowodany
polisacharydy
Monosacharydy
• glukoza
• fruktoza
• galaktoza
Disacharydy
• sacharoza
• maltoza
Skrobia
(rośliny)
Glikogen
(zwierzęta)
Celuloza
Arabinoksylan
y
β - glukany
Funkcja
zapasowa
Funkcja
budulcowa
Metoda badań
Analiza weedeńska (Hennenberg ,
Stohmann)
Sucha masa
Popiół surowy
Włókno surowe
Tłuszcz surowy
Białko ogólne
BAW – związki azotowe
niebiałkowe
Sucha
masa
Białko
ogólne
Włókno
surowe
Popiół
surowy
Tłuszcz
surowy
89,4
14,11
6,53
3,44
3,87
Białko ogólne (świeży
materiał)
•
Metoda Kiejdahla, określenie ilości azotu
zawartego w próbie
reakcja próbki w H2SO4
stęż.
z
dodatkiem katalizatorów
destylacja NH4 z powstałego
siarczynu amonowego
wiązanie NH4
1
2
3
Współczynnik
6,25
Tłuszcz surowy
•
Metoda Soxhleta
•
Badana próbka jest ekstrahowana w
rozpuszczalniku organicznym (eter
naftowy lub eter etylowy)
trójglicerydy
karotenoidy
olejki eteryczne
woski
Włókno surowe
•
Gotowanie próby w roztworze kwaśnym i
zasadowym
# 5% kwas siarkowy
# 5% ług sodowy
•
Pozostałość po przesączeniu stanowi
włókno surowe : celuloza, hemicelulozy,
lignina
Popiół surowy
Mineralizacja próbki w temperaturze 550-
600 ⁰C
Zanieczyszczenia (zaw. krzemionki)
oznaczamy poprzez zadziałaniem na popiół
surowy 10% HCl
Związki bezazotowe
wyciagowe
•
BAW= sucha masa- ( białko ogólne +
popiół surowy+ tłuszcz surowy+ włókno
surowe)
•
Cukry proste, dwucukry, skrobia
pasza
H2O
sucha masa
Związki
organiczne
Związki
nieorganiczn
e
Zw. azotowe
(Białko ogólne)
Związki
bezazotowe
Białko
właściwe
Związki azotowe
niebiałkowe
Tłuszcz
surowy
Węglowodan
y
Włókno
surowe
BAW
Analiza włókna pokarmowego metoda Van Soesta
Stosowana w odniesieniu do zwierząt monogastrycznych
NDF – włókno neutralnodetergentowe
ADF- celuloza i lignina
ADL- lignina
Pobranie materiału do analizy
•
Pobieramy materiał z kilku miejsc (worek,
magazyn paszowy), są to próbki
pierwotne (wyrywkowe)
•
Próbki pierwotne miesza się ze sobą,
powstaje w ten sposób próba zbiorcza
•
Ze zmieszanego materiału tworzy się
próbki laboratoryjne (próby średnie)
Analiza
•
Zielonki, kiszonki i okopowe
•
Wymagają podsuszenia ( 105⁰ C), ok. 6h
•
Płyny suszymy stopniowo zwiększając
temperaturę
•
Określany jest współczynnik podsuszenia
Oblicz zawartość składników
pokarmowych (%) w ziarnie
jęczmienia
•
W świeżej paszy oznaczono zawartość N
(%) = 1,778%
•
Proszę wyliczyć zawartość (%) wszystkich
podstawowych składników pokarmowych
w materiale świeżym, podsuszonym oraz
w suchej masie
Składniki
pokarmowe (%)
Materiał świeży Materiał
podsuszony
Zawartość w
suchej masie
Woda
Sucha masa
(SM)
88,2
Białko ogólne
Tłuszcz surowy
2,1
Włókno surowe
4,5
Popiół surowy
2,6
Związki BAW
BO= 1,778% x 6,25 = 11,11
BAW= 88,2 – (11,11 + 2,1 + 4,5 + 2,6) =
67,89
88,2 - 11,11
100 - x
------------------
x = 12,59
11,8
11,11
2,
1
4,
5
2,
6
67,89
10
0
12,59
2,38
5,1
2,95
76,97
Oblicz zawartość składników
pokarmowych (%) w kiszonych
kolbach kukurydzy bez okryw
( CCM)
•
W świeżej paszy oznaczono zawartość N
(%) = 0,784%
•
Proszę wyliczyć zawartość (%) wszystkich
podstawowych składników pokarmowych
w materiale świeżym, podsuszonym oraz
w suchej masie
Współczynnik podsuszenia 0,514
Składniki
pokarmowe
(%)
Materiał
świeży
Materiał
podsuszony
Zawartość w
suchej masie
Woda
Sucha masa
(SM)
50,0
Białko ogólne
Tłuszcz surowy
3,8
Włókno surowe
10,8
Popiół surowy
2,5
Związki BAW
50,0
4,9
Tłuszcz surowy= 3,8 % x 0,514 =
1,953
1,953
5,55
1,285
36,312
100
9,8
3,906
11,
1
2,570
72,624