Ogólne zasady
Ogólne zasady
leczenia
leczenia
mastitis
mastitis
u krów
u krów
Ćw.V rok
Ćw.V rok
M.D
M.D
.®
.®
Ogólne zasady
Ogólne zasady
leczenia
leczenia
mastitis
mastitis
u krów
u krów
Ćw.V rok
Ćw.V rok
M.D
M.D
.®
.®
Cel leczenia
Cel leczenia
to
to
usuniecie czynnika
usuniecie czynnika
chorobotwórczego i
chorobotwórczego i
przywrócenie normalnej
przywrócenie normalnej
wydzielniczości
wydzielniczości
Spadek ilości kom. som. <400
Spadek ilości kom. som. <400
tys/ml
tys/ml
Obniżenie poziomu sodu,
Obniżenie poziomu sodu,
chlorków , aktywności katalazy
chlorków , aktywności katalazy
Wzrost poziomu laktozy
Wzrost poziomu laktozy
Sposób leczenia zależy
Sposób leczenia zależy
od
od
Rodzaju nieprawidłowości
Rodzaju nieprawidłowości
Stopnia nasilenia procesu
Stopnia nasilenia procesu
chorobowego
chorobowego
Czynnika infekcyjnego
Czynnika infekcyjnego
Wyników antybiogramu
Wyników antybiogramu
Fazy laktacji
Fazy laktacji
ponadto należy brać pod
ponadto należy brać pod
uwagę:
uwagę:
Wiek
Wiek
Stopień wyeksploatowania
Stopień wyeksploatowania
Aktualny stan kliniczny
Aktualny stan kliniczny
Częstotliwość występowania
Częstotliwość występowania
nawrotów
nawrotów
Koszty ewentualnej terapii
Koszty ewentualnej terapii
Leczenie krów niepłodnych
Leczenie krów niepłodnych
(???)
(???)
Środki stosowane w
Środki stosowane w
terapii
terapii
Antybiotyki
Antybiotyki
Sulfonamidy
Sulfonamidy
Preparaty akrydynowe
Preparaty akrydynowe
Kortykosterydy
Kortykosterydy
Biostymulatory
Biostymulatory
Witaminy
Witaminy
Enzymy
Enzymy
Rodzaje stosowanej
Rodzaje stosowanej
terapii
terapii
Terapia miejscowa –
Terapia miejscowa –
dowymieniowa
dowymieniowa
Terapia kombinowana
Terapia kombinowana
( łączona)
( łączona)
Terapia wspomagająca
Terapia wspomagająca
Terapia dowymieniowa
Terapia dowymieniowa
Jako jedyny sposób terapii
Jako jedyny sposób terapii
można stosować przy braku
można stosować przy braku
objawów ogólnych
objawów ogólnych
Mastitis
Mastitis
podkliniczne
podkliniczne
Przewlekłe zapalenie kliniczne
Przewlekłe zapalenie kliniczne
Niekiedy ostre zapalenie o
Niekiedy ostre zapalenie o
łagodnym przebiegu
łagodnym przebiegu
W zaburzeniach sekrecji
W zaburzeniach sekrecji
Efekt terapeutyczny zależny
Efekt terapeutyczny zależny
jest od:
jest od:
Właściwego doboru leku
Właściwego doboru leku
Dawki leku
Dawki leku
Częstotliwości stosowania
Częstotliwości stosowania
Rodzaju rozpuszczalnika lub
Rodzaju rozpuszczalnika lub
środka zawieszającego
środka zawieszającego
Wysokości laktacji krowy
Wysokości laktacji krowy
Odporności miejscowej i
Odporności miejscowej i
ogólnej zwierzęcia
ogólnej zwierzęcia
Terapie mastitis
Terapie mastitis
można podzielić na:
można podzielić na:
Terapię w okresie laktacji
Terapię w okresie laktacji
oraz
oraz
Terapie w okresie
Terapie w okresie
zasuszenia
zasuszenia
Terapia w okresie
Terapia w okresie
laktacji
laktacji
Mastitis o przebiegu
Mastitis o przebiegu
ostrym ,
ostrym ,
nadostrym,
nadostrym,
podostrym,
podostrym,
przewlekłym
przewlekłym
( kliniczne)
( kliniczne)
Terapię w okresie
Terapię w okresie
zasuszenia
zasuszenia
stosujemy
stosujemy
głównie
głównie
w
w
stanach klinicznych
stanach klinicznych
przewlekłych
przewlekłych
Leki stosowane w
Leki stosowane w
okresie laktacji
okresie laktacji
Muszą
Muszą
się szybko wchłaniać
się szybko wchłaniać
Krótko utrzymywać w tkance
Krótko utrzymywać w tkance
gruczołowej
gruczołowej
Szybko działać
Szybko działać
Zawierają podłoża płynne lub
Zawierają podłoża płynne lub
półpłynne
półpłynne
LC
LC
Leki stosowane w okresie
Leki stosowane w okresie
zasuszenia
zasuszenia
Zawierają podłoża wolno
Zawierają podłoża wolno
uwalniające lek
uwalniające lek
Długie utrzymywanie się w
Długie utrzymywanie się w
tkance gruczołowej (21-28 dni)
tkance gruczołowej (21-28 dni)
( zawartość stearynianów w
( zawartość stearynianów w
podłożu)
podłożu)
Dodatkowo działają osłaniająco
Dodatkowo działają osłaniająco
DC LA
DC LA
Dry cow therapy -DC
Dry cow therapy -DC
therapy
therapy
Jednorazowe
Jednorazowe
podanie
podanie
leku na około 6-8 tyg.
leku na około 6-8 tyg.
przed wycieleniem
przed wycieleniem
Nie później niż na
Nie później niż na
7 dni
7 dni
po ostatnim doju
po ostatnim doju
Zalety dry cow therapy
Zalety dry cow therapy
Wyższa skuteczność niż w
Wyższa skuteczność niż w
laktacji
laktacji
Stosunkowo tania ze względu
Stosunkowo tania ze względu
na jednokrotne podanie leku
na jednokrotne podanie leku
Nie powoduje wyłączenia
Nie powoduje wyłączenia
krów z produkcji- nie ma
krów z produkcji- nie ma
strat mleka związanych z
strat mleka związanych z
karencją
karencją
Wady dry cow therapy
Wady dry cow therapy
Często długi okres oczekiwania na
Często długi okres oczekiwania na
leczenie
leczenie
W tym czasie proces może ulec
W tym czasie proces może ulec
zaostrzeniu, może dojść do
zaostrzeniu, może dojść do
zakażenia innych krów
zakażenia innych krów
Narastanie oporności na
Narastanie oporności na
antybiotyki
antybiotyki
Oddziaływanie immunosupresyjne,
Oddziaływanie immunosupresyjne,
czego następstwem są ciężkie
czego następstwem są ciężkie
postacie mastitis po porodzie
postacie mastitis po porodzie
Warianty terapii w
Warianty terapii w
zasuszeniu
zasuszeniu
Wariant maksimum
Wariant maksimum
Wariant minimum
Wariant minimum
Niepowodzenia leczenia
Niepowodzenia leczenia
krów w okresie zasuszenia
krów w okresie zasuszenia
Zaprzestanie czynności
Zaprzestanie czynności
higienicznych (diping)
higienicznych (diping)
Odporność kom. i humoralna
Odporność kom. i humoralna
narastają
narastają
stopniowo
stopniowo
Spadek ilości kom.
Spadek ilości kom.
somatycznych pod koniec okresu
somatycznych pod koniec okresu
zasuszania
zasuszania
Spadek koncentracji laktoferyny
Spadek koncentracji laktoferyny
w okresie okołoporodowym
w okresie okołoporodowym
c.d.
c.d.
Wydzielina wczesnego okresu
Wydzielina wczesnego okresu
zasuszania stymuluje wzrost
zasuszania stymuluje wzrost
E.coli
E.coli
W środkowym okresie
W środkowym okresie
zasuszania hamuje wzrost E. coli
zasuszania hamuje wzrost E. coli
W okresie okołoporodowym
W okresie okołoporodowym
ponownie są korzystne warunki
ponownie są korzystne warunki
do rozwoju E. coli
do rozwoju E. coli
Leczenie mastitis w okresie
Leczenie mastitis w okresie
laktacji
laktacji
Gdy nie można odłożyć terapii do
Gdy nie można odłożyć terapii do
okr. zasuszenia
okr. zasuszenia
Podajemy lek co 12-24 h przez
Podajemy lek co 12-24 h przez
okres 2-5 dni
okres 2-5 dni
Skuteczność zależy od momentu
Skuteczność zależy od momentu
rozpoczęcia leczenia oraz doboru
rozpoczęcia leczenia oraz doboru
właściwego leku
właściwego leku
Wady
Wady
to konieczność kilkakrotnej
to konieczność kilkakrotnej
aplikacji oraz straty ekonomiczne
aplikacji oraz straty ekonomiczne
wynikające z okresu karencji
wynikające z okresu karencji
Przyczyny niepowodzenia
Przyczyny niepowodzenia
terapii antybiotykowej
terapii antybiotykowej
Nie nacelowane leczenie
Nie nacelowane leczenie
Skuteczność
Skuteczność
in vitro
in vitro
≠
≠
skuteczność
skuteczność
in vivo
in vivo
Immunosupresyjne działanie antybiotyków
Immunosupresyjne działanie antybiotyków
( np.erytromycyna, penicylina
( np.erytromycyna, penicylina
wpływają ujemnie na granulocyty,
wpływają ujemnie na granulocyty,
fagocytozę)
fagocytozę)
Zbyt późne rozpoczęcie terapii
Zbyt późne rozpoczęcie terapii
Brak poprawy warunków i żywienia
Brak poprawy warunków i żywienia
Zbyt krótki czas leczenia lub działania
Zbyt krótki czas leczenia lub działania
antybiotyków w zasuszeniu
antybiotyków w zasuszeniu
Elementy
Elementy
wspomagające
wspomagające
terapię mastitis
terapię mastitis
Poprawa warunków
Poprawa warunków
zoohigienicznych
zoohigienicznych
Eliminacja schorzeń
Eliminacja schorzeń
metabolicznych (ketozy,
metabolicznych (ketozy,
kwasice)
kwasice)
Suplementacja vit.A , E , Se
Suplementacja vit.A , E , Se
Podnoszenie poziomu lokalnej
Podnoszenie poziomu lokalnej
odporności
odporności
Podnoszenie odporności
Podnoszenie odporności
lokalnej
lokalnej
Stosowanie biostymulatorów
Stosowanie biostymulatorów
Samodzielnie zmniejszają
Samodzielnie zmniejszają
częstość
częstość
występowania Mastitis
występowania Mastitis
Poprawiają skuteczność
Poprawiają skuteczność
antybiotykoterapii
antybiotykoterapii
Zmniejszają koszty
Zmniejszają koszty
antybiotykoterapii
antybiotykoterapii
Lydium KLP, lewamizol, propolis,
Lydium KLP, lewamizol, propolis,
chlormetryna
chlormetryna
Interferencja
Interferencja
Bezobjawowe zakażenie
Bezobjawowe zakażenie
Corynobacterium bovis
Corynobacterium bovis
–
Interferencja z gronkowcami
Interferencja z gronkowcami
koagulazo dodatnimi
koagulazo dodatnimi
–
Wpływa stymulująco na ilość
Wpływa stymulująco na ilość
komórek somatycznych
komórek somatycznych
Gronkowce koagulazo
Gronkowce koagulazo
ujemne(CNS) blokują zasiedlanie
ujemne(CNS) blokują zasiedlanie
gruczołu przez gronk. koag.
gruczołu przez gronk. koag.
dodatnie
dodatnie
Grzybicze zapalenie
Grzybicze zapalenie
wymienia
wymienia
Przyczyny:
Przyczyny:
–
Candida, Cryptococcus,
Candida, Cryptococcus,
Trichosporon
Trichosporon
–
Złe warunki zoohigieniczne
Złe warunki zoohigieniczne
(wilgotność >80%)
(wilgotność >80%)
–
Po intensywnej antybiotykoterapii
Po intensywnej antybiotykoterapii
–
Penicylina
Penicylina
>
>
vit A
vit A
>
>
niszczenie
niszczenie
nabłonka pęcherzyków mlecznych
nabłonka pęcherzyków mlecznych
–
Candida może wykorzystywać
Candida może wykorzystywać
tetracykliny jako źródło azotu
tetracykliny jako źródło azotu
Objawy
Objawy
–
Ostre (Cryptococcus), podostre,
Ostre (Cryptococcus), podostre,
przewlekłe, podkliniczne ( Candida,
przewlekłe, podkliniczne ( Candida,
Trichospopron)
Trichospopron)
Rozpoznanie
Rozpoznanie
–
Ostrożne
Ostrożne
– b. często drożdżaki
– b. często drożdżaki
stanowią wtórne zanieczyszczenie
stanowią wtórne zanieczyszczenie
–
Do badania pobierać mleko
Do badania pobierać mleko
pęcherzykowe ( ostatnie strugi)
pęcherzykowe ( ostatnie strugi)
–
Candida rośnie też na podłożu z krwią
Candida rośnie też na podłożu z krwią
(37 C,24-48 h)
(37 C,24-48 h)
–
Podł. różnicujące Sabourou
Podł. różnicujące Sabourou
–
Identyfikacja API (APIC 20 AUX)
Identyfikacja API (APIC 20 AUX)
Leczenie
Leczenie
Amfoterycyna B
Amfoterycyna B
–
–
najskuteczniejsza
najskuteczniejsza
Mikonazol
Mikonazol
Flukonazol – nieskuteczny w
Flukonazol – nieskuteczny w
Aspergilozie i przy niektórych
Aspergilozie i przy niektórych
szczepach Candida
szczepach Candida
Klotrimazol
Klotrimazol
Nystatyna
Nystatyna
2 x co 48 h 200 mg
2 x co 48 h 200 mg
(Nystatyna pro suspensione, PLIVA
(Nystatyna pro suspensione, PLIVA
Kraków) w 100 ml Aqv. dest. lub 5%
Kraków) w 100 ml Aqv. dest. lub 5%
glukozy
glukozy
Jodek potasu
Jodek potasu
5-10 g p.o. / 10- 14 dni
5-10 g p.o. / 10- 14 dni
Terapia kombinowana
Terapia kombinowana
Stosowana jest w
Stosowana jest w
stanach ostrych ,
stanach ostrych ,
ciężkich z objawami
ciężkich z objawami
ogólnymi (
ogólnymi (
mastitis
mastitis
acuta gravis, coli-
acuta gravis, coli-
mastitis
mastitis
)
)
Terapia wspomagająca
Terapia wspomagająca
W ostrych stanach zapalnych, obrzękach
W ostrych stanach zapalnych, obrzękach
Środki chłodzące ( spryskiwanie
Środki chłodzące ( spryskiwanie
chlorkiem etylu, okłady z kwaśnej wody)
chlorkiem etylu, okłady z kwaśnej wody)
Maści rozgrzewające w stanach
Maści rozgrzewające w stanach
przewlekłych
przewlekłych
Leki moczopędne
Leki moczopędne
Sterydowe i niesterydowe środki
Sterydowe i niesterydowe środki
przeciwzapalne
przeciwzapalne
Blokada nowokainowa nerwów
Blokada nowokainowa nerwów
wymienia
wymienia
c.d.
c.d.
W przypadku ciężkiej postaci
W przypadku ciężkiej postaci
zapalenia wymienia:
zapalenia wymienia:
–
Glukoza, preparaty wapniowe,
Glukoza, preparaty wapniowe,
fosforanowe, kofeina, wit C, środki
fosforanowe, kofeina, wit C, środki
antyhistaminowe
antyhistaminowe
–
Wlewy dożylne płynów 10 l/krowę
Wlewy dożylne płynów 10 l/krowę
–
p.o. Kwas acetylosalicylowy 20-25
p.o. Kwas acetylosalicylowy 20-25
g
g
–
Preparaty immunostymulujące
Preparaty immunostymulujące
(zawsze mile widziane)
(zawsze mile widziane)
interleukina 2, lydium KLP
interleukina 2, lydium KLP
Leki przeciwzapalne
Leki przeciwzapalne
NLPZ
NLPZ
–
Aspiryna, fenylobutazon,
Aspiryna, fenylobutazon,
ibuprofen, karprofen, ketoprofen
ibuprofen, karprofen, ketoprofen
Sterydowe leki
Sterydowe leki
przeciwzapalne
przeciwzapalne
np.
np.
Dexametazon mogą być
Dexametazon mogą być
podawane w
podawane w
okresie laktacji
okresie laktacji
krowom nie cielnym
krowom nie cielnym
Kontrola efektów
Kontrola efektów
leczenia
leczenia
Krowy leczone w okresie laktacji
Krowy leczone w okresie laktacji
powinny być kontrolowane
powinny być kontrolowane
dwukrotnie:
dwukrotnie:
7-10 dni po ostatnim podaniu leku
7-10 dni po ostatnim podaniu leku
2-3 tyg. po ostatnim podaniu leku
2-3 tyg. po ostatnim podaniu leku
Krowy leczone w okresie
Krowy leczone w okresie
zasuszenia:
zasuszenia:
kontrola 7-10 dni po porodzie i po
kontrola 7-10 dni po porodzie i po
2-3 tyg
2-3 tyg
A
A
teraz chwila
teraz chwila
przerwy...proszę się nie
przerwy...proszę się nie
rozchodzić.
rozchodzić.
Za chwilę parę słów
Za chwilę parę słów
o kozach i owcach...
o kozach i owcach...
Tak, ja też
Tak, ja też
chciałbym być już
chciałbym być już
na piwie...to znaczy
na piwie...to znaczy
w domu...
w domu...