OPARZENIE

Uszkodzenie tkanek spowodowane
działaniem czynników termicznych,
chemicznych, promieniowania lub
prądu elektrycznego prowadzące do
denaturacji białka, obrzęku rany
oparzeniowej oraz utraty płynu
wewnątrznaczyniowego wskutek
zwiększonej przepuszczalności
naczyń

OPARZENIA TERMICZNE

(COMBUSTIO, BURNS)



Około 50% oparzeń przypada na dzieci

do 2 r. ż.



Wśród dorosłych czynnikami sprzyjającymi

oparzeniom jest alkoholizm, choroby

psychiczne, padaczka i demencja starcza.



Zapalenie ubioru sześciokrotnie zwiększa

możliwość głębokiego oparzenia i

czterokrotnie zwiększa śmiertelność.



Oparzenia termiczne mogą być spowodowane

jakimkolwiek zewnętrznym

źródłem ciepła zdolnym do podniesienia

temperatury skóry i głębiej położonych tkanek

do poziomu powodującego śmierć komórek

oraz koagulacje białek lub zwęglenie tkanek.



Najczęstsze przyczyny oparzeń termicznych to:

   -płomień
   -wrzące płyny
   -gorące przedmioty
   -gazy kontaktujące się ze skórą



Rozległość i głębokość uszkodzenie zależy od

ilości energii przeniesionej ze źródła do tkanek.

2. OPARZENIA POPROMIENNE

Najczęściej powodowane przez:
-przedłużoną ekspozycję na

promieniowanie ultrafioletowe
słońca (oparzenia słoneczne)

-inne źródła promieniowania np.

rentgenowskie.

3. OPARZENIA CHEMICZNE

Wywołane przez :
                        -silne kwasy i zasady
                        -fenole i krezole
                        -iperyt lub fosfor
   Wszystkie te substancje prowadzą

do powstania martwicy, która

może się stopniowo rozszerzać w

ciągu kilku lub kilkunastu godzin.

4.OPARZENIA ELEKTRYCZNE

Powstają na skutek produkcji ciepła z wytworzeniem

temperatury, która może sięgać 5000°C

Oparzenia te zwykle obejmują skórę i okoliczne tkanki ponieważ

największy opór dla przepływu prądu elektrycznego występuje

w miejscu kontaktu przewodnika ze skórą.

Oparzenia elektryczne mogą mieć każdy rozmiar i różną

głębokość.

Postępująca martwica i demarkacja osiąga najczęściej większe

rozmiary i dotyczy tkanek położonych głębiej niż na to

wskazuje pierwotne uszkodzenie.

    Uszkodzenia wywołane prądem zwłaszcza zmiennym
    mogą powodować:
                                 -natychmiastowe porażenie oddechu
                                 -migotanie komór serca
                                  lub oba te zjawiska jednocześnie.

PATOFIZJOLOGIA OPARZENIA

1.Zwiększenie przepuszczalności łożyska

włośniczek za sprawą kinin, histaminy i

serotoniny.

2.Przechodzenie wody i składników osocza

(elektrolity, nisko- i wysokomolekularne

cząsteczki białka) do przestrzeni

międzykomórkowej.

3.Ciężkie zaburzenia koloidosmotyczne
4.Wstrząs hipowolemiczny



U dzieci już przy oparzeniu 8-12% powierzchni

ciała, a przy oparzeniu 15% pow.ciała wstrząs

zawsze występuje.



U dorosłych analogiczne liczby to 15-20% i 25%.

Objawy wstrząsu

pooparzeniowego:

1. Pobudzenie lub apatia.
2. Skóra blada, pokryta

potem.

3. RR niższe niż 100mmHg.
4.Tętno ponad 100/min,
słabo wypełnione.
5. Ciepłota ciała poniżej

36°C.

6. Oddech przyspieszony
ponad 24/min.
7. Zmniejszenie

ilościowego godz.
wydalania moczu do

30ml/godz.

Objawy wyrównanego

wstrząsu:

- równowaga psychiczna
- wilgotność prawidłowa,

powłoki różowe

- RR wyższe niż 100

mmHg

- tętno ok.100 lub

niżej/min

- ciepłota powyżej 36°C

- prawidłowa częstość

oddechów poniżej

24/min.



Wstrząs hipowolemiczny rozwija się natychmiast

po urazie termicznym.



Istotnymi czynnikami w patogenezie wstrząsu są:

-ból z powierzchni oparzonej
-zmiany biochemiczne związane z ucieczką

białek, płynów i elektrolitów z łożyska
naczyniowego

kwasica metaboliczna

i niedotlenienie tkanek.

-zmniejszenie wypełnienia łożyska naczyniowego

tętno słabo wypełnione.

-zagęszczenie krwi krążącej i zwolnienie jej

przepływu wzrost hematokrytu i ostra
niewydolność krążenia i nerek.

-zaburzenia gospodarki elektrolitowej

powoduje nasilenie obrzęków.

Szczyt utraty płynów występuje po 24 godzinach od

oparzenia dlatego bardzo ważne jest stałe monitorowanie:

- EKG

- częstości oddechów

- RR

- temperatury ciała

parametrów biochemicznych krwi

i moczu

- gazometrii krwi tętniczej

ZMIANY W UKŁADZIE IMMUNOLOGICZNYM

WYWOŁANE PRZEZ OPARZENIA OBEJMUJĄ:



Utrata immunoglobuliny G przez ranę
oparzeniową razem z innymi białkami osocza.



Spadek wytwarzania IgG i IgM.



Zjawisko immunosupresji co umożliwia
zakażenia w początkowym okresie po
oparzeniu głównie o etiologii paciorkowcowej i
gronkowcowej, a po upływie 5-7 dni głównie
pałeczki Gram –ujemne.

INNE POWIKŁANIA OPARZENIA

PIERWOTNE



Niewydolność oddechowa i obrzęk płuc.



Krwawienie z ostrego owrzodzenia żołądka tzw.
wrzód stresowy Curlinga.



Mioglobinuria wynikająca z niedokrwiennych
skurczów mięśni, urazów ze zmiażdżeniem i
głębokich oparzeń termicznych lub elektrycznych.



Odruchowe porażenie jelit.



Odoskrzelowe zapalenie płuc , ARDS



Zaburzenia rytmu serca jako wynik hipowolemii,
niedotlenienia i kwasicy.

WTÓRNE



hipoalbuminemia na wskutek
rozcieńczenia osocza spowodowane
przetaczaniem roztworów zawierających
sód.



hipokaliemia we wczesnym okresie
resuscytacji



Hipokalcemia wynikająca z niedoboru
allbumin.

BADANIE CHOREGO

POPARZONEGO

I WYWIAD

Zdobyć informacje odnośnie okoliczności

oparzenia

Zażywane przez pacjenta leki, obecność chorób

somatycznych, lub zaburzeń psychicznych

Nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu

WSZYSTKIE TE CZYNNIKI WPŁYWAJĄ NA

ZDOLNOŚĆ PACJENTA DO REAKCJI NA

URAZ.

II BADANIE FIZYKALNE



Kompletne badanie fizykalne należy
przeprowadzić przed utrwaleniem się
zmian oparzeniowych ( wtedy objawy
fizykalne mogą być trudne do wykrycia)



Obliczyć powierzchnię ciała dla wszystkich
pacjentów, wzrost i masę ciała.



W ocenie rozległości oparzenia u dorosłych
stosuje się ,,regułę dziewiątek’’ .



U dzieci dokładniejszą ocenę rozległości
oparzenia umożliwia tablica Lunda i
Browdera



Ocenić przypuszczalną głębokość
oparzenia.

OCENA OPARZENIA

GŁĘBOKOŚĆ POWIERZCHNIA

CIĘŻKOŚĆ

1. Klasyfikacja głębokości oparzeń

Stopień

oparzenia

Przyczyna

Powierzch

nia

Kolor

Ból

Gojenie

powierzcho

wne

op. słoneczne,

bardzo

krótkie

działanie

ciepła

sucha

rumień

silny

bez śladu

niepełna

grubość

skóry

kontakt z

płomieniem,

płynem,

gorącym

przedmiotem

pęcherze

plamist

różowy,

biały

silny

przebar-

wienie

III

pełna

grubość

skóry

płomień,

płonące

ubranie,

dłuższy

kontakt

sucha,

twarda,

strupy

woskowy

perłowy,

ciemny

słaby

blizny,

potrzeba

przeszczepó

głębokie

tkanki

długi kontakt,

oparzenia

elektryczne

jak w stopniu

III

odsłonięte

kości,

mięśnie

różny

słaby

ubytki,

amputacje

2. Orientacyjny sposób obliczania powierzchni

oparzeń systemem dziewiątkowym

9% *

Przó

18%

Tył

U małych dzieci wzrasta

udział głowy

CIĘŻKOŚĆ OPARZENIA

I  Lekkie    Iº, IIº  do 15% lub
                    IIIº do 5%
II  Średnie  Iº, IIº do 15-30% lub
                    IIIº do 15%
III Ciężkie  Iº, IIº powyżej 30% lub
                    IIIº powyżej 15%