background image

 

 

 

 

BALNEOLOGIA

BALNEOLOGIA

W

W

background image

 

 

 

 

Balneologia

Balneologia

  i 

  i 

medycyna  fizykalna

medycyna  fizykalna

 

 

jest  dziedziną  wiedzy  medycznej, 

jest  dziedziną  wiedzy  medycznej, 

która 

wykorzystuje 

naturalne 

która 

wykorzystuje 

naturalne 

metody lecznicze i czynniki fizyczne 

metody lecznicze i czynniki fizyczne 

do leczenia, rehabilitacji, prewencji 

do leczenia, rehabilitacji, prewencji 

i diagnostyki

i diagnostyki

 

 

background image

 

 

 

 

   

   

Medycyna  uzdrowiskowa,  której 

Medycyna  uzdrowiskowa,  której 

głównym  działem  jest  balneologia 

głównym  działem  jest  balneologia 

wykorzystuje do celów leczniczych:

wykorzystuje do celów leczniczych:

naturalne  tworzywa  lecznicze,  w  skład 

naturalne  tworzywa  lecznicze,  w  skład 

których wchodzą wody mineralne, gazy 

których wchodzą wody mineralne, gazy 

i peloidy,

i peloidy,

naturalne  czynniki  przyrodnicze  jak 

naturalne  czynniki  przyrodnicze  jak 

klimat, krajobraz, szata roślinna,

klimat, krajobraz, szata roślinna,

różne formy pracy mięśniowej,

różne formy pracy mięśniowej,

czynniki  fizyczne  jak  światło,  dźwięk, 

czynniki  fizyczne  jak  światło,  dźwięk, 

pole elektromagnetyczne i inne. 

pole elektromagnetyczne i inne. 

background image

 

 

 

 

Lecznictwo  uzdrowiskowe  zajmuje 

Lecznictwo  uzdrowiskowe  zajmuje 

się  chorobami  przewlekłymi,  które 

się  chorobami  przewlekłymi,  które 

obecnej 

dobie 

pochłaniają 

obecnej 

dobie 

pochłaniają 

ogromne 

koszty 

na 

leczenie 

ogromne 

koszty 

na 

leczenie 

naprawcze, rehabilitację oraz opiekę 

naprawcze, rehabilitację oraz opiekę 

socjalno-medyczną.

socjalno-medyczną.

background image

 

 

 

 

Większość chorób przewlekłych, które są 

najczęstszą przyczyną zgonów, najlepiej 

i  najkorzystniej  leczyć  w  uzdrowisku, 

ponieważ zastosowane metody lecznicze 

nie wywołują skutków ubocznych, wyniki 

utrzymują  się  długo,  przy  czym  są 

stosunkowo tanie.

 

 

background image

 

 

 

 

W  Polsce  mamy  40  uzdrowisk  statutowych. 

W  Polsce  mamy  40  uzdrowisk  statutowych. 

Są  to  uzdrowiska  pełnozakresowe,  mające 

Są  to  uzdrowiska  pełnozakresowe,  mające 

swój  statut,  określone  kierunki  lecznicze, 

swój  statut,  określone  kierunki  lecznicze, 

naturalne 

zasoby 

lecznicze, 

zakłady 

naturalne 

zasoby 

lecznicze, 

zakłady 

lecznicze, 

fachową 

kadrę 

medyczną, 

lecznicze, 

fachową 

kadrę 

medyczną, 

odpowiednie  warunki  bioklimatyczne  oraz 

odpowiednie  warunki  bioklimatyczne  oraz 

infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania 

infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania 

każdego uzdrowiska.

każdego uzdrowiska.

background image

 

 

 

 

Lecznictwo  uzdrowiskowe  włączone  jest 

Lecznictwo  uzdrowiskowe  włączone  jest 

w  cały  system  opieki  medycznej  w 

w  cały  system  opieki  medycznej  w 

Polsce. 

Polsce. 

przebiegu 

większości 

chorób 

przebiegu 

większości 

chorób 

przewlekłych 

oraz 

po 

interwencji 

przewlekłych 

oraz 

po 

interwencji 

szpitalnej w chorobach ostrych wskazane 

szpitalnej w chorobach ostrych wskazane 

jest leczenie uzdrowiskowe. 

jest leczenie uzdrowiskowe. 

background image

 

 

 

 

W  każdym  uzdrowisku  funkcjonują  zakłady 

W  każdym  uzdrowisku  funkcjonują  zakłady 

lecznictwa 

uzdrowiskowego, 

które 

lecznictwa 

uzdrowiskowego, 

które 

posiadają najczęściej status niepublicznych 

posiadają najczęściej status niepublicznych 

zakładów  opieki  zdrowotnej.  Każdy  z 

zakładów  opieki  zdrowotnej.  Każdy  z 

zakładów 

lecznictwa 

uzdrowiskowego 

zakładów 

lecznictwa 

uzdrowiskowego 

powinien  być  zarejestrowany  przez  lekarza 

powinien  być  zarejestrowany  przez  lekarza 

naczelnego 

uzdrowiska, 

odpowiadać 

naczelnego 

uzdrowiska, 

odpowiadać 

standardom. 

standardom. 

background image

 

 

 

 

KIERUNKI DZIAŁALNOŚCI ZAKŁADÓW 

KIERUNKI DZIAŁALNOŚCI ZAKŁADÓW 

LECZNICTWA UZDROWISKOWEGO

LECZNICTWA UZDROWISKOWEGO

leczenie, 

leczenie, 

rehabilitacja, 

rehabilitacja, 

prewencja, 

prewencja, 

wychowanie zdrowotne 

wychowanie zdrowotne 

background image

 

 

 

 

Leczenie

Leczenie

 

 

obejmuje  głównie  choroby 

obejmuje  głównie  choroby 

przewlekłe, 

określane 

często 

przewlekłe, 

określane 

często 

cywilizacyjnymi czy ekologicznymi.

cywilizacyjnymi czy ekologicznymi.

Rehabilitacja

Rehabilitacja

 

uzdrowiskowa 

zwana 

 

uzdrowiskowa 

zwana 

balneorehabilitacją wykorzystuje naturalne 

balneorehabilitacją wykorzystuje naturalne 

metody  lecznicze  jakimi  dysponuje  dane 

metody  lecznicze  jakimi  dysponuje  dane 

uzdrowisko. W warunkach uzdrowiskowych 

uzdrowisko. W warunkach uzdrowiskowych 

prowadzone 

są 

dwie 

formy 

prowadzone 

są 

dwie 

formy 

balneorehabilitacji tj. wczesna i późna.

balneorehabilitacji tj. wczesna i późna.

background image

 

 

 

 

Podstawą 

Podstawą 

profilaktyki

profilaktyki

  jest  dążenie  do 

  jest  dążenie  do 

zmiany  patogennego  modelu  życia  i 

zmiany  patogennego  modelu  życia  i 

zachowania  człowieka,  a  z  drugiej  - 

zachowania  człowieka,  a  z  drugiej  - 

wzmacnianie  naturalnych  mechanizmów 

wzmacnianie  naturalnych  mechanizmów 

obronnych. 

obronnych. 

background image

 

 

 

 

Wychowanie  zdrowotne

Wychowanie  zdrowotne

  jest  szansą  na 

  jest  szansą  na 

zmniejszenie  zachorowalności  na  wiele 

zmniejszenie  zachorowalności  na  wiele 

chorób 

cywilizacyjnych, 

zmniejszenie 

chorób 

cywilizacyjnych, 

zmniejszenie 

śmiertelności  wśród  ludzi  stosunkowo 

śmiertelności  wśród  ludzi  stosunkowo 

młodych.  Wszyscy  chorzy  przebywający  w 

młodych.  Wszyscy  chorzy  przebywający  w 

uzdrowisku  powinni  być  równocześnie 

uzdrowisku  powinni  być  równocześnie 

leczeni i edukowani. Edukacja powinna być 

leczeni i edukowani. Edukacja powinna być 

dobrze 

zorganizowana 

dobrze 

zorganizowana 

i  zaprogramowana,  musi  spełniać  wymogi 

i  zaprogramowana,  musi  spełniać  wymogi 

podstawowych zasad pedagogiki. 

podstawowych zasad pedagogiki. 

background image

 

 

 

 

ZASOBY NATURALNYCH 

ZASOBY NATURALNYCH 

SUROWCÓW

SUROWCÓW

LECZNICZYCH I ICH 

LECZNICZYCH I ICH 

WYKORZYSTANIE LECZNICZE

WYKORZYSTANIE LECZNICZE

background image

 

 

 

 

SUROWCE LECZNICZE:

SUROWCE LECZNICZE:

-

wody lecznicze,

wody lecznicze,

-

peloidy,

peloidy,

-

gazy.

gazy.

background image

 

 

 

 

Wody  lecznicze

Wody  lecznicze

  są  to:  naturalne  wody 

  są  to:  naturalne  wody 

podziemne  posiadające  udowodnione 

podziemne  posiadające  udowodnione 

właściwości  lecznicze  i  cechujące  się 

właściwości  lecznicze  i  cechujące  się 

stałym  składem  chemicznym,  naturalną 

stałym  składem  chemicznym,  naturalną 

czystością mikrobiologiczną. 

czystością mikrobiologiczną. 

Wody  uważane  za 

Wody  uważane  za 

mineralne 

mineralne 

muszą 

muszą 

zawierać 

co 

najmniej 

1000 

mg 

zawierać 

co 

najmniej 

1000 

mg 

składników  mineralnych  w  litrze.  Są 

składników  mineralnych  w  litrze.  Są 

wodami  podziemnymi,  naturalnymi.  Nie 

wodami  podziemnymi,  naturalnymi.  Nie 

każda woda mineralna jest lecznicza. 

każda woda mineralna jest lecznicza. 

background image

 

 

 

 

O  właściwościach  leczniczych  decyduje 

O  właściwościach  leczniczych  decyduje 

rodzaj 

rodzaj 

stężenie 

aktywnych 

składników 

stężenie 

aktywnych 

składników 

biochemicznych.

biochemicznych.

W  Polsce  posiadamy  bogate  złoża  wód 

W  Polsce  posiadamy  bogate  złoża  wód 

mineralnych 

leczniczych. 

Najczęściej 

mineralnych 

leczniczych. 

Najczęściej 

spotykanymi  wodami  są:  wody  chlorkowo-

spotykanymi  wodami  są:  wody  chlorkowo-

sodowe,  wodorowęglanowe,  siarczkowo-

sodowe,  wodorowęglanowe,  siarczkowo-

siarkowodorowe, radoczynne i termalne. 

siarkowodorowe, radoczynne i termalne. 

background image

 

 

 

 

Wody  mineralne

Wody  mineralne

  stosuje  się  do  zabiegów 

  stosuje  się  do  zabiegów 

balneologicznych, 

zwłaszcza 

kąpieli 

balneologicznych, 

zwłaszcza 

kąpieli 

leczniczych  w  wannach  i  w  basenach,  do 

leczniczych  w  wannach  i  w  basenach,  do 

inhalacji, płukań oraz kuracji pitnej. Kąpiele 

inhalacji, płukań oraz kuracji pitnej. Kąpiele 

mają  szerokie  zastosowanie  w  chorobach 

mają  szerokie  zastosowanie  w  chorobach 

układu 

ruchu, 

układu 

krążeniowo-

układu 

ruchu, 

układu 

krążeniowo-

oddechowego, 

choro-bach 

oddechowego, 

choro-bach 

dermatologicznych i innych. 

dermatologicznych i innych. 

background image

 

 

 

 

Ważnym działem w balneoterapii jest kuracja 

Ważnym działem w balneoterapii jest kuracja 

pitna 

(krenoterapia). 

Systematycznie 

pitna 

(krenoterapia). 

Systematycznie 

prawidłowo 

dawkowane 

picie 

wód 

prawidłowo 

dawkowane 

picie 

wód 

mineralnych wywiera działanie miejscowe na 

mineralnych wywiera działanie miejscowe na 

przewód  pokarmowy  oraz  działanie  ogólne, 

przewód  pokarmowy  oraz  działanie  ogólne, 

przede  wszystkim  w  zakresie  uzupełniania 

przede  wszystkim  w  zakresie  uzupełniania 

niedoborów mikro- i makroelementów. 

niedoborów mikro- i makroelementów. 

background image

 

 

 

 

Następnym 

tworzywem 

naturalnym, 

Następnym 

tworzywem 

naturalnym, 

jakimi 

posługuje 

się 

lecznictwo 

jakimi 

posługuje 

się 

lecznictwo 

uzdrowiskowe jest 

uzdrowiskowe jest 

borowina

borowina

.

.

Polska 

ma 

duże 

zasoby 

złóż 

Polska 

ma 

duże 

zasoby 

złóż 

borowinowych, 

które 

cechują 

się 

borowinowych, 

które 

cechują 

się 

wysokimi wartościami leczniczymi. 

wysokimi wartościami leczniczymi. 

background image

 

 

 

 

Najczęściej  stosowane  zabiegi  borowinowe 

Najczęściej  stosowane  zabiegi  borowinowe 

to:  okłady-zawijania,  kąpiele  częściowe 

to:  okłady-zawijania,  kąpiele  częściowe 

i całkowite, zabiegi ginekologiczne i rektalne 

i całkowite, zabiegi ginekologiczne i rektalne 

(tampony, okłady, nasiadówki) oraz rzadziej 

(tampony, okłady, nasiadówki) oraz rzadziej 

stosowane 

kąpiele 

zawiesinowe 

czy 

stosowane 

kąpiele 

zawiesinowe 

czy 

jonoforeza. 

Zabiegi 

borowinowe 

mają 

jonoforeza. 

Zabiegi 

borowinowe 

mają 

szerokie  zastosowanie  w  leczeniu  chorób 

szerokie  zastosowanie  w  leczeniu  chorób 

układu ruchu, chorób kobiecych i rzadziej w 

układu ruchu, chorób kobiecych i rzadziej w 

chorobach układu trawienia i moczowego.

chorobach układu trawienia i moczowego.

background image

 

 

 

 

Następnymi 

tworzywami 

leczniczymi 

Następnymi 

tworzywami 

leczniczymi 

wykorzystywanymi  w  lecznictwie  są 

wykorzystywanymi  w  lecznictwie  są 

gazy 

gazy 

lecznicze. 

lecznicze. 

Występują  one  naturalnie 

Występują  one  naturalnie 

w  przyrodzie  w  formie  rozpuszczonej  w 

w  przyrodzie  w  formie  rozpuszczonej  w 

wodzie  lub  też  samodzielnie  w  formie 

wodzie  lub  też  samodzielnie  w  formie 

gazowej. 

gazowej. 

W  balneologii  wykorzystuje  się  głównie 

W  balneologii  wykorzystuje  się  głównie 

dwutlenek  węgla,  siarkowodór,  radon,  tlen 

dwutlenek  węgla,  siarkowodór,  radon,  tlen 

oraz  ostatnio  ozon  w  mieszance  ozonowo-

oraz  ostatnio  ozon  w  mieszance  ozonowo-

tlenowej. 

tlenowej. 

background image

 

 

 

 

Lecznicze wody 

Lecznicze wody 

mineralne najczęściej 

mineralne najczęściej 

występujące 

występujące 

w Polsce

w Polsce

background image

 

 

 

 

RODZAJE I SKŁAD

RODZAJE I SKŁAD

WYSTĘPOWANIE

WYSTĘPOWANIE

CHLORKOWO SODOWE >1000mg NACl/L

CHLORKOWO SODOWE >1000mg NACl/L

Chlorkowe, potasowe, 

Chlorkowe, potasowe, 

wapniowe, 

wapniowe, 

magnezowe, jodkowe, 

magnezowe, jodkowe, 

bromkowe, żelaziste, 

bromkowe, żelaziste, 

siarczkowe 

siarczkowe 

Ciechocinek, Kołobrzeg, 

Ciechocinek, Kołobrzeg, 

Połczyn, Kamień Pom., 

Połczyn, Kamień Pom., 

Świnoujście, 

Świnoujście, 

Goczałkowice, Rabka 

Goczałkowice, Rabka 

oraz Busko, Solec, 

oraz Busko, Solec, 

Iwonicz, Rymanów, 

Iwonicz, Rymanów, 

Wieniec

Wieniec

 

 

WODOROWĘGLANOWE > 1000 mg CO

WODOROWĘGLANOWE > 1000 mg CO

2

2

/L

/L

 

 

sodowe, potasowe, 

sodowe, potasowe, 

wapniowe, 

wapniowe, 

magnezowe, 

magnezowe, 

chlorkowo-sodowe, 

chlorkowo-sodowe, 

żelaziste 

żelaziste 

Krynica, Polanica, 

Krynica, Polanica, 

Kudowa, Muszyna, 

Kudowa, Muszyna, 

Duszniki, Ryma-nów, 

Duszniki, Ryma-nów, 

Iwonicz, Długopole, 

Iwonicz, Długopole, 

Czerniawa, Szczawno, 

Czerniawa, Szczawno, 

Szczawnica, Wysowa, 

Szczawnica, Wysowa, 

Żegiestów, Świeradów,

Żegiestów, Świeradów,

 

 

background image

 

 

 

 

RODZAJE I SKŁAD

RODZAJE I SKŁAD

WYSTĘPOWANIE

WYSTĘPOWANIE

SIARCZKOWO-SIARCZKOWODOROWE > 1mg 

SIARCZKOWO-SIARCZKOWODOROWE > 1mg 

S/L

S/L

siarczkowe proste, 

siarczkowe proste, 

siarczanowo-sodowe, 

siarczanowo-sodowe, 

wapniowe, 

wapniowe, 

siarczanowo-

siarczanowo-

chlorkowe, sodowe, 

chlorkowe, sodowe, 

bromkowe, jodkowe 

bromkowe, jodkowe 

Busko, Solec, 

Busko, Solec, 

Przerzeczyn, Wieniec, 

Przerzeczyn, Wieniec, 

Swoszowice, Horyniec, 

Swoszowice, Horyniec, 

Wapienne oraz 

Wapienne oraz 

Kudowa, Lądek, 

Kudowa, Lądek, 

Duszniki, Ciechocinek 

Duszniki, Ciechocinek 

źródło 14 

źródło 14 

RADOCZYNNE

RADOCZYNNE

radonowe-siarczkowe, 

radonowe-siarczkowe, 

flurkowe, szczawy 

flurkowe, szczawy 

radoczynne 

radoczynne 

Świeradów, Czerniawa, 

Świeradów, Czerniawa, 

Lądek (Długopole, 

Lądek (Długopole, 

Szczawno) 

Szczawno) 

background image

 

 

 

 

RODZAJE I SKŁAD

RODZAJE I SKŁAD

WYSTĘPOWANIE

WYSTĘPOWANIE

TERMALNE > 20 ° (cieplice)

TERMALNE > 20 ° (cieplice)

 

 

chlorkowo-sodowe, 

chlorkowo-sodowe, 

radoczynne, fluorkowe 

radoczynne, fluorkowe 

Cieplice, Lądek, 

Cieplice, Lądek, 

Ciechocinek 

Ciechocinek 

GAZY LECZNICZE

GAZY LECZNICZE

 

 

1. Dwutlenek węgla 

1. Dwutlenek węgla 

2. Siarkowodór 

2. Siarkowodór 

3. Radon 

3. Radon 

4. Tlen, ozon

4. Tlen, ozon

Duszniki, Krynica 

Duszniki, Krynica 

(źródła gazowe CO

(źródła gazowe CO

2

2

background image

 

 

 

 

Poza  wodami  mineralnymi,  borowinami 

Poza  wodami  mineralnymi,  borowinami 

i  gazami  leczniczymi,  duże  znaczenie 

i  gazami  leczniczymi,  duże  znaczenie 

w  lecznictwie  uzdrowiskowym  mają 

w  lecznictwie  uzdrowiskowym  mają 

czynniki 

środowiskowe, 

tym 

czynniki 

środowiskowe, 

tym 

warunki  klimatyczne, 

warunki  klimatyczne, 

zieleń,  kwiaty, 

zieleń,  kwiaty, 

które  tworzą  środowisko  przyrodnicze 

które  tworzą  środowisko  przyrodnicze 

sprzyjające leczeniu ludzi chorych. 

sprzyjające leczeniu ludzi chorych. 

background image

 

 

 

 

uzdrowisku 

wykorzystuje 

się 

uzdrowisku 

wykorzystuje 

się 

czynniki 

czynniki 

fizyczne 

fizyczne 

pod  postacią  różnych  form  energii,  jak 

pod  postacią  różnych  form  energii,  jak 

światło,  prąd  elektryczny,  ultradźwięki,  pole 

światło,  prąd  elektryczny,  ultradźwięki,  pole 

magnetyczne 

inne. 

magnetyczne 

inne. 

W  lecznictwie  uzdrowiskowym  te  czynniki  mają 

W  lecznictwie  uzdrowiskowym  te  czynniki  mają 

znaczenie  drugorzędne.  Stanowią  jednak  cenne 

znaczenie  drugorzędne.  Stanowią  jednak  cenne 

metody  uzupełniające  i  wchodzą  w  skład 

metody  uzupełniające  i  wchodzą  w  skład 

kompleksowych  metod  i  programów  leczniczych 

kompleksowych  metod  i  programów  leczniczych 

lub  przygotowujących  organizm  do przyjmowania 

lub  przygotowujących  organizm  do przyjmowania 

naturalnych procedur leczniczych. 

naturalnych procedur leczniczych. 

background image

 

 

 

 

MECHANIZM DZIAŁANIA 

MECHANIZM DZIAŁANIA 

BODŹCÓW LECZNICZYCH

BODŹCÓW LECZNICZYCH

background image

 

 

 

 

Czynniki  i  bodźce  lecznicze  ujęte 

Czynniki  i  bodźce  lecznicze  ujęte 

w  odpowiednie  zespoły  tworzą  metody 

w  odpowiednie  zespoły  tworzą  metody 

lecznicze.  Metody  te  stosowane  są 

lecznicze.  Metody  te  stosowane  są 

najczęściej  w  formie  terapii  złożonej, 

najczęściej  w  formie  terapii  złożonej, 

która  równocześnie  wykorzystuje  kilka 

która  równocześnie  wykorzystuje  kilka 

metod. 

metod. 

background image

 

 

 

 

Metody 

lecznicze 

mają 

charakter 

Metody 

lecznicze 

mają 

charakter 

bodźców leczniczych.

bodźców leczniczych.

W odpowiedzi na te bodźce w organizmie 

W odpowiedzi na te bodźce w organizmie 

powstają  reakcje,  które  określane  są  ze 

powstają  reakcje,  które  określane  są  ze 

względu  na  swój  charakter  jako  reakcje 

względu  na  swój  charakter  jako  reakcje 

adaptacyjne i kompensacyjne. 

adaptacyjne i kompensacyjne. 

background image

 

 

 

 

Jeżeli  leczenie  stosowane  jest  systematycznie 

Jeżeli  leczenie  stosowane  jest  systematycznie 

pod  postacią  serii  zabiegów,  następuje 

pod  postacią  serii  zabiegów,  następuje 

w organizmie stopniowe przywrócenia zdrowia.

w organizmie stopniowe przywrócenia zdrowia.

Metody 

balneologiczne 

usprawniają 

Metody 

balneologiczne 

usprawniają 

funkcjonowanie  wielu  układów  fizjologicznych, 

funkcjonowanie  wielu  układów  fizjologicznych, 

przyspieszając  procesy  regeneracyjne.  Działanie 

przyspieszając  procesy  regeneracyjne.  Działanie 

ich  jest  stopniowe.  Wolno  powstające  wyniki  są 

ich  jest  stopniowe.  Wolno  powstające  wyniki  są 

jednak 

trwalsze 

jednak 

trwalsze 

w stosunku do innych metod leczniczych.  

w stosunku do innych metod leczniczych.  

background image

 

 

 

 

wyniku 

działania 

bodźców 

wyniku 

działania 

bodźców 

balneologicznych 

uzyskujemy 

efekty 

balneologicznych 

uzyskujemy 

efekty 

ogólne  wyrażające  się  usprawnianiem 

ogólne  wyrażające  się  usprawnianiem 

równocześnie  wielu  funkcji  ustrojowych 

równocześnie  wielu  funkcji  ustrojowych 

oraz 

efekty 

miejscowe 

oraz 

efekty 

miejscowe 

o charakterze objawowym. 

o charakterze objawowym. 

background image

 

 

 

 

Skutki działania bodźców 

Skutki działania bodźców 

balneofizykalnych na 

balneofizykalnych na 

ustrój

ustrój

background image

 

 

 

 

Działanie ogólne

Działanie ogólne

 

 

Działanie 

Działanie 

miejscowe

miejscowe

 

 

Trening zachowanych 

Trening zachowanych 

rezerw zdrowotnych, 

rezerw zdrowotnych, 

mechanizmów 

mechanizmów 

samoobrony 

samoobrony 

Przeciwbólowe 

Przeciwbólowe 

 

 

Regulacja i 

Regulacja i 

uporządkowanie 

uporządkowanie 

działania układów 

działania układów 

fizjologicznych: 

fizjologicznych: 

-

krążenia i oddychania 

krążenia i oddychania 

-

endokrynologicznego 

endokrynologicznego 

i metabolicznego 

i metabolicznego 

-

nerwowego układu 

nerwowego układu 

autonomicznego 

autonomicznego 

Przeciwzapalne 

Przeciwzapalne 

i przeciwobrzękowe 

i przeciwobrzękowe 

background image

 

 

 

 

Działanie ogólne

Działanie ogólne

 

 

Działanie miejscowe

Działanie miejscowe

 

 

Zwiększenie 

Zwiększenie 

wydolności fizycznej i 

wydolności fizycznej i 

usprawnienie ruchowe 

usprawnienie ruchowe 

Przekrwienne 

Przekrwienne 

Zwiększenie 

Zwiększenie 

odporności nieswoistej 

odporności nieswoistej 

Niedokrwienne 

Niedokrwienne 

Uzyskanie równowagi 

Uzyskanie równowagi 

psychicznej 

psychicznej 

-

Zwiększające lub 

Zwiększające lub 

zmniejszające 

zmniejszające 

napięcie mięśniowe 

napięcie mięśniowe 

-

 

 

Inne 

Inne 

background image

 

 

 

 

wyniku 

działania 

bodźców 

wyniku 

działania 

bodźców 

balneologicznych 

uzyskujemy 

balneologicznych 

uzyskujemy 

efekty 

efekty 

ogólne

ogólne

  wyrażające  się  usprawnianiem 

  wyrażające  się  usprawnianiem 

równocześnie wielu funkcji ustrojowych oraz 

równocześnie wielu funkcji ustrojowych oraz 

efekty 

miejscowe

efekty 

miejscowe

 

 

o charakterze objawowym. 

o charakterze objawowym. 

background image

 

 

 

 

W  czasie  leczenia  uzdrowiskowego 

W  czasie  leczenia  uzdrowiskowego 

u  większości  chorych  występuje  tzw. 

u  większości  chorych  występuje  tzw. 

odczyn uzdrowiskowy

odczyn uzdrowiskowy

, którego objawy 

, którego objawy 

można  zaobserwować  około  drugiego 

można  zaobserwować  około  drugiego 

tygodnia.

tygodnia.

background image

 

 

 

 

ODCZYN 

UZDROWISKOW

Y

Wczesny:

Od 9-14 dnia 
leczenia

Późny:

Od 19-22 dnia 
leczenia

TYPY

Początek III 
okresu:

Od 18 dnia 
leczenia

Początek III 
okresu:

22 - 25 dnia 
leczenia

background image

 

 

 

 

Czas 

wystąpienia 

odczynu 

Czas 

wystąpienia 

odczynu 

uzdrowiskowego 

wpływa 

na 

czas 

uzdrowiskowego 

wpływa 

na 

czas 

uzyskania poprawy klinicznej w uzdrowisku 

uzyskania poprawy klinicznej w uzdrowisku 

i  dalej  na  planowanie  okresu  leczniczego. 

i  dalej  na  planowanie  okresu  leczniczego. 

Niebezpieczne jest wypisywanie chorych z 

Niebezpieczne jest wypisywanie chorych z 

uzdrowiska w okresie odczynu. Może się to 

uzdrowiska w okresie odczynu. Może się to 

zdarzyć,  gdy  występuje  odczyn  późny 

zdarzyć,  gdy  występuje  odczyn  późny 

i  gdy  czas  przewidzianego  leczenia 

i  gdy  czas  przewidzianego  leczenia 

w uzdrowisku jest krótszy. 

w uzdrowisku jest krótszy. 

background image

 

 

 

 

W tym czasie należy zmniejszyć natężenie 

W tym czasie należy zmniejszyć natężenie 

bodźców  leczniczych,  a  często  konieczne 

bodźców  leczniczych,  a  często  konieczne 

jest  czasowe  odstawienie  zabiegów. 

jest  czasowe  odstawienie  zabiegów. 

Dopiero  po  ustąpieniu  objawów  odczynu 

Dopiero  po  ustąpieniu  objawów  odczynu 

uzdrowiskowego  pojawiają  się  oznaki 

uzdrowiskowego  pojawiają  się  oznaki 

poprawy stanu zdrowia. 

poprawy stanu zdrowia. 

background image

 

 

 

 

Leczenie 

uzdrowiskowe, 

aby 

było 

Leczenie 

uzdrowiskowe, 

aby 

było 

skuteczne 

musi 

odbywać 

się 

skuteczne 

musi 

odbywać 

się 

odpowiednio  długim  czasie.  Przeciętnie 

odpowiednio  długim  czasie.  Przeciętnie 

na  leczenie  uzdrowiskowe  dla  osób  z 

na  leczenie  uzdrowiskowe  dla  osób  z 

mało 

zaawansowanymi 

chorobami 

mało 

zaawansowanymi 

chorobami 

i wiekiem potrzebne są przynajmniej trzy 

i wiekiem potrzebne są przynajmniej trzy 

tygodnie.  Dla  ciężej  chorych  i  starszych 

tygodnie.  Dla  ciężej  chorych  i  starszych 

wiekiem,  leczenie  to  musi  być  dłuższe, 

wiekiem,  leczenie  to  musi  być  dłuższe, 

najlepiej 30 dni. 

najlepiej 30 dni. 

background image

 

 

 

 

Intensywność 

działania 

bodźców 

Intensywność 

działania 

bodźców 

leczniczych  zależy  od  wielu  czynników, 

leczniczych  zależy  od  wielu  czynników, 

zarówno 

ze 

strony 

zdolności 

do 

zarówno 

ze 

strony 

zdolności 

do 

reagowania  samego  pacjenta,  jak  i  od 

reagowania  samego  pacjenta,  jak  i  od 

dawkowania  i  charakteru  samego  bodźca 

dawkowania  i  charakteru  samego  bodźca 

leczniczego. 

leczniczego. 

background image

 

 

 

 

W  organizmie  chorego  pod  wpływem 

W  organizmie  chorego  pod  wpływem 

seryjnie 

stosowanych 

bodźców 

seryjnie 

stosowanych 

bodźców 

leczniczych powstają różne reakcje, które 

leczniczych powstają różne reakcje, które 

układają się w fazy lecznicze.

układają się w fazy lecznicze.

background image

 

 

 

 

Pierwszą  fazą

Pierwszą  fazą

  trwającą  kilka  dni  jest 

  trwającą  kilka  dni  jest 

adaptacja organizmu do zmiany środowiska 

adaptacja organizmu do zmiany środowiska 

przyrodniczego  i  socjologicznego.  W  tym 

przyrodniczego  i  socjologicznego.  W  tym 

okresie 

(na 

początku 

leczenia 

okresie 

(na 

początku 

leczenia 

uzdrowiskowego)  zabiegi  balneologiczne 

uzdrowiskowego)  zabiegi  balneologiczne 

powinny  być  stosowane  oszczędnie  z 

powinny  być  stosowane  oszczędnie  z 

pominięciem silnie bodźcowych.

pominięciem silnie bodźcowych.

background image

 

 

 

 

Druga  faza

Druga  faza

  to  proces  zsumowanych 

  to  proces  zsumowanych 

reakcji na zabiegi balneologiczne, czasem 

reakcji na zabiegi balneologiczne, czasem 

z  objawami  nadreaktywności,  czego 

z  objawami  nadreaktywności,  czego 

kulminacyjnym  przejawem  jest  odczyn 

kulminacyjnym  przejawem  jest  odczyn 

uzdrowiskowy  występujący  przeważnie  w 

uzdrowiskowy  występujący  przeważnie  w 

drugim  tygodniu  leczenia.  W  tym  okresie 

drugim  tygodniu  leczenia.  W  tym  okresie 

należy zmniejszyć intensywność zabiegów 

należy zmniejszyć intensywność zabiegów 

balneologicznych,  czasami  konieczne  jest 

balneologicznych,  czasami  konieczne  jest 

ich odstawienie. 

ich odstawienie. 

background image

 

 

 

 

Trzeci  okres  występuje  po  ustąpieniu 

Trzeci  okres  występuje  po  ustąpieniu 

odczynu  uzdrowiskowego,  jest  to  etap 

odczynu  uzdrowiskowego,  jest  to  etap 

poprawy klinicznej.

poprawy klinicznej.

background image

 

 

 

 

Metody  lecznicze  uzdrowiskowe  uzupełniają, 

Metody  lecznicze  uzdrowiskowe  uzupełniają, 

dopełniają 

intensyfikują 

farmakoterapię. 

dopełniają 

intensyfikują 

farmakoterapię. 

Farmakoterapia  tam,  gdzie  jest  konieczna, 

Farmakoterapia  tam,  gdzie  jest  konieczna, 

wkomponowywana powinna być w cały program 

wkomponowywana powinna być w cały program 

leczniczy.  Często  udaje  się  zmniejszyć  dawki 

leczniczy.  Często  udaje  się  zmniejszyć  dawki 

leków  podczas  leczenia  uzdrowiskowego  lub 

leków  podczas  leczenia  uzdrowiskowego  lub 

nawet  odstawić  niektóre  z  nich.  Leczenie 

nawet  odstawić  niektóre  z  nich.  Leczenie 

uzdrowiskowe  ma  jednak  nie  tylko  znaczenie 

uzdrowiskowe  ma  jednak  nie  tylko  znaczenie 

uzupełniające, ale w wielu wypadkach może być 

uzupełniające, ale w wielu wypadkach może być 

metodą  alternatywną,  co  oznacza,  że  może 

metodą  alternatywną,  co  oznacza,  że  może 

zastąpić inne metody lecznicze.

zastąpić inne metody lecznicze.

background image

 

 

 

 

Dla  niektórych  chorych  balneoterapia  jest 

Dla  niektórych  chorych  balneoterapia  jest 

metodą  z  wyboru  i  nie  daje  się  zastąpić 

metodą  z  wyboru  i  nie  daje  się  zastąpić 

innymi metodami leczniczymi. 

innymi metodami leczniczymi. 

Zaletą  metod  balneologicznych  jest  to,  że 

Zaletą  metod  balneologicznych  jest  to,  że 

są 

często 

efektywniejsze, 

bardziej 

są 

często 

efektywniejsze, 

bardziej 

fizjologiczne, 

pozbawione 

skutków 

fizjologiczne, 

pozbawione 

skutków 

ubocznych i tańsze.

ubocznych i tańsze.

background image

 

 

 

 

PODSTAWOWE METODY 

PODSTAWOWE METODY 

STOSOWANE 

STOSOWANE 

W LECZNICTWIE 

W LECZNICTWIE 

UZDROWISKOWYM

UZDROWISKOWYM

background image

 

 

 

 

METODY 

METODY 

LECZNICZ

LECZNICZ

E

E

BALNEOTERAPIA

BALNEOTERAPIA

, PELOIDOTERAPIA 

, PELOIDOTERAPIA 

(wody mineralne, peloidy, gazy lecznicze)

(wody mineralne, peloidy, gazy lecznicze)

KLIMATOTERAPIA

KLIMATOTERAPIA

HYDROTERAPIA

HYDROTERAPIA

TERMOTERAPIA

TERMOTERAPIA

KINEZYTERAPIA

KINEZYTERAPIA

FIZYKOTERAPIA 

FIZYKOTERAPIA 

(elektroterapia, 

(elektroterapia, 

fototerapia, ultrasonoterapia, termo i krioterapia)

fototerapia, ultrasonoterapia, termo i krioterapia)

DIETA

DIETA

EDUKACJA ZDROWOTNA

EDUKACJA ZDROWOTNA

PSYCHOTERAPIA

PSYCHOTERAPIA

FARMAKOTRAPIA

FARMAKOTRAPIA

FITOTERAPIA

FITOTERAPIA

background image

 

 

 

 

Leczenie 

uzdrowiskowe 

ma 

charakter 

Leczenie 

uzdrowiskowe 

ma 

charakter 

złożony 

kompleksowy. 

Równoczesnie 

złożony 

kompleksowy. 

Równoczesnie 

stosowanie kilku metod leczniczych pozwala 

stosowanie kilku metod leczniczych pozwala 

na zwiększenie efektywności leczenia.

na zwiększenie efektywności leczenia.

Niektóre  skojarzenia  metod  są  szczególnie 

Niektóre  skojarzenia  metod  są  szczególnie 

korzystne,  gdyż  wzajemnie  się  intensyfikują 

korzystne,  gdyż  wzajemnie  się  intensyfikują 

tworząc programy lecznicze.  

tworząc programy lecznicze.  

background image

 

 

 

 

Do  takich  połączeń  należy  stosowanie 

Do  takich  połączeń  należy  stosowanie 

zabiegów 

światłoleczniczych, 

zabiegów 

światłoleczniczych, 

ciepłoleczniczych 

czy 

ciepłoleczniczych 

czy 

krioterapeutycznych 

następową 

krioterapeutycznych 

następową 

kinezyterapią  a  zastosowanie  masażu 

kinezyterapią  a  zastosowanie  masażu 

podwodnego  czy  kąpieli  perełkowej  po 

podwodnego  czy  kąpieli  perełkowej  po 

zabiegach 

kinezyterapeutycznych 

zabiegach 

kinezyterapeutycznych 

przyspiesza restytucję powysiłkową. 

przyspiesza restytucję powysiłkową. 

background image

 

 

 

 

Niektóre 

zabiegi 

fizykoterapeutyczne 

Niektóre 

zabiegi 

fizykoterapeutyczne 

dobrze 

jest 

kojarzyć 

zabiegami 

dobrze 

jest 

kojarzyć 

zabiegami 

balneologicznymi 

np. 

galwanizację 

balneologicznymi 

np. 

galwanizację 

zabiegami 

borowinowymi, 

zabiegami 

borowinowymi, 

światłolecznictwo z kąpielami mineralnymi. 

światłolecznictwo z kąpielami mineralnymi. 

Ważna  jest  również  kolejność  stosowania 

Ważna  jest  również  kolejność  stosowania 

zabiegów  balneofizykalnych.  Stąd  istotne 

zabiegów  balneofizykalnych.  Stąd  istotne 

jest prawidłowe planowanie zabiegów. 

jest prawidłowe planowanie zabiegów. 

background image

 

 

 

 

Balneoterapia

Balneoterapia

Balneoterapia 

peloidoterapią 

oraz 

Balneoterapia 

peloidoterapią 

oraz 

klimatoterapią  stanowią  najważniejsze 

klimatoterapią  stanowią  najważniejsze 

metody lecznicze stosowane w lecznictwie 

metody lecznicze stosowane w lecznictwie 

uzdrowiskowym. 

Należą 

do 

działu 

uzdrowiskowym. 

Należą 

do 

działu 

balneologii. 

balneologii. 

Balneoterapia wykorzystuje:

Balneoterapia wykorzystuje:

 

 

wody mineralne, 

wody mineralne, 

 

 

peloidy, 

peloidy, 

 

 

gazy. 

gazy. 

background image

 

 

 

 

Wody mineralne wykorzystuje się do 

Wody mineralne wykorzystuje się do 

zabiegów 

balneologicznych

zabiegów 

balneologicznych

wśród 

wśród 

których najważniejsze to:

których najważniejsze to:

kąpiele lecznicze,

kąpiele lecznicze,

kuracja pitna,

kuracja pitna,

inhalacje i irygacje.

inhalacje i irygacje.

Wśród 

Wśród 

kąpieli

kąpieli

 

wyróżnia 

się 

 

wyróżnia 

się 

następujące rodzaje:

następujące rodzaje:

solankowe,

solankowe,

kwasowęglowe,

kwasowęglowe,

siarczkowo-siarkowodorowe,

siarczkowo-siarkowodorowe,

radoczynne. 

radoczynne. 

background image

 

 

 

 

Kąpiele  solankowe 

Kąpiele  solankowe 

mają  głównie 

mają  głównie 

zastosowanie w chorobach ortopedyczno-

zastosowanie w chorobach ortopedyczno-

urazowych, 

reumatycznych, 

urazowych, 

reumatycznych, 

neurologicznych, ginekologicznych. 

neurologicznych, ginekologicznych. 

background image

 

 

 

 

Kąpiele kwasowęglowe 

Kąpiele kwasowęglowe 

wykorzystuje się przede 

wykorzystuje się przede 

wszystkim 

wybranych 

chorobach 

serca, 

wszystkim 

wybranych 

chorobach 

serca, 

nadciśnieniu  tętniczym,  niedokrwieniu  kończyn 

nadciśnieniu  tętniczym,  niedokrwieniu  kończyn 

dolnych  oraz  nerwicach  narządowych.  Istnieje  też 

dolnych  oraz  nerwicach  narządowych.  Istnieje  też 

odmiana kąpieli  kwasowęglowych  gazowych  czyli 

odmiana kąpieli  kwasowęglowych  gazowych  czyli 

w  dwutlenku  węgla  pochodzenia  naturalnego  lub 

w  dwutlenku  węgla  pochodzenia  naturalnego  lub 

sztucznego (mniej obciążające dla krążenia). 

sztucznego (mniej obciążające dla krążenia). 

background image

 

 

 

 

Kąpiele  siarczkowo-siarkowodorowe 

Kąpiele  siarczkowo-siarkowodorowe 

zaleca  się  w  chorobach:  reumatycznych, 

zaleca  się  w  chorobach:  reumatycznych, 

ortopedyczno-urazowych, 

wybranych 

ortopedyczno-urazowych, 

wybranych 

choro-bach  dermatologicznych  oraz  w 

choro-bach  dermatologicznych  oraz  w 

niedokrwieniu kończyn dolnych.

niedokrwieniu kończyn dolnych.

background image

 

 

 

 

Kąpiele  radoczynne 

Kąpiele  radoczynne 

stosowane  są 

stosowane  są 

chorobach 

naczyń 

obwodowych, 

chorobach 

naczyń 

obwodowych, 

chorobach  górnych  dróg  oddechowych, 

chorobach  górnych  dróg  oddechowych, 

chorobach 

reumatycznych 

chorobach 

reumatycznych 

ginekologicznych. 

ginekologicznych. 

background image

 

 

 

 

Peloidoterapia

Peloidoterapia

W  metodzie  tej  wykorzystuje  się  leczenie 

W  metodzie  tej  wykorzystuje  się  leczenie 

borowiną,  która  powinna  pochodzić 

borowiną,  która  powinna  pochodzić 

z  wartościowego  i  dobrze  zbadanego  złoża 

z  wartościowego  i  dobrze  zbadanego  złoża 

borowinowego. 

borowinowego. 

Najczęściej stosowanymi zabiegami są:

Najczęściej stosowanymi zabiegami są:

okłady-zawijania całkowite i częściowe,

okłady-zawijania całkowite i częściowe,

kąpiele borowinowe i zawiesinowe,

kąpiele borowinowe i zawiesinowe,

nasiadówki,

nasiadówki,

tampony borowinowe,

tampony borowinowe,

zabiegi z pasty borowinowej. 

zabiegi z pasty borowinowej. 

background image

 

 

 

 

Zabiegi 

borowinowe 

mają 

Zabiegi 

borowinowe 

mają 

zastosowanie 

zastosowanie 

w następujących rodzajach chorób:

w następujących rodzajach chorób:

 

 

choroby reumatyczne, 

choroby reumatyczne, 

ortopedyczno-urazowe, 

ortopedyczno-urazowe, 

choroby neurologiczne, 

choroby neurologiczne, 

choroby ginekologiczne, 

choroby ginekologiczne, 

laryngologiczne, 

laryngologiczne, 

choroby naczyń kończyn dolnych. 

choroby naczyń kończyn dolnych. 

background image

 

 

 

 

Klimatoterapia

Klimatoterapia

W  klimatoterapii  wykorzystuje  się  walory 

W  klimatoterapii  wykorzystuje  się  walory 

przyrodniczego 

środowiska 

do 

celów 

przyrodniczego 

środowiska 

do 

celów 

leczniczych. 

Warunki 

klimatyczne 

leczniczych. 

Warunki 

klimatyczne 

determinują  leczenie  niektórych  chorób  w 

determinują  leczenie  niektórych  chorób  w 

uzdrowiskach. 

uzdrowiskach. 

Zabiegi klimatoterapeutyczne obejmują:

Zabiegi klimatoterapeutyczne obejmują:

 

 

kąpiele słoneczne, 

kąpiele słoneczne, 

kąpiele powietrzne, 

kąpiele powietrzne, 

zabiegi powietrzno-ruchowe, 

zabiegi powietrzno-ruchowe, 

kąpiele morskie, 

kąpiele morskie, 

inhalacje  naturalnego  aerozolu  morskiego 

inhalacje  naturalnego  aerozolu  morskiego 

lub tężniowego. 

lub tężniowego. 

background image

 

 

 

 

Szczególnym rodzajem klimatoterapii jest 

Szczególnym rodzajem klimatoterapii jest 

talassoterapia  wykorzystująca  naturalne 

talassoterapia  wykorzystująca  naturalne 

walory  lecznicze  morza.  Uzupełniającymi 

walory  lecznicze  morza.  Uzupełniającymi 

elementami  klimatoterapii  są  walory 

elementami  klimatoterapii  są  walory 

krajobrazowe uzdrowiska.

krajobrazowe uzdrowiska.

background image

 

 

 

 

Hydroterapia

Hydroterapia

W  tej  metodzie  leczniczej  wykorzystuje 

W  tej  metodzie  leczniczej  wykorzystuje 

się  wodę  zwykłą  o  różnej  temperaturze  i 

się  wodę  zwykłą  o  różnej  temperaturze  i 

o różnym ciśnieniu. 

o różnym ciśnieniu. 

Do 

typowych 

zabiegów 

Do 

typowych 

zabiegów 

hydroterapeutycznych należą:

hydroterapeutycznych należą:

-

 

 

różnego rodzaju natryski, 

różnego rodzaju natryski, 

-

 

 

kąpiele wirowe, 

kąpiele wirowe, 

-

 

 

masaż podwodny, 

masaż podwodny, 

-

 

 

kąpiele perełkowe. 

kąpiele perełkowe. 

background image

 

 

 

 

Zabiegi 

te 

wykorzystuje 

się 

Zabiegi 

te 

wykorzystuje 

się 

chorobach:

chorobach:

neurologicznych, 

neurologicznych, 

ortopedyczno-urazowych, 

ortopedyczno-urazowych, 

reumatycznych, 

reumatycznych, 

chorobach krążenia obwodowego, 

chorobach krążenia obwodowego, 

nadciśnieniu tętniczym, 

nadciśnieniu tętniczym, 

nadpobudliwości nerwowej.

nadpobudliwości nerwowej.

background image

 

 

 

 

Kinezyterapia

Kinezyterapia

Jest to leczenie różnymi formami aktywności 

Jest to leczenie różnymi formami aktywności 

fizycznej 

odpowiednio 

dobranym 

fizycznej 

odpowiednio 

dobranym 

obciążeniu.  W  uzdrowisku  wykorzystywane 

obciążeniu.  W  uzdrowisku  wykorzystywane 

są różnego typu ćwiczenia fizyczne. 

są różnego typu ćwiczenia fizyczne. 

Do najpopularniejszych ćwiczeń należą:

Do najpopularniejszych ćwiczeń należą:

 

 

ćwiczenia indywidualne bierne, 

ćwiczenia indywidualne bierne, 

wspomagane i z oporem oraz wolne, 

wspomagane i z oporem oraz wolne, 

ćwiczenia  koordynacji  ruchów  i  nauka 

ćwiczenia  koordynacji  ruchów  i  nauka 

chodzenia, 

chodzenia, 

ćwiczenia  indywidualne  i  zespołowe 

ćwiczenia  indywidualne  i  zespołowe 

w wodzie. 

w wodzie. 

background image

 

 

 

 

Fizykoterapia

Fizykoterapia

Należy  do  zespołu  metod  wykorzystujących 

Należy  do  zespołu  metod  wykorzystujących 

różne 

formy 

energii 

występującej 

różne 

formy 

energii 

występującej 

otoczeniu 

człowieka. 

lecznictwie 

otoczeniu 

człowieka. 

lecznictwie 

uzdrowiskowym  te  metody  lecznicze  mają 

uzdrowiskowym  te  metody  lecznicze  mają 

znaczenie  uzupełniające  w  stosunku  do 

znaczenie  uzupełniające  w  stosunku  do 

zabiegów przyrodoleczniczych.

zabiegów przyrodoleczniczych.

Odpowiednio  wkomponowane  w  program 

Odpowiednio  wkomponowane  w  program 

leczniczy  intensyfikują  lub  wspomagają  one 

leczniczy  intensyfikują  lub  wspomagają  one 

działanie podstawowych zabiegów.

działanie podstawowych zabiegów.

background image

 

 

 

 

Do  działu  fizykoterapii  zalicza  się 

Do  działu  fizykoterapii  zalicza  się 

następujące metody:

następujące metody:

 

 

światłolecznictwo,

światłolecznictwo,

 

 

elektrolecznictwo i magnetoterapia,

elektrolecznictwo i magnetoterapia,

 

 

ultradźwięki i inne.

ultradźwięki i inne.

background image

 

 

 

 

Światłolecznictwo 

Światłolecznictwo 

wykorzystuje 

wykorzystuje 

promienio-wanie podczerwone, widzialne 

promienio-wanie podczerwone, widzialne 

i  ultrafioletowe.  Szczególnym  rodzajem 

i  ultrafioletowe.  Szczególnym  rodzajem 

światłolecznictwa jest laseroterapia.

światłolecznictwa jest laseroterapia.

background image

 

 

 

 

Elektrolecznictwo

Elektrolecznictwo

Wykorzystuje  prąd  stały  do  galwanizacji, 

Wykorzystuje  prąd  stały  do  galwanizacji, 

jonoforezy i kąpieli elektryczno-wodnych. 

jonoforezy i kąpieli elektryczno-wodnych. 

Prąd  małej  częstotliwości

Prąd  małej  częstotliwości

  (impulsowy)  służy 

  (impulsowy)  służy 

do wykonywania zabiegów diadynamicznych 

do wykonywania zabiegów diadynamicznych 

i elektrostymulacji. 

i elektrostymulacji. 

Prądy  średniej  częstotliwości

Prądy  średniej  częstotliwości

  to  prądy 

  to  prądy 

interferencyjne. 

Mają 

one 

podobne 

interferencyjne. 

Mają 

one 

podobne 

zastosowanie jak prądy diadynamiczne. 

zastosowanie jak prądy diadynamiczne. 

Zastosowanie  pola  wielkiej  częstotliwości

Zastosowanie  pola  wielkiej  częstotliwości

 

 

służy  do  zabiegów  z  diatermii  krótkofalową, 

służy  do  zabiegów  z  diatermii  krótkofalową, 

w tym impulsowej. 

w tym impulsowej. 

background image

 

 

 

 

Magnetoterapia

Magnetoterapia

Wykorzystuje zmienne pola magnetyczne 

Wykorzystuje zmienne pola magnetyczne 

impulsowe, działające: 

impulsowe, działające: 

 

 

przeciwbólowo, 

przeciwbólowo, 

 

 

przeciwzapalnie, 

przeciwzapalnie, 

 

 

przeciwobrzękowo 

przeciwobrzękowo 

 

 

oraz przekrwiennie. 

oraz przekrwiennie. 

background image

 

 

 

 

Ultradźwięki

Ultradźwięki

Stanowią 

je 

fale 

akustyczne 

Stanowią 

je 

fale 

akustyczne 

częstotliwości 

niesłyszalnej 

dla 

ucha 

częstotliwości 

niesłyszalnej 

dla 

ucha 

ludzkiego. 

ludzkiego. 

Mają działanie: 

Mają działanie: 

 

 

cieplne,

cieplne,

 

 

nietermiczne, 

nietermiczne, 

 

 

chemiczne,  

chemiczne,  

 

 

mechaniczne.

mechaniczne.

background image

 

 

 

 

Leczenie dietetyczne

Leczenie dietetyczne

Dieta  jest  ważnym  elementem  leczenia 

Dieta  jest  ważnym  elementem  leczenia 

większości 

chorób 

leczonych 

większości 

chorób 

leczonych 

uzdrowisku. Są choroby, w których dieta jest 

uzdrowisku. Są choroby, w których dieta jest 

obowiązującą częścią programu leczniczego, 

obowiązującą częścią programu leczniczego, 

np.  w  chorobach  trawienia,  cukrzycy, 

np.  w  chorobach  trawienia,  cukrzycy, 

osteoporozie, miażdżycy, dnie moczanowej. 

osteoporozie, miażdżycy, dnie moczanowej. 

background image

 

 

 

 

Każdy  zakład  lecznictwa  uzdrowiskowego, 

Każdy  zakład  lecznictwa  uzdrowiskowego, 

niezależnie  jaki  reprezentuje  kierunek 

niezależnie  jaki  reprezentuje  kierunek 

leczniczy,  powinien  prowadzić  żywienie 

leczniczy,  powinien  prowadzić  żywienie 

racjonalne-podstawowe  oraz  przynamniej 

racjonalne-podstawowe  oraz  przynamniej 

dwa rodzaje diet, tj. niskoenergetyczną oraz 

dwa rodzaje diet, tj. niskoenergetyczną oraz 

niskotłuszczową (przeciwmiażdżycową) 

niskotłuszczową (przeciwmiażdżycową) 

background image

 

 

 

 

Edukacja zdrowotna

Edukacja zdrowotna

Edukacja  zdrowotna  powinna  być  częścią 

Edukacja  zdrowotna  powinna  być  częścią 

składową  każdego  programu  leczniczego. 

składową  każdego  programu  leczniczego. 

Podstawowym  celem  edukacji  zdrowotnej 

Podstawowym  celem  edukacji  zdrowotnej 

jest  kształtowanie  prawidłowych  nawyków 

jest  kształtowanie  prawidłowych  nawyków 

żywienia, 

porzucenie 

nałogów 

żywienia, 

porzucenie 

nałogów 

zwiększenie 

aktywności 

fizycznej. 

zwiększenie 

aktywności 

fizycznej. 

Konsekwentne 

realizowanie 

programu 

Konsekwentne 

realizowanie 

programu 

edukacji  zdrowotnej  może  doprowadzić  do 

edukacji  zdrowotnej  może  doprowadzić  do 

zmniejszenia  zachorowań  na  tzw.  choroby 

zmniejszenia  zachorowań  na  tzw.  choroby 

cywilizacyjne 

oraz 

zmniejszenie 

cywilizacyjne 

oraz 

zmniejszenie 

śmiertelności w wielu chorobach. 

śmiertelności w wielu chorobach. 

background image

 

 

 

 

Niezbędne  jest  prowadzenie  ćwiczeń  - 

Niezbędne  jest  prowadzenie  ćwiczeń  - 

warsztatów, pokazów, demonstracji, dyskusji 

warsztatów, pokazów, demonstracji, dyskusji 

oraz 

przygotowanie 

materiałów 

oraz 

przygotowanie 

materiałów 

edukacyjnych. 

edukacyjnych. 

Program 

edukacyjny 

powinien 

Program 

edukacyjny 

powinien 

obejmować tematykę:

obejmować tematykę:

 

 

dostosowaną do danej grupy chorób,

dostosowaną do danej grupy chorób,

 

 

o  znaczeniu  ogólnym  z  zakresu  promocji 

o  znaczeniu  ogólnym  z  zakresu  promocji 

zdrowia,

zdrowia,

 

 

uzdrowiskową.

uzdrowiskową.

background image

 

 

 

 

Psychoterapia

Psychoterapia

Uzdrowisko 

jest 

miejscem 

relaksu 

Uzdrowisko 

jest 

miejscem 

relaksu 

i  wypoczynku,  które  sprzyjają  leczeniu. 

i  wypoczynku,  które  sprzyjają  leczeniu. 

Odpowiednie  środowisko  psychologiczne, 

Odpowiednie  środowisko  psychologiczne, 

socjologiczne  i  przyrodnicze  wpływa  na 

socjologiczne  i  przyrodnicze  wpływa  na 

uzyskanie 

dobrych 

wyników 

leczenia. 

uzyskanie 

dobrych 

wyników 

leczenia. 

Niektórzy  chorzy  wymagają  zastosowania 

Niektórzy  chorzy  wymagają  zastosowania 

typowych metod psychoterapeutycznych jak 

typowych metod psychoterapeutycznych jak 

np.  chorzy  po  zawale  serca,  po  ciężkich 

np.  chorzy  po  zawale  serca,  po  ciężkich 

urazach,  znerwicowani.  Stosowana  może 

urazach,  znerwicowani.  Stosowana  może 

być 

relaksacja 

mięśniowo-

być 

relaksacja 

mięśniowo-

psychoterapeutyczna.  Przygotowaniem  do 

psychoterapeutyczna.  Przygotowaniem  do 

ćwiczeń relaksacyjnych może być codzienny 

ćwiczeń relaksacyjnych może być codzienny 

spacer w ciekawym krajobrazowo terenie.

spacer w ciekawym krajobrazowo terenie.

background image

 

 

 

 

Farmakoterapia

Farmakoterapia

Współczesna 

medycyna 

uzdrowiskowa 

Współczesna 

medycyna 

uzdrowiskowa 

traktuje  ją  jako  jedną  z  metod  leczenia  w 

traktuje  ją  jako  jedną  z  metod  leczenia  w 

czasie  kontroli  uzdrowiskowej.  Większość 

czasie  kontroli  uzdrowiskowej.  Większość 

chorób 

przewlekłych 

wymaga 

chorób 

przewlekłych 

wymaga 

systematycznego 

stosowania 

leków. 

systematycznego 

stosowania 

leków. 

Leczenie  to  powinno  być  wkomponowane  w 

Leczenie  to  powinno  być  wkomponowane  w 

program 

leczniczy 

program 

leczniczy 

i  odpowiednio  modyfikowane  zależnie  od 

i  odpowiednio  modyfikowane  zależnie  od 

aktualnych potrzeb organizmu. 

aktualnych potrzeb organizmu. 

background image

 

 

 

 

Fitoterapia

Fitoterapia

Ziołolecznictwo  jako  metoda  naturalna 

Ziołolecznictwo  jako  metoda  naturalna 

może  doskonale  uzupełniać  inne  zabiegi 

może  doskonale  uzupełniać  inne  zabiegi 

stosowane w lecznictwie uzdrowiskowym. 

stosowane w lecznictwie uzdrowiskowym. 

W naszym kraju, a w tym i w lecznictwie 

W naszym kraju, a w tym i w lecznictwie 

uzdrowiskowym,  leczenie  ziołami  ma 

uzdrowiskowym,  leczenie  ziołami  ma 

małe zastosowanie. 

małe zastosowanie. 

W  uzdrowisku  picie  ziół  powinno  znaleźć 

W  uzdrowisku  picie  ziół  powinno  znaleźć 

swoje należne miejsce na równi z piciem 

swoje należne miejsce na równi z piciem 

wód leczniczych.

wód leczniczych.


Document Outline