1

BRONCHITIS

Zapalenie oskrzeli

Jacek 
Sierzputowski

2

Zapalenie oskrzeli

• Ostre

• Przewlekłe  

Przewlekłe zapalenie oskrzeli definiuje się jako stan 
zapalny błony śluzowej oskrzeli, utrzymujący się przez 
większość dni w 3 miesiącach roku, w dwóch kolejnych 
latach. Stanowi, obok rozedmy płuc, jedną z dwóch 
podstawowych przyczyn prowadzących do przewlekłej 
obturacyjnej choroby płuc (POChP).

3

4

Ostre zapalenie oskrzeli

• Czynnik chorobotwórczy
-wirusy
-bakterie

Zapalenie oskrzeli

Najczęściej dochodzi do 
wirusowego bronchitis.

Rzadko mamy do czynienia z 
bakteryjnym zapaleniem 
oskrzeli.

Bardzo rzadko dochodzi do 
atypowego bronchitis; 

wtedy 

czynnikiem wywołującym chorobę 
mogą być bakterie 
mikoplazmatyczne lub chlamydie.

5

6

• Zmiany zapalne mogą dotyczyć 

dróg oddechowych na całej 
długości; zwykle zajęta jest również 
tchawica, czasami oskrzeliki.

Zapalenie oskrzeli

Zapalenie oskrzeli zwykle jest 
następstwem zakażenia 
górnych dróg oddechowych.

Związane jest z oziębieniem, 
osłabieniem organizmu, często z 
drażnieniem dróg oddechowych przez 
dymy i pary.

W okresach nasilenia zakażeń 
wirusowych, chorują również osoby 
nie mające predyspozycji do 
zakażeń oskrzelowych.

Do grupy zwiększonego ryzyka 
zalicza się pacjentów palących, 
cierpiących na POChP i inne 
choroby uszkadzające 
mechanizm oczyszczania oskrzeli 
(mukowiscydoza) oraz zmiany 
wiodące do rozstrzeni oskrzeli.

7

• Rozpoznanie 

• Różnicowanie

Zapalenie oskrzeli

Ostre zapalenie oskrzeli 
rozpoznaje się wówczas, gdy 
w przebiegu choroby 
przeziębieniowej pojawi się 
kaszel, wyksztuszanie, 
zaostrzenie szmeru 
pęcherzykowego.

Ostre zapalenie oskrzeli należy 
różnicować z

-grypą

-zapaleniem płuc

-napadem astmy oskrzelowej

8

• Objawy

-kaszel 

początkowo suchy, następnie produktywny 

-skąpe odksztuszanie 

(+/-) wydzielina jest śluzowa 

przejrzysta, następnie często ropna o kolorze żółtym lub zielonym, może 

zawierać ślady krwi

-gorączka 

(+/-)

-zaostrzenie szmeru pęcherzykowego 

(+/-)

-świsty 

(+/-)

-furczenia 

(+/-)

Zapalenie oskrzeli

Zajęcie tchawicy powoduje 
suchy, nieskuteczny kaszel.

Zajęcie oskrzelików wywołuje 
objawy podobne do napadu 
astmatycznego z towarzyszącą 
sinicą.

Zwykle towarzyszą objawy 
zakażenia innego odcinka 
układu oddechowego,
katar, 
ból gardła

9

• Leczenie

-wypoczynek, leżenie w łóżku
-nawadnianie
-leki przeciwgorączkowe

 

-leki przeciwkaszlowe 

(tylko aby zapewnić spokojny sen)

Zapalenie oskrzeli

U osób z ostrym zapaleniem 
oskrzeli nadużywane są 
antybiotyki.

 Niemal wszyscy 

pacjenci wymagają tylko 
leczenia przyczynowego.

Jeśli występuje świst 
oddechowy, korzystne może 
być podawanie przez ok. 7 dni 
β agonisty (albuterolu) w 
inhalacji lub leku 
antycholinergicznego (np. 
Ipratroprium).

Antybiotyki

 podaje się tylko wtedy, gdy chory cierpi na POChP.

(lub inne poważne zmiany w płucach), lub gdy u chorego 
obserwuje się co najmniej dwie spośród następujących 
dolegliwości: 

odksztuszanie ropnej wydzieliny, nasilający się 

kaszel, narastająca duszność 

10

• Uwagi co do rokowania

Zapalenie oskrzeli

Rokowanie jest 
DOBRE.

U 75% pacjentów kaszel ustępuje 
po 2 tygodniach. Jeśli trwa dłużej, 
zaleca się wykonanie badania Rtg 
klatki piersiowej.

Zapalenie oskrzelików (częste u dzieci) jest 
wskazaniem do hospitalizacji. 
-glikokortykosteroidy 

(łagodzą podrażnienie dróg 

oddechowych)

-antybiotyki
-mukolityki 

(leki rozbijają mostki siarczkowe łączące 

łańcuchy cząsteczki  śluzu, powodując znaczne 
zmniejszenie jego lepkości)