Stres kontrolowany i niekontrolowany

Stres kontrolowany i

niekontrolowany

Aleksandra Klimczuk

Justyna Nosal

Grupa 7b

Definicja

Jeżeli zwierzę/człowiek może
przerwać działanie stresora w
sytuacji stresowej mamy do czynienia
ze

STRESEM KONTROLOWANYM.

Jeżeli natomiast zwierzę/człowiek nie
ma wpływu na działanie stresora
mamy do czynienia ze

STRESEM

NIEKONTROLOWANYM

W 1971 roku Mason wysunął
hipotezę o nadrzędności
czynników psychogennych, takich
jak: stan emocji, zdolność do
kontrolowania sytuacji stresowej
nad intensywnością i czasem
działania stresora.

W stresie niekontrolowanym
występuje większy spadek
stężenia noradrenaliny i
serotoniny, większy przyrost
stężenia dopaminy i białek
opiatowych w OUN oraz większy i
dłużej trwający przyrost stężenia
tzw. hormonów stresu we krwi.

Na tej podstawie można
potwierdzić hipotezę Masona, że
zmiany biochemiczne w czasie
stresu nie są wyłącznie wynikiem
bezpośredniego, odbieranego
przez receptory działania stresora,
ale również, a może przede
wszystkim wynikiem

stanu emocji.

W eksperymentalnym modelu stresu

niekontrolowanego u zwierząt, które nie

mogły przerwać ani zmienić działania

stresora, rozwija się po kilku dniach stan

zwany

wyuczoną bezradnością

charakteryzujący się brakiem aktywności

ruchowej i brakiem reakcji ucieczki w czasie

działania bodźca bólowego. Zwierzę sprawia

wrażenie, że przestało już walczyć lub uciekać

i „jest mu wszystko jedno”, czyli rozwija się u

niego tzw.

pasywna akceptacja sytuacji

stresowej.

Przyjmuje się że ludzkim
odpowiednikiem sytuacji zwanej
stanem wyuczonej bezradności
jest

depresja.

Porównanie to potwierdza
wyjątkowa zbieżnośc
biochemicznych zmian
obserwowanych u zwierząt w
stresie niekontrolowanym i u ludzi
w depresji

Stan wyuczonej bezradności
wywiera negatywny wpływ na stan
zdrowia. Objawia się to:

- zmniejszeniem aktywności

układu immunologicznego

- upośledzeniem czynności

ośrodkowego układu nerwowego

Zasadniczą rolę w
psychofizjologicznej reakcji na
bodziec i w skutkach jego
działania odgrywa

indywidualne

rozpoznanie i ocena działającego
bodźca.

Bardziej podatne na stres są osoby
niecierpliwe, wrogo nastawione do otoczenia,
agresywne, żyjące w pośpiechu, nadmiernie
rywalizujące, dążące do celu za wszelką cenę.
Natomiast u osób o przeciwnych cechach
(cierpliwych, pokojowo nastawionym,
żyjących bez pośpiechu, skłonnych do
współpracy, zmierzających do celu bez walki)
rzadziej dochodzi do nasilenia stresu.

Negatywne skutki stresu
występują wtedy, kiedy działający
bodziec oceniany jest jako
niemożliwy do pokonania, mogący
spowodować zagrożenie lub je
powodujący.

Działanie pozytywne lub wręcz
mobilizujące aktywność życiową
może mieć bodziec oceniany jako
możliwy do przezwyciężenia.

"Całkowita wolność od

stresu to śmierć".

Hans Selye

Document Outline