TECHNIK BHP
TECHNIK BHP
Najważniejsze działy prawa
Najważniejsze działy prawa
pracy
pracy
II
II
TECHNIK BHP
TECHNIK BHP
Najważniejsze działy prawa
Najważniejsze działy prawa
pracy
pracy
II
II
Czas pracy
Czas pracy
Konwencja nr 90 dotycząca pracy
Konwencja nr 90 dotycząca pracy
młodocianych w przemyśle –
młodocianych w przemyśle –
ratyfikowana przez Polskę 26
ratyfikowana przez Polskę 26
czerwca 1968 r. (Dz. U. z 1968 r. Nr
czerwca 1968 r. (Dz. U. z 1968 r. Nr
37, poz. 259) – konwencja ta
37, poz. 259) – konwencja ta
przewiduje zakaz zatrudniania
przewiduje zakaz zatrudniania
pracowników młodocianych w porze
pracowników młodocianych w porze
nocnej.
nocnej.
Czas pracy
Czas pracy
Dyrektywa 93/104/WE Rady z 23 listopada 1993 r. w sprawie
Dyrektywa 93/104/WE Rady z 23 listopada 1993 r. w sprawie
niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz. Urz. UE L
niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz. Urz. UE L
1993.307.1).
1993.307.1).
Dyrektywa 93/104/WE została znowelizowana dyrektywą
Dyrektywa 93/104/WE została znowelizowana dyrektywą
Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/34 z 22 czerwca 2000 r.
Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/34 z 22 czerwca 2000 r.
zmieniającą dyrektywę 93/104/WE w sprawie niektórych
zmieniającą dyrektywę 93/104/WE w sprawie niektórych
aspektów organizacji czasu pracy i regulującą obszary wyłączone
aspektów organizacji czasu pracy i regulującą obszary wyłączone
z zakresu działania dyrektywy 93/104/WE.
z zakresu działania dyrektywy 93/104/WE.
Dyrektywa 93/104/WE nie miała zastosowania do pracowników
Dyrektywa 93/104/WE nie miała zastosowania do pracowników
transportu powietrznego, kolejowego, drogowego, rybołówstwa
transportu powietrznego, kolejowego, drogowego, rybołówstwa
morskiego, rzecznego i na jeziorach, innej działalności
morskiego, rzecznego i na jeziorach, innej działalności
prowadzonej na morzach oraz do działalności kształcącej lekarzy.
prowadzonej na morzach oraz do działalności kształcącej lekarzy.
Aktualnie obowiązującym unijnym aktem prawnym w zakresie
Aktualnie obowiązującym unijnym aktem prawnym w zakresie
czasu pracy jest dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu
czasu pracy jest dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych
Europejskiego i Rady z 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych
aspektów organizacji czasu pracy. Dyrektywa weszła w życie z
aspektów organizacji czasu pracy. Dyrektywa weszła w życie z
dniem 2 sierpnia 2004 r., uchylając dyrektywę 93/104/WE z 23
dniem 2 sierpnia 2004 r., uchylając dyrektywę 93/104/WE z 23
listopada 1993 r.
listopada 1993 r.
Czas pracy
Czas pracy
Dyrektywa określa:
Dyrektywa określa:
minimalne okresy dziennego i
minimalne okresy dziennego i
tygodniowego wypoczynku;
tygodniowego wypoczynku;
maksymalny tygodniowy wymiar czasu
maksymalny tygodniowy wymiar czasu
pracy;
pracy;
przerwy w pracy;
przerwy w pracy;
prace w systemie zmianowym oraz
prace w systemie zmianowym oraz
minimalny okres urlopu
minimalny okres urlopu
wypoczynkowego.
wypoczynkowego.
Czas pracy
Czas pracy
Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje
Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje
w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w
w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w
innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy
innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy
(art. 128 K.p.).
(art. 128 K.p.).
Pracownik świadczy pracę, jeżeli pozostaje do
Pracownik świadczy pracę, jeżeli pozostaje do
dyspozycji pracodawcy w czasie pracy i przestrzega
dyspozycji pracodawcy w czasie pracy i przestrzega
porządku pracy.
porządku pracy.
Pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy
Pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy
zarówno wtedy, gdy świadczy pracę pod bezpośrednim
zarówno wtedy, gdy świadczy pracę pod bezpośrednim
nadzorem pracodawcy lub przełożonych pracownika,
nadzorem pracodawcy lub przełożonych pracownika,
jak też, gdy np. wskutek nieobecności pracodawcy, czy
jak też, gdy np. wskutek nieobecności pracodawcy, czy
jego przedstawicieli, wykonuje pracę bez
jego przedstawicieli, wykonuje pracę bez
bezpośredniego wpływu na przebieg procesu pracy ze
bezpośredniego wpływu na przebieg procesu pracy ze
strony pracodawcy lub jego przełożonych.
strony pracodawcy lub jego przełożonych.
Czas pracy
Czas pracy
Podstawową przesłanką
Podstawową przesłanką
pozostawania do dyspozycji
pozostawania do dyspozycji
pracodawcy jest gotowość
pracodawcy jest gotowość
pracownika do pełnienia pracy.
pracownika do pełnienia pracy.
Czas pracy
Czas pracy
Stawienie się do dyspozycji pracodawcy w
Stawienie się do dyspozycji pracodawcy w
umówionym czasie z zamiarem wykonywania
umówionym czasie z zamiarem wykonywania
pracy oraz w stanie umożliwiającym jej
pracy oraz w stanie umożliwiającym jej
wykonanie w miejscu do tego wyznaczonym
wykonanie w miejscu do tego wyznaczonym
stanowi początek gotowości do pracy, a tym
stanowi początek gotowości do pracy, a tym
samym naliczania godzin zaliczanych do
samym naliczania godzin zaliczanych do
czasu pracy.
czasu pracy.
Fizyczna obecność pracownika w miejscu
Fizyczna obecność pracownika w miejscu
pracy nie jest tożsama z gotowością do pracy.
pracy nie jest tożsama z gotowością do pracy.
Czas pracy
Czas pracy
Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:
Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:
1) pracy zmianowej - należy przez to rozumieć wykonywanie
1) pracy zmianowej - należy przez to rozumieć wykonywanie
pracy
pracy
według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego
według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego
zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych
zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych
pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub
pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub
tygodni,
tygodni,
2) pracownikach zarządzających w imieniu pracodawcy
2) pracownikach zarządzających w imieniu pracodawcy
zakładem
zakładem
pracy - należy przez to rozumieć pracowników kierujących
pracy - należy przez to rozumieć pracowników kierujących
jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępców lub
jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępców lub
pracowników
pracowników
wchodzących w skład kolegialnego organu zarządzającego
wchodzących w skład kolegialnego organu zarządzającego
zakładem pracy oraz głównych księgowych.
zakładem pracy oraz głównych księgowych.
Czas pracy
Czas pracy
Do celów rozliczania czasu pracy pracownika:
Do celów rozliczania czasu pracy pracownika:
1) przez dobę - należy rozumieć 24 kolejne
1) przez dobę - należy rozumieć 24 kolejne
godziny, poczynając od
godziny, poczynając od
godziny, w której pracownik rozpoczyna
godziny, w której pracownik rozpoczyna
pracę zgodnie z
pracę zgodnie z
obowiązującym go rozkładem czasu
obowiązującym go rozkładem czasu
pracy,
pracy,
2) przez tydzień - należy rozumieć 7 kolejnych
2) przez tydzień - należy rozumieć 7 kolejnych
dni kalendarzowych,
dni kalendarzowych,
poczynając od pierwszego dnia okresu
poczynając od pierwszego dnia okresu
rozliczeniowego.
rozliczeniowego.
Czas pracy
Czas pracy
Okresem odpoczynku jest każdy okres, który nie jest
Okresem odpoczynku jest każdy okres, który nie jest
czasem pracy.
czasem pracy.
Wymiar czasu pracy należy rozumieć jako obowiązujący
Wymiar czasu pracy należy rozumieć jako obowiązujący
pracownika czas pracy, który pracodawca może mu
pracownika czas pracy, który pracodawca może mu
zaplanować w celu zapewnienia zwykłych, przewidywalnych
zaplanować w celu zapewnienia zwykłych, przewidywalnych
potrzeb zakładu pracy.
potrzeb zakładu pracy.
Długość czasu pracy – obowiązująca pracownika – ustalana
Długość czasu pracy – obowiązująca pracownika – ustalana
jest dla różnych przedziałów czasowych. Biorąc pod uwagę
jest dla różnych przedziałów czasowych. Biorąc pod uwagę
okres, dla którego ustalany jest wymiar czasu pracy,
okres, dla którego ustalany jest wymiar czasu pracy,
wyróżnia się dobowy, przeciętny tygodniowy oraz wymiar
wyróżnia się dobowy, przeciętny tygodniowy oraz wymiar
czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Dobowy
czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Dobowy
wymiar czasu pracy ustalony jest dla doby pracowniczej.
wymiar czasu pracy ustalony jest dla doby pracowniczej.
Przeciętny tygodniowy wymiar czasu pracy rozliczany jest w
Przeciętny tygodniowy wymiar czasu pracy rozliczany jest w
obrębie okresu rozliczeniowego.
obrębie okresu rozliczeniowego.
Czas pracy
Czas pracy
Nominalny czas pracy to maksymalna liczba
Nominalny czas pracy to maksymalna liczba
godzin, którą pracownik może przepracować
godzin, którą pracownik może przepracować
w skali miesiąca, okresu rozliczeniowego czy
w skali miesiąca, okresu rozliczeniowego czy
roku – bez godzin nadliczbowych.
roku – bez godzin nadliczbowych.
Nominalny czas pracy może być ustalony
Nominalny czas pracy może być ustalony
zarówno dla grupy pracowników, jak i dla
zarówno dla grupy pracowników, jak i dla
pojedynczego pracownika.
pojedynczego pracownika.
Pomiędzy poszczególnymi okresami
Pomiędzy poszczególnymi okresami
rozliczeniowymi mogą wystąpić różnice w
rozliczeniowymi mogą wystąpić różnice w
nominalnym czasie pracy, ze względu na
nominalnym czasie pracy, ze względu na
nierównomierny rozkład dni świątecznych w
nierównomierny rozkład dni świątecznych w
ciągu roku kalendarzowego.
ciągu roku kalendarzowego.
Czas pracy
Czas pracy
Normą czasu prac jest przyjęta granica,
Normą czasu prac jest przyjęta granica,
maksimum czasu pozostawania pracownika do
maksimum czasu pozostawania pracownika do
dyspozycji pracodawcy w obrębie doby
dyspozycji pracodawcy w obrębie doby
pracowniczej i tygodnia pracy.
pracowniczej i tygodnia pracy.
Pojecie normy czasu pracy odnosi się do 3
Pojecie normy czasu pracy odnosi się do 3
rodzajów norm:
rodzajów norm:
1)
1)
do norm obowiązujących w podstawowym czasie
do norm obowiązujących w podstawowym czasie
pracy określonych w art. 129
pracy określonych w art. 129
§
§
1 K.p.;
1 K.p.;
2)
2)
do norm przedłużonych, obowiązujących w
do norm przedłużonych, obowiązujących w
systemach czasu pracy, określonych w art. 135-
systemach czasu pracy, określonych w art. 135-
138, 143 i 144, do których odsyła art. 129
138, 143 i 144, do których odsyła art. 129
§
§
1
1
K.p.;
K.p.;
3)
3)
do innych skróconych norm czasu pracy, które
do innych skróconych norm czasu pracy, które
wyraźnie przewiduje art. 145
wyraźnie przewiduje art. 145
§
§
1 K.p.
1 K.p.
Czas pracy
Czas pracy
We wszystkich kodeksowych systemach czasu
We wszystkich kodeksowych systemach czasu
pracy, z wyjątkiem czasu pracy w ruchu ciągłym
pracy, z wyjątkiem czasu pracy w ruchu ciągłym
oraz przy pracach, które nie mogą być
oraz przy pracach, które nie mogą być
wstrzymane ze względu na konieczność ciągłego
wstrzymane ze względu na konieczność ciągłego
zaspokajania potrzeb ludności, przeciętna
zaspokajania potrzeb ludności, przeciętna
tygodniowa norma czasu pracy wynosi 40 godzin.
tygodniowa norma czasu pracy wynosi 40 godzin.
Ponadto we wszystkich systemach czasu pracy
Ponadto we wszystkich systemach czasu pracy
obowiązuje łączna, 48-godzinna tygodniowa
obowiązuje łączna, 48-godzinna tygodniowa
norma czasu pracy.
norma czasu pracy.
Norma ta jest normą przeciętną dla danego
Norma ta jest normą przeciętną dla danego
okresu rozliczeniowego i liczona jest łącznie z
okresu rozliczeniowego i liczona jest łącznie z
godzinami nadliczbowymi (art. 131
godzinami nadliczbowymi (art. 131
§
§
1 K.p.).
1 K.p.).
Czas pracy
Czas pracy
Łączna tygodniowa norma czasu
Łączna tygodniowa norma czasu
pracy nie dotyczy pracowników
pracy nie dotyczy pracowników
zarządzających w imieniu
zarządzających w imieniu
pracodawcy zakładem pracy.
pracodawcy zakładem pracy.
Czas pracy
Czas pracy
Z dniem 1 maja 2001 r. wprowadzona została
Z dniem 1 maja 2001 r. wprowadzona została
nowa norma czasu pracy – norma 5-dniowego
nowa norma czasu pracy – norma 5-dniowego
tygodnia pracy.
tygodnia pracy.
Norma ta odnosi się do wszystkich systemów
Norma ta odnosi się do wszystkich systemów
czasu pracy, a więc dotyczy ona także
czasu pracy, a więc dotyczy ona także
pracowników, których czas pracy określony
pracowników, których czas pracy określony
został wymiarem ich zadań, pracowników,
został wymiarem ich zadań, pracowników,
których obowiązują skrócone normy czasu
których obowiązują skrócone normy czasu
pracy oraz pracowników zarządzających
pracy oraz pracowników zarządzających
zakładem pracy w imieniu pracodawcy i
zakładem pracy w imieniu pracodawcy i
kierowników wyodrębnionych komórek
kierowników wyodrębnionych komórek
organizacyjnych.
organizacyjnych.
Czas pracy
Czas pracy
Norma pięciodniowego tygodnia pracy jest
Norma pięciodniowego tygodnia pracy jest
normą przeciętną dla danego okresu
normą przeciętną dla danego okresu
rozliczeniowego.
rozliczeniowego.
Oznacza to, że niektóre tygodnie mogą być
Oznacza to, że niektóre tygodnie mogą być
sześciodniowe, a niektóre 4-dniowe, tak
sześciodniowe, a niektóre 4-dniowe, tak
aby w przyjętym okresie rozliczeniowym
aby w przyjętym okresie rozliczeniowym
pracownik pracował przeciętnie pięć dni w
pracownik pracował przeciętnie pięć dni w
tygodniu.
tygodniu.
Drugim, poza niedzielą, dniem wolnym od
Drugim, poza niedzielą, dniem wolnym od
pracy w tygodniu może być dowolny dzień,
pracy w tygodniu może być dowolny dzień,
np. poniedziałek czy czwartek.
np. poniedziałek czy czwartek.
Czas pracy
Czas pracy
Doba pracownicza obejmuje kolejne
Doba pracownicza obejmuje kolejne
24 godziny, ale nie muszą one
24 godziny, ale nie muszą one
pokrywać się z dobą atmosferyczną i
pokrywać się z dobą atmosferyczną i
mogą przypadać na godziny różnych
mogą przypadać na godziny różnych
dni kalendarzowych.
dni kalendarzowych.
Doba pracownicza oznacza kolejne 24
Doba pracownicza oznacza kolejne 24
godziny, z których 8 przypada na porę
godziny, z których 8 przypada na porę
nocną, a 16 na porę dzienną, w ciągu
nocną, a 16 na porę dzienną, w ciągu
których rozliczana jest dobowa norma
których rozliczana jest dobowa norma
czasu pracy.
czasu pracy.
Czas pracy
Czas pracy
Doba pracownicza jest ruchoma, a godziny ją
Doba pracownicza jest ruchoma, a godziny ją
wyznaczające mogą być zindywidualizowane dla
wyznaczające mogą być zindywidualizowane dla
poszczególnych pracowników.
poszczególnych pracowników.
Od 1 stycznia 2004 r. każdemu pracownikowi
Od 1 stycznia 2004 r. każdemu pracownikowi
przysługuje ponadto w każdej dobie prawo do co
przysługuje ponadto w każdej dobie prawo do co
najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku (i
najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku (i
35 nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego).
35 nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego).
Nie dotyczy to pracowników zarządzających w
Nie dotyczy to pracowników zarządzających w
imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz
imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz
pracowników, którzy wykonywali pracę w związku
pracowników, którzy wykonywali pracę w związku
z koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej w
z koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej w
celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony
celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony
mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
Czas pracy
Czas pracy
Doba niedzielna i świąteczna zostały
Doba niedzielna i świąteczna zostały
wyraźnie sprecyzowane w kodeksie pracy.
wyraźnie sprecyzowane w kodeksie pracy.
Doba niedzielna lub świąteczna obejmuje 24
Doba niedzielna lub świąteczna obejmuje 24
kolejne godziny między godziną 6.00
kolejne godziny między godziną 6.00
kalendarzowej niedzieli lub dnia
kalendarzowej niedzieli lub dnia
świątecznego a godziną 6.00 następnego
świątecznego a godziną 6.00 następnego
dnia kalendarzowego, chyba że u danego
dnia kalendarzowego, chyba że u danego
pracodawcy została ustalona inna godzina.
pracodawcy została ustalona inna godzina.
Jeśli więc pracodawca w danym zakładzie
Jeśli więc pracodawca w danym zakładzie
nie sprecyzował innych granic czasowych
nie sprecyzował innych granic czasowych
niedzieli, to godziny pracy od 8.00 do 12.00
niedzieli, to godziny pracy od 8.00 do 12.00
w poniedziałek będą rozliczane w ramach
w poniedziałek będą rozliczane w ramach
doby poniedziałkowej.
doby poniedziałkowej.
Czas pracy
Czas pracy
Okres rozliczeniowy to okres, dla którego
Okres rozliczeniowy to okres, dla którego
dokonuje się ustalenia, czy planowany
dokonuje się ustalenia, czy planowany
czas pracy pracownika mieści się w
czas pracy pracownika mieści się w
granicach obowiązujących pracownika
granicach obowiązujących pracownika
norm czasu pracy w przyjętym systemie
norm czasu pracy w przyjętym systemie
czasu pracy oraz czy nie zostanie
czasu pracy oraz czy nie zostanie
przekroczona przeciętnie pięciodniowa
przekroczona przeciętnie pięciodniowa
norma czasu pracy, a także okres, po
norma czasu pracy, a także okres, po
upływie którego dokonuje się rozliczenia
upływie którego dokonuje się rozliczenia
czasu pracy tego pracownika.
czasu pracy tego pracownika.
Czas pracy
Czas pracy
Porównanie obowiązujących systemów czasu pracy
Porównanie obowiązujących systemów czasu pracy
System czasu
System czasu
pracy
pracy
Norma
Norma
dobowa
dobowa
Norma
Norma
tygod
tygod
niowa
niowa
Okres
Okres
rozliczenio
rozliczenio
wy
wy
Podstawowy
Podstawowy
do 8 h
do 8 h
do 40 h
do 40 h
4 m-ce, wyjatki:
4 m-ce, wyjatki:
do 6 i 12 m-
do 6 i 12 m-
cy
cy
Równoważny
Równoważny
(typowy)
(typowy)
do 12 h
do 12 h
do 40 h
do 40 h
1 m-c, wyjątki:
1 m-c, wyjątki:
do 3 i 4 m-cy
do 3 i 4 m-cy
Równoważny (przy
Równoważny (przy
dozorze
dozorze
urządzeń)
urządzeń)
do 16 h
do 16 h
do 40 h
do 40 h
1 m-c
1 m-c
Równoważny
Równoważny
(pilnowanie
(pilnowanie
mienia lub
mienia lub
ochrona osób)
ochrona osób)
do 24 h
do 24 h
do 40 h
do 40 h
1 m-c, wyjątki:
1 m-c, wyjątki:
do 3 i 4 m-cy
do 3 i 4 m-cy
Czas pracy
Czas pracy
Równoważny (ruch
Równoważny (ruch
ciągły)
ciągły)
do 8 h,
do 8 h,
jednego
jednego
dnia w
dnia w
niektórych
niektórych
tygodniac
tygodniac
h do 12 h
h do 12 h
do 43 h
do 43 h
4 tygodnie
4 tygodnie
Przerywany
Przerywany
do 8 h (jedna
do 8 h (jedna
przerwa
przerwa
nie
nie
dłuższa
dłuższa
niż 5 h)
niż 5 h)
do 40 h
do 40 h
do 4 m-cy
do 4 m-cy
Skrócony czas
Skrócony czas
pracy
pracy
poniżej 8 h
poniżej 8 h
poniżej
poniżej
40 h
40 h
Skrócony tydzień
Skrócony tydzień
pracy
pracy
do 12 h
do 12 h
do 40 h
do 40 h
1 m-c
1 m-c
Praca weekendowa
Praca weekendowa
do 12 h
do 12 h
do 40 h
do 40 h
1 m-c
1 m-c
Zadaniowy
Zadaniowy
do 8 h
do 8 h
do 40 h
do 40 h
4 m-ce
4 m-ce
Przykład
Przykład
Obliczanie i wymiar czasu pracy w 2007 r. w 1-
Obliczanie i wymiar czasu pracy w 2007 r. w 1-
miesięcznym okresie rozliczeniowym
miesięcznym okresie rozliczeniowym
Miesią
Miesią
c
c
Liczba
Liczba
dni
dni
prac
prac
y
y
Liczba
Liczba
godz
godz
in
in
prac
prac
y
y
Obliczanie czasu pracy
Obliczanie czasu pracy
Styczeń
Styczeń
22
22
176
176
4 tygodnie x 40 h + 3 tzw. dni
4 tygodnie x 40 h + 3 tzw. dni
"wystające" (29,30 i 31
"wystające" (29,30 i 31
stycznia) - 1 dzień x 8 h (Nowy
stycznia) - 1 dzień x 8 h (Nowy
Rok - 1 stycznia) = 160 h + 24
Rok - 1 stycznia) = 160 h + 24
h - 8 h = 176 godzin
h - 8 h = 176 godzin
Styczeń 2007
Styczeń 2007
P
P
W
W
Ś
Ś
C
C
Pt
Pt
S
S
N
N
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
10
10
11
11
12
12
13
13
14
14
15
15
16
16
17
17
18
18
19
19
20
20
21
21
22
22
23
23
24
24
25
25
26
26
27
27
28
28
29
29
30
30
31
31
Czas pracy
Czas pracy
Miesięczny okres rozliczeniowy w roku 2008
Miesięczny okres rozliczeniowy w roku 2008
Styczeń
Styczeń
- 22 dni pracy - 176 godzin -
- 22 dni pracy - 176 godzin -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
:
:
(40
(40
godzin x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.1.) minus 8 godzin (1.1.)
godzin x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.1.) minus 8 godzin (1.1.)
Luty
Luty
- 21 dni pracy - 168 godzin -
- 21 dni pracy - 168 godzin -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40 godzin x
: (40 godzin x
4 tygodnie) plus 8 godzin (29.2.)
4 tygodnie) plus 8 godzin (29.2.)
Marzec
Marzec
- 20 dni pracy - 160 godzin -
- 20 dni pracy - 160 godzin -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40 godzin
: (40 godzin
x 4 tygodnie) plus 8 godzin (31.3.) minus 8 godz. (24.3.)
x 4 tygodnie) plus 8 godzin (31.3.) minus 8 godz. (24.3.)
Kwiecień
Kwiecień
- 22 dni pracy - 176 godzin -
- 22 dni pracy - 176 godzin -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40
: (40
godzin x 4 tygodnie) plus 16 godzin (29.-30.4.)
godzin x 4 tygodnie) plus 16 godzin (29.-30.4.)
Maj
Maj
- 19 dni pracy - 152 godziny -
- 19 dni pracy - 152 godziny -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40 godzin x
: (40 godzin x
4 tygodnie) plus 16 godziny (29.-30.5.) minus 24 godziny (1.5., 3.5. i 22.5.)
4 tygodnie) plus 16 godziny (29.-30.5.) minus 24 godziny (1.5., 3.5. i 22.5.)
Czerwiec
Czerwiec
- 21 dni pracy - 168 godzin -
- 21 dni pracy - 168 godzin -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40
: (40
godzin x 4 tygodnie) plus 8 godzin (30.6.)
godzin x 4 tygodnie) plus 8 godzin (30.6.)
Lipiec
Lipiec
- 23 dni pracy - 184 godziny -
- 23 dni pracy - 184 godziny -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40 godzin
: (40 godzin
x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.7.)
x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.7.)
Sierpień
Sierpień
- 20 dni pracy - 160 godzin -
- 20 dni pracy - 160 godzin -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40
: (40
godzin x 4 tygodnie) plus 8 godzin (29.8.) minus 8 godzin (15.8.)
godzin x 4 tygodnie) plus 8 godzin (29.8.) minus 8 godzin (15.8.)
Wrzesień
Wrzesień
- 22 dni pracy - 176 godzin -
- 22 dni pracy - 176 godzin -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40
: (40
godzin x 4 tygodnie) plus 16 godzin (29.-30.9.)
godzin x 4 tygodnie) plus 16 godzin (29.-30.9.)
Październik
Październik
- 23 dni pracy - 184 godziny -
- 23 dni pracy - 184 godziny -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40
: (40
godzin x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.10.)
godzin x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.10.)
Listopad
Listopad
- 18 dni pracy - 144 godziny -
- 18 dni pracy - 144 godziny -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40
: (40
godzin x 4 tygodnie) minus 16 godzin (1.11. i 11.11.)
godzin x 4 tygodnie) minus 16 godzin (1.11. i 11.11.)
Grudzień
Grudzień
- 21 dni pracy - 168 godziny -
- 21 dni pracy - 168 godziny -
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
Wyliczenie wymiaru czasu pracy
: (40
: (40
godzin x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.12.) minus 16 godzin (25.12. i 26.12.)
godzin x 4 tygodnie) plus 24 godziny (29.-31.12.) minus 16 godzin (25.12. i 26.12.)
Okresy odpoczynku
Okresy odpoczynku
pracownika
pracownika
Pracownikowi przysługuje odpoczynek
Pracownikowi przysługuje odpoczynek
dobowy, trwający co najmniej 11 godzin, lub
dobowy, trwający co najmniej 11 godzin, lub
odpowiednio równoważny okres odpoczynku
odpowiednio równoważny okres odpoczynku
w tych przypadkach, w których nie jest
w tych przypadkach, w których nie jest
możliwe zapewnienie pracownikowi
możliwe zapewnienie pracownikowi
regularnego odpoczynku w takim wymiarze
regularnego odpoczynku w takim wymiarze
w każdej dobie; chodzi tu o pracowników
w każdej dobie; chodzi tu o pracowników
zarządzających w imieniu pracodawcy
zarządzających w imieniu pracodawcy
zakładem pracy i przypadków konieczności
zakładem pracy i przypadków konieczności
prowadzenia akcji ratowniczej w celu
prowadzenia akcji ratowniczej w celu
ochrony życia lub zdrowia ludzkiego,
ochrony życia lub zdrowia ludzkiego,
ochrony mienia lub środowiska albo
ochrony mienia lub środowiska albo
usunięcia awarii.
usunięcia awarii.
Przykład
Przykład
Jeżeli pracownik świadczy pracę w
Jeżeli pracownik świadczy pracę w
poniedziałek przez 8 godzin od godziny
poniedziałek przez 8 godzin od godziny
8.00 do godz. 16.00 to w okresie doby
8.00 do godz. 16.00 to w okresie doby
pracowniczej trwającej od poniedziałku
pracowniczej trwającej od poniedziałku
od godz. 8.00 do wtorku do godz. 8.00,
od godz. 8.00 do wtorku do godz. 8.00,
pracownikowi można wydać polecenie
pracownikowi można wydać polecenie
pracy w godzinach nadliczbowych,
pracy w godzinach nadliczbowych,
uzasadnionych szczególnymi potrzebami
uzasadnionych szczególnymi potrzebami
pracodawcy w wymiarze 5 godz.
pracodawcy w wymiarze 5 godz.
(ponieważ: 24h – 8h pracy – 11h
(ponieważ: 24h – 8h pracy – 11h
odpoczynku, daje 5 „wolnych godzin”).
odpoczynku, daje 5 „wolnych godzin”).
Jeżeli ten pracownik, zgodnie z
Jeżeli ten pracownik, zgodnie z
poleceniem pracodawcy, będzie
poleceniem pracodawcy, będzie
świadczył pracę w poniedziałek od
świadczył pracę w poniedziałek od
8.00 do 21.00 (8h pracy + 5h
8.00 do 21.00 (8h pracy + 5h
nadgodzin), wówczas do pracy we
nadgodzin), wówczas do pracy we
wtorek będzie mógł się stawić
wtorek będzie mógł się stawić
najwcześniej o godz. 8.00.
najwcześniej o godz. 8.00.
Jeżeli pracownik pracuje w systemie
Jeżeli pracownik pracuje w systemie
czasu pracy dopuszczającym 12
czasu pracy dopuszczającym 12
godzin na dobę, wówczas w ciągu
godzin na dobę, wówczas w ciągu
takiej doby pracowniczej może
takiej doby pracowniczej może
przepracować dodatkowo 1 godzinę
przepracować dodatkowo 1 godzinę
jako godzinę nadliczbową uzasadnioną
jako godzinę nadliczbową uzasadnioną
szczególnymi potrzebami pracodawcy
szczególnymi potrzebami pracodawcy
(ponieważ 24h – 11h odpoczynku dob.
(ponieważ 24h – 11h odpoczynku dob.
– 12h pracy = 1 „wolną godzinę”).
– 12h pracy = 1 „wolną godzinę”).
Jeżeli pracownik pracuje w systemie
Jeżeli pracownik pracuje w systemie
równoważnego czasu pracy, gdzie
równoważnego czasu pracy, gdzie
dobowy wymiar czasu pracy może zostać
dobowy wymiar czasu pracy może zostać
przedłużony do 16 czy też 24 godzin,
przedłużony do 16 czy też 24 godzin,
wówczas jest oczywiste, że nie będzie on
wówczas jest oczywiste, że nie będzie on
miał możliwości skorzystania z prawa do
miał możliwości skorzystania z prawa do
11-godzinnego odpoczynku dobowego. W
11-godzinnego odpoczynku dobowego. W
takim przypadku pracownikowi
takim przypadku pracownikowi
przysługuje odpoczynek odpowiadający
przysługuje odpoczynek odpowiadający
co najmniej liczbie przepracowanych
co najmniej liczbie przepracowanych
godzin.
godzin.
Jeśli więc taki pracownik pracuje od godz. 7.00
Jeśli więc taki pracownik pracuje od godz. 7.00
do godz. 23.00 (czyli przez 16h), to w
do godz. 23.00 (czyli przez 16h), to w
godzinach od 23.00 do 15.00 następnego dnia
godzinach od 23.00 do 15.00 następnego dnia
ma prawo do nieprzerwanego odpoczynku.
ma prawo do nieprzerwanego odpoczynku.
Wprowadzenie przepisu regulującego
Wprowadzenie przepisu regulującego
minimalny dobowy odpoczynek, spowodowało
minimalny dobowy odpoczynek, spowodowało
rezygnację z ustawowego wyznaczenia
rezygnację z ustawowego wyznaczenia
dobowego limitu godzin nadliczbowych
dobowego limitu godzin nadliczbowych
przeznaczonych na pracę w okolicznościach
przeznaczonych na pracę w okolicznościach
szczególnych potrzeb pracodawcy. Regulacja
szczególnych potrzeb pracodawcy. Regulacja
ta jest wyznaczona pośrednio właśnie przez
ta jest wyznaczona pośrednio właśnie przez
okresy odpoczynku.
okresy odpoczynku.
Odpoczynek tygodniowy
Odpoczynek tygodniowy
„
„
Odpoczynek tygodniowy”,
Odpoczynek tygodniowy”,
przysługujący pracownikom w
przysługujący pracownikom w
każdym tygodniu, trwać powinien
każdym tygodniu, trwać powinien
nieprzerwanie co najmniej 35 godzin,
nieprzerwanie co najmniej 35 godzin,
obejmując co najmniej 11 godzin
obejmując co najmniej 11 godzin
nieprzerwanego odpoczynku
nieprzerwanego odpoczynku
dobowego. Dodatkowo powinien
dobowego. Dodatkowo powinien
obejmować niedzielę.
obejmować niedzielę.
Na potrzeby ustalenia odpoczynku tygodniowego,
Na potrzeby ustalenia odpoczynku tygodniowego,
przez tydzień należy rozumieć 7 kolejnych dni
przez tydzień należy rozumieć 7 kolejnych dni
kalendarzowych, z których pierwszy przypada na
kalendarzowych, z których pierwszy przypada na
pierwszy dzień okresu rozliczeniowego.
pierwszy dzień okresu rozliczeniowego.
W przypadkach, w których pracownikowi
W przypadkach, w których pracownikowi
przysługuje równoważny okres odpoczynku
przysługuje równoważny okres odpoczynku
dobowego (zamiast 11h) oraz w przypadku zmiany
dobowego (zamiast 11h) oraz w przypadku zmiany
pory wykonywania pracy przez pracownika w
pory wykonywania pracy przez pracownika w
związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie
związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie
z ustalonym rozkładem czasu pracy, jak również w
z ustalonym rozkładem czasu pracy, jak również w
przypadkach pracowników zarządzających
przypadkach pracowników zarządzających
zakładem pracy lub w razie konieczności
zakładem pracy lub w razie konieczności
prowadzących akcję ratowania ochrony życia lub
prowadzących akcję ratowania ochrony życia lub
zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska
zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska
albo usunięcia awarii, tygodniowy odpoczynek
albo usunięcia awarii, tygodniowy odpoczynek
może trwać krócej niż 35 godzin, jednak nie mniej
może trwać krócej niż 35 godzin, jednak nie mniej
niż nieprzerwanie 24 godziny.
niż nieprzerwanie 24 godziny.
Praca w godzinach
Praca w godzinach
nadliczbowych
nadliczbowych
Pracą w godzinach nadliczbowych jest
Pracą w godzinach nadliczbowych jest
praca wykonywana ponad
praca wykonywana ponad
obowiązujące pracownika normy
obowiązujące pracownika normy
czasu pracy, a także praca
czasu pracy, a także praca
wykonywana ponad przedłużony
wykonywana ponad przedłużony
dobowy wymiar czasu pracy,
dobowy wymiar czasu pracy,
wynikający z obowiązującego
wynikający z obowiązującego
pracownika systemu i rozkładu czasu
pracownika systemu i rozkładu czasu
pracy.
pracy.
Praca w godzinach nadliczbowych
Praca w godzinach nadliczbowych
jest dopuszczalna tylko w razie:
jest dopuszczalna tylko w razie:
-
konieczności prowadzenia akcji
konieczności prowadzenia akcji
ratowniczej dla ochrony życia lub
ratowniczej dla ochrony życia lub
zdrowia ludzkiego albo dla ochrony
zdrowia ludzkiego albo dla ochrony
mienia lub usunięcia awarii;
mienia lub usunięcia awarii;
-
w przypadku zaistnienia
w przypadku zaistnienia
szczególnych potrzeb pracodawcy.
szczególnych potrzeb pracodawcy.
Ważne
Ważne
Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pracy, na
Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pracy, na
których występują przekroczenia najwyższych
których występują przekroczenia najwyższych
dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników
dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników
szkodliwych dla zdrowia, mogą świadczyć pracę w
szkodliwych dla zdrowia, mogą świadczyć pracę w
godzinach nadliczbowych spowodowaną
godzinach nadliczbowych spowodowaną
koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej w
koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej w
celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony
celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony
mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
Niedopuszczalna jest natomiast praca tych
Niedopuszczalna jest natomiast praca tych
pracowników w godzinach nadliczbowych
pracowników w godzinach nadliczbowych
spowodowanych szczególnymi potrzebami
spowodowanych szczególnymi potrzebami
pracodawcy.
pracodawcy.
Tygodniowy czas pracy łącznie z
Tygodniowy czas pracy łącznie z
godzinami nadliczbowymi nie może
godzinami nadliczbowymi nie może
przekraczać przeciętnie 48 godzin w
przekraczać przeciętnie 48 godzin w
przyjętym okresie rozliczeniowym, co
przyjętym okresie rozliczeniowym, co
nie dotyczy pracowników
nie dotyczy pracowników
zarządzających zakładem pracy w
zarządzających zakładem pracy w
imieniu pracodawcy
imieniu pracodawcy
Praca w godzinach nadliczbowych, w zależności od
Praca w godzinach nadliczbowych, w zależności od
rodzaju systemu czasu pracy kształtuje się
rodzaju systemu czasu pracy kształtuje się
następująco:
następująco:
Rodzaj czasu pracy
Rodzaj czasu pracy
Praca w godzinach nadliczbowych
Praca w godzinach nadliczbowych
Podstawowy czas pracy
Podstawowy czas pracy
Ponad 8h na dobę lub przeciętnie ponad 40h tygodniowo
Ponad 8h na dobę lub przeciętnie ponad 40h tygodniowo
w 5-dniowym tygodniu pracy
w 5-dniowym tygodniu pracy
Równoważny czas pracy
Równoważny czas pracy
Ponad normę dobową ustaloną w harmonogramie pracy,
Ponad normę dobową ustaloną w harmonogramie pracy,
gdy przekracza 8h, jak również praca przekraczająca
gdy przekracza 8h, jak również praca przekraczająca
przeciętną normę tygodniową (taką jak w
przeciętną normę tygodniową (taką jak w
podstawowym czasie pracy)
podstawowym czasie pracy)
Dozór urządzeń lub prace
Dozór urządzeń lub prace
związane z częściowym
związane z częściowym
pozostawaniem w
pozostawaniem w
pogotowiu do pracy
pogotowiu do pracy
Ponad dobową normę ustaloną w harmonogramie pracy,
Ponad dobową normę ustaloną w harmonogramie pracy,
gdy przekracza ona 8h, jak również ponad przeciętnie
gdy przekracza ona 8h, jak również ponad przeciętnie
40h tygodniowo w miesięcznym okresie
40h tygodniowo w miesięcznym okresie
rozliczeniowym
rozliczeniowym
Praca w ruchu ciągłym i nie
Praca w ruchu ciągłym i nie
mogąca być wstrzymaną
mogąca być wstrzymaną
ze względu na
ze względu na
konieczność ciągłego
konieczność ciągłego
zaspokajania potrzeb
zaspokajania potrzeb
ludności
ludności
Ponad 8h na dobę, a jednego dnia w niektórych
Ponad 8h na dobę, a jednego dnia w niektórych
tygodniach ponad 12h na dobę i ponad 41-43h
tygodniach ponad 12h na dobę i ponad 41-43h
przeciętnie na tydzień, w zależności od przyjętego
przeciętnie na tydzień, w zależności od przyjętego
wymiaru czasu pracy u danego pracodawcy
wymiaru czasu pracy u danego pracodawcy
Skrócony czas pracy
Skrócony czas pracy
Ponad skróconą normę dobową lub tygodniową
Ponad skróconą normę dobową lub tygodniową
Zadaniowy czas pracy
Zadaniowy czas pracy
Czas wykonywania dodatkowych czynności wynikających
Czas wykonywania dodatkowych czynności wynikających
z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (ponad 8h
z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (ponad 8h
na dobę i przeciętnie 40h tygodniowo)
na dobę i przeciętnie 40h tygodniowo)
Ograniczenia podmiotowe
Ograniczenia podmiotowe
Nie wszyscy pracownicy mogą być zatrudniani w
Nie wszyscy pracownicy mogą być zatrudniani w
godzinach nadliczbowych.
godzinach nadliczbowych.
Przepisy prawa przewidują bezwzględny zakaz pracy
Przepisy prawa przewidują bezwzględny zakaz pracy
w godzinach nadliczbowych:
w godzinach nadliczbowych:
-
kobiet w ciąży;
kobiet w ciąży;
-
pracowników młodocianych;
pracowników młodocianych;
-
pracowników przedkładających zaświadczenie
pracowników przedkładających zaświadczenie
zakładu opieki zdrowotnej o potrzebie czasowego
zakładu opieki zdrowotnej o potrzebie czasowego
wstrzymania się od pracy w godzinach
wstrzymania się od pracy w godzinach
nadliczbowych;
nadliczbowych;
-
osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem
osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem
zatrudnionych przy pilnowaniu lub którym lekarz
zatrudnionych przy pilnowaniu lub którym lekarz
wyraził zgodę na pracę w godzinach
wyraził zgodę na pracę w godzinach
nadliczbowych.
nadliczbowych.
Względny zakaz pracy w godzinach
Względny zakaz pracy w godzinach
nadliczbowych, uzależniony od
nadliczbowych, uzależniony od
wyrażenia zgody przez pracowników
wyrażenia zgody przez pracowników
dotyczy:
dotyczy:
- kobiet i mężczyzn opiekujących się
- kobiet i mężczyzn opiekujących się
dzieckiem do lat 4.
dzieckiem do lat 4.
Rekompensata za pracę w godzinach
Rekompensata za pracę w godzinach
nadliczbowych
nadliczbowych
Za pracę w godzinach nadliczbowych
Za pracę w godzinach nadliczbowych
pracownikowi przysługuje, oprócz normalnego
pracownikowi przysługuje, oprócz normalnego
wynagrodzenia, dodatek lub ryczałt bądź czas
wynagrodzenia, dodatek lub ryczałt bądź czas
wolny w zamian za przepracowane godziny.
wolny w zamian za przepracowane godziny.
Dodatek ten osiąga wysokość 50%
Dodatek ten osiąga wysokość 50%
wynagrodzenia za pracę w godzinach
wynagrodzenia za pracę w godzinach
nadliczbowych przypadających w dni
nadliczbowych przypadających w dni
powszednie oraz niedzielę i święta będące dla
powszednie oraz niedzielę i święta będące dla
pracownika dniami pracy zgodnie z
pracownika dniami pracy zgodnie z
obowiązującym go rozkładem czasu pracy.
obowiązującym go rozkładem czasu pracy.
100% wynagrodzenia za pracę w
100% wynagrodzenia za pracę w
godzinach nadliczbowych w niedzielę i
godzinach nadliczbowych w niedzielę i
święta, gdy dni te nie są dla pracownika
święta, gdy dni te nie są dla pracownika
dniami pracy, a także gdy pracuje w
dniami pracy, a także gdy pracuje w
dniu wolnym od pracy udzielonym w
dniu wolnym od pracy udzielonym w
zamian za pracę w niedzielę lub święto
zamian za pracę w niedzielę lub święto
będące dla pracownika dniami pracy,
będące dla pracownika dniami pracy,
lub gdy godziny nadliczbowe
lub gdy godziny nadliczbowe
wykonywane są w porze nocnej.
wykonywane są w porze nocnej.
Czas trwania pory nocnej
Czas trwania pory nocnej
Czas trwania pory nocnej zaczyna się
Czas trwania pory nocnej zaczyna się
o 21.00 wieczorem, a kończy się o
o 21.00 wieczorem, a kończy się o
7.00 rano dnia następnego.
7.00 rano dnia następnego.
Pracodawca musi określić, które 8
Pracodawca musi określić, które 8
godzin uznaje w swym zakładzie
godzin uznaje w swym zakładzie
pracy za porę nocną, dostosowując je
pracy za porę nocną, dostosowując je
do organizacji czasu pracy.
do organizacji czasu pracy.
Ważne
Ważne
Czas pracy pracującego w nocy nie może
Czas pracy pracującego w nocy nie może
przekraczać 8 godzin na dobę, jeśli
przekraczać 8 godzin na dobę, jeśli
wykonuje on prace szczególnie
wykonuje on prace szczególnie
niebezpieczne lub związane z dużym
niebezpieczne lub związane z dużym
wysiłkiem fizycznym lub umysłowym. Nie
wysiłkiem fizycznym lub umysłowym. Nie
dotyczy to jednak pracowników
dotyczy to jednak pracowników
zarządzających zakładem pracy lub
zarządzających zakładem pracy lub
konieczności prowadzenia akcji
konieczności prowadzenia akcji
ratowniczej w celu ochrony życia, zdrowia
ratowniczej w celu ochrony życia, zdrowia
ludzkiego, ochrony mienia, środowiska
ludzkiego, ochrony mienia, środowiska
czy usunięcia awarii.
czy usunięcia awarii.
Ograniczenia podmiotowe pracy w porze
Ograniczenia podmiotowe pracy w porze
nocnej
nocnej
Niektóre kategorie pracowników obejmuje
Niektóre kategorie pracowników obejmuje
bezwzględny zakaz zatrudniania w porze
bezwzględny zakaz zatrudniania w porze
nocnej, dotyczy to w szczególności:
nocnej, dotyczy to w szczególności:
-
kobiet w ciąży;
kobiet w ciąży;
-
pracowników młodocianych;
pracowników młodocianych;
-
pracowników przedkładających zaświadczenie
pracowników przedkładających zaświadczenie
społecznego zakładu służby zdrowia o
społecznego zakładu służby zdrowia o
potrzebie czasowego wstrzymania się od pracy
potrzebie czasowego wstrzymania się od pracy
w porze nocnej;
w porze nocnej;
-
osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem
osób niepełnosprawnych, z wyjątkiem
zatrudnionych przy pilnowaniu lub którym
zatrudnionych przy pilnowaniu lub którym
lekarz wyraził zgodę na pracę w godzinach
lekarz wyraził zgodę na pracę w godzinach
nadliczbowych.
nadliczbowych.
Wymiary urlopu
Wymiary urlopu
wypoczynkowego
wypoczynkowego
Wymiar urlopu
Wymiar urlopu
wypoczynkoweg
wypoczynkoweg
o
o
Okres pozostawania w
Okres pozostawania w
zatrudnieniu
zatrudnieniu
20 dni
20 dni
mniej niż 10 lat
mniej niż 10 lat
26 dni
26 dni
co najmniej 10 lat
co najmniej 10 lat
Udzielanie urlopu
Udzielanie urlopu
Aktualnie tzn. od 1 stycznia 2004 roku
Aktualnie tzn. od 1 stycznia 2004 roku
urlopu udziela się tylko na dni, które są
urlopu udziela się tylko na dni, które są
dla pracownika dniami pracy zgodnie z
dla pracownika dniami pracy zgodnie z
obowiązującym go rozkładem czasu
obowiązującym go rozkładem czasu
pracy. W tym znaczeniu dniami mogą
pracy. W tym znaczeniu dniami mogą
być dla konkretnego pracownika np.
być dla konkretnego pracownika np.
niedziele, jeżeli zgodnie z
niedziele, jeżeli zgodnie z
obowiązującym go rozkładem czasu
obowiązującym go rozkładem czasu
pracy w te dni świadczy pracę.
pracy w te dni świadczy pracę.
Urlopu należy udzielać w wymiarze
Urlopu należy udzielać w wymiarze
godzinowym, odpowiadającym
godzinowym, odpowiadającym
dobowemu wymiarowi czasu pracy
dobowemu wymiarowi czasu pracy
pracownika w danym dniu przyjmując
pracownika w danym dniu przyjmując
założenie, że jeden dzień urlopu
założenie, że jeden dzień urlopu
odpowiada 8 godzinom pracy.
odpowiada 8 godzinom pracy.
Gdy pracownik zatrudniony na część
Gdy pracownik zatrudniony na część
etatu zgodnie z obowiązującym go
etatu zgodnie z obowiązującym go
harmonogramem świadczy pracę przez 5
harmonogramem świadczy pracę przez 5
dni w tygodniu, w zmniejszonej w
dni w tygodniu, w zmniejszonej w
stosunku do normy podstawowej,
stosunku do normy podstawowej,
dobowej normie czasu pracy, to urlopu
dobowej normie czasu pracy, to urlopu
wypoczynkowego udziela mu się na dni,
wypoczynkowego udziela mu się na dni,
które są dla niego dniami pracy, a jeden
które są dla niego dniami pracy, a jeden
dzień urlopu takiego pracownika
dzień urlopu takiego pracownika
odpowiada dobowemu wymiarowi czasu
odpowiada dobowemu wymiarowi czasu
pracy pracownika w danym dniu.
pracy pracownika w danym dniu.
Ważne
Ważne
Urlopu udziela się na dni, a rozlicza się
Urlopu udziela się na dni, a rozlicza się
go w godzinach !
go w godzinach !
Ochrona pracy kobiet
Ochrona pracy kobiet
Kobiety z powodu właściwości ich
Kobiety z powodu właściwości ich
organizmów oraz z funkcji
organizmów oraz z funkcji
macierzyńskich nie mogą być
macierzyńskich nie mogą być
zatrudnione przy pracach szczególnie
zatrudnione przy pracach szczególnie
uciążliwych i szkodliwych dla
uciążliwych i szkodliwych dla
zdrowia.
zdrowia.
Do prac wzbronionych kobietom należą
Do prac wzbronionych kobietom należą
prace:
prace:
Związane z wysiłkiem fizycznym i transportem ciężarów oraz
Związane z wysiłkiem fizycznym i transportem ciężarów oraz
wymuszoną pozycją ciała (ograniczenia dotyczą wszystkich kobiet);
wymuszoną pozycją ciała (ograniczenia dotyczą wszystkich kobiet);
W mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym (ograniczenia dotyczą
W mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym (ograniczenia dotyczą
wyłącznie kobiet w ciąży i karmiących piersią);
wyłącznie kobiet w ciąży i karmiących piersią);
W hałasie i drganiach (ograniczenia dotyczą kobiet w ciąży);
W hałasie i drganiach (ograniczenia dotyczą kobiet w ciąży);
Narażające na działanie pól elektromagnetycznych, promieniowania
Narażające na działanie pól elektromagnetycznych, promieniowania
jonizującego i nadfioletowego oraz prace przy monitorach ekranowych
jonizującego i nadfioletowego oraz prace przy monitorach ekranowych
(ograniczenia dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
(ograniczenia dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
Pod ziemią, poniżej poziomu gruntu i na wysokości (ograniczenia
Pod ziemią, poniżej poziomu gruntu i na wysokości (ograniczenia
dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
W podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu (ograniczenia dotyczą
W podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu (ograniczenia dotyczą
kobiet w ciąży i karmiących piersią);
kobiet w ciąży i karmiących piersią);
W kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi (ograniczenia
W kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi (ograniczenia
dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
W narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych
W narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych
(ograniczenia dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
(ograniczenia dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią);
Grożące ciężkimi urazami fizycznymi i psychicznymi (ograniczenia
Grożące ciężkimi urazami fizycznymi i psychicznymi (ograniczenia
dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią).
dotyczą kobiet w ciąży i karmiących piersią).
Ważne
Ważne
Kobiecie w ciąży nie można powierzyć
Kobiecie w ciąży nie można powierzyć
pracy wzbronionej nawet dorywczo.
pracy wzbronionej nawet dorywczo.
Nie można tego zrobić również
Nie można tego zrobić również
wtedy, gdy wyrazi ona na to zgodę.
wtedy, gdy wyrazi ona na to zgodę.
Jeśli pracodawca zawrze z
Jeśli pracodawca zawrze z
pracownicą umowę, na podstawie
pracownicą umowę, na podstawie
której ma ona wykonywać pracę
której ma ona wykonywać pracę
objętą zakazem, to po stronie
objętą zakazem, to po stronie
podmiotu zatrudniającego istnieje
podmiotu zatrudniającego istnieje
obowiązek przeniesienia pracownicy
obowiązek przeniesienia pracownicy
do pracy dozwolonej.
do pracy dozwolonej.
Gdyby u pracodawcy nie było stanowiska
Gdyby u pracodawcy nie było stanowiska
pracy dozwolonego dla kobiet i
pracy dozwolonego dla kobiet i
odpowiadającego kwalifikacjom pracownicy,
odpowiadającego kwalifikacjom pracownicy,
wówczas pracodawca powinien rozwiązać
wówczas pracodawca powinien rozwiązać
umowę o pracę za wypowiedzeniem. W
umowę o pracę za wypowiedzeniem. W
okresie wypowiedzenia należy odsunąć ją
okresie wypowiedzenia należy odsunąć ją
od pracy. Należy również wypłacić jej
od pracy. Należy również wypłacić jej
wynagrodzenie za okres wypowiedzenia,
wynagrodzenie za okres wypowiedzenia,
gdy była gotowa do świadczenia pracy, lecz
gdy była gotowa do świadczenia pracy, lecz
doznała przeszkody dotyczącej pracodawcy.
doznała przeszkody dotyczącej pracodawcy.
Ochrona pracy pracowników
Ochrona pracy pracowników
młodocianych
młodocianych
Pracownikiem młodocianym jest osoba,
Pracownikiem młodocianym jest osoba,
która ukończyła lat 16, a nie
która ukończyła lat 16, a nie
przekroczyła lat 18, zabronione jest
przekroczyła lat 18, zabronione jest
więc zatrudnianie osoby, która nie
więc zatrudnianie osoby, która nie
ukończyła 16 roku życia.
ukończyła 16 roku życia.
Wyjątki
Wyjątki
Można zatrudnić osobę młodocianą,
Można zatrudnić osobę młodocianą,
która nie spełnia kryterium wieku.
która nie spełnia kryterium wieku.
Kodeks pracy dopuszcza możliwość
Kodeks pracy dopuszcza możliwość
zatrudnienia osoby młodocianej,
zatrudnienia osoby młodocianej,
która nie ukończyła gimnazjum i nie
która nie ukończyła gimnazjum i nie
ma skończonych 16 lat lub ukończyła
ma skończonych 16 lat lub ukończyła
gimnazjum, ale nie ma jeszcze
gimnazjum, ale nie ma jeszcze
ukończonych 16 lat.
ukończonych 16 lat.
Nie wszystkie prace młodociani mogą
Nie wszystkie prace młodociani mogą
wykonywać. Zostały one określone
wykonywać. Zostały one określone
jako prace wzbronione i generalnie
jako prace wzbronione i generalnie
obowiązuje zakaz zatrudniania przez
obowiązuje zakaz zatrudniania przez
pracodawców pracowników
pracodawców pracowników
młodocianych przy pracach
młodocianych przy pracach
wzbronionych, które zostały
wzbronionych, które zostały
określone w wykazie prac
określone w wykazie prac
wzbronionych.
wzbronionych.
W wykazie tym znalazły się:
W wykazie tym znalazły się:
Prace wzbronione związane z nadmiernym
Prace wzbronione związane z nadmiernym
wysiłkiem fizycznym oraz prace w warunkach
wysiłkiem fizycznym oraz prace w warunkach
mogących stanowić nadmierne obciążenie
mogących stanowić nadmierne obciążenie
psychiczne;
psychiczne;
Prace w narażeniu na działanie szkodliwych
Prace w narażeniu na działanie szkodliwych
czynników chemicznych, fizycznych i biologicznych;
czynników chemicznych, fizycznych i biologicznych;
Prace stwarzające zagrożenie wypadkowe, w tym
Prace stwarzające zagrożenie wypadkowe, w tym
związane z obsługą ciągników i maszyn
związane z obsługą ciągników i maszyn
samojezdnych, bezpośrednią obsługą młockarni,
samojezdnych, bezpośrednią obsługą młockarni,
sieczkarni i innych maszyn rolniczych, przy których
sieczkarni i innych maszyn rolniczych, przy których
występuje zagrożenie wypadkowe oraz koszenie
występuje zagrożenie wypadkowe oraz koszenie
kosą, a także związane z kontaktem ze zwierzętami
kosą, a także związane z kontaktem ze zwierzętami
dzikimi lub jadowitymi itp.
dzikimi lub jadowitymi itp.
Ważne
Ważne
Wyjątkowo pracodawca może zatrudniać
Wyjątkowo pracodawca może zatrudniać
przy niektórych rodzajach prac
przy niektórych rodzajach prac
wzbronionych (wymienionych w
wzbronionych (wymienionych w
załączniku do rozporządzenia w sprawie
załączniku do rozporządzenia w sprawie
wykazu prac wzbronionych
wykazu prac wzbronionych
młodocianym) młodocianych
młodocianym) młodocianych
pracowników, powyżej 16 roku życia, ale
pracowników, powyżej 16 roku życia, ale
tylko w takim zakresie, w jakim jest to
tylko w takim zakresie, w jakim jest to
niezbędne do odbycia przygotowania
niezbędne do odbycia przygotowania
zawodowego młodocianych.
zawodowego młodocianych.
U każdego pracodawcy zatrudniającego
U każdego pracodawcy zatrudniającego
młodocianych pracowników wykaz
młodocianych pracowników wykaz
stanowisk roboczych, na których jest
stanowisk roboczych, na których jest
wzbronione zatrudnianie młodocianych oraz
wzbronione zatrudnianie młodocianych oraz
wykaz prac wzbronionych młodocianym,
wykaz prac wzbronionych młodocianym,
przy których zezwala się na ich zatrudnienie
przy których zezwala się na ich zatrudnienie
w celu odbywania przygotowania
w celu odbywania przygotowania
zawodowego powinny znajdować się w
zawodowego powinny znajdować się w
widocznym miejscu, np. na tablicy ogłoszeń.
widocznym miejscu, np. na tablicy ogłoszeń.
W przygotowaniu tych wykazów powinien
W przygotowaniu tych wykazów powinien
uczestniczyć lekarz, który sprawuje opiekę
uczestniczyć lekarz, który sprawuje opiekę
nad zatrudnionymi u pracodawcy
nad zatrudnionymi u pracodawcy
pracownikami młodocianymi.
pracownikami młodocianymi.