Zarządzanie

współczesną

organizacją

w perspektywie

holistycznej

Marian Krupa

University of Information

Technology and Management in

Rzeszow

2003

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

1. Zarządzanie firmą - w

poszukiwaniu definicji

2. Zarządzanie jako proces

podejmowania decyzji

3. Nauka o zarządzaniu organizacjami

– swoistość teorii organizacji i
zarządzania

4. Zarządzanie holistyczne –

podsumowanie

5. Teoria i praktyka zarządzania –

dylematy kształcenia menedżerów?

AGENDA

Zarz

dzanie firm

–

poszukiwaniu

definicji

Zarządzanie

ujęciu

klasycznym

rozumiemy jako proces:

planowania,

organizowania,

przewodzenia,
kontrolowania

działalności członków organizacji
oraz wykorzystania wszystkich jej
zasobów dla osiągnięcia
ustalonych celów

[J. A.F. Stoner, Ch. Wankel (1996), Kierowanie, s. 23.]

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

W prakseologii
(nauka o sprawnym działaniu)

określamy zarządzanie jako

działanie

umożliwiające człowiekowi
gospodarowanie zgodnie z

zasadą efektywności i

skuteczności

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

1. Planowanie (Planning) - określenie celów dla firmy/

przedsiębiorstwa

2. Organizowanie (Organizing) -

określenie różnych stanowisk, zakres kompetencji i
ich odpowiedzialności oraz relacje czy też
powiązania pomiędzy nimi

3. Kierowanie (Directing) - wydawanie odpowiednich

poleceń, rozkazów

4. Kontrolowanie (Controlling) - sprawdzanie poprzez

kontrole budżetów, raportów, wizytacje oraz
przegląd sytuacji obejmującej wykonywanie
wydawanych poleceń służbowych i osiąganych
wytyczonych wcześniej celów

5. Zatrudnianie (Staffing) -rekrutacja i szkolenie

personelu

Bardziej rozbudowane zestawienie
głównych

funkcji

zarządzania

proponuje M. Archer

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

M.P. Follet stwierdza, że istotą

zarządzania jest to, że:

Menedżerowie osiągają cele

organizacji

powodując

wykonanie potrzebnych
zadań przez innych

, nie zaś

drogą wykonania ich przez
nich samych

[1]

[1] J. A.F. Stoner, Ch. Wankel (1996), op. cit., s. 23.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

W szerszym wymiarze możemy

przedstawić zarządzanie jako:

proces osiągania

celów

organizacyjnych

z ludźmi, poprzez

ludzi
i dla ludzi

[1]

[1] J. A.F. Stoner, Ch. Wankel (1996), op. cit., s. 23.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Zarządzanie jest to

sztuka

wytworzenia towarów i usług
z pomocą zasobów ludzkich i
materialnych

[1]

Henry M. Boettinger: zarządzanie jest sztuką,

„porządkowaniem  chaosu”.    Według  niego,
malarstwo  czy  poezja  (albo  jakakolwiek  inna
dziedzina  sztuki  i  literatury)  wymaga  trzech
składników:  wizji  artysty,  znajomości  rzemiosła,
skutecznego  komunikowania  się.    Pod  tymi
względami  zarządzanie  jest  sztuką,  gdyż
wymaga tych samych składników

[2]

[1] M. Archer (1982), op. cit., s. 450.
[2] J. A.F. Stoner, Ch. Wankel (1996), op. cit, s. 39.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Innym wyznacznikiem
istoty zarządzania jest
umiejętność tworzenia
tzw.

wartości dodanej

To co stanowi o istocie pojęcia

„zarządzanie biznesem” jest to
działalność tworząca wartość dodaną,
zysk. Inaczej, różne przejawy ludzkiej
działalności w społeczeństwie
wytwarzałyby znacznie mniej niż to co
uzyskujemy obecnie

[1]

[1] Ibid.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Zarządzanie - wędrówkę
przez chaos...

[Koźmiński]

lub procesem
porzadkowania chaosu...

[Kuc]

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Panowaniem nad

różnorodnością

przekształcaniem potencjalnego
konfliktu we współpracę
[Koźmiński],

Dyrygowanie

wielkimi orkiestrami

symfonicznymi [Deming],

Inspirowaniem

i wzbudzaniem

zaufania

[Waters], zapewnieniem

satysfakcji [Levitt],

Dostarczeniem

jakości

[Feigenbaum].

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

...czy też jako proces

umożliwiający
tworzenie się

synergii

organizacyjnej

2+2

= 5

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Pewność, ryzyko i

niepewność

w zarządzaniu

Zarządzanie organizacją stanowi
proces decyzyjny występujący zawsze
w warunkach

pewności, ryzyka i

niepewności

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Zarz

dzanie

jako

proces

podejmowania

decyzji

Na pytanie, czym jest

zarządzanie padają różne

odpowiedzi

[1]

 dla cybernetyka zarządzanie to sterowanie
procesami zachodzącymi w organizacji

 dla socjologa - to przede wszystkim władza nad
osobami wewnątrz i na zewnątrz przedsiębiorstwa,
urzędu itp.

 w klasycznej teorii organizacji zarządzanie widziane
jest jako zbiór „funkcji kierowniczych”, spośród
których najczęściej wymienianymi są: planowanie,
organizowanie, koordynacja, motywowanie i kontrola.

Jednak na pytanie: co robią zarządzający, wszyscy
zgodnie odpowiadają:

podejmują decyzje

[1] A, K. Koźmiński, W. Piotrowski, Zarządzanie. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN,
Warszawa 1996, s. 88.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Decyzje...

W literaturze z zakresu zarządzania role
decyzyjne menedżera uważa się za
najważniejsze. Występują one przed rolami
informowania (komunikowania) i rolami
interpersonalnymi. (...)

Nowoczesne zarządzanie można więc
bez większego uproszczenia
rozpatrywać jako jeden ciąg
decydowania i tworzenia warunków
skutecznej realizacji decyzji

[1]

[1] J. Penc, Decyzje w zarządzaniu, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu,
Kraków 1995, s. 126-127.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Decyzje...

Decydowanie jest istotną
powinnością każdego kierownika.
Często wręcz utożsamia się je
z zarządzaniem.

Taką opinię wyraził H. Simon,
laureat nagrody Nobla za prace o
zarządzaniu

[1]

[1] Z. Mikołajczyk, K. Zimniewicz,: B. Piasecki (red.), Ekonomika i zarządzanie
małą firmą, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Łódź 1998, s. 157.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Decyzje...

„Management” należy traktować jako
formę praktycznej działalności związanej
z procesem podejmowania decyzji
dotyczących jak najlepszego
wykorzystania posiadanych zasobów
rzeczowych, kapitałowych i ludzkich w
celu realizacji założonych zadań,
zapewniających stały rozwój firmy

[1]

[1] L.H. Haber, Management. Zarys zarządzania małą firmą,
Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1995 ,
s. 19.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Definicja

Podejmowanie decyzji należy
zdefiniować jako:

wybór

jednej z co najmniej dwu

możliwości, dwu rozwiązań (wariantów),
dróg czy kierunków postępowania,
pożądanych z punktu widzenia interesu
(potrzeb) systemu, w ramach którego
wybór ten jest dokonywany

[1]

[1] J. Penc, Decyzje w zarządzaniu, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków
1995, s. 126-127.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Decyzje menedżerskie a ryzyko

Menedżerowi  nigdy  nie  uda  się
ustalić  wszystkich  faktów,  które
powinien  znać.    Większość  decyzji
musi  opierać  się  na  wiedzy
niepełnej:

albo

powodu

niedostępności

informacji,

albo

dlatego, że jej zdobycie wymagałoby
za dużo czasu i pieniędzy

[1]

P. Drucker

[1] A. Peszko, A. Gazda, Podstawy zarządzania, WSIiZ, Rzeszów
2000, s. 81.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

roces podejmowania decyzji

[1]

1. Rozpoznanie problemu

(P)

2. Ustalenie wariantów

rozwiązania problemu
(wariantów wyboru)

(W)

oraz

rozwiązań alternatywnych

(A)

3. Przewidywanie i ocenę

ewentualnych wyników każdego
z wariantów

(O)

4. Wybór ostatecznej decyzji

(D)

5. Wydanie decyzji.

[1] J. Tragalski: A. Stabryła, J. Trzcieniecki (red.), Organizacja i zarządzanie, PWN, Warszawa
1986, s. 204.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

roces podejmowania decyzji

[1]

[1] J. Tragalski: A. Stabryła, J. Trzcieniecki (red.), Organizacja i zarządzanie, PWN, Warszawa
1986, s. 204.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

roces podejmowania decyzji

[1]

1. Obserwacja – Proces decyzyjny

zaczyna się w momencie
uświadomienia sobie potrzeb, które
trzeba zaspokoić. Może to być
wynik intuicji, szczęśliwego zbiegu
okoliczności lub żmudnej pracy
analitycznej czy badawczej.

2. Formalne rozpoznanie –

Sformułowanie zadania lub celu,
który ma być osiągnięty. Jest to
wynik uświadomienia sobie, że
problem nie może być zignorowany.

[1] W.T. Bielecki, Informatyzacja zarządzania, PWE, Warszawa 2001, s. 18-19.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

3. Interpretacja-diagnoza –

Sformułowanie zadania lub celu,
który ma być osiągnięty. Jest to
wynik uświadomienia sobie, że
problem może być zignorowany.

4. Definiowanie – Na tym etapie

następuje wyjaśnienie wszystkich
niejasności, określenie ograniczeń i
próba formalizacji opisu sytuacji
decyzyjnej.

roces podejmowania decyzji

[1]

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

[1] M. Bielski, Organizacje. Istota. Struktury. Procesy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1997, s. 253.

5. Określenie celu(ów) – Ustalenie,

co ma zostać osiągnięte w wyniku
realizacji decyzji.

6. Określenie wariantów –

Rozważenie różnych sposobów
podejścia do rozwiązywania sytuacji
problemowej.

7. Oszacowanie poszczególnych

wariantów – Dokonuje się tego pod
kątem stopnia osiągnięcia celu i
wynikającej stąd satysfakcji.

roces podejmowania decyzji

[1]

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

8. Wybór wariantu – Proces oparty na

indywidualnym, często
subiektywnym wartościowaniu. W
przypadku podmiotu decyzyjnego
wybór wariantu jest rezultatem
dyskusji, negocjacji itp.

9. Realizacja – Etap decydujący o

ostatecznym powodzeniu wdrożenia;
jego skuteczność zależy przede
wszystkim od umiejętności i
możliwości decyzyjnych decydenta.

roces podejmowania decyzji

[1]

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

10. Monitorowanie – Pozwala ocenić

trafność podjętych decyzji i
ewentualne bieżące ich
korygowanie, a w przypadku
niedostatecznych wyników –
wycofanie się.

roces podejmowania decyzji

[1]

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Model procesu podejmowania

decyzji

Sschemat procesu podejmowania decyzji. Źródło: M. Bielski, Organizacje. Istota.
Struktury. Procesy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1997, s. 253.

Schemat

procesu

decyzyjnego

prowadząceg

o do aktu

zakupu.

SPP, Rzeszów. Cyt za: M. Sołtysiak, Proces podejmowania
decyzji przez konsumenta na przykładzie zakupu
samochodu, w: K. Jaremczuk, Człowiek w procesie
gospodarowania, Rzeszów 1998, s. 285.

Zarządzanie firmą jest

procesem podejmowania decyzji

w warunkach pewności, ryzyka i

niepewności

w celu realizacji założeń

strategicznych przedsiębiorstwa

(celów organizacyjnych)

poprzez funkcje planowania,

organizowania, przewodzenia

i kontrolowania.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

3. Nauka o zarządzaniu

organizacjami –

swoistość teorii

organizacji i

zarządzania

Nauka o zarządzaniu organizacjami

Nurty i kierunki w teorii naukowej organizacji. Źródło: B. Kożuch (red.), Wstęp do teorii zarządzania, Nauka-
Edukacja, Warszawa 1999, s. 21.

Inter-

dyscyplinarno

ść

Źródło: M. Bielski, Organizacje. Istota. Struktury. Procesy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego,
Łódź 1997, s. 254-260.

T e o r i a

o r g a n iz a c ji

z a r z ą d z a n i a

S o c jo l o g ia

P r a w o

E k o n o m i a

P r a k s e o lo g i a

T e o r i a

s y s te m ó w

i c y b e r n e ty k a

T e c h n i k a

M a te m a ty k a

P s y c h o lo g i a

F iz jo lo g i a i

e r g o n o m ia

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Zarz

dzanie

holistyczne -

podsumowanie

Zarz

dzanie

holistyczne

Pomimo istnienia różnych
perspektyw, szkół badawczych,
dyscyplin naukowych,
nurtów/kierunków historycznych,
poziomów, czy też obszarów
funkcjonalnych, jakość zarządzania
współczesną organizacją jest
zdeterminowana umiejętność
spojrzenia na organizację oraz
kluczowe procesy w niej zachodzące
w sposób

integralny

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Zarz

dzanie

holistyczne

otoczenie

polityczno-

prawne

Perspektywa

funkcjonalna

Generator

raportów

Generator

raportów

Konsolidacja

koncernu

Konsolidacja

koncernu

Środki
trwałe

Księga

należności

Księga

należności

Księga

zobowiązań

Księga

zobowiązań

Księga
główna

Reguły

księgowe

Reguły

księgowe

IFS

Finanse

IFS

Finanse

Dokumentacja

Zamówienia

klientów

Zamówienia

klientów

Fakturowanie

Zakupy

Magazyn

Reguły

księgowe

Reguły

księgowe

Dokumentacja

IFS

Dystrybucja

IFS

Dystrybucja

Raportowanie

czasu pracy

Raportowanie

czasu pracy

Wydajność

urządzeń

Wydajność

urządzeń

Monitorow.

urządzeń

Monitorow.

urządzeń

Ewidencja

produkcji

Ewidencja

produkcji

Kwalifikacje

Interfejs

syst. płac

Interfejs

syst. płac

Zarządzanie

czasem

Zarządzanie

czasem

Reguły

księgowe

Reguły

księgowe

IFS zarządza-
-nie zasobami

IFS zarządza

nie zasobami

Dokumentacja

Harmonogra-

mowanie

Harmonogra-

mowanie

Profilaktyka

Zlecenia

robocze

Zlecenia

robocze

Wyposażenie

Zakupy

Magazyn

Reguły

księgowe

Reguły

księgowe

IFS

Remonty

IFS

Remonty

Dokumentacja

Ewidencja

produkcji

Ewidencja

produkcji

CRP-planow.
zdolności prod

MPR-planow.

potrzeb mater.

MPR-planow.

potrzeb mater.

Zlecenie

produkcyjne

Zlecenie

produkcyjne

Plan

główny

Plan

główny

Reguły

księgowe

Reguły

księgowe

Dokumentacja

IFS

Produkcja

IFS

Produkcja

Harmonogra-
mowanie prod.

Koszty

Konfiguracja

projektu

Konfiguracja

projektu

Konfiguracja

produktu

Konfiguracja

produktu

IFS

Projektowanie

IFS

Projektowanie

Dokumentacja

Perspektywa

holistyczna

tro

Perspektywa

kulturowa

Wartość

ekonomiczna

Wartość

kulturowa

INTERESARIUSZE

otoczenie

konkurencyjne

otoczenie

społeczno-

kulturowe

otoczenie

makroekonomic

zne

otoczenie

ekologiczne

otoczenie

techniczn

OTOCZENIE

Podsystem

ZARZĄDZANIA

ZINTEGROWANEGO

WARTOŚĆ

KLIENCI

PARTNERZY

PRACOWNIC

ZARZĄD

DOSTAWCY

SPOŁECZNO

ŚĆ

URZĘDY

MEDIA

AKCJONARIUSZ

ORG.

CHARYT.

P L A N

s tr a te g ic z n y

M I S J A

( c e le )

P r o c e s y

S t r u k t u r a

S y s t e m

k o n tr o li

m e n e d ż e r s k ie j

K s z t a łto w a n ie

k u ltu r y

z m ia n

O to c z e n ie p r a w n e , k u lt u r o w e , t e c h n ic z n e

Zintegrowany

odel

zarządzania

1. Misja organizacji, drzewo celów (cele główne, funkcje, zadania)
2. Mapa kluczowych procesów (reengineering, normy ISO)
3. Elastyczna struktura organizacyjna
4.  Plan  strategiczny  na  poziomie  strategicznym,  taktycznym  i
operacyjnym
5.  System  kontroli  menedżerskiej  (controlling,  zintegrowane  systemy
informatyczne)
6.  Kształtowanie  kultury  (np.  kultura  zmian,  postawa  innowacyjno-
partycypacyjnej  itd.)
7.  Otoczenie  organizacyjne  (prawo,  koniunktura,  kultura  narodowa,
technologia itd.)

akość

zarządzania

akość

zarządzania

marketingowego,

finansami,

marketingowego,

finansami,

produkcją, zasobami ludzkimi

itd. jest tak naprawdę

określona

przez

jakość

wzajemnej

przez

jakość

wzajemnej

integracji

zarządzania

holistycznego

Zarz

dzanie

holistyczne

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

LITERATURA

H. Steinmann, G. Schreyögg, Zarządzanie, Oficyna
Wydawnicza

Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 1995.

L.H. Haber, Management.  Zarys zarządzania małą firmą,
Wydawnictwo  Profesjonalnej  Szkoły  Biznesu,  Kraków
1995.
A.  Peszko,  A.  Gazda,  Podstawy  zarządzania,  WSIiZ,
Rzeszów 2000.
A,  K.  Koźmiński,  W.  Piotrowski,  Zarządzanie.  Teoria  i
praktyka,

Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa

1996.
A.K. Koźmiński, K. Obłój, Zarys teorii równowagi
organizacyjnej,

PWE, Warszawa 1989.

Penc,

Decyzje

zarządzaniu,

Wydawnictwo

Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1995.
A. Stabryła, J. Trzcieniecki (red.), Organizacja i
zarządzanie, PWN,

Warszawa 1986.

M. Bielski, Organizacje. Istota. Struktury. Procesy,
Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1997.

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

1. Przedstaw różne perspektywy definicyjne

pojęcia „zarządzanie”. Opisz znany ci
przykład firmy zarządzanej w sposób
profesjonalny – dlaczego?

2. Opisz dowolny model procesu

podejmowania decyzji. Uzasadnij związek
pomiędzy podejmowanymi decyzjami przez
zarząd a uzyskiwanymi rezultatami.

3. Który kierunek, szkoła funkcjonująca w

ramach naukowej organizacji i zarządzania
określa najpełniej istotę „organizacji” i
„zarządzania”.

4. Różnorodność nurtów i kierunków w

naukowej organizacji i zarządzania jest
bogactwem czy też raczej „dżunglą teorii
organizacji”- uzasadnij?

5. Przedstaw istotę zarządzania

zintegrowanego.

PYTANIA PROBLEMOWE

Zarządzanie holistyczne

dr Marian Krupa – University of Information Technology and Management in Rzeszow

Document Outline

Slide 1
Slide 2
Slide 3
Slide 4
Slide 5
Slide 6
Slide 7
Slide 8
Slide 9
Slide 10
Slide 11
Slide 12
Slide 13
Slide 14
Slide 15
Slide 16
Slide 17
Slide 18
Slide 19
Slide 20
Slide 21
Slide 22
Slide 23
Slide 24
Slide 25
Slide 26
Slide 27
Slide 28
Slide 29
Slide 30
Slide 31
Slide 32
Slide 33
Slide 34
Slide 35
Slide 36
Slide 37
Slide 38
Slide 39
Slide 40
Slide 41
Slide 42