Krzysztof Tojek
Wpływ zabiegu operacyjnego na zachowanie się
wybranych parametrów fibrynolizy we krwi
chorych na raka jelita grubego
Rozprawa doktorska
Promotor:
Prof. dr hab. n. med.
Arkadiusz Jawień
Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej
Akademii Medycznej im. L. Rydygiera
w Bydgoszczy
Rys historyczny
A. Trousseau - 1865 -
opis zakrzepicy
żylnej
u chorych z
nowotworem
T. Billroth - 1878 -
obecność fibryny
wokół
śródnaczyniowych
złogów
komórek
nowotworowych
w
przewodzie
pokarmowym
Schemat fibrynolizy
PLAZMINOGEN
PLAZMINA
ROZPUSZCZENIE
SKRZEPU
u-PA t-PA
PAI-1
PAI-2
2
-AP
2
-
MGL
Zaburzenia w układzie fibrynolizy
na poziomie guza
J. S. K. Gelister
-
Br. Med. J. 1986, 293, 728-
31
S. Ganesh
-
Cancer Res. 1994. 54,
4065-71
L. Buo
-
Hum. Pathol. 1995, 26, 1133-38
H. W. Verspaget
-
Eur. J. of Cancer 1995,
31A, 1105-09
Cel pracy
1.
Określić potencjał fibrynolityczny
krwi chorych na raka jelita
grubego w porównaniu
do osób zdrowych.
2.
Oznaczyć i porównać poziom
wybra-nych
parametrów
fibrynolizy krwi w zależności
od stopnia zaawansowa-nia
klinicznego.
3.
Ocenić
wpływ
zabiegu
operacyjnego na zachowanie się
parametrów fibrynolizy krwi osób z
rakiem jelita grubego.
4.
Dać odpowiedź na pytanie: „czy
badany parametr i ewentualne
zmiany jego stężenia we krwi
mogą posłużyć jako dodatkowy
czynnik do oceny regresji lub
progresji choroby nowotworowej?”
Płeć
Liczba
chorych
Wiek
chorych
Mediana
wieku
Kobiety
14 (33%)
53 - 84
68,5
(SD = 9,4)
Mężczyźni
29 (67%)
44 - 87
64,0
(SD = 10,8)
Razem
43 (100%)
44 - 87
66,5
(SD = 10,5)
Liczebność i wiek chorych z r.j.g.
Płeć
Liczba
chorych
Wiek
chorych
Mediana
wieku
Kobiety
14 (33%)
53 - 84
68,5
(SD = 9,4)
Mężczyźni
29 (67%)
44 - 87
64,0
(SD = 10,8)
Razem
43 (100%)
44 - 87
66,5
(SD = 10,5)
Liczebność i wiek chorych z r.j.g.
Protokół badań
ilość pobranej krwi żylnej
przed 1h 1 doba 7 doba
operacją po operacji po operacji po operacji
5 ml
5 ml
5 ml
5 ml
Badane parametry układu fibrynolizy
aktywatory
inhibitory
t-PA
(antygen-ng/ml)
u-PA
(antygen-ng/ml)
PAI-1
(antygen-ng/ml)
(aktywność IU/ml)
PAI-2
(antygen - ng/ml)
Metody statystyczne
•
Dla wszystkich uzyskanych wyników obliczono:
- wartości średnich arytmetycznych (mean -
m);
- odchylenie standardowe (standard deviation
- SD).
•
Porównanie
między
badanymi
grupami
przeprowa-dzono w oparciu o zmodyfikowany
test t-Studenta.
•
Przyjęto jako istotne statystycznie różnice dla
poziomu istotności p 0,05.
Stopień zaawansowania
klinicznego wg Dukesa
Stopień zaawansowania
Rodzaj zabiegu
A
B
C
D
RRA
10
4
1
5
-
m. Miles
9
5
3
1
-
Hem. dex.
7
4
3
-
-
Hem. sin. + sigm.
9
6
2
1
-
Anus praeter nat.
8
-
-
-
8
Razem
43
19
9
7
8
Stopień zaawansowania
klinicznego wg Dukesa
Stopień zaawansowania
Rodzaj zabiegu
A
B
C
D
RRA
10
4
1
5
-
m. Miles
9
5
3
1
-
Hem. dex.
7
4
3
-
-
Hem. sin. + sigm.
9
6
2
1
-
Anus praeter nat.
8
-
-
-
8
Razem
43
19
9
7
8
0
2
4
6
8
10
t-PA:Ag
Wybrane parametry układu fibrynolizy
osób chorych na r.j.g. i zdrowych
0
0,2
0,4
0,6
u-PA:Ag
(ng/ml)
(ng/ml)
p < 0,001
p < 0,05
0
7
14
21
28
35
PAI-1:Ag
(ng/ml)
(IU/ml)
Grupa badana
Grupa kontrolna
p < 0,01
0
1
2
3
PAI-2:Ag
0
3
6
9
12
PAI-1:Ac
p = ns
(ng/ml)
p = ns
Wartości parametrów fibrynolizy
w zależności od stopnia
zaawansowania klinicznego
* niezależnie od stopnia
zaawansowania
klinicznego wg Dukesa
* w stosunku do grupy
kontrolnej
t-PA:Ag
PAI-1:Ag
PAI-1:Ac ns
PAI-2:Ag ns
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
u-PA:Ag
grupa kontolna
stopień A
stopień B
stopień C
stopień D
Średnie wartości u-PA:Ag w zależności
od stopnia zaawansowania klinicznego
(ng/ml)
Zmiany wartości parametrów fibrynolizy
w odpowiedzi na przeprowadzony
zabieg operacyjny
0
9
18
27
36
45
po
1h
1d
7d
(ng/ml)
p < 0,05
p < 0,05
PAI-1:Ag
0
3
6
9
12
15
po
1h
1d
7d
(IU/ml)
p < 0,05
p < 0,05
PAI-1:Ac
0
2
4
6
8
10
12
14
po
1h
1d
7d
(ng/ml)
p < 0,01
p < 0,05
t-PA:Ag
0
1
2
3
4
5
po
1h
1d
7d
(ng/ml)
p = ns
p = ns
PAI-2:Ag
zabieg nieresekcyjny
zabieg resekcyjny
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
po
1h
1d
7d
ANUS P. N.
MILES
HEM. SIN
HEM. DEX
RRA
Aktywator plazminogenu
typu urokinazy (u-PA:Ag)
(ng/ml)
Wartości parametrów fibrynolizy
w zależności od przeprowadzonego zabiegu
i stopnia zaawansowania klinicznego
przed 1h 1 doba 7 doba
operacją po operacji po operacji po operacji
PAI-1
t-PA:Ag
PAI-2:Ag
Zmiany wartości niezależnie od rodzaju przeprowadzonego
zabiegu i stopnia zaawansowania klinicznego
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
po
1h
1d
7d
A
B
C
D
Aktywator plazminogenu
typu urokinazy (u-PA:Ag)
(ng/ml)
WNIOSKI
1.
U
chorych
na
raka
jelita
grubego
zaobserwowano
zmieniony
potencjał
fibrynolityczny krwi w porównaniu z krwią osób
z grupy kontrolnej.
2.
Nie stwierdzono zależności między poziomem t-
PA i jego inhibitorami (PAI-1, PAI-2), a
stopniem zaawansowania klinicznego raka
jelita grubego.
3.
Zaobserwowano wzrost stężenia u-PA u chorych
z najwyższym stopniem zaawansowania
klinicznego raka jelita grubego.
4.
U chorych na raka jelita grubego zabieg
operacyjny
powodował
zmianę
aktywności
fibrynolitycznej krwi. W przebiegu
pooperacyjnym badane parametry, z
wyjątkiem u-PA:Ag, zachowywały się podobnie,
niezależnie od rodzaju zabiegu, jak i stopnia
zaawansowania.
5.
Usunięcie raka jelita grubego powodowało
obniżenie się poziomu u-PA w 7-ej dobie
pooperacyjnej; natomiast nie stwierdzono takiej
zależności
u
chorych
z
zaawan-sowanym
procesem nowotworowym.
6.
Wysokie poziomy u-PA w najwyższym stopniu
zaawanso-wania raka i późniejszy spadek po
usunięciu guza, może przemawiać za syntezą u-PA
przez komórki raka jelita grubego.