ODMIANA NAZW 

MIEJSCOWYCH

Trudności w odmianie nazw miejscowych dotyczą 

przede  wszystkim  określenia  liczby  i  rodzaju 
gramatycznego, np.

Dlaczego  nie  zaznaczyłeś 

Bieszczad/Bieszczadów

 

na mapie Polski? (obie formy poprawne)

1.

Rodzaj 

gramatyczny 

trudno 

określić 

w 

nazwach 

pluralia 

tantum, 

tj. 

Pieniny, 

Bieszczady, Sudety.

2. 

Liczbę

 natomiast dla nazw zakończonych na –e: 

Międzylesie,  Końskie  oraz  na  –y:  Kasprowy, 
Rydutowy,

A  jest  to  istotne  przy  doborze  końcówek 

przypadków 

zależnych 

przy 

odmianie 

(szczególnie dopełniacza)

Odmiana nazwy zależy od jej budowy oraz 

liczby,  w  której  występuje.  Wyróżniamy 
nazwy niezłożone i złożone.

NAZWY NIEZŁOŻONE

Mogą mieć fleksję 

przymiotnikową lub 
rzeczownikową oraz występować 
w liczbie pojedynczej lub 
mnogiej.

I. Nazwy w liczbie pojedynczej
      1. Deklinacja przymiotnikowa-

wszystkie 

nazwy rodzime tożsame z przymiotnikiem, np. Biała, Mokra, Sucha 
lub mające budowę przypominającą przymiotnik, np. Kasprowy, 
Limanowa, Zakopane. 

         a) nazwy zakończone na –y odm. się jak przymiotniki rodz. męskiego
            Kasprowy> Dawno już nie widziałem Cię na Kasprowym.
         b) nazwy zakończone na –a odm. się jak przymiotniki rodz. żeńskiego
            Biała> W Białej dziś będzie koncert starej punkowej kapeli.
         c) nazwy zakończone na –e odm. się jak przymiotniki rodz. nijakiego:
            Zakopane> Długo myślałem o Zakopanem i tej ostatniej imprezie 

w górach, na której się poznaliśmy

          WYJĄTKI

: Mimo budowy podobnej do przymiotników nazwy: 

Częstochowa, Wschowa, Jabłonna, Jeziorna, Włoszczowa

, 

odmieniają się jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego, np.

I miejsce w konkursie na najczystsze miasto Polski przyznano 

Jeziornie!!!

 

(NIE Jeziornej)

2. Deklinacja rzeczownikowa:
   a) nazwy zak. na spółgł. (twarda, prócz k, g, 

ch, l-odmiana twardotematowa; miękka, 
stwardniała, k, g, ch, l oraz niektóre nazwy na 
–m i -w-odmiana miękkotematowa.

PROBLEMATYCZNY DOPEŁNIACZ: „a” czy 

„u”

-końcówka –a dla większości niezłożonych 

nazw poslkich, np. Brzescia, Krakowa, 
Lublina, Torunia i kilkunastu nazw obcych, np. 
Berlina, Paryża.

-końcówka –u dla większości nazw obcych, np. 

Bostonu, Insbrucku, Iranu, Kamerunu, Kairu, 
Londynu, Madrytu

b) rodz. żeński-wszystkie nazwy rodzime 

zak na –a, np. Mszana, Polska, Ochota 
oraz nieliczne nazwy rodzime zak. na 
spółgł. miękką, stwardniałą, np. 
Bydgoszcz, Chodzież, Radość, Żmudź 
(twardą-Gołdap, Kołbiel, Panew).

PROBLEMATYCZNY DOPEŁNIACZ „i” 

czy „ii”

-nazwy zak. na –ea , -ua, -oja, -eja mają 

końcówkę w dopełniaczu 

–i, 

np. Judea-

Judei, Papua-Papui, Zawoja-Zawoi, 
Chaldeja-Chaldei

-nazwy rodzime zak. na –ia mają również w 

dopełniaczu końcówkę-i, np. Jastarnia-
Jastarni a obce 

–ii

: dania-Danii, Gambia-

Gambii, Kalifornia-Kalifornii

c) Rodzaj nijaki-twardotematowe 

odmienne nazwy rodzime i obce 
(spolszczone) zak. na –o (prócz-
ko, go, cho), np. Grodno, Krosno, 
Drezno (

WYJĄTEK-Lenino, 

Borodino-nieodmienne

) oraz 

miękkotematowe nazwy rodzime 
zak. na –e: Kociwie, Opole, 
Podhale +obce i rodzime zak. na –
ko, -go, -cho, np. Brzesko, Busko, 
Kongo, Maroko, Jerycho.

TRUDNOSCI Z DOPEŁNIACZEM 

NAZW NIEZŁOŻONYCH W 

LICZNIE MNOGIEJ.

-końcówka –ów dla większości: 

Andy-Andów,  Sudety-Sudetów

-forma bezkońcówkowa: Ateny-

Aten, Druskienniki-Druskiennik, 
Inflanty-Inflant, Palmiry-Palmir, 
Saloniki-Salonik, Suwałki-
Suwałk, Teby-Teb

NAZWY ZŁOŻONE

1)Złożenia: 

Białobrzegi, Białogóra, 

Czarnolas, Tarnobrzeg, Tarnopol

2) Zrosty: 

Babimost, Białystok, 

Jasnepole, Krasnystaw, 
Rzeczpospolita

3) Zestawienia

: Czechowice-

Dziedzice, Golub-Dobrzyń, 
Kędzierzyn-Koźle, Biała 
Podlaska, Sucha Beskidzka, 
Żelazowa Wola

PROBLEMATYCZNY DOPEŁNIACZ „a” czy „u” 
-a- 

w l. poj. odmienne nazwy rodzime i zak. na 

–burg: Międzyborów-Międzyborowa, 
Hamburg-Hamburga

-u-

w

 

l. poj. Jeżeli człon określany złożenia lub 

zrostu jest rzeczownikiem pospolitym:

    bród (brodu) > Krasnybród-Krasnegobrodu
    chód (chodu) > Międzychód-Międzychodu
    staw (stawu) > Krasnystaw-Krasnegostawu

WYJĄTKI: Międzychłód-Międzychłoda
                      Tarnobrzeg-Tarnobrzega

W zrostach i zestawieniach 

odmieniamy 2 człony (

WYJĄTEK-

Babimost-Babimostem, NIE 
Babimmostem

), np. Białystok-

Białegostoku.

Biała Podlaska-D. Białej Podlaskiej , bo 

są to 2 przymiotniki (

NIE 

Białej 

Podlaski)

Wysokie Mazowieckie-N. Wysokiem 

Mazowieckiem (jak Zakopanem) 

NAZWY NIEODMIENNE

NAZWY OBCE

1)Zak. na akcentowane i 

nieakcentowane –u, -o, np. Baku, 
Borneo, Monte Cassino, Chile, 
Tokio

2) Zak. na –e, np. Chile, Miednoje, 

Saint-Tropez

3) Zak. na –i, np. Batumi, Capri, 

Delhi, Haiti