Etapy i Bezpieczeństwo Akcji 

Ratunkowej

Zasady akcji ratunkowej
„Złota godzina” – czas mierzony od zaistnienia 

zdarzenia skutkującego zagrożeniem życia 
pacjenta do chwili przekazania go od oddziału 
ratunkowego.

Maksymalny czas, w którym pacjent powinien 

dotrzeć na oddział ratunkowy i otrzymać 
specjalistyczną pomoc lekarską, to 30-40 minut. 
Obowiązuje zasada, że im ciężej poszkodowany 
pacjent, tym bardziej należy skrócić czas 
dostarczenia go do szpitala, co oznacza „Ładuj i 
Jedź”.

Przy wykonaniu tej procedury na 

miejscu zdarzenia należy zająć się 
unieruchomieniem kręgosłupa, 
zabezpieczenie drożności dróg 
oddechowych i wentylacji wiotkiej 
klatki piersiowej, zabezpieczenie 
odmy, zatamowanie krwotoków, 
przywrócenie krążenia. Pożądane jest 
również zapewnienie dostępu 
dożylnego- można przeprowadzić w 
drodze do szpitala.

Służby ratunkowe nie mają wpływu na  czas jaki 

upływa od zdarzenia do zgłoszenia, mogą 
więc max. wykorzystać czas między 
zgłoszeniem a dostarczeniem pacjenta do 
szpitala.

Przeprowadzenie akcji ratunkowej w tak krótkim 

czasie wymaga solidnego przygotowania, 
właściwego współdziałania służb ratunkowych 
oraz umiejętności sprawnego zabezpieczenia 
funkcji życiowych pacjenta.

ETAPY AKCJI RATUNKOWEJ

I.

UTRZYMANIE STANU GOTOWOŚCI 

1.

Stan techniczny i sprawność ambulansu

2.

Stan sprzętu (kontrola działania oraz 
zasady bezpieczeństwa związanych z 
jego stosowaniem, dezynfekcja, stałe 
uzupełnianie sprzętu medycznego)

3.

Stan psychofizyczny ratowników

(Po każdej akcji niezbędne jest uzupełnienie 

zużytego sprzętu i leków, dezynfekcja)

II. 

URUCHOMIENIE SYSTEMU RATOWNICTWA MED.

Jednostki ratownictwa medycznego mobilizowane 

są na miejsce zdarzenia przez dyspozytora CPR, 
które jest zintegrowanym centrum 
dyspozytorskim wszystkich służb ratowniczych.

1.

Szybka orientacja co do przyczyny zgłoszenia

2.

Ocena stopnia pilności wyjazdu

3.

Zebranie danych (adres, miejsce, dojazd itp.)

4.

Wezwanie zespołu za pomocą systemów 
przywoławczych, pagerów

5.Poinformowanie zgłaszającego o wyjeździe 

zespołu

6. Zebranie dokładnego wywiadu chorobowego
7. Zebranie danych formalnych
8.Udzielenie niezbędnych instrukcji jak 

postępować

9. Udzielenie konkretnej informacji dotyczącej 

czasu dojazdu karetki

10. Udzielenie dodatkowych informacji i 

wskazówek

III. 

DOJAZD DO MIEJSCA ZDARZENIA

1. Sygnalizacja ostrzegawcza
2. Bezpieczeństwo jazdy
3. Pasy Bezpieczeństwa
4. Mocowanie sprzętu

IV. 

DZIAŁANIA RATUNKOWE NA MIEJSCU    

ZDARZENIA

„Miejsce zdarzenia” określa się miejsce, w 

którym doszło do powstania nagłego 
zagrożenia zdrowia i życia, oraz strefę, na 
którą rozciągają się skutki tego zagrożenia.

1.Bezpieczeństwo własne (zabezpieczenie 

się przed zakażeniem, rękawice ochronne, 
okulary, maski).

2. Bezpieczeństwo miejsca zdarzenia
Wypadki samochodowe, ruch uliczno-drogowy
Kryteria wyboru miejsca parkowania ambulansu:
- Jak najbliżej poszkodowanych
- Jak najdalej od strefy zagrożenia
Oznakowany ambulans należy pozostawić w sposób 

widoczny z daleka (światła awaryjne, sygnały 
świetlne), należy ustawić go w taki sposób, aby 
pozostawić drogę ewakuacyjną oraz umożliwić 
manewrowanie noszami i wkładanie pacjenta do 
ambulansu.

Przy wysiadaniu z ambulansu należy zwrócić 

uwagę na przejeżdżające samochody. Policja i 
straż pożarna odpowiedzialne są za 
zablokowanie ruchu drogowego na czas 
niezbędny do udzielania pomocy 
poszkodowanym i ewakuowania ich ze strefy 
zagrożenia. Dowódca jednostki ma obowiązek 
poinformować kierownika zespołu ratownictwa 
medycznego o istniejących zagrożeniach i 
udzielić zgody na podejście do 
poszkodowanych.

W bezpośredniej strefie zagrożenia działa straż pożarna 

do nich należy ewakuacja rannych z tej strefy.

W razie braku na miejscu zdarzenia jednostek straży 

pożarnej należy zwrócić uwagę na:

- Poduszki powietrzne uszkodzonych pojazdów, które 

nie otworzyły się podczas kolizji

- Rozlaną benzyną
- Zbiorniki gazu
- Stacyjkę uszkodzonego samochodu – włączona może 

powodować iskrzenie

- Rozlany płyn z akumulatora

Miejsca specjalne akcji ratowniczej:
- Miejsca z ograniczonym dostępem tlenu np. silosy 

zbożowe, studzienki kanalizacyjne

- Miejsca działania dużych dawek promieniowania 

elektromagnetycznego – stacje transformatorowe – 
zakaz wejścia przed wyłączeniem prądu

- Miejsca trudnodostępne bez użycia 

specjalistycznego sprzętu

- Miejsca, w których odnaleziono ładunki wybuchowe 

lub podejrzewa się ich obecność – strefa zagrożenia 
do której nie wolno przebywać zespołowi ambulansu 

- Miejsca podmokłe – należy bardzo dokładnie 

rozważyć wskazanie do użycia defibrylatora. 
Defibrylacja pacjenta leżącego w nawet 
niewielkiej kałuży grozi porażeniem ratownika 
prądem.

- Miejsca przestępstw kryminalnych – zapewnienie 

bezpieczeństwa przez policję

- Chorzy psychicznie – zwrócenie się o pomoc do 

policji

- Narkomani – uważać przy zdejmowaniu ubrań, 

gdyż w kieszeni mogą znajdować się skażone igły

3. Liczba poszkodowanych i ich stan
Ocena liczby poszkodowanych oraz ich stanu 

istotna jest dla wezwania odpowiedniej ilości sił 
i środków na miejsce akcji. Oszacowanie liczby 
pacjentów wiąże się często z koniecznością 
dokładnego przeszukania miejsca zdarzenia i 
przyległych terenów – często zdarza się że, 
pacjent zostaje wyrzucony z pojazdu, a osoby w 
szoku oddalają się z miejsca zdarzenia. ( warto 
słuchać relacji świadków, obejrzeć przedmioty 
w pojeździe fotelik, zabawki, torebki)

4. Wezwanie dodatkowej pomocy (droga 

radiowa, w zależności od sytuacji np. ze 
strony policji, straży, służb ratownictwa 
technicznego lub chemicznego). Wzywając 
dodatkowe ambulanse, należy mieć na 
uwadze, że każdy ciężko ranny pacjent 
powinien być transportowany osobnym 
ambulansem. W zdarzeniach masowych do 
przewożenia pacjentów z drobnymi 
obrażeniami można zorganizować autokar z 
ekipą medyczną.

5. Mechanizm urazu
Dokładne rozpoznanie mech. urazu 

(umożliwi właściwą identyfikację 
uszkodzeń narządowych), przyczyny 
zachorowania czy zatrucia są 
niezwykle istotne w postępowaniu z  
pacjentami.

6. Badanie urazowe i miejscowe
7.Działania medyczne 

W czasie wykonywania procedur 

ratunkowych niezbędne jest 
porozumiewanie się  z KDR( kierującym 
działaniami ratowniczymi), aby:

Służby ratunkowe nie przeszkadzały sobie 

wzajemnie w wykonywanych czynnościach

Wspólne ustalić jaki dostęp do pacjenta 

będzie optymalny dla ewakuacji, a w 
wypadku większej liczby osób uwięzionych 
– zdecydować o kolejności ich ewakuacji.

8. Przygotowanie do transportu
9. Decyzje transportowe
10.Zabezpieczenia materiałów 

zakaźnych na miejscu akcji 
ratowniczej

V. 

TRANSPORT POSZKODOWANEGO DO 

ODDZIAŁU RATUNKOWEGO

Czynności ratunkowe zapoczątkowane 

na miejscu zdarzenia powinny być 
kontynuowane w czasie transportu 
pacjenta na oddział ratunkowy.

Nie wolno zapominać o tlenoterapii 

czynnej lub biernej i odsysaniu 
wydzieliny z drzewa oskrzelowego.