Produkcja materiałów ściernych
Opis stanowiska pracy/ procesu
Proces produkcji wyrobów ściernych, między innymi tarcz do szlifierek, składa się z trzech etapów: przygotowania masy ściernej, formowania wyrobu, utwardzania.
W specjalnych bębnach obrotowych elektrokorund (węglik krzemu) jest mieszany ze spoiwem zawierającym 50% żywicy fenolowo-formaldehydowej nowolakowej z dodatkiem urotropiny, pirytu, czerwieni żelazowej, węglanu wapnia, krzemionki krystalicznej, siarczanu baru oraz oleju kreozotowego (impregnacyjnego). W trakcie mieszania składniki są zwilżane ciekłą żywicą fenolowo-formaldehydową, 2-furaldehydem i olejem rycynowym. Po dokładnym wymieszaniu (ok. 2 godzin) suchy produkt jest przesiewany i przekazywany do następnego etapu produkcji.
Formowanie wyrobu odbywa się w prasach hydraulicznych. Do odpowiednich form jest wsypywana automatycznie masa ścierna. Formowanie jest prowadzone w temperaturze otoczenia i trwa ok. 15 minut. Cykl utwardzania trwa od 13 do 21 godzin w zależności od wielkości wyrobu, najczęściej około 16 godzin. Odbywa się w specjalnych piecach ogrzewanych elektrycznie, tzw. bakelizatorach. Elementy są wkładane do pieców ogrzanych do temperatury równej 100 °C, następnie temperatura jest stopniowo zwiększana do 200 °C.
Lista substancji i preparatów stosowanych w procesie produkcji materiałów ściernych
węglik krzemu,
żywica fenolowo-formaldehydowa nowolakowa z dodatkiem urotropiny,
piryt,
czerwień żelazowa,
węglan wapnia, krzemionka krystaliczna, siarczan baru
olej kreozotowy (impregnacyjny).
2-furaldehyd
olej rycynowy
Wyniki badań identyfikacyjnych substancji chemicznych w powietrzu na stanowiskach produkcji wyrobów z żywic fenolowo-formaldehydowych - materiały ścierne
formaldehyd, acetaldehyd, 2-furaldehyd, 2-furylometanol, fenol, 1,2,3-trimetylobenzen, naftalen, benzofuran, dihydroinden, inden, izomery metylonaftalenu i dimetylonaftalenu, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) - acenaften, fluoren, fenantren, antracen, fluoranten, piren, benzo[a]antracen, chryzen, benzo[b]fluoranten, benzo[k]fluoranten, benzo[a]piren, dibenzo[a,h]antracen, benzo[g,h,i]perylen.
Rys. Chromatogram substancji chemicznych wydzielających się podczas produkcji tarcz ściernych