background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

1/15

 

 

 

 

 

 

Teorie Osobowości 

Kurs przekazany przez psyche.com.pl  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

2/15

 

 

 

 

Teorie Osobowości 

Kurs przekazany przez psyche.com.pl  

 

 

 

Spis treści:  

L01  Wstęp – historia psychologii  

L02   Teorie osobowości  

 

Teoria psychodynamiczna Freuda 

L03  Teoria psychodynamiczna Freuda cd. 

 

Spojrzenie na Psychoanalizę 

L04  Co się stało po śmierci Z. Freuda?  

L05  Teoria C.G. Junga 

L06   Teoria pola Kurta Goldsteina 

L07  Teorie czynnikowe Guillforda, Cattela i Eysencka 

L08  Teoria uczenia się społecznego –Alberta Bandury 

L9 

Teorie psychologii humanistycznej C. Rogersa i A. Maslowa 

L10   Behawioryzm 

L11  Motywacja do pracy a środowisko 

L12  Parę słów o sukcesie 

L13  Zakończenie, cytaty i piękna opowieść 

 

 

 

 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

3/15

 

 

 

Psychoanaliza współczesna,  

czyli co się wydarzyło po śmierci Freuda? 

 

Przypomnienie z poprzednich  lekcji: Co różni psychologię od psychoanalizy? 

We  wczenym  etapie  psychologia  zajmowała  się  wrażeniami,  spostrzeżeniami, 

pamięcią  i  myśleniem.  Psychoanaliza  zaś  była  psychologią  nieświadomości  

z motywacjami, emocjami, neurotyzmem ect.   

Tym co zbliżyło do sienie te dwie dziedziny to psychologia Ego. Ale o tym poniżej. 

 

Po śmierci Freuda ówcześni psycholodzy stanęli na rostaju dróg. Wielu poszło drogą 

zapoczątkowaną  przez  Freuda  modyfikując  różne  aspekty  systemu  od  założeń 

ogólnych  po  szczegółowe.  Istne  herezje  –  oczywiście  tylko  w  mniemaniu  Freuda 

gdyby to widział. 

 

Hartmann  

-  Ego nie wyłania się z wrodzonego Id! Każdy z systemów ma swój materialny 

początek 

-  Procesy Ego są niezależne od celów 

-  Mechanizmy obronne uniezależniają się od źródeł 

-  W skład Ego wchodzą procesy poznawcze (spostrzeganie, pamięć, myślenie) 

 

Robert White 

-  istnieją  specyficzne  dla  Ego  rodzaje  satysfakcji,  których  źródło  daje 

eksploatacja, manipulacja czy skuteczność 

 

Randal Fairbairn 

-  Ego istnieje w momencie urodzenia 

-  Nie ma Id! 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

4/15

 

George  Klein  –  jeden  z  pierwszych  psychologów  łączących  psychologię  

z psychoanalizą 

-  wykazał,  że  hipotezy  kliniczne  można  weryfikować  poprzez  badania 

laboratoryjne 

-  osłabił wrogość większości psychologów do psychoanalizy 

-  udowodnił  istnienie  stylu  poznawczego  poprzez  wyodrębnienie  strategii 

wyrównywania I wyostrzania spostrzeżeń. 

 

Najważniejszym  wydażeniem  tego  okresu  było  pojawienie  się  teorii  Ego,  które 

przyczyniły się do połączenia psychologii z psychoanalizą. 

 

 

Najbardziej jednak przysłużył się nauce w tej dziedzinie  

Erik H. Erikson

Jego osiągnięcia: 

-  stworzenie psychospołecznej teorii rozwoju 

-  badania psycho-histroryczne na podstawie biografii słów 

-  wyróżnił 8 etapów rozwoju, koncentrujących się na równoległych skrajnych 

krańcach właściwych dla rozwoju jednostki  cech. W zależności od podejścia 

wychowawczego, mogą wykształcić się i utrwalić na zawsze cechy dobre bądź 

im przeciwstawne. Stąd Erikson kładzie ogromny nacisk na pielęgnowanie w 

ludziach jak najwięcej cech pozytywnych. 

 

okres niemowlęcy 

ufność – nieufność 

Stadium  najwcześniej  rozwinięte.  Najwcześniejsze  wrażenie  ufności 

zostaje wytworzone w stadium oralno-sensorycznym I w zależności od 

opieki  rodzicielskiej  może  ono  ulegać  wzmocnieniu  (ubustwianie, 

idealizm) bądź odrzuceniu (wyobcowanie). 

 

 

 Idealizm  [łac. < gr.]  -  termin  obejmujący  różne  stanowiska 

filoz.  zarówno  z zakresu  ontologii  (metafizyki),  jak  też  teorii 

poznania,  często  należące  zarazem  do  obu  tych  dziedzin. 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

5/15

 

Idealizm  ontologiczny  (nazywany  też  metafizycznym) 

występuje 

w 2 

zasadniczych 

odmianach: 

idealizmu 

obiektywnego (zw. też realizmem ontologicznym, a w skrajnie 

monistycznych 

postaciach 

określanego 

mianem 

immaterializmu, spirytualizmu), głoszącego pogląd, że jedynie 

istniejącym  samoistnym  bytem  jest  idea,  duch,  absolut,  bądź, 

że  byt  taki  istnieje  niezależnie  od  rzeczywistości  materialnej, 

która  jest  jego  tworem,  pochodną  lub  przejawem;  idealizmu 

subiektywnego, który istnienie całej rzeczywistości sprowadza 

do  wrażeń,  wyobrażeń,  myśli  istniejących  w podmiocie. 

Idealizm teoriopoznawczy, kwestionujący możliwość poznania 

rzeczywistości  zewn.  wobec  podmiotu,  występuje  także  

w 2  zasadniczych  odmianach:  idealizmu  immanentnego, 

odmawiającego  podmiotowi  zdolności  wykroczenia  w aktach 

poznawczych  poza  własne  przeżycia  psych.  (impresje, 

wrażenia,  idee)  stanowiące  dla  niego  jedyny  możliwy 

przedmiot 

poznania; 

idealizmu 

transcendentalnego 

(krytycznego) 

kwestionującego 

możliwość 

poznania 

istniejących rzeczy  samych w sobie, ograniczającego poznanie 

do 

świata 

zjawisk 

dostępnych 

w doświadczeniu 

współtworzonym 

przez 

struktury 

(formy, 

kategorie) 

poznającego  umysłu.  W  niektórych  koncepcjach  filoz. 

stanowiska  idealizmu  ontologicznego  i teoriopoznawczego 

łączą  się  ze  sobą,  np.  immaterializm  z immanentyzmem, 

idealizm 

obiektywny 

z transcendentalizmem. 

Różnym 

postaciom  idealizmu  towarzyszą:  w ontologii  indeterminizm, 

solipsyzm;  w teorii  poznania  agnostycyzm,  irracjonalizm, 

sensualizm 

(jako 

skrajny 

racjonalizm). 

Stanowiskami 

przeciwstawnymi  idealizmowi  są:  realizm  i materializm.  

W terminologii marksistowskiej idealizmem nazywa się łącznie 

wszelkie  odmiany  idealizmu  monistycznego,  koncepcje 

dualistyczne  interpretowane  wg  kryterium  pierwotności  ducha 

bądź materii, idealizm obiektywny i subiektywny, immanentny 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

6/15

 

i transcendentalny;  terminem  idealizm  historyczny  określa  się 

wszelkie  stanowiska  traktujące  jako  decydujący  wyznacznik 

przemian hist. poglądy jednostek, ideologie społ., doktryny rel., 

koncepcje  polit.-prawne  itp.  zjawiska  ze  sfery  świadomości 

(tzw. nadbudowy społ.). 

  Zapowiedzi  idealizmu  występują  w starożytności  u eleatów; 

pierwszy  wzorzec  stanowiska  idealistycznego  sformułował 

Platon; jego kontynuację stanowiła zarówno koncepcja Plotyna, 

jak też neoplatonizujące filoz. ujęcie chrześcijaństwa przez św. 

Augustyna.  W  toku  sporu  o substancję;  w XVII–XVIII w. 

idealizm  przybrał  m.in.  postacie:  dualizmu  ontologicznego  

R.  Descartesa,  monadologii  G.W.  Leibniza,  immaterializmu, 

spirytualizmu  i immanentyzmu  G.  Berkeleya.  Na  przeł.  XVIII 

i XIX w.  ukształtowała  się  formacja  idealizmu  niemieckiego 

(zw.  też  klas.  filozofią  niem.:  I.  Kant,  G.  Fichte,  F.W.J. 

Schelling, 

G.W.F. 

Hegel) 

inicjująca 

z jednej 

strony 

transcendentalizm, z drugiej zaś idealizm obiektywny w wersji 

monistycznej 

a zarazem 

dynamicznej, 

dialektycznej, 

historycznej.  W  XX w.  próbę  syntezy  antycznego  idealizmu 

platońskiego  z tradycjami  idealizmu  niemieckiego  podjął  

E. 

Husserl 

(fenomenologia). 

Idealizm 

estetyczny  

(w  przeciwieństwie  do  realizmu  estet.)  oznacza  pogląd,  wg 

którego  sztuka  tworzy  własną,  idealną  rzeczywistość,  nie  jest 

zaś 

naśladownictwem 

natury 

ani 

odzwierciedleniem 

rzeczywistości społecznej. Potocznie idealizm oznacza postawę 

życiową przeciwstawną materializmowi, wskazującą na ideały, 

wzorce  moralne,  wartości  duchowe  jako  tzw.  wyższe  cele,  do 

których  bezinteresownej  realizacji  powinien  dążyć  człowiek 

w swym postępowaniu. 

 

Alienacja  [łac.]  -  filoz.  proces,  w którym  pewne  wytwory 

działalności  ludzkiej  (np.  produkty  pracy,  instytucje  społ., 

ideały) 

odrywają 

się 

od 

swych 

twórców 

(ulegają 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

7/15

 

urzeczowieniu,  reifikacji),  a następnie  przeciwstawiają  się  im 

i podporządkowują  ich  sobie  (ulegają  wyobcowaniu,  alienacji 

[łac.  alienus  'obcy']).  Znaczenie  filoz.  nadał  pojęciu  alienacji 

G.W.F.  Hegel;  w  aspekcie  metafizycznym  alienacja  oznaczała 

proces wyłaniania się z idei absolutnej świata przyrody, z niego 

zaś  dziejów  ludzkich;  w  aspekcie  teoriopoznawczym    — 

niepełne samopoznanie, w którym jako obce jawi się to, czego 

nie  rozpoznajemy  jeszcze  jako  własne;  w  aspekcie 

historiozoficznym  —  wyobcowanie  się  instytucji  społ.  i polit. 

w stosunku  do  ludzi  jako  ich  twórców.  Pojęcie  alienacji 

stanowiło u Hegla jedno z narzędzi dialektyki służącej do opisu 

procesu  realizowania  się  absolutu,  przebiegu  poznania, 

przekształceń 

hist., 

z czasem 

nabrało 

charakteru 

wartościującego,  służąc  do  określania  negatywnych  zjawisk 

społ.  i hist.,  niekiedy  przybierało  postać  symbolu  wszelkiego 

zła społecznego. L. Feuerbach wykorzystał pojęcie alienacji do 

analizy zjawisk rel., wskazując na proces pozbawiania się przez 

ludzi swych najlepszych cech i przypisywania ich tworzonemu 

przez  siebie  Bogu,  który  następnie  zaczyna  panować  nad 

ludźmi.  K.  Marks  nadał  pojęciu  alienacji  sens  filoz.-ekon.: 

analizując urzeczowienie stosunków międzyludzkich w ustroju 

kapitalist.  (fetyszyzm  towarowy),  wyodrębnił  3  formy 

alienacji:    alienacja  produktu  pracy  —  zapanowanie  nad 

robotnikiem wytworów jego własnej pracy (w postaci towarów 

i kapitału),    alienacja  procesu  pracy  —  sama  praca  jako  towar 

staje  się  czymś  obcym,  oderwanym  od  istoty  robotnika 

i zniewalającym  go;    alienacja  człowieka  (istoty  gatunkowej 

człowieka)  —  wyobcowanie  całokształtu  zjawisk  kulturowych 

realizujących  istotę  człowieczeństwa  jako  konsekwencja 

alienacji produktu i procesu pracy. Marks traktował także jako 

produkt 

procesu 

alienacji 

zjawisko 

„zmistyfikowanej 

świadomości”  (zniekształconego  ideologicznie  ujmowania 

sytuacji  społ.  ludzi).  W  filozofii  egzystencjalnej  (J.P.  Sartre) 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

8/15

 

pojęcie 

alienacji 

służyło 

do 

opisywania 

zagrożenia 

indywidualnej  egzystencji  ludzkiej  ze  strony  świata  rzeczy, 

stosunków  społ.,  ideałów  przez  reifikację,  nieautentyczność 

egzystencji,  pozbawienie  wolności.  W  personalizmie  chrześc. 

E.  Mouniera  pojęcie  alienacji  Narcyza  oznacza  zatracenie 

właściwości  osoby  ludzkiej  przez  zatopienie  się  w sobie, 

alienacja  Heraklesa  zaś  —  przez  zatopienie  się  w świecie 

rzeczy. 

 

autonomia – wstyd i niepewność 

W  tym  analno-mięśniowym  stadium  dziecko  uczy  się  swoich 

obowiązków i ograniczeń. Umiejętnie „dopingowane” uczy się stać na 

własnych nogach, staje się samodzielne i fachowe.  

Dziecko  wychowywane  metodą  „poprzez  zawsrtydzanie”  może  na 

zawsze utrwalić sobie  wzorzec przebiegłościi fałszu. 

Występuje też rytualizacja zachwań i sądów. 

 

Autonomia  [gr.],  niezależność,    ustanawianie  norm  dla  siebie 

samego, przeciwieństwo heteronomii; normy autonomiczne — 

normy  ustanowione  przez  tych,  których  mają  obowiązywać; 

w prawie  państw.  —  określona  przez  organy  centr. 

samodzielność  części  terytorium  państwa,  gł.  w dziedzinie 

prawodawstwa;  

 

Rytualizacja  [łac.]  -  biol.  ewolucyjny  proces  prowadzący  do 

powstawania 

niektórych 

dziedzicznych, 

specyficznych 

gatunkowo wzorców zachowania  się z kategorii póz i popisów 

zwierzęcych,  spełniających  funkcje  wyzwalaczy;  w  procesie 

tym  nastąpiło  ważne  dla  porozumiewania  się  zwierząt 

wzmożenie  funkcji  komunik.  przez  podniesienie  wyrazistości 

i jednoznaczności  form  zachowania,  przy  czym  mogła  zajść 

zmiana znaczenia informacyjnego (np. poza uspokajająca wielu 

ssaków, 

hamująca 

agresję 

partnera, 

powstała 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

9/15

 

z przedkopulacyjnej  pozy  samicy).  Rytualizacji  podlegały 

niektóre reakcje, tzw. intencjonalne (zaczątkowe, np. ataku lub 

ucieczki)  oraz  zachowania  konfliktowe,  jak  działania 

przerzutowe  i zachowania  ambiwalentne,  z których  często 

powstawały pozy grożenia (agonistyczne zachowanie zwierząt) 

i elementy zalotów zwierząt. 

 

inicjatywa – poczucie winy 

W  tym  okresie  kształtuje  się  inicjatywa  i  zdecydowanie  poprzez 

uczestnictwo  w  zabawach  rozwojowych,  zarówno  umysłowych  jak  

i fizycznych. Rozwija się naśladownictwo I odgrywanie ról dorosłych. 

 

 

W  okresie  tym  może  rozwinąć  się  poczucie  winy  lub  tendencja  do 

odgrywania ról występująca przez całe życie. 

 

4 

pracowitość – poczucie niższości   

u Freuda odpowiednik stadia latencji 

Okres 

którym 

następuje 

formalne 

kształcenie, 

prace  

i  systematyczność  w  działaniu.  Cechy  te  ukierunkowują  inteligencje 

dziecka.    „Przedobrzenie”  w  tym  stadium  może  zaowocować 

formalizmem w dalszym życiu. 

 

Formalizm  [łac.]  -  stanowisko  w filozofii,  nauce  i sztuce, 

zgodnie  z którym  forma  jest  czynnikiem  decydującym 

(wyłącznie  lub  gł.)  o wartościach  poznawczych,  etycznych, 

estet.  itp.  w danej  dziedzinie;  w  szczególności  formalizm 

znajduje  wyraz  w estetyce  jako  pogląd,  iż  forma  stanowi 

jedyną  (C.  Bell,  H.  Focillon)  bądź  gł.  (A.  Bradley,  R.  Fry) 

wartość dzieł artystycznych. 

 

 

 

 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

10/15

 

dojrzewanie – na które Erikson kładł największy nacisk  

5 

tożsamość – pomieszanie tożsamości 

W  tym  stadium  ugruntowują  się  talenty,  uzależnienia  I  umiejętności,  

a  także  adaptacja  do  środowiska  społęcznego,  zdolność  obrony 

przeciwko atakom, zagrożeniom i lękom (kryzysy tożsamości). 

Rozwija się również przywiązanie I wierność, które jest fundamentem 

budowania poczucia wartości. 

Wypaczenie tego stadium to tendencje totalitare w zachowaniu. 

 

 

Lęk - to negatywny stan emocjonalny związany z antycypacją 

niebezpieczeństwa 

nadchodzącego 

zewnątrz 

lub 

pochodzącego  z  wewnątrz  organizmu,  objawiający  się  jako 

niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia. Lęk staje 

się  często  punktem  krystalizacyjnym  dla  innych  objawów, 

przybiera  postać  (1)  nieokreślonego  niepokoju,  (2)  napadów 

lękowych bądź (3) zlokalizowaną - dotyczącą określonej części 

ciała  lub  sytuacji.  Od  lęku  odróżnia  się  strach  wywołany 

konkretnym zagrożeniem. 

Szerzej poruszone zagadnienie lęku – w L1. 

 

Totalitaryzm [łac.] -  termin budzący kontrowersje w naukach 

społ.,  oznacza:  1)  System  rządów  (oraz  wspierającą  go 

ideologię)  charakterystyczny  dla  XX-wiecznych  państw, 

w których  ambicje  modernizacyjne  i mocarstwowe  szły 

w parze  z rozczarowaniem  do  demokracji,  jej  kryzysem  lub 

niedostatkiem;  w  tym  sensie  totalitaryzm  jest  uważany  za 

skrajną  i specyficzną  postać  rządów  autorytarnych,  nowocz. 

odmianę tyranii i despotyzmu zapewniającą rządzącym o wiele 

skuteczniejszą 

kontrolę 

nad 

społeczeństwem. 

Pojęcie 

totalitaryzmu,  wprowadzone  1925  przez  wł.  faszyzm  

(G. Gentile, B. Mussolini), wzbudziło  szersze zainteresowanie 

dopiero  wtedy,  gdy  dostrzeżono  strukturalne  podobieństwa 

między państwami faszyst. i komunist.: oficjalna, obowiązująca 

wszystkich 

ideologia, 

głosząca 

radykalne 

zerwanie 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

11/15

 

z przeszłością, 

permanentną 

rewolucję 

i „wykuwanie” 

człowieka  nowego  typu;  cenzura  i centralnie  kierowana 

propaganda; całkowite podporządkowanie sobie przez państwo 

zatomizowanego  społeczeństwa  poddawanego  nieustannej 

mobilizacji;  rządy  monopartii;  terror  na  ogromną  skalę  przy 

pomocy  tajnej  policji;  wyraźnie  zdefiniowany  wróg  wewn. 

i zewn.;  sterowane  poparcie  społ.;  monumentalizm  w sztuce, 

połączony  z wrogością  do  form  uznanych  za  zdegenerowane  

i z  nihilistycznym  lub  b.  wybiórczym  stosunkiem  do  tradycji. 

Pomimo znacznych różnic między typami państw totalitarnych 

(korporacjonizm  w faszyzmie;  rola  rasizmu  i antysemityzmu 

w nazizmie  III  Rzeszy;  nacjonalizacja  własności,  walka 

klasowa  i uniwersalistyczne  hasła  w komunizmie  sowieckim 

i krajów  znajdujących  się  w sowieckiej  strefie  wpływów), 

uderzające  analogie  między  nimi  pozwalają  na  wyodrębnienie 

totalitarnego  systemu  sprawowania  władzy.  Od  tradycyjnych 

rządów  autokratycznych  lub  dyktatorskich  różni  totalitaryzm 

nie 

tylko 

ideologiczna 

nadbudowa 

oraz 

skala 

zinstytucjonalizowanego  terroru,  lecz  przede  wszystkim 

posługiwanie  się  nowocz.  techniką  i organizacją  pracy,  bez 

której  niezbędny  dla  totalitaryzmu  stopień  kontroli  nad 

społeczeństwem  byłby  nieosiągalny.  Totalitaryzm  bywa 

wyjaśniany  jako  militaryzacja  życia  publ.  w imię  podniesienia 

skuteczności  rządzenia,  nawiązująca  do  rozwiązań  z czasów  

i  wojny  światowej.  Z  punktu  widzenia  psychologii  społ. 

upatruje  się  w nim  (E.  Fromm,  H.  Arendt)  przejaw 

charakterystycznej  dla  nowocz.  społeczeństw  masowych 

„ucieczki  od  wolności”  bądź  pustki  duchowej  w wyniku 

zeświecczenia.  Pod  wpływem  krytyki  (gł.  w latach  60.  i 70.) 

zarzucającej  zwolennikom  teorii  totalitaryzmu  ideologiczną 

tendencyjność  nowsze  ujęcia  odchodzą  od  pierwotnej  tezy  

Z.  Brzezińskiego  i C.  Friedricha,  sugerującej  niezmienność, 

nieodwracalność  i jednolitość  totalitaryzmu;  pozostawiają 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

12/15

 

miejsce  na  ewolucję,  niestabilność,  a nawet  elementy 

pluralizmu.  Towarzyszy  temu  tendencja  do  ograniczania 

stosowania  pojęcia  totalitaryzmu  tylko  do  krajów  komunist. 

w epoce  rządów  Stalina  i jego  satelickich  odpowiedników 

w tym  okresie.  2)  W  znaczeniu  potocznym  przeciwieństwo 

pluralizmu w polityce, życiu społ., kulturze, sposobie myślenia. 

W  tym  znaczeniu  totalitaryzm  jest  cechą  przypisywaną 

społeczeństwom,  grupom  społ.  lub  jednostkom  niezależnie  od 

istniejącej  formy  rządów.  Źródłem  poglądów,  postaw 

i zachowań  totalitarnych,  manifestujących  wrogość  do 

wszelkiej  różnorodności  oraz  negujących  potrzebę  autonomii 

jakiejkolwiek sfery życia, mogą być, oprócz ideologii, również 

predyspozycje własne. 

 

 

dojrzałość i starość 

bliskość – izolacja 

To  stadium  łączenia  swej  tożsamości  z  innymi.  Kształtuje  się  rozwój 

prawdziwej  bliskości  I  miłości.  Chociaż  w  związku  jest  zachowana 

indywidualna tożsamość człowieka, to jednak siła Ego uzależniona jest 

od partnera.  

Może  ujawnić  się  zbiorowy  narcyzm  (elityzm)  zainspirowany 

tworzeniem ekskluzywnych grup towarzyskich. 

 

Narcyzm  indywidualny  [gr.]  -  stan  zakochania  się  we  własnej 

osobie,  zachwytu  dla  własnych  cech  psych.  i fiz.;  prawidłowy 

we  wczesnym  dzieciństwie,  u osób  dorosłych  forma 

fetyszyzmu  (rolę  fetysza  pełni  własne  ciało)  i osiąganie 

satysfakcji seksualnej w wyniku samouwielbienia. 

 

twórczość – stagnacja 

Tworzenie  idei,  produktów  czy…  dzieci!  Rozwija  się  opiekuńczość  

i  troska  o  innych.  Główną  cechą  tego  stadium  jest  generalizacja,  zaś 

wypaczeniem autorytaryzm. 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

13/15

 

 

Generalizacja  -  [fr. < łac.],  uogólnienie,  log.  zdanie 

(twierdzenie)  ogólne,  wywnioskowane  (np.  przez  indukcję)  ze 

zdań  jednostkowych,  stanowiących  jego  egzemplifikacje; 

szczególnym  rodzajem  generalizacji  jest  generalizacja 

historyczna — empiryczne twierdzenie ogólne, odnoszące  się 

do  ograniczonej  czasoprzestrzennie  klasy  zjawisk;  zakres 

generalizacji  historycznej  może  obejmować  tylko  przypadki 

przebadane  (generalizacja  historyczna  sprawozdawcza)  lub 

wykraczać poza nie (generalizacja historyczna indukcyjna). 

 

Autorytaryzm -  [łac.], antydemokr. system rządów, w którym 

władza jest sprawowana przez armię, aparat biurokratyczny lub 

partię  polit.,  zwykle  po  dokonanym  zamachu  stanu;  potocznie 

a.  jest  nazywany  „rządami  mocnej  ręki”;  w a.  rząd  nie  jest 

oparty  na  większości  parlamentarnej  i nie  podlega  kontroli 

społ.,  chociaż  mogą  w nim  występować  elementy  demokracji 

(np.  samorząd),  a wiele  spraw  ekon.  (swobody  gosp.),  społ., 

rel.,  kult.  jest  pozostawionych  aktywności  indywidualnej. 

Autorytatywne  rządy  uzasadniają  często  swe  powstanie 

„zgubnymi  przerostami  demokracji”,  a w  rzeczywistości 

świadczą  o niedorozwoju  demokracji  w danym  państwie.  

Autorytaryzm  kieruje  się  pragmatyzmem  i w  odróżnieniu  od 

totalitaryzmu rzadko opiera się na uniwersalnej ideologii, tajnej 

policji,  terrorze  i monopolu  gosp.;  rządy  takie  powstały 

w wielu  krajach  Europy  w okresie  międzywoj.  (Polska, 

Rumunia),  w Hiszpanii  (1939–75),  a po  II  wojnie  świat. 

w krajach Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej. 

 

 

 

 

 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

14/15

 

8 

integralność – rozpacz 

  

Stadium określające sukcesy i porażki życiowe.  

Jednostka  zbiera  żniwo  swojego  życia,  spostrzega,  że  jej  życie  ma 

pewien  cel  I  sens  w  ramach  odgórnego  porządku.  Godzi  się  z  nim  

i wykazuje zadowolenie tym stanem.  

Przeciwnością tej sytuacji jest rozpacz nad zmiennością życia.  

Wykształca  się  mądrość  lub  jej  przeciwieństwo  sapietyzm  (udawanie 

mądrości). 

 

 

Stadia  te  następują  po  sobie  ,  zostawiają  trwały  ślad  w  człowieku,  wpływają  na 

ukształtowanie się osobowości. 

 

Ego Erika Eriksona jest twórcze! 

 

Erik  Errikson,  sądził,  że  Freud  przeceniał  wpływ  seksu  na  rozwój  osobowości,  nie 

doceniał zaś wpływu czynników  społecznych. Według Erriksona rozwój psychiczny 

jednostki  przebiega  –  wbrew  temu  co  sądził  Freud  –  raczej  poprzez  stadia 

psychospołeczne  niż  psychoseksualne.  Inaczej  niż  Freud  podkreślający  szczególne 

znaczenie  dzieciństwa  dla  późniejszego  rozwoju,  Erikson  uważał,  że  całe  ludzkie 

życie  może    być  podzielone  na  stadia,  wyznaczone  przez  kryzysy  życiowe,  których 

przezwyciężenie prowadzi do rozwoju i ukształtowania zrównoważonej osobowości. 

Większość  swojej  praktyki  klinicznej  poświęcił  Errikson  problemom  wieku 

dojrzewania. Wielkim uznaniem psychologów cieszył się jego pogląd, iż występujący 

w  wieku  dojrzewania  konflikt  pomiędzy  tożsamością  a  wymogami  roli  jest 

centralnym kryzysem rozwoju. 

 

Teorię Eriksona krytykuje się głownie z poniższych powodów: 

-  zbyt optymistyczne podejście do samego człowieka 

-  „roztrwonienie” koncepcji Freuda, koncentrując się na Ego, zapominając o Id 

i Supeego. 

-  Podtrzymywanie przystosowania się do społeczeństwa poprzez rozwój. 

 

Ciąg dalszy w następnej lekcji już jutro! 

background image

Kurs z Teorii Osobowości od psyche.com.pl  

__________________________________________________________________________________ 

____________________________________________________________________ 

15/15

 

Korzystano  z  materiałów  zawartych  w  Wolnej  Encyklopedii  Wikipedii 

www.wikipedia.pl

której  treść  udostępniana  jest  na  licencji 

http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html

  ,  GNU  Free 

Documentation  License 

www.gnu.org/copyleft/fdl.html

,  Informacje  prawne  na  ten  temat 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zrzeczenie_się_odpowiedzialności

haseł 

Encyklopedii PWN dostępnych na stronie 

http://encyklopedia.pwn.pl/0_3.html

 , materiałów 

archiwalnych serwisu psychobaza 

http://www.psychobaza.prv.pl

 oraz materiałów własnych 

http://psyche.com.pl

  

 

Otrzymujesz kurs ponieważ zapisałeś się na niego poprzez formularz zgłoszeniowy dostępny 

pod  adresem 

http://psyche.com.pl

 

Nie  udostępniam  nikomu  Twoich  danych  osobowych.   

W  każdej  chwili  możesz  wypisać  się  z  listy  mailingowej.  Szczegóły  znajdziesz  

http://psyche.com.pl/?p=polityka_prywatnosci