Zajęcia II techniki pobierania materiału

T:Nauka pobierania krwi tętniczej i włoœniczkowej. Nauka pobierania krwi u noworodków,oraz małych dzieci.

1.Do bad.lab. niezbędnych do prawidłowej oceny stanu równowagi kwas-zas. Należą:

a)badanie gazometryczne krwi tętniczej

b)oznaczanie stęż. podaży elektrolitów

c)wyliczanie luki anionowej

oznaczanie hemoglobiny we krwi

e)oznaczanie stężenia glukozy,mleczanów w surowicy

2.W tradycyjnym badaniu gazometrycznym:

-trzy oddzielne elektrody

-bezpoœredni pomiar pH,pCo2 i pO2(to chyba bo miałam dwa razy pCo2)

3.Stężenie wodorowęglanów nie jest oznaczane, ale wyliczane automatycznie na podstawie pH i pCO2.

4.Saturacja hemoglobiny tlenem SO2

Stopień wysycenia krwi tlenem może być zmierzona (oksymetr) lub wyliczona na podst. wyznaczonego przez urządzenia stężenia tlenu w hemoglobinie. Może być wyrażona w %.

5.Materiał do badań

a)Krew tętnicza -jako jedyna oddaje prawidłowy obraz stanu utlenowania krwi i równowagi kwas-zas. Aby ocenić potencjalne utlenowanie narządów należy dokonać analizy krwi tętniczej zanim dotrze ona do kom.

b)Krew włoœniczkowa -Może być stosowana do badań stanu równowagi kwas-zas. Jeœli okolicznoœci nie pozwalają na pobranie krwi tętniczej.

-Przed pobraniem dokonuje się tzw. ARTERLALIZACJI jest to spowodowanie istotnego miejscowego przekrwienia przy użyciu właœciwych œrodków fizycznych i chem. Celem jest wywołanie 20-30 krotnego wzrostu przepływu właoœniczkowego przez tkanki.

-Miejsce pobrania ostrożnie podgrzane do ok.42C przy pomocy:

*łaŸni wodnej

*ciepłego okładu

*żarówki

*maœci rozgrzewającej (nie stosujemy u dzieci)

c)Krew żylna-może być stosowana w przypadkach kiedy kontrolujemy tylko steż. elektrolitów. Pobieramy na antykoagulant lub na skrzep surowicę.

6.Antykoagulanty

W metodach gazometrycznych czynnikiem zap. Krzepnięciu jest sól sodowa, lub potasowa heparyny obecnie zastępowana heparynianem litu ze względu na minimalizację możliwoœci powstawania mikrozakrzepów oraz eliminację ryzyka błędu w przypadku jednoczesnego oznaczania stężenia jonów sodowych i potasowych ,czyli ryzyka zawyżenia wyniku wskutek wprowadzenia obcych jonów

a)Próbki do badań parametrów RKZ pobierane w dwojaki sposób:

-heparyzowane kapilary

-heparyzowane strzykawki

Optymalny wybór: Pobór krwi do hepar. Strzykawek, bowiem przepłukiwane strzykawki płynną heparyną stanowi zagrożenie rozcieńczenia badanej krwi, a w rezultacie nieprawidłowych wyników np. zaniżenia pCo2,odczytu hemoglobiny,Ht, steż. Jonów.

7.Pobieranie krwi tętniczej

Zaleta:tożsamoœć, począwszy od aorty do tętnic obwodowych.

a)Jednoczesny pobór krwi z tętnic:

-ramieniowej

-promieniowej

-udowej

U tego samego pacjenta w tych samych warunkach identyczne warunki pH,pCo2,pO2 Każda może stanowić miejsce pobrania.

b)Wybór zależy zatem od doœwiadczenia pobierającego,dostępnoœci naczynia , bezpieczeństwa i komfortu pacjenta.

c)Nie ma powodu by pobranie było obdarzone barierą strachu ponieważ obecnie dostępny sprzęt jest przyjazny ,a do pomiarów wystarcza niewielka objętoœć krwi.

d)Idealna tętnica jako miejsce pobierania materiału to taka:

-duża (wystarczająco)

-powierzchowna

-oddalona tak jak to możliwe od żył i nerwów

-anatomicznie umiejscowiona by krążenie oboczne,mogło wyrównać skutki ewentualnych powikłań

-łatwo dostępna

e)W celu jednorazowego poboru krwi do analizy używa się jednorazowej igły. Przed nakłuciem tętnicy np. promieniowej badający układa dłoń pacjenta na wałku położonym pod nadgarstkiem,wówczas po wyczuciu palcami tętnicy promieniowej,w miejscu gdzie zwykle się dokonuje się pomiaru tętna i odkażeniu skóry tej okolicy spirytusem wykonuje się nakucie pod kątem 45 do 90 kierując ostrze igły pod prąd płynącej krwi. Po napełnieniu kapilar lub strzykawek igłę należy usunąć i miejsce nakłucia ucisnąć na ok.2 min.

8.Noworodki i małe dzieci

Zabiegi do jakich należy pobieranie krwi żylnej,tętniczej czy włoœniczkowej konieczne w opiece nad chorym noworodkiem. Niezbędny jest również pobór krwi u zdrowych noworodków celem:

-oznaczenia grupy krwi

-wykonania testów przesiewowych

Aby uzyskać wiarygodne wyniki musimy nie tylko w odpowiedni sposób wykonać nakłucie, ale również zapewnić komfort małemu pacjentowi.

9.Pobór krwi u noworodków:

-nakłucie żyły obwodowej

-pobranie krwi włoœniczkowej

-nakłucie tętnicy

a)Obwodowe

-Do badania lab. wymagające dużej objętoœci krwi... ???

-Posiew bakteriologiczny

-Posiew mykologiczny

badania w których do uzyskania wyniku potrzebna krew żylna:

-Przeciwwskazania:

udowa

szyjna zewnętrzna

Ze względu na ryzyko wystąpienia następstw niepożądanych, a oprócz tego naczynia te są zarezerwowane do KANIULACJI(???) żył centralnych u noworodków

b)sprzęt

-rękawiczki jednorazowe

-igły do nakłucia żyły

-igły jednorazowe odpowiedni rozmiar w zależnoœci od masy ciała dziecka i i œrednicy wybranej żyły(zazwyczaj 22G i 24G) Wybór bardzo cienkiej igły utrudnia pobranie krwi i może być powodem wystąpienia hemolizy. Nie zaleca się stosowania igieł x<25G

-Specjalne igły do pobierania krwi -heparyzowane lub nie. Należy zwrócić uwagę na rodzaj i iloœć heparyny stosowanej w igłach i pojemnikach do poboru krwi, bowiem obecnoœć heparyny może fałszować wyniki oznaczenia.

-jałowa strzykawka do pobrania krwi

-srodki do dezynfekcji skóry 70% spirytus etylowy?To jałowe gaziki do dezynfekcji skóry oraz do zabespieczania miejsca nakłucia po zakończeniu zabiegu

-mankiet

-opaska uciskowa

c)Zalecana jest następująca kolejnoœć nakłuwania:

d)wykonanie zabiegu:

Przygotuj się do zabiegu: Zabezpiecz włosy(zwiąż,osłoń czepkiem itp),zdejmij biżuterię z rąk(zegarek,pierœcionek itp.),umyj dokładnie ręce i załuż jednorazowe rękawiczki

Umyj skórę dziecka w miejscu nakłucia (dokładnie) Trzykrotnie przemywając 70% spirytusem,ruchem spiralnym od miejsca planowanego nakłucia na zewnątrz.

Na kończynie w odcinku bliższym od miejsca planowanego nakłucia załóż mankiet lub opaskę uciskową. Mankiet do mierzenia ciœnienia napełnij do ciœ.wyższego niż rozkurczowe ale niższego niż skurczowe ciœ. Tętnicze

W przypadku nakłuci żył skóry głowy jedną ręką naciągnij skórę dziecka i uciœnij żyłę poniżej planowanego miejsca wkłucia (czasem korzystna jest oklepywanie żyły)

Wybierz prosty odcinek żyły,nakłuj żyłę w odległoœci 1cm od planowanego miejsca nakłucia żyły ,wprowadzaj igłę w stronę naczynia i ostrożnie nakłuj.

Pobranie krwi do badania -jednorazowa strzykawka, która łączy się z igłą. Delikatnie pociągając za tłok pobierać wymaganą objętoœć krwi,lub poniżej igły przystawić właœciwy pojemnik

Zwolnić mankiet lub opaskę

Usunąć igłę z żyły i ucisnąć miejsce nakłucia jałowym,słuchym gazikiem w celu uzyskania hemostazy.

g)Powikłania

-Krwawienia w miejscu nakłucia

-Krwiak w wyniku przekłucia

-Zakażenie miejsca nakłucia

-Uszkodzenie sąsiadujących naczyń