Pielęgnowanie chorego na depresję. Opieka pielęgniarska nad chorym z myślami sulcydialnymi i po próbie samobójczej.
Depresja- zaburzenie psychiczne z grupy chorób afektywnych charakteryzujące się objawami, które można następująco pogrupować:
-symptomy emocjonalne: obniżony nastrój, smutek, często lęk, płacz, utrata radości życia, czasem dysforia (zniecierpliwienie, drażliwośc)
-symptomy poznawcze: negatywny obraz siebie, obniżona samoocena, samooskarżenia, samookaleczenie, pesymizm, rezygnacja, urojenia depresyjne w skrajnych przypadkach
-symptomy motywacyjne: problemy z mobilizacją do wszelkiego działania, może przyjąć formę spowolnienia psychoruchowego, trudności z podejmowaniem decyzji
-symptomy somatyczne: zaburzenie rytmów dobowych, utrata apetytu, osłabienie zmęczenie, utrata zainteresowania seksem, czasem skargi na bóle i złe samopoczucie fizyczne
Typy depresji:
-depresja epizodyczna- krócej niż dwa lata, wyraźny początek
-zaburzenia depresyjne nawracające- powtarzające się epizody depresji
*endogenna- uwarunkowana biologicznie
*egzogenna- poprzedzona stresującym zdarzeniem
-depresja przewlekła(dystymia)- co najmniej dwa lata, remisja nie dłużej niż dwa miesiące
-depresja poschizofreniczna- epizod depresyjny po psychozie schizofrenicznej
Diagnostyka:
-występowanie minimum pięciu objawów przez okres 2 tygodni pod warunkiem że stanowią istotną zmianę w zachowaniu chorego
*obniżenie nastroju lub dysforia występujące codziennie przez przeważającą część dnia, dostrzegana przez otoczenie
*znaczne ograniczenie zainteresowań wszystkimi czynnościami, brak odczuwania przyjemności przy ich wykonywaniu
*spadek lub wzrost masy ciała minimum 5% w ciągu miesiąca lub codzienny wzrost lub spadek apetytu
*bezsenność lub nadmierna senność (hipersomnia- większa potrzeba snu, zwiększona ilość snu nocnego, senność w ciągu dnia; hiposomnia- zmniejszenie ilości snu nocnego, wczesne budzenie się)
*spowolnienie lub podniecenie ruchowe
*uczucie zmęczenia
*poczucie nieuzasadnionej winy, obniżenie poczucia własnej wartości
*obniżenie sprawności myślenia, zaburzenia koncentracji i uwagi
*nawracające myśli o śmierci, myśli samobójcze realizowane bądź nie
*dobowe wahania nastroju (najgorsze samopoczucie w godzinach porannych, wieczorem nastrój się poprawia)
Kryteria wykluczenia:
-wykluczyć istnienie somatycznych lub organicznych czynników które mogą mieć wpływ na nastrój
-zaburzeniem nie jest reakcja na śmierć bliskiej osoby
-nie występują urojenia przed, w trakcie lub po czasie pojawienia się zaburzeń przez okres 2 tygodni
Zespół depresyjny:
-najczęściej w przebiegu choroby afektywnej i obejmuje objawy:
*obniżenie nastroju
*spowolnienie toku myślenia
*spowolnienie ruchowe
Do oceny nasilenia służą skale:
-Skala Montgomery- Asberg
-Skala Depresji Hamiltona
-Inwentarz Depresji Becka
-pacjenci depresyjni skarżą się najczęściej na uporczywe zaparcia, spadek ciśnienia krwi, bradykardię, wysychanie błony śluzowej jamy ustnej, bóle i zawroty głowy, utratę łaknienia, zmniejszenie masy ciała.
Problemy:
Trudności w nawiązywaniu kontaktów
-przyczyną są głównie zaburzenia nastroju, emocji i procesów poznawczych, lęku, urojeń, niskiej samooceny, myśli i tendencji samobójczych
Cel: nawiązywanie i podtrzymywanie kontaktów
Interwencja:
-stworzenie warunków umożliwiających choremu nawiązywanie i podtrzymywanie kontaktów z innymi
-postrzeganie pacjenta i oferowania siebie
-bycie otwartym autentycznym akceptującym, empatycznym
-uważne słuchanie
-skoncentrowanie się na tym, co przeżywa pacjent
-stosowanie milczenia terapeutycznego
-nawiązywanie kontaktu emocjonalnego na poziomie pozawerbalnym
-zachęcanie do opisu przeżyć
-klaryfikowanie
-werbalizacja uczuć i emocji
-dostrzeganie zmian
-zachęcanie pacjenta do udziału w muzykoterapii
-zachęcanie do uczestnictwa w treningu pozytywnych doznań
-udzielanie informacji zwrotnych
-odwracanie emocji od uporczywych negatywnych myśli
-stosowanie prostych komunikatów
-podsumowywanie
-poświadczenie
-odzwierciedlenie uczuć i emocji
-redukcja nierealistycznych obaw
-identyfikowanie mocnych stron
-wspieranie
-budowanie nadziei
Ryzyko popełnienia samobójstwa
Cel: zminimalizowanie ryzyka popełnienia samobójstwa
Interwencja:
-dążenie do stworzenia choremu poczucia bezpieczeństwa i zwiększenie zdolności samokontroli
-okazywanie choremu empatii i zrozumienia jego przeżyć i zachowań
-rozpoznanie i zrozumienie przyczyn pogorszenia zdolności chorego do samokontroli
-unikanie oceniania chorego
-prowadzenie obserwacji ukierunkowanej ze szczególnym uwzględnieniem godzin nocnych
-wykrywanie dysymulacji
-uwrażliwienie na werbalne i niewerbalne sygnały myśli i tendencji samobójczych
-uwrażliwienie na objawy wiążące się z silnymi tendencjami samobójczymi (silny lęk, niepokój psychoruchowy, bezsenność, poczucie beznadziejności i winy, nastrój dysforyczny, przejście z zahamowania w pobudzenie
-akceptacja okresowej niesprawności chorego
-obserwacja i analiza aktywności motorycznej i intelektualnej jako podstawy do oceny możliwości wyboru ewentualnej próby samobójczej
-przeciwdziałanie próbom samobójczym poprzez ciągłe przebywanie z pacjentem i rozmowę o uczuciach związanych z samobójstwem
-motywowanie chorego do życia poprzez pokazywanie celu życia, i tego co on już dokonał, oraz innych możliwości rozwiązywania problemów
-stosowanie technik rozproszenia (terapia kognitywna) w celu odwrócenia uwagi od depresyjnego toku myślenia poprzez opisywanie przez pacjenta prostych wrażeń zmysłowych
-wyjaśnienie związku między sposobami myślenia o sobie swoim środowisku i przyszłości, o samopoczuciu i funkcjonowaniu
-wzbudzanie nadziei poprzez przekazywanie umiarkowanego optymizmu
Przekazywanie negatywnych emocji i występowanie negatywnych myśli
-Cel: odreagowanie negatywnych emocji i zredukowanie negatywnych myśli
Interwencja:
-pomoc pacjentowi w kontrolowaniu negatywnych myśli i emocji
-aktywne słuchanie
-zachęcanie pacjenta do opisu przeżyć
-poszukiwanie źródeł negatywnych emocji
-analizowanie negatywnych myśli i ich wpływu na nastrój pacjenta
-stwarzanie sytuacji do odreagowania negatywnych emocji
-zwiększenie liczby myśli pozytywnych
-wzmocnienie poczucia własnej wartości chorego
-pomaganie w dostrzeganiu każdej pozytywnej zmiany w nastroju i podtrzymywanie jej
-zachęcanie pacjenta do udziału w terapii kognitywnej (polegającej na rozpraszaniu uwagi, rozbijaniu negatywnych myśli)
-wraz z pacjentem przegląd jego pozytywnych osiągnięć wspieranie go w trudnych sytuacjach
-zachęcanie pacjenta do udziału w terapii indywidualnej i grupowej
Trudności w podejmowaniu aktywności życiowej
Cel: zapewnienie aktywności ruchowej zgodnie z możliwościami pacjenta
Interwencja:
-umożliwienie aktywności ruchowej
-obserwowanie i poznawanie możliwości chorego
-planowanie wspólnie z pacjentem aktywności w ciągu dnia z uwzględnieniem możliwości pacjenta
-wzmacnianie pacjenta poprzez zwrócenie uwagi na każdą próbę podejmowania działań i ich wpływu na samopoczucie
-zachęcanie pacjenta do rejestrowania nie tylko trudności ale także myśli i uczuć związanych z aktywnością
-zwracanie uwagi na że wyniki podejmowanych działań zależą nie tylko od pacjenta ale również od czynników zewnętrznych
-zachęcanie pacjenta do podejmowania aktywności związanych z zainteresowaniem
-prowadzenie rozmowy z pacjentem na temat jego pozytywnych doświadczeń i towarzyszących mu emocji
Przeżywanie urojeń depresyjnych
Cel: niwelowanie urojeń
Interwencje:
-podjęcie działania ułatwiającego choremu kontakt z rzeczywistością
-nawiązywanie kontaktu z pacjentem
-przekazywanie jasnych i prostych komunikatów o rzeczywistości
-wykazywanie zgodności w zachowaniu werbalnych i pozawerbalnym
-nienegowanie urojeń
-odwracanie uwagi pacjenta od przeżyć urojeniowych poprzez włączenie w rytm pracy oddziału,
-zachowanie spokoju i taktu
-rozpoznawanie rodzaju urojeń i ich nasilenia
-uczenie pacjenta strategii postepowania z urojeniami ( przeniesienie uwagi, ignorowanie symptomów, konfrontacja, pozytywne mówienie do siebie)
-udzielenie wsparcia
-zaakceptowanie przez pacjenta symptomów których nie można zredukować
Niewystarczająca ilość snu w nocy
Cel: zapewnienie odpowiedniej ilości snu
Interwencje:
-podjęcie działań przywracających odpowiednią ilość snu
-prowadzenie ukierunkowanej obserwacji
-uświadamianie pacjentowi na czym polega u niego zaburzenie snu
-poznawanie dotychczasowego sposobu samodzielnego sposobu radzenia sobie z bezsennością
-odreagowanie napięcia emocjonalnego związanego z bezsennością
-stosowanie techniki relaksacyjnej
-stosowanie farmakoterapii
Trudności w zaspokajaniu potrzeb prowadzące do ich całkowitego zaniedbania
Cel: zapewnienie potrzeb biologicznych
Interwencje:
-obserwowanie pacjenta (podczas wykonywania toalety, spożywania posiłków, ilości przyjmowanych płynów)
-proponowanie pomocy w sytuacji trudności przy wykonywaniu toalety
-poznawanie przyczyn odmawiania przyjmowania posiłków w ciągu dnia
-ustalanie razem z pacjentem rodzaju posiłków i wypijanych płynów
-umożliwienie choremu wyboru posiłków
- zwracanie uwagi na wygląd zewnętrzny pacjenta
-wspieranie chorego w podejmowanych przez niego działaniach
-kontrolowanie wypróżnień i masy ciała
-wzmacnianie pozytywnych zachowań chorego
Brak poczucia wsparcia:
Cel: zapewnienie wsparcia choremu
Interwencje:
-nawiązywanie kontaktu emocjonalnego
-okazywanie choremu empatii i zrozumienia
-uważne słuchanie chorego
-werbalizacja uczuć
-bycie z chorym
-zapewnienie bezpieczeństwa
-udzielanie informacji dotyczących choroby
-pomoc w radzeniu sobie z codziennymi trudnościami
-przeprowadzenie rozmowy z rodziną o możliwości wspierania chorego
-wzbudzanie wiary w powodzenie terapii
-budowanie nadziei chorego