03.10.2011
Budynek niezależnie od
-przeznaczenia
-gabarytów
-stopnia skomplikowania
Składa się z elementów tworzących całość.
Projektowanie budynków:
-systematyzuje
-ukierunkowuje działania zmierzające do powstania oczekiwanego efektu finalnego czyli obiektu architektoniczno konstrukcyjnego
Zależność zagadnień projektowo-realizacyjnych oraz ich ważność sprawiają że wiedza dotycząca elementów budynków i ich projektowania jest:
-istotna
-niezbędna
dla uczestników procesów architektoniczno -budowlanych.
Budownictwo- w wymiarze globalnym związane jest nierozerwalnie z przebywaniem i działalnością ludzi na kuli ziemskiej.
Sięgając wstecz można znaleźć wiele typów obiektów budowlanych, które powstawały w kolejnych epokach na różnym poziomie technicznym.
10.10.11
Budynek – obiekt budowlany o zamkniętej przestrzeni , jest stale lub czasowo użytkowany przez człowieka.
Budowla inżynierska – obiekt budowlany zrealizowany powyżej, poniżej lub na powierzchni terenu przeznaczony do: produkcji przemysłowej, potrzeb komunikacji, transportu, łączności, turystyki, energetyki.
Obiekty małej architektury – niewielkie obiekty budowlane a w szczególności obiekty kultu religijnego (kapliczki, krzyże przydrożne), posągi, wodotryski, obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (piaskownice, huśtawki).
Każda inwestycja budowlana scharakteryzowana jest przy pomocy cyklu życia obiektu budowlanego, który składa się z następujących faz: faza planowania, faza budowy obiektu, faza eksploatacji oraz prowadzenia i nadzorowania bieżącej obsługi budynku, faza przebudowy, wyburzenia lub zmiany sposobu zagospodarowania.
Obiekty budowlane dzielimy wg następujących kryteriów: przeznaczenia, rozwiązania konstrukcyjne, materiały z jakich wykonana jest konstrukcja, czas użytkowania, położenie względem powierzchni terenu, wielkość, odporność na działanie czynników zewnętrznych.
Ze względu na przeznaczenie rozróżniamy obiekty: miejskie, przemysłowe, rolnicze, komunikacyjne, budownictwa wodnego.
Obiekty miejskie:
- budowle miejskie – sieci wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, elektryczne, obiekty małej architektury (trzepaki, śmietniki, ogrodzenia, pomniki)
- budynki miejskie – budynki mieszalne, biurowe, sportowe, rekreacyjne...
Obiekty przemysłowe:
budowle przemysłowe – zbiorniki, silosy, estakady, chodniki, kominy
budynki – hale przemysłowe parterowe o dużych powierzchniach z ciągami produkcyjnymi, budynki wielokondygnacyjne (biura, kierownictwa zakładu, sanitariaty umywalnie), budynki wielokondygnacyjne produkcyjne, gdy stanowiska nie wymagają ciężkich maszyn.
Obiekty rolnicze:
budowle rolnicze – stawy rybne, zasobniki, mieszalnie i suszarnie pasz
budynki – mieszczą mieszkania rolników, zwierzęta, magazyny
płodów rolnych, garaże dla maszyn rolniczych.
Obiekty komunikacyjne:
budowle komunikacyjne – drogi kołowe, i żelazne (koleje), mosty
budynki komunikacyjne – dworce kolejowe, komunikacji samochodowej i lotniczej oraz budynki zaplecza technicznego utrzymania dróg, budynki obsługi ruchu (wieże kontroli ruchu samolotów)
Obiekty budownictwa wodnego:
budowle śródlądowe służą regulacji przepływu wód (zapory wodne, które zapobiegają szybkiemu spływowi opadów)
budowle morskie – falochrony, nabrzeża, mola, latarnie
budynki – występują w portach morskich, rzecznych pod różnymi postaciami np jako magazyny.
24.10.11
Konstrukcja to elementy nośne obiektu budowlanego, zapewniające stateczność i przenoszące na grunt ciężar własny tego obiektu i działające na nią obciążenia.
Ze względu na rozwiązania konstrukcyjne rozróżniamy obiekty o konstrukcji prętowej, powierzchniowej, przestrzennej.
Konstrukcje prętowe to słupy
Konstrukcje powierzchniowe – parkany, osłony akustyczne dróg i autostrad
Konstrukcje przestrzenne – zbiorniki, konstrukcje mostów, ustroje nośne budynków.
Materiały konstrukcyjne: drewno, żelbet, metal, stal.
Ze względu na czas użytkowania obiekty budowlane dzielimy na stałe i tymczasowe.
W stosunku do powierzchni terenu obiekty budowlane mogą być: podziemne, naziemne, nadziemne
Wysokość budynku jest liczona:
- od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku (nie będącym wyłącznie wejściem do pomieszczeń gospodarczych lub technicznych)
- do górnej płaszczyzny stropu lub stropodachu nad najwyższą kondygnacją użytkową (łącznie z grubością izolacji cieplnej)
Grupy wysokości budynków:
- niskie (N) – do 12m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji włącznie
- średniowysokie – ponad 12 m, do 25 m, lub mieszkalne do 9 kondygnacji włącznie,
- wysokie (W)- ponad 25 m do 55 m włącznie
- wysokościowe(WW) – pow. 55m Etapy powstawania budynku:
- stan zerowy 18%,
- stan surowy otwarty 32%
- stan surowy zamknięty 12%
- instalacje 18 %
- wykończenie 20%
Stan surowy:
- roboty ziemne
- wytyczenie budynku
- fundamenty (ławy fundamentowe, stopy fundamentowe)
- ściany fundamentowe,
- izolacje ścian fundamentowych i fundamentów
- strop nad ścianami fundamentowymi
Stan surowy otwarty:
- ściany zewnętrzne,,
- ściany wewnętrzne murowane,
- kominy,
- schody,
- dachy,
- rynny
Stan surowy zamknięty:
- okna,
-drzwi zewnętrzne
- bramy garażowe
- izolacje w części nadziemnej (izolacje cieplne, przeciw-
wilgociowe, akustyczne)
- podłoga na gruncie
Instalacje:
- instalacje sanitarne (wodna, kanalizacyjna)
- instalacje elektryczne ( gniazd wtykowych, oświetleniowa, telefoniczna, internetowa)
7.11.2011
Wykończenie zewnętrzne: tynki zew(ścienne), systemy dociepleń( dla ścian dwuwarstwowych), okładziny zew(drewniane, ceramiczne, PCV), kolektory słoneczne, malowanie elewacji, rury spustowe, inne roboty(tarasy, opaski wokół domu, schody, przybudówki szklane). Wykończenie wewnętrzne: tynki wew(ścienne, sufitowe), malowanie wew, okładziny wew(ścienne i sufitowo- boazerie) warstwy wyrównawcze pod posadzki(posadzki, parkiet, panele, inne, terakota) ściany działowe, sufity podwieszane, drzwi wew, inne prace(balustrady, schody, szafy wnękowe)
STANY Stan zerowy budynku 18%; Stan surowy otwarty 32% Stan surowy zamknięty 12% Wykończenie budynku 20%.
Ściany budynków- elementy kształtujące powierzchnię ścian. W ścianach występują różne elementy wpływające na ich: wygląd zew, konstrukcje, cechy użytkowe.
Elementy architektoniczne: wyróżniająca się cześć obiektu budowlanego, zazwyczaj o charakterze dekoracyjnym wpływająca na jego wartość artystyczną: gzyms, attyka, portal.
Element budowlany- część obiektu budowlanego stanowiąca przed wybudowaniem odrębną jednolitą całość, np. belka stropowa, nadproże, parapet.
ELEWACJA widok zew powierzchni ściany budynku wraz ze wszystkimi występującymi na niej elementami (okna, drzwi) oraz detalami architektonicznymi. wygląd elewacji zależy od materiału z jakiego została wykonana, funkcji budynku oraz jego konstrukcji. Elewacja może być: frontowa, tylna, boczna. Ze względu na usytuowanie w stosunku so stron świata: wschodnia, zachodnia, południowa, północna.
Fasada elewacja frontowa, najczęściej z wejściem do budynku. Jest zazwyczaj: ozdobna, odróżniająca się bogatszą kompozycją architektoniczną od pozostałych.
KOSZ DACHU to zagłębienie w dachu służąca do odprowadzania wody opadowej. Kosz dachu utworzony jest przez dwie sąsiadujące ze sobą połacie dachowe.
OKAP dolna krawędź połaci dachowej wystająca poza ściany budynku.
LUKARNA małe okno wysunięte z połaci dachowej, często ozdobione. Dawniej lukarny bywały zwykle okrągłe lub owalne. Obecnie ich kształt może być praktycznie dowolny.
PORTAL ozdobne obramowanie otworu wejściowego lub okiennego na które składają się: elementy architektoniczne, rzeźbiarskie.
GZYMS to zwieńczenie całości ściany lub części ścian poszczególnych kondygnacji. Gzyms najczęściej wystaje poza ściany. Gzymsy pełnią w budynkach podwójną funkcję estetyczna i użytkową. Stanowią element dekoracyjny ściany i jednocześnie osłaniają ścianę od zaciekania wód opadowych. W zależności od umiejscowienia gzymsu w ścianie budynku, gzymsy dzielimy na: wieńczące- wykonane w górnym zakończeniu ścian, międzykondygnacyjne- dzielące elewacje ścian na poszczególne piętra, …- stanowiące ochronę , podokienne- zwane podokiennikami. Na poziomie gzymsu od strony wew ściany umiejscowiony jest WIENIEC. jest to element konstrukcyjny usytuowany na obwodzie stropu, który: łączy strop ze ścianami, przekazuje na konstrukcję nośną budynku obciążenia ze stropu, spełniając równocześnie rolę usztywnienia budynku jego całości.
WIENIEC ŻELBETOWY obiega- łączy w poziomie stropu wszystkie ściany konstrukcyjne budynku oraz jest na całej swojej długości połączony ze stropami. Zbrojony jest np. 4 prętami o średnicy nie mniejszej niż 10mm, strzemiona w wieńcach wykonane są z prętów o średnicy 4.5-5mm.
FILAR MIĘDZYOKIENNY odcinek ściany pomiędzy otworami okiennymi, na którym opiera się nadproże. do elementów konstrukcyjnych niezbędnie występujących w budynkach zaliczamy NADPROŻA. sa to belki przykrywające w ścianie otwory okienne i drzwiowe przekazujące obciążenia z części budynku powyżej tych otworów na filary międzyokienne.
ŁAWA PODOKIENNA odcinek ściany pod oknem.
COKÓŁ podstawa ściany w poziomie terenu, ma zazwyczaj kształt odsadzki poziomej, cokół zwykle wznosi się ok. 40 do 100cm nad poziomem terenu. Cokół może być cofnięty albo wysunięty z zewnętrznego lica budynku. Cokoły powinno wykonywać się z materiałów odpornych na wpływy atmosferyczne oraz na uszkodzenia mechaniczne. Zadaniem tych materiałów jest ochrona ścian przed wilgocią i uszkodzeniami. Pod względem architektonicznym cokoły nadają budynkowi charakter mniej lub bardziej masywny.
ATTYKI są poziomymi elementami architektonicznymi wieńczącymi elewację budynku, przysłaniające płaskie dachy.
14.11.2011
Ściany mają powierzchnie gładkie lub urozmaicone. Pionowymi urozmaiceniami elementami ściany mogą być: pilastry, ryzality, kolumny, przypory.
PILASTRAMI nazywamy płaskie filary przyścienne, które mają znaczenie dekoracyjne lub konstrukcyjne.
RYZALITAMI nazywamy części budynku wysunięte ku przodowi na wysokość wszystkich kondygnacji. Ryzalit najczęściej projektowany jest na rzucie prostokąta, a także półkola lub trapezu. Układ ryzalitów może być różny: jeden w środku elewacji, dwa umieszczone symetrycznie względem osi budynku, kilki które umieszczone są w płaszczyźnie ściany. Ryzality stanowią zarówno ściany podłużne jak i narożniki budynków, które nie mają sklepień poziomych w postaci getto rozmieszczonych stropów.
KOLUMNY mogą być murowane lub żelbetowe, rzadziej drewniane. Zdobią elewacje budynków szczególnie wejścia. Podobnie jak półkolumny i tympanony. w przypadku zastosowania sklepień bez ściągów, które równoważą znaczne poziome siły rozpierające ściany zewnętrzne, mury wzmacnia się na zewnątrz przyporami.
WYKUSZ rodzaj dobudówki wystającej z lica ściany zew, oparty jest przeważnie na wspornikach. Wykusz wykonywany jest na planie trójkąta, prostokąta, wieloboku lub fragmentu koła i może posiadać osobne zadaszenie. Ściany wykuszowi zazwyczaj są poprzecinane znaczącymi oknami. Wykusz wykonaniu na wysokości 1 lub kilku kondygnacji umożliwia lepsze doświetlenie, zwiększenie powierzchni pomieszczeń przylegających do zewnętrznych ścian budynku, poprawia estetykę.
ROZETA ornament architektoniczny w kształcie rozwiniętego kwiatu. Często rozeta wykonana jest w postaci okrągłego okna z witrażem nad głównym wejściem.
BONIOWANIE dekoracyjne opracowanie krawędzi oraz lica ciosu kamieni podkreślające ich układy. Boniowane mogą być całe elewacje albo tylko cokoły, naroża ścian, pilastry. Polega ono na zaakcentowaniu profilami zew krawędzi prostokątnych ciosów kamienia i utworzeniu w ten sposób efektywnych poziomych i pionowych podziałów.
KONSTRUKCJE Ze względu na rodzaj pionowych elementów konstrukcyjnych budynki dzielimy na budynki o konstrukcji: z ścianami pełnymi, szkieletowej, mieszanej, zespolonej. W budynkach z konstrukcyjnymi ścianami pełnymi obciążenia na fundamenty są przenoszone przez ściany nośne. Ściany te muszą zapewnić przeniesienie obciążeń oraz odpowiednią sztywność budynku. Ściany pełne mogą być: murowane z cegły;, wznoszone o różnych pustaków, bloczków; monolityczne z betonu; zestawienie z gotowych elementów. Ze względu na rozmieszczenie ścian konstrukcyjnych w budynkach wyróżniamy budynki ze ścianami: nośnymi podłużnymi, nośnymi poprzecznymi, ze wszystkimi ścianami nośnymi, tzn układ krzyżowy. Oprócz ścian nośnych w budynkach występują także ściany usztywniające budynek: w kierunku poprzecznym przy układzie podłużnym ścian nośnych; w kierunku podłużnym przy poprzecznym układzie ścian nośnych. w układzie krzyżowym ściany usztywniające są zbędne. Budynki ze ścianami nośnymi podłużnymi nazywane są krotko układem podłużnym. Są często spotykane schematem konstrukcyjnym ścian nośnych. Najprostszym przykładem jest budynek które posiada dwie ściany podłużne jako ściany zewnętrzne przenoszące obciążenie od stropów oraz z wyższych części budynku oraz dwie ściany szczytowe przenoszące tylko własny ciężar. Przestrzeń zawarta między ścianami podłużnymi nazywana jest TRAKIEM, a budynek jednotraktowy. Szerokości traktu bywa różna, zależnie od wymagań funkcjonalnych, zazwyczaj jednak nie przekracza 6-10m. Wznosi się również budynki dwutraktowe z (3 ścianami) posiadające: 2 podłużne zew ściany nośne i równoległą do nich ścianę wew nośną, Szerokość traktów bywa na ogół różna i zawiera się zwykle w granicach 4-6m przy czym szerokość całego budynku wynosi 8- 12m. W budynkach biurowych, szpitalnych, szkolnych spotyka się schematy dwu i półtaktowe. Budynki takie posiadają 4 podłużne ściany nośne. Przestrzeń zawarta między ścianami nośnymi wew ma mniejszą szerokość
PÓŁTRAKT. Przestrzeń ta wykorzystywana jest najczęściej do komunikacji wewnątrz budynku. Rozwiązanie to daje ciemne kuchnie oraz klatki schodowe, dlatego obecnie raczej nie jest stosowane.
21.11.2011
Układ poprzeczny
Dla zwiększenia odporności (stateczności) na działanie wiatru wywierającego parcie na ściany podłużne, wykonuje się układ poprzeczny, w którym ściany nośne (konstrukcyjne) ustawione sa prostopadle do osi podłużnej budynku.
Szerokość budynku o układzie poprzecznym wynosi zazwyczaj 10-12m.
W układzie poprzecznym grubość ścian nośnych wewnętrznych (prostopadłych do osi podłużnej budynku):
wynika z cech wytrzymałościowych materiału
nie zależy zupełnie od ich własności cieplnych.
W budynkach o schemacie ścian nośnych poprzecznych, ściany podłużne zewnętrzne mają za zadanie osłonę wnętrza przed warunkami atmosferycznymi tj. zimnem, nadmiernym ciepłem, opadami i wiatrem.
Stąd często dla nich stosowana jest nazwa ściany osłonowe. Mogą być one wykonywane z materiałów lekkich- izolacyjnych.
W tych rozwiązaniach- materiały użyte do realizacji budynków o układzie poprzecznym SA wykorzystane stosownie do ich własności.
Znaczna na ogół wytrzymałość materiałów stosowanych na ściany nośne poprzeczne pozwala ograniczyć ich grubość do niezbędnych wymiarów wynikających z przenoszonych obciążeń.
Natomiast ściany osłonowe mogą posiadać niewielka grubość, gdyż wykonane są z materiałów lekkich o korzystnej wartości współczynnika przewodności cieplnej.
Wpływa to w sumie na zmniejszenie ciężaru budynku, co obniża jego koszt i czas trwania budowy.
W układach poprzecznych ściany nośne wykonywane są:
jako murowane
jako monolityczne
z elementów prefabrykowanych
Budynek o układzie poprzecznym zabezpieczony jest wystarczająco przed parciem wiatru wywieranym na ściany podłużne.
Wymaga jednak dodatkowego usztywnienia na parcie wiatru działającego na ściany szczytowe.
W tym celu stosuje się w polach skrajnych wzmocnienia- „przepony” ustawione poprzecznie do ścian nośnych i połączonych konstrukcyjnie ze ścianami szczytowymi.
Układ krzyżowy
W budownictwie prefabrykowanym spotykane jest rozwiązanie, w którym ściany podłużne i poprzeczne są ścianami nośnymi. Pozwala to na zmniejszenie grubości ścian wewnętrznych. Płyty stropowe opierają się wszystkimi czterema krawędziami na ścianach nośnych, przez co i one mogą mieć nieco mniejszą grubość.
Konstrukcja wszystkich ścian nośnych komplikuje nieco funkcjonalne rozwiązanie wnętrza budynku.
Układ szkieletowy
Konstrukcje szkieletowe stosowane są w:
halach produkcyjnych (fabrycznych)
halach sportowych
magazynach
dużych sklepach
do wznoszenia budynków wysokich i bardzo wysokich
W budynkach ciężkich (wysokie, bardzo wysokie, przemysłowe) obciążenia wywołują w ścianach znaczne siły.
Dla przeniesienia tych sił należałoby ścianie nadać dużą grubość, aby nie przekroczyć wytrzymałości materiału z którego ściana jest wykonana.
Zastępując ściany nośne zewnętrzne i wewnętrzne
słupami stalowymi
lub słupami żelbetowymi
otrzymujemy konstrukcję szkieletową.
Słupy i rygle szkieletu, wykonane są z materiału o dużej wytrzymałości
stali
żelbetu
dla właściwego przeniesienia obciążeń na fundamenty.
Występują również obiekty o konstrukcji szkieletowej drewnianej.
Szkielet stalowy
W szkieletach stalowych stosuje się stężenia (tężniki):
które dzielą pola szkieletu na trójkąty- czyli figury geometrycznie niezmienne
zapewniające szkieletowi potrzebna sztywność
Wieżowce mają często konstrukcję szkieletową stalową.
Konstrukcja nośna hal stalowych
Konstrukcja nośna składa się z wszystkich elementów, które Przenosza obciążenia zewnętrzne i przekazują na fundamenty.
Do elementów konstrukcji nośnej zalicza się:
ramy szczytowe
stężenia wiatrowe, ramy wiatrowe, słupy wiatrowe
belki podsuwnicowe- wsporniki suwnic oraz inne elementy konstrukcji
konstrukcje antresol
Konstrukcja drugorzędna hal stalowych
Konstrukcja drugorzędna składa się z elementów służących do:
mocowania poszycia dachu ścian
oraz przeniesienia obciążeń- zewnętrznych na konstrukcję nośną
Płatwie dachowe projektowane są jako belki ciągłe. Rygle ścienne projektowane są jako belki ciągłe lub wolnopodparte pomiędzy słupami. Obramowania otworów, zimno gięte profile L, C lub Z, produkowane z ocynkowanej blachy stalowej.
Antresole
Antresole są elementami użytkowymi obiektów halowych ( przemysłowych , usługowych, magazynowych , sportowych), wydzielających z wysokości obiektu „częściowe- niepełne” powierzchnie kondygnacyjne.
W zależności od koncepcji architektonicznej i wymagań technologicznych można zaproponować następujące rozwiązania antresol:
rozwiązania z wykorzystaniem płyt prefabrykowanych
rozwiązania przy zastosowaniu betonu wylewnego, co odpowiada klasycznemu wykonania stropu.
Antresole spotykane są również w innych obiektach np. mieszkalnych.
Szkielet stalowy budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej.
Podstawą konstrukcji szkieletu stalowego są metalowe słupy i belki .Słupy i belki wzmocnione są prętami stężającymi i usztywniającymi .Nad drzwiami i oknami umieszcza się belki nadprożowe .Konstrukcja dachu to metalowe krokwie i dźwigary.
Wszystkie elementy wykonane są z ocynkowanych profili stalowych , lekkich a zarazem wytrzymałych. Szkielet wypełnia się izolacją termiczną , a tam gdzie trzeba , zabezpiecza materiałami izolacyjnymi. Elewację można obmurować , wykończyć warstwą tynku lub sidingiem, pokryć deskami. Do obłożenia ścian wewnętrznych najbardziej nadają się płyty gipsowo-kartonowe. Budynek ?o lekkim? szkielecie powinien być w kilku miejscach uziemiony.
28.11.2011
Szkielet żelbetowy
W konstrukcji szkieletowej żelbetowej:
stropy przekazują obciążenia na podciągi
które z kolei przenoszą je na słupy
Konstrukcje szkieletowe żelbetowe wykonywane są
z betonu wylewnego na budowie, czyli tzw. konstrukcja monolityczna
lub z elementów prefabrykowanych
Odmiana żelbetowej konstrukcji szkieletowej- możliwej do zastosowania przy wznoszeniu budynków jest tzw. rama H
Połówki słupów nośnych tworzą ze wspólnie prefabrykowanym ryglem kształt przypominający
literę H.
Rygiel jest jednostronnie wspornikowo wysunięty poza słup, co ze zwierciadlanie ustawioną drugą ramą daje oparcie dla stropów środkowego traktu. Zaletą tej konstrukcji jest łączenie słupów w połowie ich wysokości tj. tam ,gdzie momenty zginające są najmniejsze.
Wada tej konstrukcji jest brak sztywności, dlatego należy stosować dodatkowe ściany usztywniające w kierunku poprzecznym i podłużnym, które muszą być wznoszone równocześnie z montażem elementów ram.
Układ mieszany
Budynki w konstrukcji mieszanej
W budynkach o konstrukcji mieszanej:
ściany zewnętrzne nośne mogą być murowane
ściany wewnętrzne nośne mogą być wykonane jako szkieletowe
-stalowe
- częściej żelbetowe
- niekiedy drewniane
Czasami tylko część wewnętrznych ścian nośnych jest zastępowana konstrukcją szkieletową.
Spotykane są przypadki innego rozwiązania konstrukcji mieszanej a mianowicie :
dolne kondygnacje wykonane są całkowicie w konstrukcji szkieletowej
stojące na nich wyższe kondygnacje wyłącznie w konstrukcji murowej.
Takie rozwiązanie zastosowano w niektórych budynkach (np. w Warszawie w MDM- je)
W budynkach filary międzyokienne w poziomie parteru i antresoli posiadają małą grubość dla wprowadzenia dużych okien wystawowych dobrze oświetlających wnętrze.
Pod względem konstrukcyjnym przy tym rozwiązaniu nie występują żadne trudności.
Są to jak gdyby dwa różne budynki postawione jeden na drugim.
W tych przypadkach budynek murowany stoi na budynku szkieletowym.
Układ zespolony ceramiczno- żelbetowy- przyjmowano (dawniej), że wszystkie obciążenia przenosi szkielet żelbetowy.
Do obciążeń zaliczano również wypełnienie ścian zewnętrznych elementami ceramicznymi lub innymi blokami.
Zakładano, przy tym, że ciężar ścian opierających się na poziomych ryglach żelbetowych przekazywany jest poprzez rygle na słupy nośne.
W rzeczywistości ściany występujące, w polach pomiędzy slupami nośnymi nie zachowują się biernie, lecz biorą udział wspólnie ze słupami żelbetowymi w przenoszeniu obciążeń.
Istnieje opracowana metoda uwzględniająca współpracę obydwu materiałów (żelbet- ceramika).
Schematy konstrukcyjne tego typu nazywamy konstrukcjami zespolonymi ceramiczno- żelbetowymi, a metoda obliczeń statycznych i projektowania podana jest w wytycznych normowych.
przy takim ujęciu zagadnienia otrzymuje się pełne wykorzystanie użytych materiałów i znaczne zmniejszenie kosztów budowy.
Występują różne możliwości stosowania konstrukcji zespolonych ceramiczno- żelbetowych.
Ściany w budynkach
Rodzaje ścian stosowanych w budynkach
Ściany są pionowymi przegrodami:
chroniącymi wnętrze budynku przed wpływami zewnętrznymi
dzielącymi je na poszczególne pomieszczenia
Ściany- właściwie zaprojektowane i wykonane spełniają w budynku istotne funkcje.
Materiały wykorzystane do ich wykonania powinny być:
trwałe
estetyczne
nieszkodliwe dla zdrowia użytkowników
Wśród najistotniejszych cech materiałów użytych do wykonania ścian należy wymienić:
odpowiednią wytrzymałość i trwałość eksploatacyjną
wysoką izolacyjność i stateczność cieplną
dobrą izolacyjność akustyczną
małą nasiąkliwość i słabe podciąganie kapilarne
odporność na korozję
odpowiednią para przepuszczalność.
Podział ścian może być związany z ich udziałem w pracy konstrukcji budynku
W zależności od charakteru i rodzaju przenoszonych obciążeń rozróżnia się ściany:
nośne
działowe
wypełniające(osłonowe)
Ze względu na technologię wykonania rozróżniamy ściany:
murowane – w miejscu ich przeznaczenia
prefabrykowane – wykonywane z elementów budowlanych wielko – lub średniowymiarowych ( płyty, bloki )
monolityczne – o strukturze jednolitej, wykonywane w miejscu przeznaczenia przy użyciu deskowania ślizgowego ,przestawnego lub traconego.
Ściany można klasyfikować przyjmując różne kryteria.
Z punktu widzenia właściwości fizycznych ściany podstawowym kryterium jest materiał (materiały) z jakiego ściana została wykonana.
Do wznoszenia ścian murowanych wykorzystuje się wiele materiałów budowlanych:
ceramikę
beton komórkowy
silikaty
keramzyt
beton
gips
szkło
kamień naturalny
Konstrukcje murowe należy tak zaprojektować
aby prze cały przewidywany okres użytkowania w określonych warunkach środowiskowych przy właściwej konserwacji
odpowiadały założonemu przeznaczeniu.
W zależności od ilości warstw, rozróżnia się ściany:
jednowarstwowe
dwuwarstwowe
trójwarstwowe ( wentylowane- szczelinowo lub niewentylowane)
Ściany szczelinowe
Warstwa wewnętrzna ściany szczelinowej jest ścianą konstrukcyjną ( w związku z czym obowiązują wobec niej takie wymagania jak w przypadku ścian nośnych).
Warstwa zawietrzna powinna być trwale połączona z warstwą wewnętrzną.
Należy przewidzieć możliwość odprowadzenia na zewnątrz wody, która może ewentualnie znaleźć się wewnątrz przegrody.
5.12.2011
Wiązania cegieł w ścianie murowej
Wiązanie pospolite (blokowe lub kowadełkowe)
Wiązanie krzyżykowe (weneckie)
Wiązanie polskie (gotyckie)
Wiązanie wielorzędowe (amerykańskie)
Wiązanie pospolite
Wiązanie to jest znane pod nazwą:
blokowego
kowadełkowego
Warstwy wozówkowe przykrywane są na przemian warstwami główkowymi.
Spoiny pionowe jednej warstwy przesunięte są względem spoin warstwy następnej 0 ¼ cegły.
Wiązanie krzyżykowe (weneckie)
W wiązaniu tym cegły układa się:
analogicznie jak w wiązaniu pospolitym (na przemian warstwy wozówkowe i główkowe)
z tą różnicą, że co druga warstwa wozówkowa jest przesunięta o pół cegły
Wiązanie polskie (gotyckie)
Tu występują dwie tak samo zbudowane warstwy, przesunięte względem siebie o ¾ cegły.
Każda z warstw jest wozówkowo- główkowa
Mur rozpoczyna się:
w jednej warstwie główkami
w drugiej zaś „dziewiątkami” ułożonymi wozówkowo
Wiązanie wielorzędowe (amerykańskie)
Ściany murowe
1a. Ściany z elementów ceramicznych tradycyjnych
1b. Ściany z elementów ceramicznych poryzowanych
2. Ściany z betonu komórkowego
3. Ściany z elementów wapienno- piaskowych
4. Ściany z elementów keramzytobetonowych
Ściany z elementów ceramicznych tradycyjnych
Ściany takie często wykonuje się w budownictwie.
Wyroby ceramiczne charakteryzują się:
znaczna wytrzymałością na ściskanie
odpornością ogniową
mrozoodpornością
Stwarzają korzystny mikroklimat w pomieszczeniach.
Zastosowanie cegieł ceramicznych w budownictwie uwarunkowane jest przede wszystkim jej właściwościami.
Przyjmuje się, że cegłę klinkierową stosuje się do:
oblicowania ścian
budowli wodnych
ścian fundamentowych, piwnicznych zagłębionych poniżej poziomu terenu w gruncie nasyconym wodą.
Cegłę pełną stosuje się do:
ścian wewnętrznych i zewnętrznych
słupów i pilastrów
ścian fundamentowych i piwnicznych
murów kanałowych
Cegłę kratówkę można stosować do:
ścian nośnych w układach podłużnych i poprzecznych
murów piwnicznych w gruntach suchych
ścian działowych
ścian wypełniających w konstrukcjach szkieletowych
Cegłę dziurawkę można stosować do ścian nośnych przenoszących obciążenia z nie więcej niż dwóch kondygnacji.
Cegłę dziurawkę stosować można także do:
ścian działowych
ścian wypełniających budynków szkieletowych
ścian szczelinowych
Pustaki ceramiczne ścienne
Zalety tych pustaków SA podobne do cegieł ceramicznych.
Charakteryzują się jednak lepszą od cegieł izolacyjnością cieplną oraz szybszym wysychaniem.
Dzięki szczelinom i drążeniom wypełnionym powietrzem, którego izolacyjność cieplna jest większa niż ceramiki pełnej- droga przepływu ciepła przez tworzywo (szkielet) pustaka jest dłuższa, co wpływa na dobrą izolacyjność termiczna całego elementu.
Ceramika poryzowana:
zwiększenie objętości drążeń ( czyli ilości szczelin powietrznych)
w celu zwiększenia izolacyjności termicznej elementów ceramicznych związane jest z obniżeniem parametrów wytrzymałościowych elementów murowych
Alternatywą okazała się poryzacja, czyli proces uzyskiwania w materiale ceramicznym wypełnionych powietrzem mikroporów.
Poryzacja polega na dodaniu do masy ceramicznej np.:
drobnych trocin
włókien celulozowych
węgla kamiennego, brunatnego, itp.
które ulega gają spaleniu podczas procesu wypalania ceramiki, pozostawiając po sobie mikropory w czerepie wyrobu.
To właśnie dzięki:
obecności mikroporów
oraz specjalnemu kształtowi i układowi drążeń
znacznie wydłuża się droga ciepła przenikającego przez ścianę.
Przekłada się to na korzystny współczynnik przewodzenia ciepła w stosunku do pustaków wykonanych z ceramiki tradycyjnej.
Ściany z betonu komórkowego
Beton komórkowy to materiał, który wytwarzany jest ze spulchnionej zaprawy cementowo- wapiennej, cementowej lub wapiennej.
W zależności od czynnika parotwórczego (proszek aluminiowy, pasta aluminiowa) betony komórkowe dzielimy na:
pianobetony
gazobetony
piano gazobetony
Betony komórkowe cechuje:
lekkość
łatwość obróbki i murowania
przede wszystkim dobra izolacyjność cieplna
Beton komórkowy jest materiałem porowatym, co czyni go podatnym na zawilgocenie.
Odznacza się dużą:
wodochłonnością
sorpcyjnością
paro przepuszczalnością.
Tynki zewnętrzne powinny być wykonywane po przeschnięciu ścian najlepiej przed okresem zimowym.
Lekceważenie wymienionych zaleceń może doprowadzić do zamarznięcia w czasie niskich temperatur zakumulowanej w ścianie wilgoci i w konsekwencji spowodować odspojenia tynku.
12.12.2011
Ściany z elementów wapienno-piaskowych
Ściany z elementów wapienno-piaskowych, znanych pod nazwą silikatowych, charakteryzują się przede wszystkim:
dużą wytrzymałością na ściskanie (ok.20MPa)
znaczna zdolnością do akumulacji ciepła
odpornością na mróz, pleśń, ogień.
Ze względu na fakt, że silikaty wytwarzane są z:
piasku
wapna
wody
cechuje je znikoma promieniotwórczość naturalna.
Cegły i bloczki silikatowe można stosować do ścian konstrukcyjnych:
zewnętrznych
wewnętrznych
jako warstwę nośna ścian:
ocieplonych
warstwowych
szczelinowych
dzięki dużej wytrzymałości na ściskanie można je wykorzystywać do murowania ścian budynków wielokondygnacyjnych.
Z uwagi na:
niską izolacyjność termiczną wyrobów silikatowych
nie używa się ich do wznoszenia ścian jednowarstwowych pomieszczeń ogrzewanych
Ściany zewnętrzne w pomieszczeniach użytkowych wykonane z wyrobów silikatowych wymagają więc ocieplenia.
Ściany z elementów keramzytobetonowych
Keramzytobeton powstaje w wyniku:
dodania do betonu keramzytu
czyli kruszywa mineralnego wytwarzanego w wyniku spiekania surowców ilastych
Asortyment wyrobów ściennych z keramzytobetonu obejmuje:
pustaki
bloczki z wkładkami ocieplenia
pustaki do ścian działowych
kształtki kominowe (wentylacyjne)
prefabrykowane elementy ścienne
Pustaki i bloczki keramzytobetonowe:
z uwagi na swoje dobre właściwości termoizolacyjne
mogą być stosowane powznoszenia ścian jednowarstwowych (bez ocieplenia).
Ich wytrzymałość na ściskanie wynosi od 2,5 do 12,5 MPa w zależności od rodzaju użytego do produkcji betonu.
Inne technologie ścienne:
ściany wieńcowe
ściany dylowe
ściany szkieletowo- ryglowe
drewniane ściany szkieletowe
ściany z prefabrykatów drewnianych
ściany stalowe szkieletowe
W systemie wieńcowym (blokowym) elementy konstrukcyjne (bale):
układa się kolejno jeden na drugim
łącząc je za pomocą kołków i twardego drewna
- na wyprofilowane pióro i wpust
- na podwójny wpust i wypust.
W narożach stosujemy połączenia:
z ostatkami na obłap
z ostatkami na zamek siodłowy
na jaskółczy ogon
Domy z bali ociepla się dodatkowo wełna mineralną. Aby nie zatracić wyglądu domu drewnianego z bali, warstwę ocieplenia stosuje się we wnętrzu ściany, pomiędzy warstwami bali.
Rozwiązanie to wymaga jednak:
zabezpieczenia wełny przed przenikająca para wodną
dlatego należy przed wełną stosować od strony wewnętrznej paroizolację
za nią natomiast wiatroizolację.
Styki pomiędzy balami powinno się dodatkowo uszczelnić.
W systemie dylowym stosuje się krótkie poziome bale, czyli tzw. sumiki, które wyprofilowanymi końcami wsuwa się w wycięcia dwuteowych pionowych słupów tzw. łątek.
Łatki rozmieszcza się średnio co 2m oraz przy otworach drzwiowych i okiennych.
Tak wykonaną konstrukcję ścian ociepla się wewnątrz wełną mineralną zabezpieczoną paroizolacją.
Ściany działowe
Ściana działowa to:
wewnętrzna przegroda
o wysokości jednej kondygnacji lub mniejszej
rozdzielająca w całości lub w części pomieszczenia.
Wśród wymagań stawianych ścianom działowym najważniejsze dotyczą ich:
estetyki
izolacyjności akustycznej.
Hałas przenika do danego pomieszczenia:
nie tylko przez ścianę odgradzającą dane pomieszczenie od pomieszczenia przyległego
w transmisji dźwięku uczestniczą również przegrody boczne.
Technologie wykonywania ścian działowych
Ściany działowe w budynkach najczęściej wykonujemy jako:
murowe
szkieletowe.
Ściany murowane dobrze izolują akustycznie, ale należą do konstrukcji najcięższych.
Z tego powodu miejsce w stropie, na którym jest usytuowana ściana, należy odpowiednio wzmocnić:
umieścić dodatkowe zbrojenie
dodatkową belke prefabrykowaną (w stropie gęsto żebrowym)
Coraz częściej wykonuje się ścianki z pustaków szklanych.
Murowanie ściany z pustaków szklanych wymaga:
zaprawy o stosunkowo gęstej konsystencji
aby było możliwe prawidłowe utrzymywanie kształtek w pozycji pionowej.
Konstrukcje ściany stanowi szkielet nośny z giętych na zimno kształtowników z blach stalowej ocynkowanej
z listew poziomych górnych i dolnych przekroju U 100/40/0,75mm
słupków o przekroju C 100/50/0,75mm rozstawionych co 0,6m.
Płyty gipsowo- kartonowe mocuje się do szkieletu blachowkrętami, a przestrzeń miedzy płytami wypełnia się wełną mineralną.
09.01.2012
Komunikacja w budynkach:
-schody stałe
-schody i chodniki ruchome
-dźwigi (windy)
-pochylnie
Poszczególne elementy komunikacji są integralna i niejako oczywistą częścią składową różnych budynków, zarówno:
-mieszkalnych
-przemysłowych
-magazynowych
-jak też użyteczności publicznej
Służą do:
-przemieszczania się
-oraz pokonywania różnic poziomów wewnątrz i na zewnątrz obiektów.
Schody w budynkach:
Schody stałe jest to zespół elementów budowlanych umożliwiających (dzięki stopniom) komunikacyjne połączenie różnych poziomów przy uwzględnieniu warunków ruchu pieszego.
Poszczególne elementy schodów:
-są ze sobą połączone w sposób otwarty i nieruchomy
-a cały zespół nie może zmieniać swego położenia.
Zespół ten może obejmować również spoczniki (podesty) oraz elementy zabezpieczające np. balustrady i cokoliki.
Klatka schodowa jest to wydzielony fragment przestrzeni w budynku w postaci:
-pomieszczenia
-lub funkcjonalnie wyodrębnionej jego części w której znajdują się schody.
Do podstawowych części składowych schodów zalicza się:
-biegi
-stopnie
-spoczniki
-belki policzkowe
-balustrady
-cokoliki
Bieg jest wydzieloną częścią schodów:
-składającą się z co najmniej dwóch następujących po sobie stopni o jednakowych wysokościach i odpowiednich szerokościach użytkowych
-stanowiącą połączenie komunikacyjne dwóch różnych poziomów
Przestrzeń miedzy biegami schodowymi ograniczona pionowymi płaszczyznami przechodzącymi:
-przez najdalej wysunięte krawędzie stopni
-lub przez najdalej wysunięte krawędzie wewnętrzne belek policzkowych nazywa się duszą schodów.
Szerokość użytkowa
Minimalna szerokość użytkowa biegu wynosi 0,8 do 1,4 m w zależności od przeznaczenia budynku.
Wysokość przejść pod biegami nie może być mniejsza niż 2 m.
1. obustronne balustrady
2. między powierzchnią ściany a balustradą.
Stopień jest głównym elementem schodów o poziomej powierzchni na którym wspiera się stopa przy pokonywaniu różnicy poziomów.
Policzek- boczna część stopnia widoczna od strony sąsiedniego biegu schodów ograniczająca pionową płaszczyzną prześwit między biegami.
Głowa stopnia- przeznaczona jest do osadzenia stopnia w konstrukcji nośnej, czyli w belce policzkowej lub ścianie nośnej, między którymi znajduje się bieg schodów.
Szerokość użytkową stopnia mierzy się w poziomie płaszczyzny podnóżka między podstopnicą a najdalej wysuniętą linią mostka stopnia.
Wysokość użytkowa stopnia to odległość między górnymi poziomymi płaszczyznami kolejnych stopni. Wysokośc stopnia uzależniona jest przeznaczenia obiektu. Musi mieścić się w przedziale 0,15-0,2m.
Ze względu na możliwe zmęczenie użytkowników liczba stopni na jednym biegu w schodach stałych wynosi od 14 do 17 w zależności od przeznaczenia.
W schodach wewnętrznych nie należy projektować mniej niż 3 stopnie, aby zmniejszyć ryzyko potknięcia się.
Spocznik (podest piętrowy) to pozioma płaszczyzna przedzielająca lub kończąca biegi na poziomie kondygnacji pozwalająca na dojście do pomieszczeń tam się znajdujących. W klatce schodowej w budynkach wielokondygnacyjnych występuje spocznik międzypiętrowy (podest międzypiętrowy) który przedziela biegi między kondygnacjami. Minimalna szerokość spocznika miedzy piętrowego jest równa minimalnej szerokości biegu.
Aby zapobiec upadkom ze schodów, należy wykonać barierę ochronną czyli balustradę, utwierdzoną w stopniach, w belce spocznikowej lub spocznikach.
Poręcz mocuje się do balustrady lub ściany w odległości co najmniej 0,05m , aby umożliwiać uchwycenie jej przez osoby korzystające ze schodów. Minimalna wysokość balustrady mierzona od wierzchu poręczy wynosi 0,9 do 1,1m.
Podział schodów ze względu na:
1. położenie
2. kierunek wchodzenia
3. liczbę biegów
4. układ i kształt biegów
5. nachylenie biegów.
Ad1. Podział ze względu na położenie:
-wewnętrzne
-zewnętrzne
-terenowe
Schody wewnętrzne służą do komunikacji wewnątrz budynków i budowli. Ich rodzaj uzależniony jest od:
-rozkładu funkcjonalnego wnętrza
-powierzchni, jaką można przeznaczyć pod budowę schodów.
Mogą one znajdować się w oddzielnej klatce schodowej lub w pomieszczeniach o innej funkcji użytkowej. Schody wewnętrzne są z pewnością istotnym elementem architektonicznym mającym wpływ na estetykę wnętrza.
Schody zewnętrzne:
-prowadzą z zewnątrz do wnętrza budynku
-usytuowane są między zewnętrznymi ciągami (drogami, chodnikami, ścieżkami) komunikacyjnymi.
Schodami zewnętrznymi mogą być:
-schody wejściowe do budynku, przeważnie osłonięte przed wpływami atmosferycznymi
-schody usytuowane poza obiektem, a umożliwiające komunikacyjne powiązania terenu z poszczególnymi poziomami obiektu budowlanego.
Schody zewnętrzne mogą być wykonywane przeważnie z kamienia, betonu, żelbetu lub cegły klinkierowej. Ważne jest, aby wierzchnia warstwa stopni była odporna na:
-ścieranie
-działanie czynników atmosferycznych
-uniemożliwia poślizg
Schody zewnętrzne nie zawsze muszą spełniać wrażenia masywnych, można np. wykonywać je jako ażurowe czyli bez podstopnic, co zapewni lekkość i przejrzystość kształtów. Często spotyka się rozwiązania w postaci układu dwubelkowego, występują również układy jedno- lub trój-belkowe, w zależności od szczerości schodów. Są też znane systemowe rozwiązania schodów wejściowych z cegły klinkierowej. Gotowe elementy poziome złożone z połączonych ze sobą cegieł klinkierowych układa się w prosty sposób na budowie. Można je stosować zarówno przy budowie nowego domu, jak i podczas modernizacji już istniejących obiektów. Aby uniknąć oblodzenia stopni w zimie, stosuje się ogrzewanie schodów zewnętrznych. W ramach instalacji odlodzeniowej umieszcza się kable elektryczne w warstwie wylewki betonowej, a na niej umieszcza się płytki terakotowe lub inną okładzinę. System musi być sprawny przez cały sezon zimowy.
Schody terenowe łączą:
- różne poziomy terenu
-spoczywają na podłożu gruntowym.
Przy projektowaniu schodów terenowych należy przede wszystkim zadbać o to aby były wygodne i szerokie. Wysokość stopni nie powinna przekraczać 16cm a ich szerokość powinna wynosić ok 40cm. Stopniom trzeba nadać 1-2% spadek , aby nie gromadziła się w nich woda. Pamiętając o bezpieczeństwie użytkowania w różnych warunkach atmosferycznych , należy zwrócić uwagę na antypoślizgowe wykończenie.
Ad 2. Podział ze względu na kierunek wchodzenia:
-proste
-lewoskrętne
-prawoskrętne.
Na schodach prostych kierunek wchodzenia jest stale prostoliniowy. Gdy schody mają więcej niż jeden bieg, osie biegów leżą na jednej prostej. Na schodach lewoskrętnych kierunek wchodzenia jest lewoskrętny, natomiast na schodach prawoskrętnych- prawoskrętny.
Ad 3. Podział ze względu na liczbę biegów:
-jednobiegowe
-dwubiegowe
-wielobiegowe
Schody jednobiegowe buduje się aby różnicę poziomów między dwiema kondygnacjami pokonać, wchodząc po stopniach nie rozdzielonych spocznikiem. Są łatwe do wykonania jednak z powodu dułej liczby stopni pokonywanych bez odpoczynku, mogą być męczące dla użytkowników.
Schody dwubiegowe występują wówczas, gdy różnicę wysokości między dwiema kondygnacjami pokonuje się po stopniach rozdzielonych jednym spocznikiem międzypietrowym, usytuowanym najczęściej w połowie wysokości kondygnacji. Schody takie są :
-bardzo wygodne w użytkowaniu
-łatwe do wykonania
- zajmują stosunkowo niewiele miejsca dzięki czemu są powszechnie stosowane.
Schody wielobiegowe konstruuje się, aby różnicę wysokości poziomów między dwiema kondygnacjami pokonać po stopniach rozdzielonych dwoma lub więcej spocznikami. Np. schody trójbiegowe dzięki:- krótkim biegom –dwóm spocznikom są wygodne lecz zajmują dużo miejsca.
Ad 4. Podział ze względu na układ i kształt biegów:
-proste
-łamane
-powrotne
-zabiegowe
-kręcone
-wachlarzowe
-spiralne
-rozdzielne.
Schody proste charakteryzuje prostoliniowy kierunek wchodzenia. Mogą być:
-jednobiegowe
-dwu lub wielobiegowe
-zespolone
Schody łamane odznaczają się tym, ze między punktem wyjściowym a docelowym kierunek wchodzenia skręca jeden lub więcej razy. Wyróżnia się schody łamane:
-jednobiegowe
-dwubiegowe
-trójbiegowe
-zespolone
Schody powrotne od pewnego punktu zawracają kierunek wchodzenia o 180⁰. Dzielimy je na:
-dwubiegowe
-trójbiegowe
-zespolone
Schody zabiegowe w miejscach zmiany kierunku zamiast spocznika mają stopnie zabiegowe o zmiennej szerokości. W schodach takich szerokość stopni przy zewnętrznym policzku jest większa, zaś przy wewnętrznym- mniejsza.
Na linii biegu, czyli pośrodku stopnia, szerokość wszystkich stopni musi być jednakowa. Schody te zajmują małą powierzchnię, ale są niewygodne i trudne do wykonania.
Schody kręcone mogą być jedno- lub wielobiegowe o stopniach zabiegowych. Spotyka się rozwiązania na rzucie poziomym, kwadratowym, wielobocznym, okrągłym lub eliptycznym.
Schody wachlarzowe lokuje się na półkolistym, półeliptycznym lub koszowym rzucie poziomym. Mogą być jedno- lub wielobiegowe o stopniach zabiegowych. Schody takie ładnie wyglądają i są dość wygodne, lecz można je budować tylko wtedy, gdy dysponuje się dużą przestrzenią. Wewnętrzny promień krzywizny musi być na tyle duży, żeby węższy koniec stopnia miał szerokość co najmniej 16cm.
Schody kręte mają bieg wpisany w koło. Składają się z grupy stopni zabiegowych zamocowanych na słupie centralnym, przy użyciu elementów regulujących wysokość. Słup może być drewniany, stalowy lub murowany. W słupy drewniane lub murowane można wpuścić stopnie. Najwyższy stopień znajduje się na poziomie górnej kondygnacji i stanowi wycinek. Do grupy schodów krętych należą też schody spiralne, inaczej zwane ślimakowymi lub śrubowymi. Są to schody jednobiegowe o kształcie spirali zawieszonej między kondygnacjami, bez zamocowań pośrednich. Stopnie są zabiegowe bez spocznika, opisane linią śrubową wokół duszy.
Schody rozdzielne mają trzy ramiona dające w rzucie kształt litery T lub Y. Każde ramię może mieć jeden lub kilka biegów, wraz ze zmianą kierunku ruchu może nastąpić także rozdział lub łączenie strumieni ruchu.
Ad 5. Podział ze względu na nachylenie biegów.
Kąt nachylenia biegu to kąt zawarty między płaszczyzną poziomą , a płaszczyzną wyznaczoną przez krawędzie mostków stopni biegu. Kąt ten można określić przez:
-stosunek wysokości czoła stopnia do szerokości stopnia w rzucie h/s=tg α
-kąt nachylenia- bezpośrednio mierzony w stopniach
-zależność procentową tj. wysokość podniesienia stopnia, która jest odległością między górnymi płaszczyznami dwóch kolejnych stopni, mierzoną w cm na odcinku 1m.
Z uwagi na kąt nachylenia biegu do poziomu terenu schody dzieli się na:
-łagodne (kąt nachylenia mniejszy niż30⁰)
-normalne (30-35⁰)
-strome (35-45⁰)
-drabiniaste (45-75⁰)
Schody drabiniaste są szczególnym przypadkiem schodów, ze względu na swoje duże nachylenie. Dlatego w rzucie stopnie są na siebie nasunięte i nie mają podstopni. Stopnie mocowane są do policzków.