Podstawiając do równania (1-17) otrzymamy
E = RU}1 + U (1-19)
czyli s.em. źródła napięcia jest większa niż napięcie na jego zaciskach o wartość wewnętrznego spadku napięcia.
Z równania (1-19) wynika, że napięcie na zaciskach źródła wynosi
U — E—RWI (1-20)
W przewodach linii elektrycznej służącej do przesyłania energii elektrycznej również występuje spadek napięcia. Jest on wprost proporcjonalny do oporu przewodów i do prądu w nich płynącego.
■ol
Rys. 1-10. Elektryczna linia przesyłowa
Rozpatrzmy to na przykładzie linii o jednostajnym przekroju przewodów zasilającej odbiornik R0 przyłączony na końcu linii (rys. 1-10). Dane są napięcie na początku linii Uu opór przewodów linii R i prąd płynący w przewodach linii I, mamy wyznaczyć napięcie na końcu linii U£.
Spadek napięcia w linii A U wyniesie
AU = RI
Napięcie U2 na końcu linii
U2 = Ui-AU = Uy—RI
Spadek napięcia w linii można także wyznaczyć dokonując woltomierzem pomiarów napięcia na początku i końcu linii, czyli
AU = Uj-Ua
Określony w ten sposób spadek napięcia nazywamy bezwzględnym, spadkiem napięcia AU. Obok tego często posługujemy się wartością względnego spadku napięcia u, którym jest stosunek bezwzględnego spadku napięcia AU do napięcia znamionowego linii, którym jest napięcie U2 na końcu linii. Zwykle względny spadek napięcia podaje się w procentach.
A zatem względny spadek napięcia
A 77
u = — 100% (1-21)
Przy przesyłaniu energii elektrycznej zjawisko spadku napięcia występującego w przewodach linii jest niepożądane. Zmniejszenie spadku napięcia można osiągnąć przez stosowanie przewodów z materiału o możliwie małym oporze właściwym (miedź, aluminium) i odpowiednio dobranym przekroju.
Przykład 1.5. Obliczyć, jakie jest napięcie na końcu linii przesyłowej (rys. 1-10), jeżeli napięcie na początku linii wynosi 230 V, długość linii I =
= 2000 m, przewody linii wykonane są z miedzi 0,0175-) o prze-
kroju 35 mm2, prąd w linii 10 A.
Opór linii
R==G —=--35-= 2
Spadek napięcia na linii
AU = RI = 2-10 = 20 V Napięcie na końcu linii
U2 = UX-AU = 230-20 = 21C V
1.10. Warunki pracy źródła napięcia. Szeregowe łączenie źródeł napięcia
W przypadku obwodu otwartego 1) źródło napięcia jest nie obciążone i prąd w obwodzie nie płynie (I = 0). Wynika stąd, że w obwodzie nie wystąpią żadne spadki napięcia i że w tym wypadku napięcie na zaciskach źródła będzie równe s.em., czyli
U = E
Jest to tzw. stan jałowy źródła.
3* 35
Określenie obwód „otwarty” oznacza, że w obwodzie prąd ma drogę przerwaną; osiąga się to przez „otwarcie” wyłącznika.