background image

1

Rola klienta 

• „Najwa

Ŝ

niejsz

ą

cz

ęś

ci

ą

linii produkcyjnej jest 

klient” (Deming)

• Strategia ka

Ŝ

dej firmy, dzia

ł

aj

ą

cej na rynku 

konkurencyjnym, opiera si

ę

na zdobyciu,

utrzymaniu i pozyskiwaniu kolejnych nabywców 
swojego produktu lub us

ł

ugi.

• Ze strategicznego punktu widzenia, najwa

Ŝ

niejsi 

dla firmy s

ą

Klienci - to oni decyduj

ą

o sukcesie 

firmy.

Klient 

• Ten, który płaci za nabycie wyrobów lub 

usług organizacji

• Klient wewn

ę

trzny

• Klient zewn

ę

trzny

Klienci organizacji i ich najpowszechniejsze 

potrzeby i oczekiwania

Minimalizacja negatywnego 
oddziaływania na 

ś

rodowisko 

naturalne

Społecze

ń

stwo 

Działalno

ść

charytatywna

Społeczno

ść

lokalna

Zadowolenie z pracy, korzy

ś

ci 

materialne, bezpiecze

ń

stwo

Pracownicy

Korzystna inwestycja, spełnianie 
wymogów prawnych

Wła

ś

ciciel 

Terminowa spłata kredytu wraz z 
odsetkami

Bank kredytuj

ą

cy

Stabilno

ść

kontraktu

Dostawcy zewn

ę

trzni

Po

Ŝą

dana jako

ść

wyrobów i 

półproduktów

Klient zewn

ę

trzny i wewn

ę

trzny

Oczekiwanie

Strona

Organizacja ukierunkowana na 

klienta

• Klient jest najwa

Ŝ

niejsz

ą

osoba w ka

Ŝ

dej 

działalno

ś

ci

• Nie jest zale

Ŝ

ny od nas, to my jeste

ś

my zale

Ŝ

ni 

od niego

• Nie zakłóca naszej pracy-jest jej celem

• Robi nam uprzejmo

ść

, kiedy przychodzi, my nie 

robimy mu uprzejmo

ś

ci, obsługuj

ą

c go

• Jest cz

ęś

ci

ą

naszej organizacji, nie osob

ą

zewn

ą

trz

• Nie jest cz

ęś

ci

ą

statystyki

• Przychodzi do nas ze swoimi potrzebami i 

Ŝ

yczeniami, naszym zadaniem jest je 

zaspokaja

ć

• Zasługuje na tyle uprzejmo

ś

ci i uwagi, ile 

tylko mo

Ŝ

emy mu po

ś

wi

ę

ci

ć

• Jest istot

ą

tego i ka

Ŝ

dego innego interesu, 

bez niego nie byłoby nas.*

*J. Bank: Zarz

ą

dzanie przez jako

ść

Feldberg, Warszawa 1999, s.2

2

Klient w koncepcji jako

ś

ci

Klient

Systemy 

Zasoby 

Ludzie 

Procesy 

Wyniki 

Kultura 

Poziomy jako

ś

ci w przedsi

ę

biorstwie*

*Brilman J: Nowoczesne koncepcje i metody zarz

ą

dzania, PWE, Warszawa 2002, s.268

I poziom

• Jako

ść

zgodna ze specyfikacj

ą

• Dostosowanie si

ę

do specyfikacji

• Wytwarzanie bezusterkowego pierwszego 

podej

ś

cia 

• Redukcja usterek i poprawek

II poziom

• Satysfakcja klientów

• Bliski kontakt z klientem

• Rozumienie potrzeb i oczekiwa

ń

klienta

• Orientacja na klienta

Procesy zorientowane na klienta*

Identyfikacja klientów

Badanie satysfakcji klientów

Spełnianie wymaga

ń

klientów

Rozpoznanie wymaga

ń

klientów

* Hamrol A. Zarz

ą

dzanie jako

ś

ci

ą

z przykładami, PWN, Warszawa 2005, s. 90

III poziom

• Jako

ść

i warto

ś

ci postrzegane przez rynek 

i porównanie z konkurencj

ą

• Bycie bli

Ŝ

ej klienta ni

Ŝ

konkurenci

• Stosowanie porównawczej analizy 

warto

ś

ci dla klienta

• Rozumienie, dlaczego uzyskuje si

ę

i traci 

zamówienia

• Orientowanie si

ę

na rynek

IV poziom

• Zarz

ą

dzanie warto

ś

ci

ą

dla klienta

• Stosowanie narz

ę

dzi pomiaru oraz 

wska

ź

ników analizy warto

ś

ci dla klienta

Ś

ledzenie posuni

ęć

konkurencji

• Wybieranie kierunków działalno

ś

ci

• Inwestowanie
• Ocenianie nabytków i utrzymywanie 

przedsi

ę

biorstwa w kursie oczekiwa

ń

rynku 

background image

3

Wg ISO 9000

• “Zadowolenie klienta - percepcja klienta 

dotycz

ą

ca stopnia, w jakim jego wymagania 

zostały spełnione.”

• Uwaga 2:

Nawet wówczas, gdy wymagania klienta zostały 
z nim uzgodnione i s

ą

spełnione, niekoniecznie 

oznacza to, 

Ŝ

e zostanie zapewniony wysoki 

poziom jego zadowolenia. 

Klient 

• To organizacja lub osoba, która otrzymuje 

wyrób

Zadowolenie klienta 

• Mo

Ŝ

liwo

ść

organizacji, systemu lub 

procesu dotycz

ą

ca wyrobu, który spełnia 

wymagania okre

ś

lone dla tego wyrobu

Luka 

promocyjna

Luka w

percepcji

Luka w

zachowaniu

Luka 

proceduralna

Luka 

w rozumieniu

klienta

Luka w jako

ś

ci obsługi

Rozbie

Ŝ

no

ść

pomi

ę

dzy oczekiwaniami klientów w stosunku do obsługi 

a postrzegana przez nich jako

ś

ci

ą

obsługi zapewnianej przez organizacj

ę

Zasada orientacji na klienta 

wg ISO 9000:2000

• Organizacje s

ą

zale

Ŝ

ne od swoich 

klientów i dlatego zaleca si

ę

, aby 

rozumiały obecne i przyszłe potrzeby 
klienta, aby spełniały wymagania oraz 
podejmowały starania, aby wykracza

ć

ponad jego oczekiwania. 

5.2. Orientacja na klienta

Najwy

Ŝ

sze kierownictwo powinno 

zapewni

ć

Ŝ

e wymagania klienta zostały 

okre

ś

lone i spełnione w celu zwi

ę

kszenia 

zadowolenia klienta.

Polityka jako

ś

ci

7.2. Procesy zwi

ą

zane z klientem

7.2.1. Okre

ś

lenie wymaga

ń

dotycz

ą

cych wyrobu

Organizacja powinna okre

ś

li

ć

:

a) wymagania wyspecyfikowane przez 

klienta, w tym wymagania dotycz

ą

ce 

dostawy i działa

ń

po dostawie,

b) wymagania nieustalone przez klienta, ale 

niezb

ę

dne do wyspecyfikowanego lub 

zamierzonego zastosowania wyrobu, 
je

Ŝ

eli jest ono znane,

c) wymagania ustawowe i przepisy 

dotycz

ą

ce wyrobu,

d) wszelkie dodatkowe własne wymagania.

4

7.2.2. Przegl

ą

d wymaga

ń

dotycz

ą

cych wyrobu

Organizacja powinna przeprowadzi

ć

przegl

ą

wymaga

ń

dotycz

ą

cych wyrobu. Przegl

ą

d ten powinna 

przeprowadzi

ć

przed zobowi

ą

zaniem si

ę

do 

dostarczenia wyrobu klientowi (np. przed 
przedło

Ŝ

eniem ofert, akceptacj

ą

umów lub zamówie

ń

akceptacj

ą

zmian do umów i zamówie

ń

). Przegl

ą

powinien zapewni

ć

Ŝ

e:

a) okre

ś

lono wymagania dotycz

ą

ce wyrobu,

b) rozwi

ą

zano rozbie

Ŝ

no

ś

ci mi

ę

dzy wymaganiami 

podanymi w  umowie lub zamówieniu, a 
okre

ś

lonymi  wcze

ś

niej,

c) organizacja jest zdolna spełni

ć

okre

ś

lone 

wymagania.

(…)

7.2.3. Komunikowanie si

ę

z klientem

Organizacja powinna okre

ś

li

ć

i wdro

Ŝ

y

ć

skuteczne ustalenia zwi

ą

zane z 

komunikacj

ą

z klientami dotycz

ą

ce:

a) informacji o wyrobie,
b) zapyta

ń

handlowych, 

post

ę

powania z umowami 

lub zamówieniami, ł

ą

cznie ze 

zmianami,

c) informacji zwrotnej od klienta, w 

tym dotycz

ą

c

ą

reklamacji 

klienta.

8.2.1. Zadowolenie klienta

Jako jeden z mierników funkcjonowania 
systemu zarz

ą

dzania jako

ś

ci

ą

organizacja powinna monitorowa

ć

informacje 

dotycz

ą

ce percepcji klienta co do tego, czy 

spełniła jego wymagania. Nale

Ŝ

y okre

ś

li

ć

metody uzyskiwania i wykorzystywania tych 
informacji.

• Zgodno

ść

z wymaganiami

• Spełnienie potrzeb i oczekiwa

ń

klientów

• Cena

• Dostawa wyrobu

ISO 9004:2000

• Najwy

Ŝ

sze kierownictwo powinno 

ustanowi

ć

organizacj

ę

zorientowan

ą

na 

klienta poprzez:

– Okre

ś

lenie systemów i procesów, które mog

ą

by

ć

wyra

ź

nie zrozumiane, zarz

ą

dzanie i 

doskonalone pod wzgl

ę

dem skuteczno

ś

ci i 

efektywno

ś

ci

– Zapewnienie skutecznego i efektywnego 

działania i nadzorowania procesów oraz 

ś

rodków i danych stosowanych do okre

ś

lenia 

zadowalaj

ą

cego funkcjonowania organizacji

Potrzeby klienta

• Podstawowe oczekiwania, które s

ą

minimalnym poziomem usług 

ś

wiadczonych przez firm

ę

.*

*N. Lake, K. Hickey: Podr

ę

cznik obsługi klienta, Helion, Gliwice 2002, s. 16

Kryteria zadowolenia klienta

• Czego mog

ę

oczekiwa

ć

, kupuj

ą

c produkt? 

(specyfikacja produktu lub usługi)

• Czy to jest to, czego si

ę

spodziewałem? 

(zgodno

ść

z cechami u

Ŝ

ytkowymi wyrobu 

podanymi przez producenta)

• Czy przez cały czas spełnia moje oczekiwania? 

(niezawodno

ść

lub trwała zgodno

ść

oczekiwaniami)

• Ile musze zapłaci

ć

? (subiektywna warto

ść

towaru dla klienta w stosunku do ceny)

• Kiedy to dostan

ę

? (dostawa – szybka i 

punktualna)

background image

5

Motywy, jakimi kieruj

ą

si

ę

klienci podczas 

procesu zakupu

• Kryterium ceny

• Kryterium jako

ś

ci

oraz okoliczno

ś

ci towarzysz

ą

ce:

• Prezentacja oferty

• Umiej

ę

tno

ś

ci kompetencje sprzedawcy

• Warunki, w jakich dokonywana jest 

transakcja 

Zadowolenie klienta?

• Reklamacje

• Bezpo

ś

rednie rozmowy z klientami

• Badania ankietowe

• Raporty organizacji konsumenckich

• Badania rynku

• ……

Wzajemne powi

ą

zania pomi

ę

dzy jako

ś

ci

ą

, obsługa 

klienta i marketingiem

Marketing

Jako

ść

Obsługa klienta

Zadowolenie klienta

• Stan odczuwany przez jednostk

ę

zwi

ą

zany z porównaniem postrzeganych 

cech produktu oraz oczekiwa

ń

jednostki 

dotycz

ą

cych tych cech

(poj

ę

cie abstrakcyjne, cechuj

ą

ce si

ę

du

Ŝ

ym 

stopniem przypadkowo

ś

ci)

Satysfakcja 

Poziom satysfakcji klienta jest 
odzwierciedleniem tego, w jakim stopniu 
produkt całkowity oferowany przez dan

ą

organizacj

ę

zaspokaja zbiór wymaga

ń

klienta.

Rodzaje satysfakcji

• Satysfakcja transakcyjna 

emocje           do

ś

wiadczenie

• Satysfakcja skumulowana

do

ś

wiadczenie                 emocje

6

Czynniki powoduj

ą

ce satysfakcj

ę

klientów

Brown S.A. Strategiczne podej

ś

cie do klientów, PWE, Warszawa 2003, s. 47

Udział w rynku

Satysfakcja 

z pracy

Satysfakcja 

pracowników

Satysfakcja 

klientów

Koszty jako

ś

ci

Wydajno

ść

pracy

Zadowolenie 

z kierownika

Zadowolenie 

z odpowiednich 

umiej

ę

tno

ś

ci

Poziomy satysfakcji

• Niezadowolenie (je

Ŝ

eli cechy produktu, 

usługi nie odpowiadaj

ą

wcze

ś

niejszym 

oczekiwaniom)

• Zadowolenie (je

Ŝ

eli oczekiwania zostaj

ą

spełnione)

• Wysokie zadowolenie (je

Ŝ

eli cechy wyrobu 

przekraczaj

ą

oczekiwania)

Reakcja klientów na niezadowolenie

Pojawia si

ę

niezadowolenie

Nie podejmowa

ć Ŝ

adnych 

działa

ń

Podj

ąć

jakie

ś

działania

Podj

ąć

jak

ąś

form

ę

działania 

publicznego

Podj

ąć

jak

ąś

form

ę

działania 

prywatnego

Szuka

ć

zado

ść

uczynienia 

bezpo

ś

rednio w firmie

Podj

ąć

kroki prawne w celu 

uzyskania zado

ść

uczynienia

Wystosowa

ć

skarg

ę

do 

organizacji biznesu, instytucji 

prywatnych, publicznych

Podj

ąć

decyzj

ę

zaprzestania 

kupowania produktu/usługi 

lub marki albo zbojkotowa

ć

sprzedawc

ę

Ostrzec przyjaciół przed 

produktem/usług

ą

i/lub 

sprzedawc

ą

Zasada 1-67

ę

dy organizacji w relacji z klientem

• Zimny stosunek wobec klienta
• Automatyczne wykonywanie czynno

ś

ci

• Brak ch

ę

ci pomocy

• Omijanie klienta
• Brak elastyczno

ś

ci

• Protekcjonalno

ść

• Okazanie znu

Ŝ

enia

• Niespełnienie wymaga

ń

klienta

Lojalno

ść

wi

ąŜ

e si

ę

z wielokrotnymi zakupami u 

jednego dostawcy. 

Lojalny klient dokonuje cz

ę

sto zakupów, a 

jednocze

ś

nie ma dobr

ą

opini

ę

o dostawcy.

wierno

ść

i przywi

ą

zanie do dostawcy

• Lojalno

ść

w sytuacji monopolu

• Lojalno

ść

wynikaj

ą

ca z wysokich kosztów 

zmiany dostawcy

• Lojalno

ść

wywołana systemem zach

ę

t

• Lojalno

ść

wynikaj

ą

ca z przyzwyczajenia

• Lojalno

ść

wynikaj

ą

ca z wierno

ś

ci

background image

7

Zale

Ŝ

no

ść

pomi

ę

dzy zadowoleniem a 

lojalno

ś

ci

ą

klienta

zadowolenie

lo

ja

ln

o

ś

ć

Zale

Ŝ

no

ść

pomi

ę

dzy zadowoleniem 

a lojalno

ś

ci

ą

klienta

Rynek wysoce 
konkurencyjny, niskie 
koszty zmiany marki, 
wiele substytutów

Brak konkurencji na 
rynku, wysokie koszty 
zmiany marki

lo

ja

ln

o

ś

ć

zadowolenie

Partnerzy 

Zwolennicy 

Stali klienci

Okazjonalni klienci

Potencjalni klienci

Prawdopodobni nabywcy

Tu zaczyna si

ę

zysk

Powstawanie satysfakcji klienta 

• Model emocjonalny (obserwacja reakcji 

emocjonalnej, która towarzyszy ocenie produktu 
lub usługi)

• Model oparty na teorii sprawiedliwo

ś

ci wymiany 

(The Equity Theory) – zadowolenie klienta 
powstaje wówczas, gdy zauwa

Ŝ

y on, 

Ŝ

stosunek jego własnych korzy

ś

ci z posiadania 

produktu lub usługi do kosztów ich pozyskania 
jest sprawiedliwy

• Model oczekiwanej niezgodno

ś

ci (The

Expectancy-Disconfirmation Model) 
konsument ocenia poziom satysfakcji na 
podstawie do

ś

wiadcze

ń

produktem/usług

ą

oraz wcze

ś

niejszych 

oczekiwa

ń

• Model Kano

Wymagania klienta

1. Wymagania „oczekiwane”.

Ź

ródłem ich pozyskiwania jest sam 

klient, który ma okre

ś

lon

ą

wizj

ę

realizacji 

usługi, jak równie

Ŝ

skutków jej realizacji. 

Np. szybko

ść

obsługi. 

Szybsze lub wolniejsze wykonanie usługi 
ma wpływ na odczucie przez klienta 
satysfakcji b

ą

d

ź

jej braku.

8

2. Wymagania „przewidywane”.

Jest to grupa wymaga

ń

, z których klient nie 

zdaje sobie sprawy, ale bardzo wa

Ŝ

nych z 

punktu widzenia kształtowania si

ę

jego 

satysfakcji (b

ą

d

ź

jej braku). 

Spełnienie nie powoduje wzrostu satysfakcji 
klienta, natomiast niespełnienie powoduje 
wzrost jego niezadowolenia. 
Np. łagodne i mi

ę

kkie l

ą

dowanie samolotu nie 

powoduje wzrostu satysfakcji lec

ą

cych nim 

pasa

Ŝ

erów (najcz

ęś

ciej nie odnotowuj

ą

oni 

nawet tego faktu), natomiast twarde i niepewne 
l

ą

dowanie jest odnotowywane natychmiast i 

powoduje niezadowolenie pasa

Ŝ

erów.

3. Wymagania „nadspodziewane”.

Jest to bardzo charakterystyczna grupa 
wymaga

ń

wobec procesu usługowego, których 

niespełnienie nie powoduje niezadowolenia 
klienta, natomiast spełnienie ma du

Ŝ

y wpływ na 

wzrost jego satysfakcji. 
Np: 

Ŝ

aden pasa

Ŝ

er klasy ekonomicznej lec

ą

cy 

na trasie Gda

ń

sk - Warszawa nie oczekuje 

pocz

ę

stunku w postaci kawioru i szampana. W 

zwi

ą

zku z tym niepodanie takiego pocz

ę

stunku 

nie wpłynie na obni

Ŝ

enie stopnia satysfakcji 

klienta. Natomiast podanie go spowodowa

ć

mo

Ŝ

e znaczny wzrost odczuwanej satysfakcji. 

Sposoby analizy satysfakcji klienta

Indeks satysfakcji klienta (ang. CSI – Customer Satisfaction Index)

American and Swedish Customer Satisfaction Index (ASCI)

Customer Relationship Management (CRM) monitorowanie poziomu 
sprzeda

Ŝ

y,

badanie pozorowanych zakupów (mystery shopping),

analiza utraty klientów,

analiza skarg i za

Ŝ

ale

ń

,

metoda pomiaru zadowolenia konsumentów -Customer Satisfaction
Research,

metoda Infratest Burke,

metoda SERVQUAL

QFD

……

…..

Funkcje pomiarów satysfakcji klienta

1. Usuni

ę

cie pojedynczych przypadków (funkcja 

naprawcza) – wyszukiwanie i usuwanie 
niezadowolenie klienta poprzez wymian

ę

produktu, napraw

ę

, obni

Ŝ

enie ceny, 

przeprosiny klienta, itp.

2. Wyszukanie potencjału naprawczego (funkcja 

uczenia) – czerpanie nauki z popełnionych 

ę

dów

3. Liczby znamionowe dla zarz

ą

dzania 

personelem (funkcja bod

ź

ców) –

wykorzystanie systemu bod

ź

cowego dla 

pracowników bazuj

ą

cych na satysfakcji klienta

Monitorowanie poziomu 

sprzeda

Ŝ

y

• spadek lub wzrost sprzeda

Ŝ

y danej marki 

produktu nie 

ś

wiadczy bezpo

ś

rednio o poziomie 

zadowolenia konsumentów. 

• Jest to wypadkowa wielu czynników (aktywno

ś

ci 

promocyjnej, ceny, skuteczno

ś

ci dystrybucji, 

zachowania konkurencji). 

• Wysoko

ść

sprzeda

Ŝ

y nie informuje nas o tym, 

czy sprzeda

Ŝ

jest wynikiem zakupów 

realizowanych przez tych samych konsumentów, 
czy te przez innych.

Badanie typu mystery shopping

Znane równie

Ŝ

jako 

ghost shopping – pozorne zakupy

• jest technik

ą

badawcz

ą

słu

Ŝą

c

ą

oszacowaniu i poprawie standardu usług 

ś

wiadczonych klientom.

background image

9

• Badanie Tajny Klient polega na 

zaanga

Ŝ

owaniu specjalnie 

przeszkolonych obserwatorów, którzy, 
wcielaj

ą

c si

ę

w rol

ę

klientów, zbieraj

ą

potrzebne informacje. Ocen

ę

jako

ś

ci usług 

uzyskuje si

ę

poprzez porównanie 

osi

ą

ganego poziomu z zało

Ŝ

onymi celami 

oraz z poziomem konkurentów. 

• Zaleca si

ę

, aby przedsi

ę

biorstwa nie tylko 

wynajmowały osoby odgrywaj

ą

ce 

prawdziwych nabywców, ale tak

Ŝ

e aby od 

czasu do czasu kierownicy opuszczali 
swoje biura i aran

Ŝ

owali prawdziwe 

sytuacje zwi

ą

zane z zakupem. 

Analiza utraty klientów

Słaby punkt firmy - odej

ś

cie wi

ę

kszo

ś

ci klientów. 

Kiedy klient odchodzi powinno zosta

ć

zadane pytanie:

„dlaczego?”. 

Jednak w wi

ę

kszo

ś

ci przypadków firmy nie licz

ą

utraconych klientów 

i traktuj

ą

ich odej

ś

cie jako inspiracje do wzmo

Ŝ

enia wysiłków w 

kierunku pozyskiwania nowych.

Istotnym elementem jest tutaj badanie wska

ź

nika utraty klientów 

(customer defection rate).

Wska

ź

nik utraty klientów = 

(liczba klientów, którzy zrezygnowali z zakupu

oferty firmy) : 

(liczba klientów danej firmy) x 100%

Inne wska

ź

niki

Wska

ź

nik utrzymania klientów = 

(liczba klientów powtarzaj

ą

cych zakupy w danym

okresie) : 

(liczba klientów dokonuj

ą

cych zakupów 

w poprzednim okresie) x 100% 

Wska

ź

nik ten daje odpowied

ź

na pytania o skuteczno

ść

działa

ń

firmy. Ich celem jest doprowadzenie do powtórnych zakupów. 
Informuje, jaka cz

ęść

klientów, która zakupiła produkt/usług

ę

w poprzednim okresie, ponowiła zakup. Przyjmuje on warto

ść

od 0 

do 100 proc. Mo

Ŝ

na obliczy

ć

go równie

Ŝ

w uj

ę

ciu warto

ś

ciowym. 

Wówczas pod uwag

ę

bierze si

ę

nie liczb

ę

klientów, lecz warto

ść

ich 

zakupów. Obliczaj

ą

c wska

ź

nik w uj

ę

ciu warto

ś

ciowym nale

Ŝ

pami

ę

ta

ć

, aby skorygowa

ć

obliczenia o inflacj

ę

- zwłaszcza, gdy 

ponowny zakup dokonywany był po dłu

Ŝ

szym okresie

Wska

ź

nik lojalno

ś

ci klientów = 

(liczba klientów deklaruj

ą

cych ch

ęć

zakupu 

produktu firmy) : 

(liczba badanych klientów) x 100%

Wska

ź

nik informuje o sile przywi

ą

zania 

do marki. 

Analiza skarg i za

Ŝ

ale

ń

• 95% niezadowolonych klientów nie zgłasza skarg, wielu 

po prostu przestaje kupowa

ć

• W

ś

ród tych, którzy zgłaszaj

ą

skargi, 54-70% dokonuje 

ponownego zakupu w tej samej firmie, je

ś

li przyczyna 

ich skargi zostanie wyeliminowana. 

• Klienci składaj

ą

cy skarg

ę

w firmie i spotykaj

ą

cy si

ę

pozytywnym rozwi

ą

zaniem problemu, przekazuj

ą

informacje o takim powa

Ŝ

nym potraktowaniu 

ś

rednio 5 

innym osobom.

• Reklamacje składa 4% niezadowolonych klientów, za

ś

pozostałe 96% nabywców zwierza si

ę

ze swego 

niezadowolenia 9 lub 10 innym osobom. 

10

• Badania dowodz

ą

istnienia zjawiska 

okre

ś

lanego jako recovery paradoxon, według 

którego ogólny poziom zadowolenia osób 
zgłaszaj

ą

cych skargi jest wy

Ŝ

szy ni

Ŝ

u tych 

klientów, którzy nigdy nie wyst

ę

powali z 

Ŝ

adn

ą

reklamacj

ą

• Zarz

ą

dzanie reklamacjami jest skuteczne tylko 

wtedy, gdy otwarte s

ą

wszystkie kanały 

przepływu informacji o niezadowoleniu klienta. 

Critical Incident Technique (CIT),

metoda zdarze

ń

krytycznych

• Psycholog J.C. Flangan

• Zbieranie za pomoc

ą

wywiadów z 

klientami korzystaj

ą

cych z usług firmy 

opisów zdarze

ń

, które szczególnie zapadły 

im w pami

ęć

.

Tak        

Nie 

Nie podobało mi si

ę

to, 

poniewa

Ŝ

….

Pani, która mnie 
obsługiwała…..

• Aby zdarzenie zostało uznane za 

krytyczne musi:
– wyst

ę

powa

ć

interakcja pomi

ę

dzy 

klientem i pracownikiem,
– by

ć

bardzo zadowalaj

ą

ce lub 

niezadowalaj

ą

ce z punktu widzenia 

klienta,
– by

ć

odr

ę

bnym epizodem,

– by

ć

na tyle odr

ę

bnym faktem, aby 

prowadz

ą

cy wywiad mógł je sobie 

wyobrazi

ć

.

Tworzenie kryteriów oceny CIT 

• sortowanie incydentów na grupy i kategorie według 

podobie

ń

stw w nich wyst

ę

puj

ą

cych – dwóch ekspertów 

pracuje niezale

Ŝ

nie, nast

ę

pnie wyniki prac s

ą

porównywane. Za satysfakcjonuj

ą

c

ą

uznaje si

ę

zbie

Ŝ

no

ść

80%, wszelkie rozbie

Ŝ

no

ś

ci likwidowane s

ą

podczas dyskusji;

• powtórna analiza incydentów – dwóch kolejnych 

ekspertów ponownie dokonuje podziału incydentów, 
znaj

ą

c jedynie cz

ęś

ciowe wyniki pracy poprzedników. 

Ponownie d

ąŜ

y si

ę

do uzyskania zgodno

ś

ci 80% 

zarówno pomi

ę

dzy ekspertami na tym etapie, jak i 

pomi

ę

dzy etapami. W przypadku wi

ę

kszych 

niezgodno

ś

ci etap jest powtarzany;

• ostateczna klasyfikacja zdarze

ń

na bazie uprzednio 

dokonanej kategoryzacji

• ekspert dokonuje przydziału opisanych incydentów do 

poszczególnych grup i kategorii.

Customer Satisfaction Research

W klasycznym modelu tej metody wyst

ę

puj

ą

fazy: faza eksploracyjna i faza diagnostyczna.

• Faza eksploracyjna słu

Ŝ

y do ustalenia 

czynników generuj

ą

cych zadowolenie lub 

niezadowolenie klientów z danego produktu. 

• W fazie eksploracyjnej chodzi o identyfikacje 

kryteriów, którymi posługuj

ą

si

ę

klienci podczas 

oceny własnego zadowolenia z produktu. W 
fazie tej przeprowadza si

ę

dwa rodzaje bada

ń

:

• badania jako

ś

ciowe – zogniskowane wywiady grupowe 

lub pogł

ę

bione wywiady indywidualne z celowo 

dobranymi próbami pracowników działu marketingu, 
sprzeda

Ŝ

y, ksi

ę

gowo

ś

ci oraz finalnymi u

Ŝ

ytkownikami 

produktu, tak

Ŝ

e ekspertami; (okre

ś

lenie kryteriów)

• badania semiilosciowe – wywiady ankieterskie

zawieraj

ą

ce wiele pyta

ń

otwartych,

badania s

ą

realizowane na reprezentatywnej lub 

udziałowej próbie konsumentów usługi, nie mniejszej ni

Ŝ

100-150 osób, aby umo

Ŝ

liwi

ć

analizy statystyczne; 

badania (ustalenie warto

ś

ci kryteriów zadowolenia)

background image

11

• W fazie diagnostycznej badania maja na celu 

pomiar zadowolenia z marki na poziomie cech 
produktu istotnych dla nabywcy. Poziom 
zadowolenia z usługi jest konfrontowany z 
poziomem zadowolenia z usług najbardziej 
konkurencyjnych firm. 
Badania w tej fazie przeprowadzane s

ą

na 

reprezentatywnej próbie konsumentów produktu. 
S

ą

to ilo

ś

ciowe badania ankietowe realizowane 

za pomoc

ą

wywiadu ankieterskiego

bezpo

ś

redniego lub telefonicznego czy te

Ŝ

ankiety. 

Metoda Infratest Burke

• Słu

Ŝ

y ona do mierzenia i monitorowania 

zadowolenia klientów z usługi oraz 
zarz

ą

dzania zadowoleniem w celu 

utrzymania klientów lub odebrania 
klientów innym firmom konkurencyjnym.

• Zastosowanie tego narz

ę

dzia pozwala 

wyró

Ŝ

ni

ć

cztery typy cech:

1. cechy uznawane przez klienta za wa

Ŝ

ne i motywuj

ą

ce 

do kupna czy lojalno

ś

ci (motywatory); w te cechy warto 

inwestowa

ć

i rozwija

ć

je,

2. cechy uznawane przez klienta za wa

Ŝ

ne, ale słabo 

motywuj

ą

ce do kupna (cechy higieniczne, niezb

ę

dne, 

ale niewystarczaj

ą

ce, by klient był zadowolony z 

produktu na tyle, by kupi

ć

go ponownie); cechy te 

trzeba utrzyma

ć

na odpowiednim poziomie, pami

ę

taj

ą

jednak, 

Ŝ

e skupienie inwestycji tylko na nich mo

Ŝ

e nie 

zwi

ę

kszy

ć

sprzeda

Ŝ

y, a nawet nie zapobiec spadkowi,

3. cechy uznawane za mało wa

Ŝ

ne oraz niemotywujace

do kupna („oszcz

ę

dzacze”- mo

Ŝ

na w nie nie

inwestowa

ć

),

4. cechy okre

ś

lane przez klienta jako mało lub 

ś

rednio 

wa

Ŝ

ne, ale faktycznie, wbrew deklaracjom, maj

ą

ce silny 

wpływ na zakup produktu („ukryte mo

Ŝ

liwo

ś

ci”); 

inwestowanie w nie mo

Ŝ

e przynie

ść

firmie przewag

ę

nad konkurencja.

Uniwersalny wzorzec jako

ś

ci usług

• pozwala szczegółowo scharakteryzowa

ć

aspekty jako

ś

ci ró

Ŝ

nego rodzaju usług

• Najwa

Ŝ

niejszym czynnikiem 

wyró

Ŝ

niaj

ą

cym t

ę

metod

ę

spo

ś

ród innych 

jest uzupełnienie tradycyjnego badania 
jako

ś

ci poprzez ocen

ę

konsumenck

ą

ocen

ą

dokonywan

ą

z punktu widzenia 

ś

wiadcz

ą

cego usług

ę

.

• UWJUB – wzorzec jako

ś

ci usług z punktu 

widzenia klienta (B –biorcausługi), gdzie 
zamieszczone zostały kryteria jako

ś

ci 

zauwa

Ŝ

alne przez korzystaj

ą

cego z usługi 

i przez niego oceniane

• UWJUD – wzorzec jako

ś

ci usługi z punktu 

widzenia 

ś

wiadcz

ą

cego usług

ę

(D –

dawca usługi) stanowi

ą

cy zestaw 

kryteriów odtwarzaj

ą

cych wymagania 

jako

ś

ciowe b

ę

d

ą

ce podstaw

ą

realizowanej 

usługi i oceniane przez specjalistów

Ocena jako

ś

ci za pomoc

ą

uniwersalnego wzorca jako

ś

ci usług 

przebiega w nast

ę

puj

ą

cych etapach:

1) szczegółowy opis i charakterystyka badanej usługi;
2) sporz

ą

dzenie formularza do wpisywania danych;

3) wybór skali ocen – zaleca si

ę

stosowanie skali 1–10;

4) po wpisaniu wszystkich ocen:
– obliczenie sumy ocen kryteriów szczegółowych o nr 1–13 (dla UWJUB) i 1–15 (dla 

UWJUD),

– obliczenie warto

ś

ci 

ś

redniej oceny szczegółowej,

– obliczenie relacji przyznanych ocen z wzoru:

R = (C1/C2) · 100%,

gdzie:
C1 – ocena ogólna,
C2 – ocena szczegółowa;

5) dokonanie analizy zgodno

ś

ci ocen usługi według wzoru:

U = D/B · 100%

gdzie:
D – ocena szczegółowa usługi dokonana przez dostawc

ę

,

B – ocena szczegółowa tej samej usługi dokonana przez u

Ŝ

ytkownika.

– U > 1 niezadowolenie klienta,
– U < 1niezadowolenia dostawcy, oznacza nietrafn

ą

ocen

ę

własnych działa

ń

.

12

Wycinek badania usługi PKP

• Ocena dokonana przez pasa

Ŝ

erów 

podró

Ŝ

uj

ą

cych poci

ą

giem IC Kaszub 

relacji Gdynia - Warszawa

98

Suma

7

U

Zachowanie estetyki

13

92,82%

Relacja ocen

7,54

Ocena 

ś

rednia

9

U

Zachowanie czysto

ś

ci

12

7

U

Rzetelno

ść

wykonania

11

9

U

Fachowo

ść

realizacji

10

Przekazywanie informacji 
pasa

Ŝ

erom

7

U

Instrukcja

9

3

T

Cena usługi

8

7

U

Komfort klienta

7

9

T

Czas realizacji usługi

6

5

T

Terminowo

ść

5

7

T

Dyspozycyjno

ść

4

7

U

Przestrzeganie higieny

3

7

T

Staranno

ść

wykonania

2

7

U

Zachowanie uprzejmo

ś

ci

1

7

T

Ocena klienta

0

Uwagi 

Ocena 

Metoda oceny

Nazwa kryterium

Nr kryterium

Prawie idealna zgodno

ść

oceny ogólnej ze szczegółow

ą

Ocen

ę

usługodawcy – monopolisty - pomini

ę

to

SERVQUAL

to metoda badania jako

ś

ci usług 

zbudowana zgodnie z wytycznymi TQM. 
Polega na pomiarze jako

ś

ci poprzez 

porównanie oczekiwa

ń

klienta przed 

otrzymaniem usługi E (expectations) i 
percepcj

ą

usługi P (perceptions).

Oczekiwana usługa

Otrzymana usługa

Dostawa usługi

Specyfikacja usługi

Percepcja oczekiwa

ń

klientów przez menad

Ŝ

erów

Komunikacja zewn

ę

trzna z 

klientami

Luka 1

Luka 3

Luka 2

Luka 4

Luka 5

Autorzy metody zdefiniowali pi

ęć

luk dotycz

ą

cych jako

ś

ci 

usług, które powoduj

ą

niezadowolenie klienta i skutkuj

ą

nisk

ą

ocen

ą

jako

ś

ci:

– luka 1 – ró

Ŝ

nica pomi

ę

dzy oczekiwaniami klienta a 

postrzeganiem tych wymaga

ń

przez kierownictwo firmy,

– luka 2 – ró

Ŝ

nica pomi

ę

dzy postrzeganiem oczekiwa

ń

klienta przez kierownictwo firmy a specyfikacj

ą

usług,

– luka 3 – ró

Ŝ

nica pomi

ę

dzy specyfikacj

ą

jako

ś

ci usługi a 

jako

ś

ci

ą ś

wiadczenia usługi,

– luka 4 – ró

Ŝ

nica mi

ę

dzy jako

ś

ci

ą ś

wiadczenia usługi a 

informacjami, które klient ma na temat usługi,
– luka 5 – ró

Ŝ

nica pomi

ę

dzy poziomem spełnienia 

oczekiwa

ń

, a postrzeganiem usługi przez klienta.

Warto

ść ś

rednia

Warto

ść ś

rednia

Luka 1

Luka 1

Luka 2

Luka 2

Luka 3

Luka 3

Luka 4

Luka 4

1,12

1,00

1,68

0,76

1,11

Wielko

ść

luk

Ź

ródło: Sikora T. (red) Koncepcje zarz

ą

dzania jako

ś

ci

ą

, Wyd. Akademii Krakowskiej, Kraków 2008, s. 327

background image

13

5 – ta luka

• materialna obudowa usługi (tangibles),

• niezawodno

ść

(reliability),

• odpowiedzialno

ść

dostawców usług 

(responsivness),

• pewno

ść

usługi (assurance),

• przyst

ę

pno

ść

usługi (empathy).

Indeks Satysfakcji Klienta

• Metoda ta pozwala na analiz

ę

poziomu zadowolenia Klienta 

pod wzgl

ę

dem ka

Ŝ

dej cechy istotnej z punktu widzenia 

satysfakcji Klienta jak i ca

ł

o

ś

ci produktu/us

ł

ugi. Jest te

Ŝ

doskona

ł

ym narz

ę

dziem do podejmowania decyzji zwi

ą

zanych 

ze strategi

ą

marketingow

ą

firmy. Pozwala analizowa

ć

zmiany 

preferencji i ocenia

ć

poziom satysfakcji z produktów 

konkurencji.

• Badanie CSI daje odpowied

ź

na pytania:

– jakie s

ą

oczekiwania Klienta co do produktu/usługi?

– które z tych oczekiwa

ń

maj

ą

najwi

ę

ksz

ą

warto

ść

dla Klienta?

– w jakim stopniu nasz produkt spełnia te oczekiwania?
– w jakim stopniu konkurencja spełnia te oczekiwania?
– w które elementy nale

Ŝ

y inwestowa

ć

i rozwija

ć

, a które s

ą

przeinwestowane?

Procedura badania CSI

1. Nale

Ŝ

y okre

ś

li

ć

klientów firmy

Firma

U

Ŝ

ytkownik 

ko

ń

cowy

usługa

Zadowolenie klienta

Firma

U

Ŝ

ytkownik 

ko

ń

cowy

usługa

Zadowolenie klienta 

poziom 2

Po

ś

rednik 

Zadowolenie klienta 

poziom 1

warunki

2. Segmentacja klientów

3. Okre

ś

lenie cech usługi (współpraca z klientem) 

(8-10 cech, nie wi

ę

cej ni

Ŝ

30)

4. Opracowanie kwestionariusza CSI

Ocena cechy

Waga cechy

Cechy usługi

Suma wag = 100

Ocena cech 

1 – najni

Ŝ

sza ocena

5 – najwy

Ŝ

sza ocena

Wska

ź

nik 

lojalno

ś

ci

Koszt 

poprawy

Ocena cechy

Waga cechy

Cechy usługi

14

5. Przeprowadzenie badania

6. Obliczanie warto

ś

ci wska

ź

nika CSI

Gdzie:

CSI – wska

ź

nik zadowolenia klientów

i – numer kolejnego badania

N – liczba cech uwzgl

ę

dniona w badaniu

w

i

– współczynnik znaczenia (waga) i-tej cechy

c

i  

- ocena zadowolenia klienta z i-tej cechy

i

N

i

i

c

w

CSI

×

=

=

1

Gdzie:

CSI

max

– maksymalny, mo

Ŝ

liwy do uzyskania 

wska

ź

nik CSI

c

imax

- maksymalna mo

Ŝ

liwa ocena i-tej cechy

w

i

– współczynnik znaczenia (waga) i-tej cechy 

i – numer kolejnego badania 

N – liczba cech uwzgl

ę

dniona w badaniu

max

1

max

i

N

i

i

c

w

CSI

×

=

=

Gdzie: 

CSI

%

- warto

ść

wska

ź

nika wyra

Ŝ

onego w %

CSI

max

– maksymalny, mo

Ŝ

liwy do uzyskania 

wska

ź

nik CSI

%

100

max

%

×

=

CSI

CSI

CSI

Kryteria wska

ź

nika wyra

Ŝ

onego w %

Bardzo dobrze – klient 
zadowolony w wysokim stopniu

90% - 100%

Dobrze – wyst

ę

puj

ą

nieliczne 

problemy z zadowoleniem klienta

75% - 90%

Ś

rednio – wyst

ę

puj

ą

pewne 

problemy w zakresie zadowolenia 
klienta

60% - 75%

Ź

le – klient niezadowolony

40% - 60%

Bardzo 

ź

le – klient skrajnie 

niezadowolony

0% - 40%

Ocena 

Przedział warto

ś

ci CSI

%

(x

- x

in

>

7. Budowanie mapy jako

ś

ci

Aspekty mało wa

Ŝ

ne i 

wysoko oceniane 
(mo

Ŝ

liwo

ść

przeniesienia 

ś

rodków na inne 

dziedziny)

Aspekty bardzo wa

Ŝ

ne i 

wysoko oceniane

Utrzyma

ć

!

Aspekty mało wa

Ŝ

ne i 

nisko oceniane (poprawi

ć

w ostatniej kolejno

ś

ci)

Aspekty bardzo wa

Ŝ

ne i 

nisko oceniane (poprawi

ć

pierwszej kolejno

ś

ci)

Linia optymalizacji

Niskie                Znaczenie cechy (wa

Ŝ

no

ść

)               Wysokie

N

is

k

ie

  

  

  

  

  

Z

a

d

o

w

o

le

n

ie

  

  

  

  

W

y

s

o

k

ie

(s

a

ty

s

fa

k

c

ja

)

8. Budowanie mapy jako

ś

ci w odniesieniu 

do subiektywnych kosztów poprawy

5 – bardzo drogi koszt poprawy cechy

4 - drogi koszt poprawy cechy

3 - umiarkowany koszt poprawy cechy

2 - niski koszt poprawy cechy

1- mo

Ŝ

na poprawi

ć

cech

ę

bez ponoszenia 

kosztów

background image

15

Niskie                Znaczenie cechy (wa

Ŝ

no

ść

)/              Wysokie

subiektywny koszt poprawy

N

is

k

ie

  

  

  

  

  

Z

a

d

o

w

o

le

n

ie

  

  

  

  

W

y

s

o

k

ie

(s

a

ty

s

fa

k

c

ja

)

Niska                               Lojalno

ść

Wysoka

N

is

k

ie

  

  

  

  

  

Z

a

d

o

w

o

le

n

ie

  

  

  

  

W

y

s

o

k

ie

(s

a

ty

s

fa

k

c

ja

)

8. Analiza lojalno

ś

ci klienta

POWSZECHNY MODEL OCENY

CAF - Common Assessment Framework

DLA JEDNOSTEK ADMINISTRACJI 

PUBLICZNEJ

Doskonalenie organizacji

poprzez proces samooceny

• Model CAF - jako narz

ę

dzie 

wspomagaj

ą

ce organizacje sektora 

publicznego krajów europejskich w 
wykorzystywaniu technik zarz

ą

dzania 

jako

ś

ci

ą

w celu poprawy wyników 

działalno

ś

ci. 

Cele CAF

Odniesienie si

ę

do specyficznych cech organizacji 

sektora publicznego.

Słu

Ŝ

enie jako narz

ę

dzie dla kadry kierowniczej 

zainteresowanej popraw

ą

wyników swoich organizacji,

Działanie jako „pomost” pomi

ę

dzy ró

Ŝ

nymi modelami 

wykorzystywanymi w zarz

ą

dzaniu jako

ś

ci

ą

.

Ułatwienie benchmarkingu pomi

ę

dzy organizacjami 

sektora publicznego.

Zastosowanie

Wszystkie cz

ęś

ci sektora publicznego

Organizacje publiczne na szczeblu centralnym/ federalnym, 
regionalnym i lokalnym

Jako element systematycznego programu reformatorskiego lub jako 
podstawa do skoncentrowania wysiłków na rzecz poprawy w 
organizacjach słu

Ŝ

by publicznej

W niektórych przypadkach – szczególnie w du

Ŝ

ych organizacjach, 

samoocena mo

Ŝ

e tak

Ŝ

e by

ć

stosowana w cz

ęś

ciach organizacji –

np. w wybranym wydziale czy departamencie.

16

Budowa modelu CAF

• 9 kryteriów zgodnie z Modelem EFQM 

• 5 obszarów potencjału i  4 obszary  dla 

wyników

• skala ocena w skali:

- od 0 do 5/wersja 2002
- od 0 do100/wersja 2006

• Wykorzystanie modelu CAF pozwala 

organizacji na uzyskanie silnej podstawy 
dla rozpocz

ę

cia procesu stałego 

doskonalenia.

Ocena dla potencjału

(kryteria 1-5)

Podej

ś

cie zostało zaplanowane, wdro

Ŝ

one i jest poddawane 

przegl

ą

dom przy wykorzystaniu danych benchmarkingowych, 

jest odpowiednio zmieniane i w pełni zintegrowane w 
organizacji

5

Podej

ś

cie zostało zaplanowane, jest wdro

Ŝ

one i poddawane 

przegl

ą

dowi przy wykorzystaniu danych benchmarkingowych

oraz  jest odpowiednio rozwijane (A – act: działaj)

4

Podej

ś

cie zostało zaplanowane, wdro

Ŝ

one i jest 

poddawane przegl

ą

dom (C – check: sprawd

ź

)

3

Podej

ś

cie zostało zaplanowane i wdro

Ŝ

one (D – do: wykonaj)

2

Planowane jest odpowiednie podej

ś

cie (P – plan: 

zaplanuj)

1

Brak dowodów lub tylko fragmentaryczne dowody istnienia 
podej

ś

cia

0

Ocena dla Wyników 

(kryteria 6-9)

Osi

ą

gni

ę

to doskonałe rezultaty, które wypadaj

ą

pozytywnie w 

odniesieniu do własnych celów, oraz w odniesieniu do wyników 
osi

ą

ganych przez inne organizacje

5

Osi

ą

gni

ę

to doskonałe rezultaty, które wypadaj

ą

pozytywnie w 

odniesieniu do własnych celów

4

Wyniki wykazuj

ą

znaczn

ą

popraw

ę

3

Wyniki wykazuj

ą

pewn

ą

popraw

ę

2

Kluczowe wyniki s

ą

mierzone i maj

ą

trend pogarszaj

ą

cy 

si

ę

lub stabilny

1

Nie zmierzono 

Ŝ

adnych wyników

0

Zawarto

ść

kwestionariusza 

CAF

• Wprowadzenie

• Dziewi

ęć

kryteriów (od 1 do 9)

– definicja

– podstawowe przesłanki

– podkryteria (np.. 1.1, 1.2 .....)

– przykłady spełnienia wymaga

ń

dla poszczególnych 

podkryteriów

1. Przywództwo 

W jaki sposób liderzy i kierownicy tworz

ą

i umo

Ŝ

liwiaj

ą

realizacj

ę

misji i wizji organizacji sektora publicznego, 

rozwijaj

ą

warto

ś

ci niezb

ę

dne dla długookresowego  

sukcesu organizacji i wdra

Ŝ

aj

ą

je poprzez odpowiednie 

działania i zachowania oraz s

ą

osobi

ś

cie

zaanga

Ŝ

owani w zapewnienie, 

Ŝ

e system

zarz

ą

dzania organizacj

ą

został stworzony

i wdro

Ŝ

ony.  

background image

17

1.1

Wytyczanie kierunków działania organizacji:   

tworzenie i komunikowanie  wizji, misji i warto

ś

ci 

1.2

Rozwijanie i wdra

Ŝ

anie systemu zarz

ą

dzania 

organizacj

ą

1.3

Motywowanie i wspieranie ludzi w organizacji oraz 

inspirowanie przez dawanie własnego przykładu

1.4

Zarz

ą

dzanie relacjami z politykami i innymi 

zainteresowanymi stronami

1. Przywództwo 

1.1. Wytyczanie kierunków działania 

organizacji: tworzenie i komunikowanie wizji, 

misji i warto

ś

ci

Ocena: 
Nale

Ŝ

y rozwa

Ŝ

y

ć

dowody na to co liderzy organizacji robi

ą

, aby zapewni

ć

:

a)

Opracowanie i sformułowanie  wizji (gdzie chcemy i

ść

)  i misji (jakie s

ą

nasze cele) 

organizacji

b)

Wypracowanie podstawowych warto

ś

ci i zasad post

ę

powania, przeło

Ŝ

enie wizji i 

misji na cele i działania strategiczne (

ś

redniookresowe) i operacyjne (konkretne i 

krótkookresowe)

c)

ą

czanie bezpo

ś

rednio zainteresowanych stron (zespołów kierowniczych, 

pracowników, klientów/obywateli, wybieralnych przedstawicieli i dostawców) w 
proces ustalania misji, wizji, warto

ś

ci, celów strategicznych i operacyjnych

d)

Korygowanie wizji, misji i warto

ś

ci w zale

Ŝ

no

ś

ci od zmian w otoczeniu 

zewn

ę

trznym

e)

Komunikowanie wizji, misji, warto

ś

ci, celów strategicznych i operacyjnych 

wszystkim pracownikom w organizacji i innym zainteresowanym stronom

Punktacja (skala 0–5)

1.2. Rozwijanie i wdra

Ŝ

anie systemu 

zarz

ą

dzania organizacj

ą

a)

Rozwój struktur organizacyjnych i procesów zgodnych z zadaniami 
organizacji oraz potrzebami i oczekiwaniami zainteresowanych 
stronZdefiniowanie odpowiednich poziomów zarz

ą

dzania, funkcji, 

zakresów odpowiedzialno

ś

ci i uprawnie

ń

b)

Opracowanie i uzgodnienie mierzalnych celów i wyników dla wszystkich 
poziomów organizacji

c)

Kształtowanie przewidzianych do osi

ą

gni

ę

cia wyników i rezultatów w 

sposób równowa

Ŝą

cych potrzeby i oczekiwania ró

Ŝ

nych 

zainteresowanych stron

d)

Opracowanie systemu informacji zarz

ą

dczej – w tym auditów 

wewn

ę

trznych i kontroli

e)

Opracowanie odpowiednich zasad prowadzenia projektów i pracy 
zespołowej

f)

Długookresowe wykorzystanie systemów TQM takich jak EFQM czy CAF

g)

Rozwój systemu ustalania celów operacyjnych lub mierzenia wyników w 
organizacji (np. Zrównowa

Ŝ

ona Karta Wyników, ISO 9001:2000)

Punktacja (skala 0–5)

1.3. Motywowanie i wspieranie ludzi w 

organizacji oraz stanowienie dla nich wzoru 

post

ę

powania

a)

Przywództwo poprzez dawanie osobistego przykładu

b)

Demonstrowanie osobistej gotowo

ś

ci do zmiany przez akceptowanie 

konstruktywnych opinii zwrotnych i propozycji co do poprawy osobistego stylu 
przywództwa

c)

Działanie w zgodno

ś

ci z wyznaczonymi celami i warto

ś

ciami

d)

Informowanie pracowników o istotnych sprawach

e)

Wspieranie pracowników w realizacji ich planów i celów – spójnych z celami całej 
organizacji

f)

Stymulowanie i zach

ę

canie do przekazywania uprawnie

ń

g)

Zach

ę

canie pracowników do składania propozycji innowacji i usprawnie

ń

i bycia 

pro-aktywnym w codziennej pracy

h)

Zach

ę

canie do okazywania wzajemnego zaufania i szacunku

i)

Zapewnienie rozwoju kultury stymulowania, identyfikowania, planowania i 
wdra

Ŝ

ania innowacji

j)

Stymulowanie i finansowanie działa

ń

w zakresie uczenia si

ę

i doskonalenia

k)

Przekazywanie opinii zwrotnych i dyskutowanie wyników z pracownikami

l)

Uznawanie i wynagradzanie wysiłków indywidualnych i zespołowych

m)

Wła

ś

ciwe odnoszenie si

ę

do indywidualnych potrzeb i sytuacji pracowników

Punktacja (skala 0–5)

1.4. Zarz

ą

dzanie relacjami z politykami i innymi 

zainteresowanymi stronami

a)

Utrzymywanie pro-aktywnych i regularnych relacji z odpowiednimi 
władzami politycznymi o charakterze wykonawczym i legislacyjnym

b)

Rozwój zwi

ą

zków partnerskich i sieci współpracy z wa

Ŝ

nymi 

zainteresowanymi stronami (obywatele, organizacje pozarz

ą

dowe, grupy 

interesów, biznes, inne władze publiczne, itd.)

c)

ą

czanie politycznych i innych zainteresowanych stron w ustalanie 

celów w zakresie wyników i rezultatów i rozwój systemu zarz

ą

dzania 

organizacj

ą

d)

D

ąŜ

enie do zwi

ę

kszenia 

ś

wiadomo

ś

ci społecznej, reputacji i uznania dla 

organizacji (np. budowanie wizerunku)

e)

Opracowanie koncepcji marketingu (dotycz

ą

cej oferowanych produktów i 

usług)  oraz jej wewn

ę

trzne i zewn

ę

trzne rozpowszechnienie

f)

Udział w pracach odpowiednich organizacji zawodowych, organizacji 
przedstawicielskich oraz grup interesów

Punktacja (skala 0–5)

Punktacja dla kryterium 

(

ś

rednia arytmetyczna z podkryteriów)

Max : 20 punktów / 4

18

2. Strategia i planowanie

W jaki sposób organizacja wdra

Ŝ

a swoj

ą

misj

ę

i wizj

ę

poprzez jasno sformułowan

ą

strategi

ę

ukierunkowan

ą

na wszystkich zainteresowanych funkcjonowaniem 

organizacji i wspart

ą

odpowiednimi politykami,

planami, zało

Ŝ

eniami, celami i procesami.

2. Strategia i planowanie 

2.1

. Zbieranie informacji na temat obecnych i przyszłych 

potrzeb wszystkich zainteresowanych stron 

2.2.

Tworzenie, poddawanie przegl

ą

dom i aktualizacji 

strategii i planowania

2.3.

Wdra

Ŝ

anie strategii i planowania w całej organizacji 

3. Zarz

ą

dzanie zasobami ludzkimi

W jaki sposób organizacja zarz

ą

dza personelem, rozwija 

wiedz

ę

i wyzwala pełny potencjał swoich pracowników na 

poziomie indywidualnym, zespołowym i całej organizacji. 

W jaki sposób organizacja planuje działania dla wsparcia 

swojej polityki i strategii oraz efektywnej pracy swoich 

pracowników.

3. Zarz

ą

dzanie zasobami 

ludzkimi 

3.1.

Planowanie, zarz

ą

dzanie i doskonalenie zasobów 

ludzkich dostosowane do  strategii i planowania 

3.2.

Identyfikacja, rozwijanie i wykorzystywanie 

kompetencji pracowników dla dostosowania celów 
indywidualnych, grupowych i organizacyjnych

3.3.

Uzyskiwanie zaanga

Ŝ

owania pracowników  przez 

rozwój dialogu i powierzanie im odpowiednich 
kompetencji

4. Partnerstwo i zasoby

W jaki sposób organizacja planuje i zarz

ą

dza 

swoimi relacjami z zewn

ę

trznymi partnerami oraz 

wewn

ę

trznymi zasobami w celu realizacji polityki i 

strategii oraz zapewnienia efektywno

ś

ci procesów.

4.1.

Rozwijanie i wdra

Ŝ

anie relacji z kluczowymi 

partnerami zewn

ę

trznymi 

4.2.

Rozwijanie i wdra

Ŝ

anie relacji partnerskich z 

klientami / obywatelami

4.3.

Zarz

ą

dzanie wiedz

ą

4.4.

Zarz

ą

dzanie finansami

4.5.

Zarz

ą

dzanie technologi

ą

4.6.

Zarz

ą

dzanie budynkami i zasobami

4. Partnerstwo i zasoby

background image

19

W jaki sposób organizacja okre

ś

la swoje procesy, jak nimi 

steruje i je doskonali, tak aby wspierały polityk

ę

i strategi

ę

organizacji i przyczyniały si

ę

do pełnego zaspokojenia 

potrzeb i generowania wzrastaj

ą

cej warto

ś

ci 

dla klientów i innych zainteresowanych 

funkcjonowaniem organizacji

5. Zarz

ą

dzanie procesami i 

zmian

ą

5. Zarz

ą

dzanie procesami i 

zmian

ą

5.1

Identyfikacja, projektowanie, zarz

ą

dzanie i 

doskonalenie procesów

5.2

Rozwój i zapewnienie usług i produktów przez 

ą

czenie klientów / obywateli

5.3

Planowanie i zarz

ą

dzanie modernizacjami i zmian

ą

6. Wyniki w relacjach z 

klientami/obywatelami

6.1

Rezultaty pomiaru zadowolenia klienta / obywatela

6.2

Wska

ź

niki pomiarów dotycz

ą

cych klienta / obywatela

To, co organizacja osi

ą

ga w zakresie satysfakcji swoich 

klientów wewn

ę

trznych i zewn

ę

trznych.

7. Wyniki w relacjach z 

pracownikami

7.1

Wyniki w zakresie pomiarów zadowolenia 

pracowników i motywacji

7.2

Wska

ź

niki wyników w zakresie

pracowników

To, co organizacja osi

ą

ga w relacjach z własnymi 

pracownikami dla osi

ą

gni

ę

cia ich zadowolenia.

8. Wyniki w zakresie 

społecze

ń

stwa

To, co organizacja osi

ą

ga w zakresie zaspokajania potrzeb i 

oczekiwa

ń

społeczno

ś

ci lokalnej, krajowej i mi

ę

dzynarodowej (tam 

gdzie ma to zastosowanie). Dotyczy to postrzegania w zakresie 

podej

ś

cia organizacji do problemów jako

ś

ci 

Ŝ

ycia, ochrony 

ś

rodowiska i zachowania zasobów naturalnych oraz własnych 

wewn

ę

trznych mierników efektywno

ś

ci organizacji. Kryterium to 

dotyczy tak

Ŝ

e relacji z władzami

nadrz

ę

dnymi organizacjami, które

reguluj

ą

i wpływaj

ą

na sposób 

prowadzenia działalno

ś

ci 

przez organizacj

ę

.

8.1.

Wyniki w zakresie wpływu społecznego

8.2.

Wyniki w zakresie zasobów naturalnych

8. Wyniki w zakresie 

społecze

ń

stwa

20

9. Kluczowe wyniki działalno

ś

ci

9.1

Osi

ą

ganie celów

9.2

Wyniki finansowe

To, co organizacja osi

ą

ga w stosunku do swojego 

mandatu, zaplanowanych wyników i w relacji do 

zaspokajania potrzeb i oczekiwa

ń

ka

Ŝ

dej strony, która 

ma udział finansowy lub inny udział w organizacji.

Ocena dla potencjału

(kryteria 1-5)

Podej

ś

cie zostało zaplanowane, wdro

Ŝ

one i jest poddawane 

przegl

ą

dom przy wykorzystaniu danych benchmarkingowych, 

jest odpowiednio zmieniane i w pełni zintegrowane w 
organizacji

5

Podej

ś

cie zostało zaplanowane, jest wdro

Ŝ

one i poddawane 

przegl

ą

dowi przy wykorzystaniu danych benchmarkingowych

oraz  jest odpowiednio rozwijane (A – act: działaj)

4

Podej

ś

cie zostało zaplanowane, wdro

Ŝ

one i jest 

poddawane przegl

ą

dom (C – check: sprawd

ź

)

3

Podej

ś

cie zostało zaplanowane i wdro

Ŝ

one (D – do: wykonaj)

2

Planowane jest odpowiednie podej

ś

cie (P – plan: 

zaplanuj)

1

Brak dowodów lub tylko fragmentaryczne dowody istnienia 
podej

ś

cia

0

Ocena dla Wyników 

(kryteria 6-9)

Osi

ą

gni

ę

to doskonałe rezultaty, które wypadaj

ą

pozytywnie w 

odniesieniu do własnych celów, oraz w odniesieniu do wyników 
osi

ą

ganych przez inne organizacje

5

Osi

ą

gni

ę

to doskonałe rezultaty, które wypadaj

ą

pozytywnie w 

odniesieniu do własnych celów

4

Wyniki wykazuj

ą

znaczn

ą

popraw

ę

3

Wyniki wykazuj

ą

pewn

ą

popraw

ę

2

Kluczowe wyniki s

ą

mierzone i maj

ą

trend pogarszaj

ą

cy 

si

ę

lub stabilny

1

Nie zmierzono 

Ŝ

adnych wyników

0

Suma punktów

9. Kluczowe wyniki dzia

ł

alno

ś

ci

8. Wyniki w relacjach ze spo

ł

ecze

ń

stwem

7. Wyniki w relacjach z pracownikami

6. Wyniki w relacjach z klientami / obywatelami

5. Procesy i zarz

ą

dzanie zmian

ą

4. Partnerstwo i zasoby

3. Zarz

ą

dzanie zasobami ludzkimi

2. Strategia i planowanie 

1. Przywództwo

Punkty

Kryterium

Przykładowe wyniki samooceny 

Radar

3,00

2,00

2,00

2,00

4,00

1,00

1,00

1,00

3,50

0,00

1,00

2,00

3,00

4,00

5,00

I. Przywództwo

II. Polityka i Strategia

III. Zarz

ą

dzanie zasobami

ludzkimi

IV. Partnerstwo i Zasoby

V. Zarz

ą

dzanie procesami i

zmian

ą

VI. Relacja z Klientami /

Obywatelami

VII. Pracownicy

VIII. Wpływ na

społecze

ń

stwo

IX. Kluczowe wyniki

działalno

ś

ci

Przykładowe mocne strony

• Została  opracowana  i  wdro

Ŝ

ona  polityka  jako

ś

ci 

zawieraj

ą

ca mierzalne cele do osi

ą

gni

ę

cia

• Nowy regulamin organizacyjny został opracowany przy 

udziale pracowników.

• Wydano zarz

ą

dzenie dotycz

ą

ce pomocy dla 

pracowników ucz

ą

cych si

ę

i dokształcaj

ą

cych.

• Urz

ą

d bierze aktywny udział w pracach organizacji i 

stowarzysze

ń

pozarz

ą

dowych.

background image

21

Przykładowe obszary do 

poprawy

• Nie przeło

Ŝ

ono polityki na konkretne cele dla komórek 

organizacyjnych.

• Nie istnieje system zach

ę

t dla osób proponuj

ą

cych 

nowe rozwi

ą

zania w organizacji.

• System nagród za wysiłki indywidualne i zespołowe 

jest uznaniowy.

• Nie we wszystkich przypadkach wielko

ść

pomocy dla 

organizacji partnerskich jest uzale

Ŝ

niona od efektów, 

jakie ich działania przynosz

ą

dla gminy

Zarz

ą

dza

ć

zgodnie

z Modelem CAF oznacza ...

• ... wdra

Ŝ

a

ć

w praktyce podstawowe zasady modelu

• ... systematycznie ocenia

ć

działania i wyniki organizacji,

• ... planowa

ć

i wdra

Ŝ

a

ć

działania doskonal

ą

ce

• ... konsekwentnie realizowa

ć

polityk

ę

i strategi

ę

• ... porównywa

ć

si

ę

do innych organizacji (benchmarking)

• ... bada

ć

satysfakcj

ę

klientów

• ... bada

ć

satysfakcj

ę

pracowników

• ... wyznacza

ć

mierniki i cele

• ... wła

ś

ciwe rozumie

ć

rol

ę

przywództwa