56
RTYKUŁ KONGRESOWY
A
WETERYNARIA
W PRAK TY CE
WRZESIEŃ-PAŹDZIERNIK • 5/2005
prof. dr hab. Ecgehart Deegen, dr Heidrun Gehlen,
prof. dr hab. Peter Stadler
Elektrokardiografia
koni
Elektrokardiografia odgrywała bar-
dzo ważną rolę w medycynie człowieka
i medycynie weterynaryjnej przed wpro-
wadzeniem echokardiografii. Często
przeceniano wartość zapisu elektrokar-
diograficznego i próbowano znaleźć na
podstawie EKG odpowiedzi na pytania,
których ta metoda nie mogła dać. W tym
celu obliczano późne potencjały, prze-
sunięcia odcinka ST oraz wyliczano
wektory chwilowe siły elektromoto-
rycznej serca. Mimo że przy pomocy
wektokardiografii nadal można uzyskać
cenne informacje dotyczące przerostu
lewej lub prawej komory serca, to obecnie
ocena przerostu mięśnia sercowego do-
konywana jest znacznie dokładniej przy
użyciu echokardiografii.
Wartość elektrokardiografii leży z jed-
nej strony w zobrazowaniu podstawo-
wej krzywej czynności elektrycznej, na
podstawie której można wyznaczyć fazy
i częstość pracy serca; z drugiej zaś jako
klasycznej metody diagnostyki zaburzeń
rytmu pracy serca. Można używać u koni
standardowych odprowadzeń Einthovena
(dwubiegunowych kończynowych), któ-
re łączą: prawą i lewą kończynę przed-
nią, prawą przednią kończynę z lewą
tylną oraz lewą przednią i lewą tylną.
Elektroda bierna znajduje się zwykle na
przedpiersiu.
Elektrokardiografy z akumulatorem są
lepsze od elektrokardiografów zasilanych
z sieci pod tym względem, że nie rejestru-
ją zakłóceń sieciowych o częstotliwości
50 Hz.
W prawidłowym zapisie EKG można
wyróżnić część przedsionkową zapisu
(załamek P i odstęp PQ) oraz część
komorową (zespół QRS, odcinek ST
i fala T). Fala P obrazuje depolaryzację
przedsionków, zespół QRS depolaryzację
komór, a fala T repolaryzację komór. Na-
leży zwrócić uwagę, że w prawidłowym
zapisie EKG koni załamek P może być
dwuszczytowy.
Z
ABURZENIA
RYTMU
SERCA
U
KONI
Klinicznie dzielimy arytmie na przed-
sionkowe, komorowe i zaburzenia prze-
wodnictwa przedsionkowo-komoro-
wego. Ważne jest, że część arytmii jest
spotykana u zupełnie zdrowych koni.
Należy do nich arytmia zatokowa, blok
zatokowo-przedsionkowy i blok przed-
sionkowo-komorowy I i II stopnia. Czę-
ściowy blok zatokowo-przedsionkowy
rozpoznajemy po okresowym braku
załamków P, QRS i T. Arytmia zatoko-
wa natomiast charakteryzuje się różną
długością odstępów PP. Blok przedsion-
kowo-komorowy I i II stopnia zwykle jest
nieszkodliwy, ale zostanie on omówiony
szerzej poniżej.
A
RYTMIE
PATOLOGICZNE
Do gr upy ar ytmii patologicznych
należy w obszarze przedsionków eks-
trasystolia przedsionkowa i migotanie
przedsionków, zaś w obszarze komór
ekstrasystolia komorowa i napadowy
częstoskurcz komorowy. Śmiertelny
przebieg może mieć migotanie komór.
Przyczyną pojedynczych, rzadkich
pobudzeń przedsionkowych i komoro-
wych mogą być z jednej strony uszko-
dzenia mięśnia sercowego, a z drugiej
zaburzenia metaboliczne i oddecho-
we. Do uszkodzeń mięśnia sercowego
prowadzą zapalenie mięśnia sercowe-
go, uszkodzenia w wyniku zatrucia, po-
szerzenie mięśnia (rozstrzeń) i zmiany
w obrębie naczyń wieńcowych. Zabu-
rzenia metaboliczne i oddechowe, które
mogą powodować ekstrasystole, to: nie-
dotlenienie, kwasica, mocznica i wstrząs
hipowolemiczny.
Pojedyncze ekstrasytole można stwier-
dzić podczas osłuchiwania, jako bardzo
głośne uderzenia serca, które pojawiają
się wcześniej i po których następuje
przerwa. Arytmia może być prowokowa-
na przez wysiłek, ale może występować
również w spoczynku. Ogólnie mówiąc,
ekstrasystole komorowe są częściej
związane z wysiłkiem niż ekstrasystole
przedsionkowe. W EKG ekstrasystole
przedsionkowe widoczne są jako przed-
wczesne pobudzenia, zwykle ze zdefor-
mowanym załamkiem P i występującym
