1.
Formy państwa
Organizowanie państwa i całokształt sposobów sprawowania władzy.
Forma rządów
Monarchia – państwo, o którym najwyższa władza należy do jednej osoby sprawują ją
dożywotnio. Monarcha jest prawnie wyniesiony ponad pozostałych członków społeczeństwa..
Przysługują mu jako osobie, a nie organowi państwa, określone przywileje. Jest on najczęściej
prawnie nieodpowiedzialny, chociaż obowiązują go określone normy prawa. Odpowiada zawsze
politycznie i moralnie za swoje czyny.
Zakres władzy panującego:
•
absolutna – monarcha skupia w swoich rękach pełnię władzy (ustawodawczej, wykonawczej,
sądowniczej) od niego zależy jak władzą się podzieli (despotię wschodnie, monarchie:
protofeudalne, wczesnofeudalne, rozdrobienia feudalnego, stanowe i absolutne).
•
konstytucyjna – władza panującego jest ograniczona przez konstytucje, którą on sam nadaję,
monarchia ograniczona – nie funkcjonowały rządy parlamentarne, konstytucję traktowano
jako akt łaski monarchy, który zachował pełnie władzy. Konstytucja ustalała jedynie sposób
jej wykonywania, określała współudział organu przedstawicielskiego w ustawodawstwie,
gwarantowała niektóre prawa obywatelskie.
monarchia parlamentarna – władza monarchy ograniczona jest przez konstytucję, monarcha
sprawuje głównie funkcje reprezentacyjne, parlament zaś wydaje ustawy, określa skład rządu
i ustala zasady jego polityki( uprawnieniami parlamentu, rządu, sądów)
Sposób powoływania władcy:
•
monarchia elekcyjna – w Watykanie
•
monarchia dziedziczna – obowiązuje ustawa, lub prawo zwyczajowe, które regulują prawo
dynastyczne, zasady dziedziczenia tronu gdy ten się zwolni.
Republika – państwo na czele, którego stoi jednoosobowa lub wieloosobowa głowa państwa,
sprawując swój urząd przez kadencje, najczęściej głową państwa jest prezydent. Istotą republiki
jest kadencyjność głowy państwa.
republika arystokratyczna – to taka republika, w której naczelne organy państwa
powoływane są przez wąską grupę ludności, wyróżnioną najczęściej pochodzeniem lub
stanem majątkowym.
republika demokratyczna – najwyższe organy państwa powoływane są przez szerokie
rzesze obywateli
Struktura terytorialno-prawna państwa
•
Państwo unitarne (jednolite) – państwo charakteryzujące się jednolitym systemem organów
państwowych, jedną władzą najwyższą i jednolitym systemem prawnym. Władza suwerena
dotyczy w tym samym zakresie całego państwa. Część terytorium nie stanowią same dla
siebie odrębnych organizmów państwowych. Państwo dzieli się na jednostki terytorialne
mające charakter głównie administracyjny(scentralizowane).
- państwo całkowicie jednolite terytorialnie
- państwo gdzie występują jednostki autonomiczne
