background image

UKŁAD 

KRĄŻENIA 

background image

SERCE 

background image

UKŁAD KRĄŻENIA 

tętniczy 

żylny 

background image

SERCE 

Masa serca               

K-230-280g              

M-280-340g 

Wielkość serca       

(dł.x szer.x gr.)         

12 x 9 x 6 cm 

background image

OSIERDZIE 

osierdzie 

Podwójna błona 
surowicza workowatego 
kształtu
obejmująca w 
postaci dwuściennego 
worka serce. Zewnętrzna 
ściana osierdzia, czyli 
blaszka ścienna 
osierdzia, jest 
wzmocniona od zewnątrz 
warstwą włóknistą. 
Osierdzie składa się z 
dwóch części – osierdzia 
surowiczego i osierdzia 
włóknistego,
 między 
którymi znajduje się 
jama osierdziowa (łac. 
cavum pericardiacum). 

background image

osierdzie 
surowicze 
pokrywające 
osierdzie 
włókniste 

część 
wstępująca 
aorty 

pień 
płucny 

uszko 
prawe 

przedsionek 
prawy 

komora 
prawa 

żyła 
sercowa 
wielka 

komora 
lewa 

background image

OSIERDZIE 

blaszka trzewna 
(nasierdzie) 

blaszka ścienna 

jama osierdzia 

background image

płat górny 
płuca prawego 

języczek płuca 
lewego 

prawa i lewa 
opłucna 
śródpiersiowa  
stykająca się ze 
sobą 

szczelina 
środkowa 

płat środkowy 

szczelina 
skośna 

płat dolny 

przepona 

przejście opłucnej 
śródpiersiowej w 
opłucną żebrową 
po stronie lewej 

przejście opłucnej 
śródpiersiowej w 
opłucną żebrową 
po stronie prawej 

 szczelin 
skośna 

osierdzie 

opłucna 
śródpiersiowa 
pokrywająca 
osierdzie 

płat  dolny 
płuca lewego 

prawy płat 
wątroby 

lewy płat 
wątroby 

więzadło 
sierpowate 
wątroby 

PŁUCA I OSIERDZIE WIDZIANE OD PRZODU- 

usunięto przednią ścianę klatki piersiowej 

background image

SERCE WIDZIANE OD TYŁU 

powierzchnia 
mostkowo-żebrowa 

powierzchnia 
przeponowa 

powierzchnia 
płucna 

podstawa serca 

background image

SERCE WIDZIANE OD PRZODU 

wcięcie  

koniuszek 
serca 

bruzda międzykomorowa  

bruzda 
wieńcowa 

background image

SERCE WIDZIANE OD TYŁU Z WYPEŁNIONYMI KONTRASTEM NACZYNIAMI 

Tętnica płucna lewa 

Żyła płucna lewa górna 

Uszko lewe 

Żyła płucna 
lewa dolna 

Przedsionek lewy 

Tętnica płucna prawa 

Przedsionek prawy 

Żyła główna górna 

Żyła płucna prawa górna 

Żyła główna dolna 

Żyła sercowa wielka 

Gałąź 
międzykomorowa 
przednia  tętnicy  
wieńcowej lewej 
oraz   żyła sercowa 
wielka 

Zatoka wieńcowa w 
bruździe wieńcowej 

Żyła tylna komory 
lewej 

Żyła sercowa średnia 

Żyła płucna lewa dolna 

Komora 
lewa 

Komora 
prawa 

background image

PRZEKRÓJ POPRZECZNY SERCA 

Myocardium- 
mięsień sercowy 
zasadnicza część 
strukturalna serca, 
warstwa 
mięśniowa 
pomiędzy 
wsierdziem a 
nasierdziem. 

wsierdzie 

nasierdzie 

komora lewa 

komora prawa 

background image

                                             MYOCARDIUM 

bruzda 
wieńcowa 

bruzda międzykomorowa 
przednia 

bruzda międzykomorowa 
tylna 

uszko 
lewe 

uszko 
prawe 

background image

MIĘSIEŃ SERCOWY 

wir serca 

mięśniówka przedsionków  

      mięśniówka komór              
 

warstwa skośna                

 

warstwa okrężna               

 

warstwa podłużna  

background image

MIĘSIEŃ 

SERCOWY -

poprzecznie prążkowany serca. 

Na wierzchołku serca zewnętrzne włókna 
skośne zaginają się w głąb, wytwarzając 
wir serca 

(vortex 

cordis

i z powrotem 

pasmami śrubowatymi, skręconymi w 
przeciwnym kierunku niż poprzednio, 
wstępują ku górze w każdej komorze 
oddzielnie
. Włókna te wytwarzają 
wewnętrzną warstwę podłużną. Wir serca 
stanowi najwęższy pierścień włókien, w 
którym zewnętrzne zstępujące pasma 
śrubowato zaginają się i przechodzą w 
wewnętrzne wstępujące pasma śrubowate. 
W przebiegu tym zaznacza się zasadnicza 
budowa mięśnia sercowego komór. 
Zewnętrzna warstwa skośna jest cienka, 
grubość jej wynosi zaledwie parę 
milimetrów. W wirze serca włókna tej 
warstwy wytwarzają również cienką 
ścianę koniuszka. 

 

wir serca 

background image

SZKIELET SERCA 

pierścień 
włóknisty ujścia 
przedsionkowo-
komorowego 
prawego 

pierścień 
włóknisty pnia 
płucnego 

pierścień 
włóknisty ujścia 
przedsionkowo-
komorowego 
lewego 

pierścień 
włóknisty aorty 

trójkąt włóknisty 
lewy 

trójkąt włóknisty 
prawy 

Zastawka dwudzielna - mitralna 

Zastawka trójdzielna- zamknięta  

Zastawka płucna 

Zastawka aortalna 

background image

BUDOWA SERCA – KIERUNEK 

PRZEPŁYWU KRWI 

background image

SCHEMAT SERCA  

przedsionek 
prawy 

przedsionek 
lewy 

ujście 
przedsionkowo-
komorowe 
prawe 

ujście 
przedsionkowo-
komorowe lewe 

komora 
prawa 

komora 
lewa 

ż. główna 
górna 

ż. główna 
dolna 

pień płucny 

aorta 

żyły  płucne 

przegroda 
międzykomorowa 

przegroda 
międzyprzed-
sionkowa 

zastawka 
pnia 
płucnego 

zastawka 
aorty 

background image

OGÓLNA BUDOWA SERCA 

komora 
lewa 

komora prawa 

przedsionek 
lewy 

przedsionek 
prawy 

Żż. płucne 

ż. główna 
dolna 

ż. główna 
górna 

aorta 

tt. płucne 

background image

       PRZEDSIONEK PRAWY 

przedsionek prawy 

ż. główna 
górna 

przedsionek 
lewy 

ż. główna 
dolna 

background image

PRZEDSIONEK PRAWY 

żyła 
główna 
górna 

żyła 
główna 
dolna 

zastawka 
przedsionkowo
-komorowa 
prawa 

ujście zatoki 
wieńcowej 

uszko serca prawe 

dół 
owalny 

przegroda 
międzyprzedsionkowa 

background image

SCHEMAT KRĄŻENIA PŁODOWEGO 

więzadło 
tętnicze 

pień płucny 

aorta 

łożysko 

ż. pępkowa 

tt. pępkowe 

t. biodrowa 
wewnętrzna 

przewód 
żylny 

ż. główna 
dolna 

przewód 
tętniczy 

tt. płucne 

background image

ZASTAWKA PRZEDSIONKOWO-

KOMOROWA PRAWA 

pierścień 
włóknisty 

płatek przedni 

płatek 
przegrodowy 

płatek tylny 

spoidło 
zastawki 

mięsień 
brodawkowaty 

struny ścięgniste łączą płatki 
zastawki trójdzielnej z mięśniami 
brodawkowatymi przednim i 
tylnym 

średnica ujścia: 

40 mm 

background image

ZASTAWKA PRZEDSIONKOWO-KOMOROWA 

PRAWA (zastawka trójdzielna) 

mięsień brodawkowaty przedni jest duży i przytwierdzony do 
przedniego i tylnego płatka  

struny 
ścięgniste 

beleczki 
mięśniowe 

zastawka 
przedsionkowo-
komorowa 
prawa 

mięsień brodawkowaty tylny  jest mały i połączony z 
płatkiem tylnym i przegrodowym 

background image

KOMORA PRAWA 

komora prawa 

przedsionek 
prawy 

uszko 
prawe 

pień płucny 

t. płucna 
lewa 

aorta 

background image

KOMORA PRAWA 

beleczki mięśniowe 

m. brodawkowaty 

struna 
scięgnista 

żyły 
najmniejsze 
serca 

dół 
owalny 

zastawka ujścia 
zatoki wieńcowej 

background image

ZASTAWKA PNIA PŁUCNEGO 

płatek 
półksiężycowaty 

obłączek 
zastawki 

grudka 

średnica ujścia:                

M-23mm, K-21mm 

background image

PRZEDSIONEK LEWY 

przedsionek 
lewy 

żyły płucne 
lewe 

żyły płucne 
prawe 

aorta 

pień płucny 

background image

PRZEDSIONEK LEWY 

żż. płucne 

zastawka 
otworu 
owalnego 

uszko 
lewe 

przegroda 
międzyprzedsionkowa 

background image

ZASTAWKA PRZEDSIONKOWO-KOMOROWA LEWA 

(zastawka mitralna) 

pierścień 
włóknisty 

płatek przedni 

płatek tylny 

średnica ujścia:             

K-29 mm, M-32 mm 

spoidło 
zastawki 

background image

ZASTAWKA PRZEDSIONKOWO-KOMOROWA LEWA 

(zastawka mitralna) 

komora lewa 

mięśnie 
brodawkowate 

struny 
ścięgniste 

przedsionek lewy 

background image

KOMORA LEWA 

komora 
lewa 

komora prawa 

przedsionek 
lewy 

przedsionek 
prawy 

background image

KOMORA LEWA 

komora lewa 

m. brodawkowaty przedni 

struny 
ścięgniste 

zastawka 
przedsionkowo-
komorowa lewa 

przegroda 
międzykomorowa 

ujście 
przedsionkowo-
komorowe lewe 

aorta 

background image

ZASTAWKA UJŚCIA AORTY 

komora lewa 

aorta 

płatek 
półksiężycowaty 

obłączek 
zastawki 

grudka 

background image

RZUT SERCA NA KLATKĘ PIERSIOWĄ 

ujście przedsionkowo-
komorowe lewe 

IVż 

ujście przedsionkowo-
komorowe prawe 

VIż 

ujście aorty 

III mż 

ujście pnia 
płucnego 

IIIż

  

aorta 

żyła główna 
górna 

background image

UNACZYNIENIE SERCA 

opuszka 
aorty 

t. wieńcowa 
prawa 

t. wieńcowa 
lewa 

gałąź międzykomorowa tylna 

gałąź międzykomorowa przednia 

gałąź okalająca 

background image

UNACZYNIENIE SERCA 

płatek 
półksiężycowaty 

t. wieńcowa 
prawa 

zatoka aorty 

opuszka aorty 

background image

KORONAROGRAFIA 

background image

UNACZYNIENIE SERCA 

zatoka 
wieńcowa 

ż.wieńcowa 
lewa 

ż.wieńcowa 
lewa tylna 

ż. międzykomorowa tylna 

ujście zatoki 
wieńcowej 

background image

UNACZYNIENIE SERCA 

background image

UKŁAD PRZEWODZĄCY SERCA 

węzeł 
zatokowo-
przedsionkowy 

węzeł 
przedsionkowo-
komorowy 

pęczek 
przedsionkowo-
komorowy(pień) 

odnoga 
prawa 

żyła główna 
górna 

przedsionek 
prawy 

background image

UKŁAD PRZEWODZĄCY SERCA 

odnoga lewa pęczka 
przedsionkowo-
komorowego 

komora lewa 

background image

UKG 

komora 
prawa 

komora 
lewa 

przedsionek 
lewy 

aorta 

background image

NMR KLATKI PIERSIOWEJ 

aorta 

komora 
lewa 

przedsionek 
prawy 

komora 
prawa 

pień płucny 

background image

UKŁAD 

TĘTNICZY 

background image

                      AORTA 

aorta 
wstępująca 

łuk aorty 

aorta 
zstępująca 

aorta 
piersiowa 

aorta 
brzuszna 

background image

AORTA WSTĘPUJĄCA 

płatek 
półksiężycowaty 

zatoka aorty 

opuszka aorty 

aorta 
wstępująca 

background image

ŁUK AORTY 

aorta 
wstępująca 

pień ramienno-
głowowy 

t. podobojczykowa 
prawa 

t. szyjna 
wspólna 
prawa 

t. kręgowa 
prawa 

t. szyjna 
wspólna 
lewa 

t. podobojczykowa 
lewa 

t. kręgowa 
lewa 

background image

TĘTNICA SZYJNA WSPÓLNA 

t. szyjna wspólna 

t. szyjna zewnętrzna 

t. szyjna wewnętrzna 

background image

TĘTNICA SZYJNA ZEWNĘTRZNA 

t. szyjna zewnętrzna 

t. szyjna wspólna 

t. twarzowa 

t. skroniowa 
powierzchowna 

t. szczękowa 

t. potyliczna 

t. tarczowa 
górna 

background image

TĘTNICA SZYJNA WEWNĘTRZNA  

koło

 

tętnicze mózgu 

t. kręgowa 

t. podstawna 

t. środkowa 
mózgu 

t. przednia 
mózgu 

t. szyjna 
wewnętrzna 

t. tylna mózgu 

t. łącząca tylna 

t. łącząca przednia 

background image

TĘTNICA SZYJNA WEWNĘTRZNA  

koło

 

tętnicze mózgu 

background image

UNACZYNIENIE TĘTNICZE 

KOŃCZYNY GÓRNEJ 

łuk aorty 

t. podobojczykowa 
lewa 

t. podobojczykowa 
prawa  

pień ramienno-
głowowy 

t. pachowa 

t. piersiowa 
wewnętrzna 

background image

UNACZYNIENIE TĘTNICZE KOŃCZYNY GÓRNEJ 

t. pachowa 

t. ramienna 

t. głęboka 
ramienia 

t. łokciowa 

t. promieniowa 

łuk dłoniowy 
powierzchowny 

background image

UNACZYNIENIE TĘTNICZE KOŃCZYNY GÓRNEJ 

t. łokciowa 

t. promieniowa 

t. ramienna 

t. głęboka 
ramienia 

background image

ŁUK DŁONIOWY 

t. łokciowa 

t. promieniowa 

łuk dłoniowy 
powierzchowny 

łuk dłoniowy 
głęboki 

gałąź dłoniowa 
powierzchowna 

gałąź dłoniowa 
głęboka 

tt. dłoniowe 
wspólne palców 

tt. dłoniowe 
własne palców 

background image

AORTA PIERSIOWA 

tt. międzyżebrowe 
tylne 

background image

AORTA BRZUSZNA

-pień trzewny 

aorta 

pień trzewny 

t. wątrobowa 
wspólna 

t. żołądkowa 
lewa 

t. śledzionowa 

t. krezkowa 
górna 

background image

AORTA BRZUSZNA

- t. krezkowa górna 

t. krezkowa 
górna 

tt. jelita czczego 

t. okrężnicza 
środkowa 

t. okrężnicza 
prawa 

t. krętniczo-
okrężnicza 

t. krezkowa 
górna 

background image

AORTA BRZUSZNA

- t. krezkowa dolna 

pień trzewny 

t. krezkowa 
górna 

t. krezkowa 
dolna 

t. okrężnicza lewa 

tt. esicze 

t. odbytnicza 
górna 

background image

AORTA BRZUSZNA 

t. nerkowa 

tt. lęźwiowe 

background image

ROZDWOJENIE AORTY 

t. biodrowa 
wspólna 

aorta 

rozdwojenie aorty 

background image

TĘTNICE BIODROWE 

aorta 

t. biodrowa 
wspólna 

t. biodrowa 
wewnętrzna 

t. biodrowa 
zewnętrzna 

background image

UNACZYNIENIE TĘTNICZE KOŃCZYNY DOLNEJ 

t. biodrowa 
wspólna 

t. biodrowa 
zewnętrzna 

t. udowa 

więzadło 
pachwinowe 

t. głęboka 
uda 

background image

UNACZYNIENIE TĘTNICZE KOŃCZYNY DOLNEJ 

t. udowa 

t. podkolanowa 

t. piszczelowa 
tylna 

t. piszczelowa 
przednia 

t. strzałkowa 

background image

UNACZYNIENIE TĘTNICZE KOŃCZYNY DOLNEJ 

t. piszczelowa 
tylna 

t. podeszwowa 
boczna 

t. podeszwowa 
przyśrodkowa 

łuk podeszwowy 

tt. podeszwowe 
śródstopia 

tt. podeszwowe 
własne palców 

background image

UNACZYNIENIE TĘTNICZE KOŃCZYNY DOLNEJ 

t. piszczelowa 
przednia 

t. grzbietowa 
stopy 

t. łukowata 

tt. grzbietowe 
śródstopia 

tt. grzbietowe 
palców 

background image

UKŁAD 

ŻYLNY 

background image

UKŁAD ŻYLNY KOŃCZYN DOLNYCH 

PODZIAŁ 

Żyły powierzchowne (skórne) 

 

żyła odpiszczelowa                   

 

żyła odstrzałkowa  

Żyły głębokie                         
 

stopy                                

 

podudzia                                   

 

uda 

podwójne 

pojedyńcze 

background image

ŻYŁY POWIERZCHOWNE KOŃCZYNY DOLNEJ 

ż.odpiszczelowa 

ż. udowa 

background image

ŻYŁY POWIERZCHOWNE KOŃCZYNY DOLNEJ 

Ż. odstrzałkowa 

background image

ŻYŁY GŁĘBOKIE KOŃCZYNY DOLNEJ 

ż. biodrowa wspólna 

ż. główna 
dolna 

background image

ZASTAWKI ŻYLNE 

zastawka 

background image

POŁĄCZENIA UKŁADU ŻYLNEGO 

POWIERZCHOWNEGO I GŁĘBOKIEGO 

ż. powierzchowne 

ż. głębokie 

ż. przeszywająca 

ż. łącząca 

powięź 

background image

UKŁAD ŻYLNY KOŃCZYN GÓRNYCH 

podział 

Żyły powierzchowne (skórne) 

 

żyła odłokciowa                   

 

żyła odpromieniowa  

Żyły głębokie                         
 

ręki                                

 

przedramienia                                   

 

ramienia 

background image

ŻYŁY POWIERZCHOWNE KOŃCZYNY GÓRNEJ 

ż. odpromieniowa 

ż. odłokciowa 

ż. pośrodkowa łokcia 

background image

ŻYŁY GŁĘBOKIE KOŃCZYNY GÓRNEJ 

ż. szyjna 
wewnętrzna 

ż. podobojczykowa 

ż. ramienno-
głowowa 

ż. główna górna 

background image

ŻYŁA WROTNA WĄTROBY 

– krótkie naczynie, mierzące 6–

8 cm o znacznej średnicy (1-1,5 cm), doprowadzające krew do wątroby. 
Powstaje za głową trzustki z zespolenia żyły śledzionowej i żył 
krezkowych - górnej i dolnej  do których uchodzi szereg żył z 
nieparzystych narządów jamy brzusznej: z żołądka, jelita cienkiego, 
jelita grubego, z trzustki i ze śledziony
.  

Bezpośrednio do żyły wrotnej wnikają: 
• Żyła żołądkowa prawa  
• Żyła żołądkowa lewa  
• Żyła trzustkowo-dwunastnicza górna tylna 
• Żyła przedodźwiernikowa  
• Żyła pęcherzykowa  
• Żyła pępkowa (w życiu płodowym) 
• Pień żyły wrotnej przebiega w sieci mniejszej wnikając do wątroby przez jej 

wnękę, w której dzieli się na gałąź prawą i gałąź lewą, a te z kolei na żyły 
międzyzrazikowe, żyły okołozrazikowe, żyłę środkową zrazika, z których to 
powstają żyły wątrobowe odprowadzające krew do żyły głównej dolnej. 
 

background image

UKŁAD WROTNY 

ż. krezkowa 
górna 

ż. krezkowa 
dolna 

ż. śledzionowa 

ż. wrotna 

background image

FIZJOLOGIA 

AUTOMATYZM SERCA 

 

background image

Mięsień sercowy 
 
Zbudowany jak m. szkieletowe, podstawowy 
element-sarkomer.  
Błony k. ściśle do siebie przylegają- wstawki i 
przewężenia szczelinowe- stanowi 
fizjologiczne syncytium.  
Pot. spoczynkowy; -90mV. Utrzymanie pot. 
dzięki pompie. 

background image

BUDOWA SERCA SSAKA 

 
 

DWA PRZEDSIONKI 

  DWIE KOMORY 

 
* pomiędzy komorami znajduje się 

zupełna przegroda

, dzieląca 

serce na część lewą i prawą 
 
* całkowity podział komory sprawia, że 

krew utlenowana i 

nieutlenowana nie

 

mieszają się w sercu 

background image

Serce 

ZASTAWKI W SERCU

 

 

zapobiegające cofnięciu się krwi do 
przedsionków: 

TRÓJDZIELNA

 – prawa zastawka przedsionkowo-komorowa, 

pomiędzy PP i PK 

DWUDZIELNA

 (

MITRALNA

) – lewa zastawka przedionkowo-

komorowa, pomiędzy LP i LK 
 

zapobiegające cofnięciu się krwi do komór na końcu ich 

skurczu: 

ZASTAWKA TĘTNICY PŁUCNEJ

 – pomiędzy PK i tętnicą 

płucną 

ZASTAWKA AORTALNA

 – pomiędzy LK i aortą 

Zastawki: tętnicy płucnej i aortalna mają trzy płatki ściśle 
dopasowane do siebie, gdy zastawki są zamknięte - 

ZASTAWKI PÓŁKSIĘŻYCOWATE

 

background image

AUTOMATYZM 
SERCA

 

 

OŚRODKI

 

wysyłające rytmiczne 

impulsy, wyzwalające skurcze mięśnia sercowego.  

 

Ośrodki ukształtowane w postaci 

WĘZŁÓW

 i 

PĘCZKÓW 

rozmieszczonych w zatoce, przedsionkach i komorach 

– 

UKŁAD BODŹCOWY

 

serca, na który składają się: 

 
 

WĘZEŁ ZATOKOWY 

 

 

WĘZEŁ PRZEDSIONKOWO-KOMOROWY 

 

 

PĘCZEK HISA

 

 

background image

WĘZEŁ 
ZATOKOWY 

 

ośrodek I rzędu

 

 

żaba: 

WĘZEŁ REMAKA

,  

u ujścia żył czczych 

do zatoki żylnej 

 

ssaki: 

WĘZEŁ KEITH-FLACKA

, u ujścia żył czczych 

do 

prawego przedsionka

 

 

w warunkach fizjologicznych decyduje o czynności 
serca generując impulsy najczęstsze w porównaniu z 
innymi ośrodkami 

background image

WĘZEŁ  
PRZEDSIONKOWO 
-KOMOROWY

 

 

ośrodek II rzędu 

żaba: 

WĘZEŁ BIDDERA

 

ssaki: 

WĘZEŁ ASCHOFFA-TAWARY 

 

lokalizacja

: w prawym przedsionku przy dolnej części 

przegrody międzykomorowej 
 
przejmuje funkcje samoistnego generowania 
impulsów pobudzających serce dopiero wtedy, kiedy 
zanika czynność ośrodka I rzędu (węzła zatokowego) 

background image

PĘCZEK 
PALLADINO-HISA

 

ośrodek III rzędu

 

 
lokalizacja

: odchodzi od węzła przedsionkowo-

komorowego najpierw w postaci 

pojedynczej wiązki, 

później rozgałęzia się na dwie odnogi, biegnące w 
komorze prawej i lewej wzdłuż przegrody 
międzykomorowej. 
 
odnogi pęczka Hisa rozpadają się w ścianach 
mięśniówki komór na liczne odgałęzienia – 

WŁÓKNA 

PURKINJEGO

, dochodzące do mięśni lewej i prawej 

komory. 

Automatyzm serca 

background image

Automatyzm serca 

DROGA DEPOLARYZACJI 

 

w warunkach prawidłowych  

 

impulsy powstające w 

WĘŹLE ZATOKOWYM

 

rozprzestrzeniają się w mięśniówce przedsionków, 
wywołując ich skurcz 

 

*

 

docierają do 

WĘZŁA PRZEDSIONKOWO-

KOMOROWEGO

  

 

i dalej 

PĘCZKIEM HISA

 i 

WŁÓKNAMI PURKINJEGO

 

przenoszone są do mięśni komór 
 

PĘCZEK HISA

 

– jest jedyną drogą przewodzenia 

impulsów z przedsionków do komór 

background image

1. 

Skurcz przedsionków 

Odtlenowana krew z ciała 

Utlenowana krew z płuc 

2. Skurcz komór 

Odtlenowana krew do płuc 

Utlenowan krew do ciała 

3. Rozkurcz serca: 

przedsionki 

napełniają się 

krwią biernie 

PRACA SERCA

 

background image

 

CZĘSTOŚĆ 
AKCJI SERCA

 

 

U człowieka wynosi 
prawidłowo ok. 

70 skurczów / min

 

TACHYKARDIA 

 

Zwiększenie częstości akcji do ponad 100 uderzeń / min. 
 

BRADYKARDIA 

Zwolnienie akcji serca 

poniżej 50 uderzeń / min. 

background image

OBJĘTOŚCI KRWI TŁOCZONE PRZEZ PRAWĄ I LEWĄ KOMORĘ DO  

ZBIORNIKÓW TĘTNICZYCH W CZASIE POJEDYNCZEGO CYKLU PRACY  

SERCA SĄ SOBIE PRAWIE RÓWNE. 

 

Objętość wyrzutowa serca (SV)- 

jest to ilość krwi wtłaczanej 

przez jedną komorę serca do odpowiedniego zbiornika  
tętniczego. Dla mężczyzny w spoczynku jest to około 

75 ml. 

W każdej komorze pozostaje około 

50 ml 

- krew zalegająca

Pojemność minutowa serca 

ilość krwi tłoczona przez jedną z 

komór w czasie jednej minuty (5.4 l/min). 
Niewydolność serca z przeciążenia- objętość minutowa jednej 
lub komór nie wystarczająca dla zaspokojenia potrzeb  
organizmu. 

background image

W różnych stanach fizjologicznych pojemność minutowa 
serca zwiększa się dzięki: 
* zwiększeniu objętości wyrzutowej serca, 
* przyspieszeniu częstości skurczów serca. 
 
Obj. wyrzutowa zależy od siły skurczu mięśnia komór, która 
zależy od: 
* początkowego rozciągnięcia komórek mięśniowych (obj. 
 krwi zalegającej), 
* ciśnienia w zbiorniku tętniczym, 
* transmiterów układu autonomicznego, 

Przy optymalnym wypełnieniu jam serca i przy 
optymalnym rozciągnięciu komórek mięśnia sercowego  
następuje maksymalny skurcz zgodnie z prawem 
Starlinga.

background image

Serce 

ELEKTROKARDIOGRAM 

 

zarejstrowany za pomocą 

II odprowadzenia 

kończynowego dwubiegunowego

 ma 5 

ZAŁAMKÓW

 

oznaczonych kolejno literami P, Q, R, S, T: 

 

P

 

– początek 

depolaryzacji mięśnia przedsionków 

 

Q, R, S

 

– załamki te występują obok siebie 

tworząc zespół QRS, odpowiadający 

depolaryzacji mięśnia komór

 

(FAZIE O potencjału 

czynnościowego mięśnia sercowego) 

 

T

 

– szybka 

repolaryzacja mięśnia komór

 (FAZA 3 

potencjału czynnościowego komórek mięśnia 
sercowego)

 

background image

REGULACJA CZYNNOŚCI SERCA

 

 

czynność serca jest regulowana przez układ nerwowy i 
czynniki humoralne 

 

Do serca dochodzą nerwy: 

 

UKŁADU WSPÓŁCZULNEGO

 (sympatycznego, 

wegetatywnego) 

– neurotransmiter 

NORADRENALINA 

 

UKŁADU  
PRZYWSPÓŁCZULNEGO 

(parasympatycznego) 

–  

neutotransmiter  

ACETYLOCHOLINA 

background image

CIŚNIENIE KRWI

 

 

* siła jaką krew wywiera na ściany naczyń krwionośnych 

 

* ciśnienie jest 

najwyższe w tętnicach tuż przy sercu

, ze 

względu na opór naczyniowy, ciśnienie w tętnicach 
obniża się wraz ze  
zwiększeniem 
odległości od serca 

 

gradient ciśnienia 

warunkuje odpowiedni 
przepływ krwi 

 

– krew zawsze 

płynie od ciśnienia 
wyższego do niższego 

Naczynia krwionośne 

background image

OBWODOWE NACZYNIA KRWIONOŚNE

 

 

TĘTNICE

 

– 

przenoszą krew z serca na obwód pod 

stosunkowo 

wysokim ciśnieniem 

 

ŻYŁY

 

– 

przenoszą krew 

z obwodu z powrotem 
do serca, pod 
relatywnie 
niskim ciśnieniem 

 

Naczynia krwionośne 

background image

ZASTAWKI ŻYLNE

 

 

* zawiasopodobne klapki 
powstałe z 

tunica intima 

 

* szczególnie 

liczne w 

kończynach

, w których krew 

płynie wbrew sile grawitacji 

 

* warunkują 

jednokierunkowy przepływ 
krwi

, zapobiegają cofaniu 

się krwi do serca 

Naczynia krwionośne 

background image

KRÓTKOTRWAŁA 
REGULACJA 

WYSOKIEGO

 

CIŚNIENIA KRWI

 

 

wysokie ciśnienie tętnicze krwi 

 

rozciągnięcie ściany naczynia 

 

stymulacja 

BARORECEPTORÓW

 

łuku aorty

 (ang. aortic arch) i 

zatokach szyjnych

 (ang. carotid 

sinus

 

zwiększenie wysyłania impulsów 
do mózgu 

background image

KRÓTKOTRWAŁA 
REGULACJA 

WYSOKIEGO

 

CIŚNIENIA KRWI

 cd 

 

wzrost 

aktywności 

układu 

przywspółczulnego

 i zahamowanie 

działania 

układu współczulnego

 

na serce i ciśnienie krwi  

 

zwolnienie pracy serca 

 

obniżenie pojemności minutowej 
serca 

 

obniżenie ciśnienia krwi 

background image

KRÓTKOTRWAŁA 
REGULACJA 

WYSOKIEGO

 

CIŚNIENIA KRWI

 cd 

 

spadek aktywności nerwów 
układu współczulnego 

 

rozluźnienie mięśni gładkich ścian 
naczyń 

 

wzrost średnicy tętnic 

 

obniżenie ciśnienia krwi 

background image

KRÓTKOTRWAŁA REGULACJA 

NISKIEGO

 

CIŚNIENIA KRWI

 

 

niskie ciśnienie krwi 

 

zahamowanie

 pracy 

BARORECEPTORÓW 

 

zahamowanie impulsów wysyłanych do 
mózgu 

 

spadek

 

aktywności 

układu 

przywspółczulnego 

wzrost

 

aktywności 

układu współczulnego 

 

uruchomienie 

trzech mechanizmów 

prowadzących do 

zwiększenia ciśnienia 

krwi

  

background image

MECHNIZMY PROWADZĄCE DO 

PODWYŻSZENIA CIŚNIENIA KRWI

 

 

1.

 

zwiększenie czynności serca (kurczliwości) 

 

2.

 

obkurczenie naczyń krwionośnych 

 

3.

 

zwiększenie wydzielania 

 

ADRENALINY

 i 

NORADRENALINY 

 

nadnerczy

 

– zwiększenie 

 

pracy serca, liczby skurczów 

 

serca i obkurczania 

 

naczyń krwionośnych 

background image

KRÓTKOTRWAŁA REGULACJA 

NISKIEGO

 

CIŚNIENIA KRWI

 cd 

 

wzrost

 

aktywności 

układu współczulnego 

 

obniżenie

 

aktywności 

układu 

przywspółczulnego 

 

wzrost pracy serca (kurczliwości) 

 

zwiększenie pojemności minutowa serca 

 

wzrost ciśnienia krwi 

background image

KRÓTKOTRWAŁA REGULACJA 

NISKIEGO

 

CIŚNIENIA KRWI

 cd 

 

wzrost

 

aktywności nerwów 

układu 

współczulnego 

 

obkurczenie mięśni gładkich 
ścian naczyń krwionośnych 

 

obniżenie średnicy naczyń 
krwionośnych 

 

wzrost ciśnienia krwi 

background image

WPŁYW UKŁADU WSPÓŁCZULNEGO NA 
 

NADNERDZA I CIŚNIENIE KRWI

 

 

wzrost stymulacji układu  
współczulnego na nadnercza 

 

wydzielenie 

ADRENALINY

  

NORADRENALINY

 do krwi 

 

stymulacja pracy serca,  
wzrost ilości skurczów serca  
i obkurczenie naczyń  

(działanie wolniejsze  
i bardziej rozciągnięte w czasie niż działanie układu nerwowego) 

 

wzrost ciśnienia krwi 

background image

„DŁUGOTERMINOWA”  
REGULACJA 

NISKIEGO 

CIŚNIENIA KRWI

 

 

* związana jest ze 

zmianą objętości krwi 

 

* utrata krwi w krwotokach, wypadkach lub w 
przypadku oddania krwi 

obniża ciśnienie krwi

 i 

jednocześnie 

uruchamia proces przywrócenia 

prawidłowej objętości krwi 

 

* regulacja „długoterminowa” ciśnienia krwi zależy od 
działania 

RENINY

, która wpływając na wtórną resorbcję 

wody 

zwiększa objętość i ciśnienie

 krwi 

background image

„DŁUGOTERMINOWA”  
REGULACJA 

NISKIEGO 

CIŚNIENIA KRWI

 

 

* związana jest ze 

zmianą objętości krwi 

 

* utrata krwi w krwotokach, wypadkach lub w 
przypadku oddania krwi 

obniża ciśnienie krwi

 i 

jednocześnie 

uruchamia proces przywrócenia 

prawidłowej objętości krwi 

 

* regulacja „długoterminowa” ciśnienia krwi zależy od 
działania 

RENINY

, która wpływając na wtórną resorbcję 

wody 

zwiększa objętość i ciśnienie

 krwi 

background image

UKŁAD RENINA-ANGIOTENSYNA 

 

RENINA

 

odcina dziesięciopeptydowy łańcuch od 

ANGIOTENSYNOGENU

 

– globuliny osocza

 

 

dzięsięciopeptyd, czyli 

ANGIOTENSYNA I

, to związek 

nieczynny fizjologicznie 

 

w płucach ANGIOTENSYNA I zamieniana jest na 

ANGIOTENSYNĘ II

 

(ośmiopeptyd) przez 

enzym konwertujący 

angiotensynę I

 

– 

ACE

 (ang. angiotensin-converting enzyme

 

ANGIOTENSYNA II

 jest hormonem 

obkurczającym 

mięśniówką małych naczyń krwionośnych

, powodując 

zwiększenie całkowitego oporu naczyń i 

wzrost ciśnienia krwi

skurczowego i rozkurczowego 

background image

Regulacja ciśnienia krwi 

ALDOSTERON 

 

ANGIOTENSYNA II powoduje również uwolnienie 

ALDOSTERONU

 z 

warstwy kłębkowatej kory 

nadnerczy 

 

ALDOSTERON 

zwiększa resorbcję elektrolitów

 

(Na

+

 

i związanej z nim wody) w kanaliku dalszym 

nerki 

 

wchłonięta woda 

zwiększa objętość 

krwi krążącej

, co prowadzi 

do 

wzrostu ciśnienia

 

tętniczego krwi