POZAPŁACOWE SYSTEMY MOTYWACJI
PRACOWNIKÓW W PRZEDSIĘBIORSTWACH
dr Joanna Fryca
Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego
Człowiek - najlepsza inwestycja!
POZAPŁACOWE SYSTEMY MOTYWACJI
PRACOWNIKÓW W PRZEDSIĘBIORSTWACH
dr Joanna Fryca
Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego
Człowiek - najlepsza inwestycja!
motywacja a zaangażowanie pracowników
skuteczność motywowania pracowników w przedsiębiorstwie
miejsce bodźców pozapłacowych wśród narzędzi motywowania
istota pozapłacowych systemów motywacyjnych
świadczenia niematerialne
świadczenia rzeczowe jako uzupełniające bodźce materialne
najbardziej popularne benefity przyznawane w polskich przedsiębiorstwach
wskazówki pomocne w procesie tworzenia systemów świadczeń pozapłacowych
w MSP
Agenda seminarium
Motywacja a zaangażowanie pracowników
istnieje duża różnica pomiędzy pracownikiem zadowolonym a zaangażowanym
choć obie cechy często idą w parze, wysoki poziom satysfakcji nie zawsze oznacza,
że dany pracownik będzie równocześnie zaangażowany
pracownik zaangażowany to osoba, która czuje się motywowana przez
przedsiębiorstwo do podjęcia dodatkowych starań, aby podmiot ten odniósł sukces
to osoba, która utożsamia sukces organizacji ze swoim własnym sukcesem i wie co
należy robić, ponieważ rozumie cele i strategię przedsiębiorstwa
Droga od satysfakcji do zaangażowania
pracownika
satysfakcja
deklaracja
zaangażowanie
Jak bardzo chcę
i w rzeczywistości
działam,
aby
poprawić
wyniki pracy?
Jak bardzo
chcę
tutaj być?
Jak bardzo
lubię
tutaj być?
Po
zy
ty
w
na
k
orela
cja
z
w
yni
ka
m
i
bi
zne
so
w
ym
i firm
y
Badania pracownicze – rozwój w czasie
zaangażowany pracownik
pozytywnie wypowiada się
na temat pracodawcy
jest lojalny w stosunku do
pracodawcy
wyniki badań potwierdzają,
że wysokim wynikom
biznesowym znacznie częściej
towarzyszy wysoki poziom
zaangażowania, niż jedynie
poziom samej satysfakcji
z pracy
Źródło: Raport z badania Najlepsi Pracodawcy 2011, AON Hewitt
Skuteczność motywowania pracowników
w przedsiębiorstwie
skuteczność
motywowania
cele osiągane przez
przedsiębiorstwo
możliwe środki
motywowania
spełniane oczekiwania
pracowników
potrzeby
pracowników
Klasyfikacja narzędzi motywowania
Źródło: Z. Sekuła, Motywowanie do pracy. Teorie i instrumenty, PWE, Warszawa 2008.
narzędzia motywowania
dyscyplina
pracy
bodźce
organizacja
i efekty pracy
Układy zbiorowe, umowy, katalogi, kodeksy, metody, techniki, wytyczne,
zarządzenia, regulaminy, instrukcje, zalecenia, polecenia itp.
instytucje zewnętrzne
wewnątrz przedsiębiorstwa
narzędzia przymusu
narzędzia perswazji
narzędzia zachęty
Miejsce opracowania
Obszar regulacji
Postać narzędzi
Sposób oddziaływania
na pracownika
Klasyfikacja bodźców według wymierności
Źródło: Z. Sekuła, Motywowanie do pracy. Teorie i instrumenty, PWE, Warszawa 2008.
wymierność bodźców
materialne
niematerialne
finansowe
zewnętrzne
wewnętrzne
rzeczowe
stałe
ruchome
uzupełniające
Istota pozapłacowego systemu motywacyjnego
to celowo stworzony w przedsiębiorstwie układ, będący kompozycją różnych
instrumentów motywacyjnych o charakterze pozapłacowym stanowiących spójną
całość
instrumenty pozapłacowe to:
świadczenia niematerialne
świadczenia rzeczowe
Świadczenia niematerialne - przykłady
pewność zatrudnienia i stabilizacja
zawodowa
awanse i kariera zawodowa
samodzielność w pracy
możliwość podejmowania decyzji
władza
możliwość wykorzystania w pracy
posiadanego potencjału zawodowego
możliwość eksperymentowania
i tolerowanie prób
sprawiedliwa ocena wkładu i dorobku
pracownika
uznanie ze strony przełożonego
i zwierzchników
osiąganie sukcesów
nagrody i odznaczenia w formie
obowiązujących symboli
publiczne prezentowanie dorobku
i osiągnięć
szacunek i duma z własnej pracy
poczucie fachowości i dobrego
wykonywania pracy
prestiż
partycypacja we współzarządzaniu
swoboda wyboru pracy lub grupy
rozwój ogólny i zawodowy
satysfakcja z pracy
komfort materialnego środowiska pracy
przyjazna atmosfera pracy
korzystna dla pracownika organizacja pracy
i elastyczny czas pracy
wsparcie i pomoc ze strony kierownictwa
i współpracowników
wzbogacanie treści pracy
dostęp pracownika do informacji o pracy
i działalności organizacji, ważny do
uchwycenia związku jego pracy z celami
organizacji
ułatwienia wykonywania pracy
Świadczenia rzeczowe
(benefity i kafeterie) - przykłady
samochód służbowy
laptop
telefon komórkowy
opłacanie garażu
opieka medyczna
ubezpieczenie na życie
diety
staże zagraniczne
stypendia
finansowanie szkoleń
finansowanie wycieczek i urlopów
w kraju i zagranicą
bezpieczeństwo zatrudnienia
bony towarowe
darmowe posiłki w zakładzie
bony na wyposażenie dzieci do szkół
bony na zakupy preferencyjne
towarów firmy
pikniki rekreacyjne
karnety na pływalnię, siłownię
i do ośrodków odnowy biologicznej
finansowanie sekcji sportowych
(np. jeździeckich, żeglarskich)
finansowanie imprez artystycznych
i sportowych oraz wycieczek na grzyby
pracownicze programy emerytalne
nisko oprocentowane pożyczki
mieszkaniowe, na remont i budowę
domu
opłacanie mieszkania i hotelu
służbowa karta kredytowa
Najbardziej popularne benefity
(różne szczeble zarządzania)
Źródło: XIX Ogólnobranżowy raport płacowy, Sedlak & Sedlak, 2010
największą popularnością na wszystkich szczeblach zarządzania (około 90% badanych)
cieszą się szkolenia zawodowe
pracownicy zatrudnieni na niższym szczeblu zarządzania mają znacznie uboższy pakiet
świadczeń dodatkowych
Najbardziej popularne benefity
(specjaliści)
Źródło: XIX Ogólnobranżowy raport płacowy, Sedlak & Sedlak, 2010
specjaliści
samochód służbowy
20%
ryczałt na paliwo
10%
telefon komórkowy
35%
szkolenia zawodowe
92%
szkolenia językowe
66%
dopłata do nauki
35%
dodatkowa opieka medyczna
57%
ubezpieczenie NNW
50%
bony towarowe
32%
preferencyjne pożyczki pieniężne
37%
dopłaty do wyżywienia/ stołówka
16%
zajęcia sportowo - rekreacyjne
43%
dodatkowy płatny urlop
4%
program emerytalny
36%
polisa na życie
29%
największą popularnością
cieszą się szkolenia zawodowe
– korzysta z nich 92%
specjalistów
pracodawcy chętnie oferują
również takie świadczenia,
jak szkolenia językowe czy
dodatkowa opieka medyczna
co piąta osoba na stanowisku
specjalistycznym ma
do dyspozycji samochód
służbowy, a połowa objęta
jest ubezpieczeniem
od nieszczęśliwych wypadków
Najbardziej popularne benefity
(wybrane stanowiska na szczeblu starszych specjalistów)
Źródło: XIX Ogólnobranżowy raport płacowy, Sedlak & Sedlak, 2010
najpopularniejszym świadczeniem
wśród pracowników tego szczebla
są szkolenia zawodowe, z których
korzysta ponad 90% osób
zatrudnionych na analizowanych
stanowiskach
Najbardziej popularne benefity
(pracownicy szeregowi)
Źródło: XIX Ogólnobranżowy raport płacowy, Sedlak & Sedlak, 2010
pracownicy szeregowi
samochód służbowy
1%
ryczałt na paliwo
1%
telefon komórkowy
11%
szkolenia zawodowe
88%
szkolenia językowe
58%
dopłata do nauki
40%
dodatkowa opieka medyczna
32%
ubezpieczenie NNW
48%
bony towarowe
25%
preferencyjne pożyczki pieniężne
27%
dopłaty do wyżywienia/ stołówka
11%
zajęcia sportowo - rekreacyjne
46%
dodatkowy płatny urlop
8%
program emerytalny
42%
polisa na życie
39%
najczęściej pracodawcy
oferują szeregowym
pracownikom szkolenia
zawodowe (88%) oraz
szkolenia językowe (58%)
popularne są również
ubezpieczenia NNW (48%)
oraz zajęcia sportowo-
rekreacyjne (46%)
zdecydowanie rzadziej osoby
na tych stanowiskach są
uprawnione do korzystania
z dodatkowej opieki
medycznej
Satysfakcja z pracy a satysfakcja ze świadczeń
pozapłacowych
pracownicy, którzy są bardziej zadowoleni z pracy chętniej przedłużają umowy
i są bardziej lojalni
na satysfakcję z pracy wpływa poziom zadowolenia z oferowanych przez
przedsiębiorstwo świadczeń pozapłacowych
jednak zadowolenie z pracy i benefitów zależy również od wielu innych czynników
w sektorze MSP świadczenia pozapłacowe nie należą do powszechnych
w polskich małych przedsiębiorstwach poziom zadowolenia z otrzymywanych
benefitów jest również o wiele mniejszy niż w dużych podmiotach
Odsetek pracowników w przedsiębiorstwach
różnej wielkości zadowolonych z otrzymywanych
świadczeń pozapłacowych
24%
27%
43%
50%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
2-49
50-99
100-499 500 i więcej
Źródło: Building A Better Benefits Program Without Breaking The Budget. Five Practical
Steps Every Small Business Should Consider, Metlife, 2010.
podobne wniosek wynika
z amerykańskich badań
w małych przedsiębiorstwach
poziom zadowolenia
z otrzymywanych benefitów jest
nawet o połowę mniejszy niż
w dużych podmiotach
Czy można to zmienić?
MSP jako pracodawca
rozpoczynające się ożywienie gospodarcze to szczególe wyzwanie zwłaszcza dla
małych przedsiębiorstw
recesja sprawiła, że pracodawcy zmuszeni byli wymagać więcej od mniejszej
ilości pracowników, a w wielu podmiotach sytuacja ta się nie zmieniła
zatrudnieni często zwiększają swoją produktywność, jednak płacą
za to zwiększoną dawkę stresu i napięcia
szczególnie silnie ta presja daje się we znaki w małych przedsiębiorstwach,
które balansując na granicy płynności finansowej oczekują właściwie od każdego
pracownika działań ponad przeciętną
Wskazówki pomocne w procesie tworzenia
systemów świadczeń pozapłacowych w MSP
wykorzystaj zalety elastyczności małego przedsiębiorstwa do zwiększania
lojalności pracowników
zadbaj o zdrowie zatrudnionych po to, by zwiększyć produktywność
i zmniejszyć liczbę odejść
uprość proces informowania o świadczeniach i zadbaj o prawidłowe ich
zrozumienie
Procedura wprowadzania pozapłacowych
systemów motywacji
analiza elastyczności nagród rzeczowych
uzgadnianie ze stronami wielkości środków
na świadczenia rzeczowe
ustalenie grup pracowników, dla których
będą stosowane świadczenia rzeczowe
świadczenia elastyczne - kafeterie
świadczenia sztywne - benefity
propozycje świadczeń rzeczowych
zbieranie opinii i sugestii pracowników o rodzajach świadczeń rzeczowych i ich stosowaniu
opracowanie świadczeń rzeczowych
w postaci menu kafeteryjnego
pogrupowanych wg wartości
opracowanie ostatecznego zbioru
benefitów
określenie zasad korzystania ze świadczeń rzeczowych
DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!
Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego
Człowiek - najlepsza inwestycja!