Receptory układu przywspółczulnego

Rodzaje

receptorów układu przywspółczulnego

•

w układzie przywspółczulnym
najważniejszym neuroprzekaźnikiem
jest acetylocholina i odnosi się to
zarówno do włókien przed- jak i
zazwojowych;

•

receptury układu przywspółczulnego
to receptory cholinergiczne

Receptory muskarynowe

•

grupą receptorów metabotropowych

•

zlokalizowane są na błonach komórkowych

•

ich pobudzenie w organizmie przez

acetylocholinę wiąże się z aktywacją białka

G i fosforylacją GDP do GTP

•

składają się z 7 odcinków przezbłonowych

•

białko G przyłącza się do 2 i 3 pętli

wewnątrzbłonowej, a acetylocholina do

zewnątrzkomórkowych części białka

Typy receptorów

muskarynowych

•

- znajduje się głównie w komórkach ośrodkowego

układu nerwowego, neuronach obwodowego układu

nerwowego, komórkach okładzinowych żołądka,

tętnicach i tętniczkach, oskrzelach, jelicie, sercu;

•

- występuje w mięśniu sercowym, a także w

zakończeniach presynaptycznych układu nerwowego

obwodowego i ośrodkowego; czynnościowo odpowiadają

receptorom M3;

•

- występują na komórkach gruczołowych,

mięśniówce gładkiej narządów wewnętrznych oraz

naczyń krwionośnych;

•

- znajdują się w ośrodkowym układzie nerwowym,

odpowiadają czynnościowo receptorom M2;

•

- znajdują się w ośrodkowym układzie nerwowym,

odpowiadają czynnościowo receptorom M3;

Działanie receptorów

muskarynowych

M1, M3 i M5

• aktywują typ Gq białka G.

• uwolnione w wyniku hydrolizy podjednostki βγ

białka G aktywują

fosfolipazę C

• Fosfolipaza C rozkłada

PIP2

IP3

DAG

• IP3 uwalnia wewnątrzkomórkowe zasoby

wapnia oraz otwiera receptory wapniowe w

błonie komórkowej

• dochodzi do wzrostu stężenia Ca2+ w

cytoplazmie i skurczu komórkach mięśniowych

• DAG aktywuję kinazę C wyzwalając kaskadę

aktywującą szereg białek

Działanie receptorów

muskarynowych



M2 i M4

• aktywują białka typu Gi, które hamują

aktywność cyklazy adenylanowej

• spadek stężenia cAMP powoduje zwiększenie

przewodzenia przez kanały K+

• zwiększenie stężenia potasu w komórce hamuje

przewodnictwo przez kanały wapniowe zależne

od potencjału

• pobudzenie tych receptorów może aktywować

kaskadę przemian kwasu arachidonowego oraz

aktywować cyklazę guanylową

Działanie receptorów

muskarynowych

•

- depolaryzacja w zwojach układu

autonomicznego i pobudzenie ośrodkowego układu

nerwowego (przypuszczalny wpływ na procesy

zapamiętywania), skurcz mięśni gładkich przewodu

pokarmowego oraz wzrost wydzielania soku

żołądkowego;

•

- skrócenie trwania potencjału czynnościowego

oraz ujemny efekt dromotropowy;

•

- zwiększenie wydzielania gruczołów (ślinianki,

gruczoły potowe i oskrzelowe), skurcz mięśni

gładkich przy równoczesnym wzroście wydzielania

podtlenku azotu, który w efekcie powoduje

rozszerzenie naczyń.

Typy

•

Receptory nikotynowe mięśniowe-

•

płytka norwowo- mięśniowa,

•

pentamer z 4 podjednostek (alfa, alfa, beta,
gamma, omega)

•

Receptory nikotynowe neuronalne

•

zwoje autonomiczne i mózg

•

duża różnorodność- 8 podtypów
podjednostki alfa i 4 podjednostki beta

Receptor nikotynowy

cholinergiczny

•

Oligometryczna struktura złożona z 4

różnych podjednostek: alfa, beta, gamma,

omega;

•

Każda podjednostka przeszywa błonę 4

razy (>=20 helis przeszywających błonę i

otaczających kanał centralny)

•

Posiada dwa miejsca wiążące acetylocholinę

na N-końcach obu podjednostek alfa- do

aktywacji receptora niezbędne jest

połączenie dwóch miejsc z acetylocholiną;

Receptor nikotynowy

cholinergiczny cd.

•

N-końcowy fragment- długi, w większości białek

błonowych posiada resztę cukrową połączoną z

odpowiednim aminokwasem (nie jest niezbędne

do prawidłowego działania;

•

Szczelinę tworzy 5 helis M2- skręcają się w

połowie długości błony przewężenie

otwierające kanał w chwili połączenia

acetylkocholiny;

•

Helikalne segmenty M2 posiadają głównie

ujemne naładowane aminokwasy por jest

kationowo selektywny;

•

Duże rozmiary umożliwiają badanie w

mikroskopie elektronowym.

Działanie receptorów

nikotynowych

•

po przyłączeniu się dwóch cząsteczek
acetylocholiny receptory nikotynowe
otwierają się

•

dochodzi do napływu jonów sodowych i
wypływ jonów potasowych z pobudzanego
neuronu postsynaptycznego, co może
zainicjować falę depolaryzacji

•

czas otwarcia kanału pod wpływem
acetylocholiny wynosi 2,4 ms

Toksykologia nikotyny

•bezbarwna ciecz szybko ciemniejąca na
powietrzu o zapachu tytoniu,

• rozpuszczalna w wodzie

•wysoka toksyczność

•rozpoznana już w XVII wieku

•jedna z najszybciej działających trucizn
znanych toksykologii.

•jest głównym czynnikiem ryzyka chorób
serca

• przyczynia się do powstania ośmiu
rodzajów nowotworów: zarówno raka płuc,
jak białaczki

Nikotyna jest równie uzależniająca

jak narkotyki czy alkohol, a

wywołany przez nikotynę proces

uzależnienia psychogennego i

farmakogennego jest zbliżony do

tego, jaki powoduje heroina i

kokaina

!!!

z badań wynika, że nikotyna

bardziej uzależnia niż kokaina, co

oznacza, że łatwiej "wyzwolić się"

od nałogu zwanego kokainizmem,

niż od nikotynizmu

!!!



Nikotyna z błony śluzowej jamy ustnej,

pęcherzyków płucnych oraz przez nie uszkodzoną

skórę do krwioobiegu wchłania się bardzo szybko



jest induktorem enzymów mikrosomalnych



u palaczy obserwuje się zwiększenie metabolizmu

nikotyny



przechodzi do mleka i przenika przez barierę

łożyskową



wydalana jest głównie z moczem w postaci

niezmienionej oraz metabolitów (zwłaszcza

kotyniny)



w mniejszej ilości wydalana jest także ze śliną oraz

wydzielana do soku żołądkowego.

Pierwsze objawy zatrucia

nikotyną:

•

ślinotok,

•

mdłości,

•

podwyższone ciśnienie,

•

wymioty

•

biegunka

•

uczucie palenia w ustach

•

bóle brzucha

•

zawroty i bóle głowy,

•

drżenie rąk

•

osłabienie.

Toksykologia nikotyny cd.

•

Większa ilość nikotyny powoduje trudności w

oddychaniu i drgawki, a w końcu utratę przytomności

(spowodowane jest paraliżem mięśni oddechowych);

•

u osób nie uzależnionych już

40 60 mg

może wywołać

zgon

•

powodem zatrucia nikotyną jest najczęściej nadmierne

palenie

•

dzieci mogą zatruć się po zjedzeniu papierosa.

•

nikotyna była stosowana w ogrodnictwie jako środek

owadobójczy i zdarzały się wypadki zatrucia jej parami

lub w wyniku polania jej roztworem zranionej skóry

Działanie nikotyny

Małe dawki (1-3 mg)



pobudzenie uwalniania amin katecholowych z rdzenia

nadnerczy



pobudza korowe ośrodki motoryczne powodując drżenie



pobudza oddychanie



pobudza wydzielanie ADH

Duże dawki (1mg/kg masy ciała)



porażenie oddychania



drgawki



zapobiega uwalnianiu amin katecholowych z rdzenia

nadnerczy

Document Outline