CHIRURGICZNE 

ZAOPATRZENIE RAN W 

SZPITALNYM ODDZIALE 

RATUNKOWYM 

 PODSTAWY LECZENIA 
RAN
- Typowy schemat 
postępowania podczas 
zaopatrywania ran. 
- Znieczulenie i materiały 
szewne.
-  Podstawowe techniki 
szycia. 
 - Rana zaopatrzona — i co 
dalej?

  PRIORYTETY W 
LECZENIU
                        RAN
- Zmniejszyć ból
- Zapobiec infekcji
- Ułatwić gojenie
- Osiągnąć jak najlepszy 
efekt kosmetyczny 

  Skutek działania sił 
urazowych:

- miejscowy,
- regionalny,
- ogólnoustrojowy,
 Każda rana powoduje 
reakcję ogólnoustrojową 
poprzez uruchomienie 
mechanizmów 
odpornościowych!!! 

         JAK OCENIAĆ RANĘ?

- Brzegi rany
- Dno rany
- Zawartość rany
- Mechanizm urazu
- Czas powstania urazu
Czynniki te, wpływają na sposób 
postępowania chirurgicznego, 
pozwalają określić 
prawdopodobieństwo infekcji

.

RANA POWAŻNA CZY TYLKO 

SKALECZENIE?

 Oceniając ranę należy zawsze 

pamiętać o możliwych 

konsekwencjach 

ogólnoustrojowych doznanego 

urazu wynikających z 

upośledzenia wydolności 

mechanizmów obronnych 

organizmu (cukrzyca, 

sterydoterapia, niedobory 

białkowe, wyniszczenie, 

podeszły wiek). Priorytetem jest 

postępowanie ABC.

    OGÓLNY PODZIAŁ 
RAN
- Otarcia
- Cięte 
- Tłuczone 
- Szarpane
- Kłute
- Miażdżone
- Kąsane
- Oparzenia i odmrożenia

KLASYFIKACJA RAN ZE 

WZGLĘDU NA RYZYKO 

INFEKCJI

- I - czyste (ryzyko l -5%) 

- II - czyste - skażone (ryzyko 

5 - 10%) 

- III - skażone (ryzyko 10-

15%) 

- IV - brudne (ryzyko 30-

50%) Większość ran 

zaopatrywanych w SOR to 

rany typu III lub

 IV

KLASYFIKACJA RAN ZE 

WZGLĘDU NA CZYSTOŚĆ

 Typ I (czyste)

- nieurazowe,

- bez stanu zapalnego,

- bez zwłoki w 

zaopatrzeniu,

- np. planowa operacja 

przepukliny pachwinowej 

KLASYFIKACJA RAN ZE 

WZGLĘDU NA CZYSTOŚĆ

 Typ II (czyste - skażone)

- przerwanie tkanek w 

okolicach ciała będących 

siedliskiem drobnoustrojów 

potencjalnie 

chorobotwórczych (przewód 

pokarmowy, układ moczowo-

płciowy, układ oddechowy)

- niewielka zwłoka w 

zaopatrzeniu

 

KLASYFIKACJA RAN ZE 

WZGLĘDU NA CZYSTOŚĆ

 Typ III (zakażone)

- późno zaopatrywane

- znaczna kontaminacja z 

przewodu pokarmowego 

(jelita, drogi żółciowe, 

układ moczowy)

- świeże rany urazowe 

KLASYFIKACJA RAN ZE 

WZGLĘDU NA CZYSTOŚĆ

 Typ IV (rany brudne)

- rany penetrujące do trzewi,

- rany urazowe z ciałem 

obcym, lub po kontakcie z 

fekaliami

- rany stare tzn.: powyżej 12-

24 godz. od urazu na twarzy 

i głowie lub powyżej 6 godzin 

w każdej innej okolicy

 

                PRZYGOTOWANIE POLA
                     OPERACYJNEGO

- Odsłoń całą okolicę rany tak by 
ukazać
        dokładnie jej brzegi.
- Usuń powierzchowne 
zanieczyszczenia
     głębiej wbite ciała obce mogą 
wymagać
      usunięcia w warunkach sali 
operacyjnej.
- Oczyść okolicę rany.
- Kiedy tylko to możliwe unikaj 
golenia!!!

 

                       c.d.
- Przemyj raną pod niewielkim 
ciśnieniem -redukuje to ilość 
bakterii w ranie. Wysokie ciśnienie 
może zagłębiać mechaniczne 
zanieczyszczenia.
- Opracuj brzegi rany.
- Uwolnij raną - nie zamykaj tkanek 
pod
napięciem! 
- Zeszyj ranę. 
- Załóż opatrunek. 
- Poinstruuj pacjenta jak dbać o 
ranę.

 

          PRZYGOTOWANIE RANY

- Unikaj wprowadzania środków 
odkażających do wnętrza rany; 
większość z nich działa 
denaturujące na białko i opóźnia 
gojenie.
- Dobrym, bo tanim i mało 
traumatyzujacym tkanki 
środkiem jest sól fizjologiczna z 
dodatkiem 3% jodyny (2-3 
krople na litr soli)

 

PRZYGOTOWANIE RANY 

C.D.

-  Ewidentnie zły wpływ na 

tkanki w ranie mają: sterylna 

woda (bo hipertoniczna), 

betadyna (bo denaturuje 

tkankę i WBC), Hibitan 

(toksyczny dla rogówki i 

ucha środkowego), 10-30% 

woda utleniona (niszczy 

tkanką i WBC).

 

CZYM ZESZYĆ RANĘ?

Należy pamiętać, że 

szycie chirurgiczne 

również jest zadawaniem 

urazu. Dobieranie 

właściwego materiału do 

zaopatrzenia rany pozwala 

ten uraz zminimalizować. 

     RANA PRZYGOTOWANA. CZYM 
JĄ
                           ZESZYĆ?
-NICI
• NIEWCHŁANIALNE (NYLON, 
POLIPROPYLEN, JEDWAB)
• WCHŁANIALNE (GŁÓWNIE 
SYNTETYCZNE OPARTE NA 
POLIGLIKOLACH I 
POLISACHARYDACH)
• JEDNOWŁÓKNOWE
• WIELOWŁÓKNOWE (PLECIONE)

 

IDEALNY WYBÓR NICI?

-  NIE MA JEDNEGO, 

UNIWERSALNEGO 

MATERIAŁU SZEWNEGO. 

    WŁAŚCIWOŚCI NICI, CZYLI COŚ 
ZA
                                  COŚ.

- MONOFILAMENTY GŁADKO 
PRZECHODZĄ PRZEZ TKANKĘ ALE 
TRUDNIEJ O PEWNY WĘZEŁ. 
- PLECIONKI „SZARPIĄ" TKANKI ALE 
ICH WĘZEŁ JEST PEWNIEJSZY 
- MONOFILAMENT ŁATWIEJ SIĘ
ROZWIĄZUJE ALE TEŻ ŁATWIEJ GO
ZAWIĄZAĆ 
- PLECIONKA DOBRZE TRZYMA ALE
TRUDNIEJ ZAPANOWAĆ NAD NIĄ W

TRAKCIE WIĄZANIA

 

 IGŁA Z NITKĄ, CZYLI CO DO

 CZEGO.

 - Do szycia skóry - nić 

jednowłóknowa,

    niewchłanialna, z ostrą i 

tnącą igłą 3/8 lub 1/2 koła.

- Do szycia tkanki podskórnej - 

nić pleciona, wchłanialna, z 

ostrą i okrągłą igłą 3/8 lub 1/2 

koła.

 

                GRUBOŚĆ NICI
 Grubość nici określana jest w 
systemie USP (United States 
Pharmacopeia). Im wyższa cyfra 
obok zera tym nitka jest cieńsza.
- NA TWARZ 6-0 
- NA RĘKĘ 5-0 
- CAŁA RESZTA 4-0 LUB 3-0 
-  W praktyce można zastosować 
rozmiary o l grubsze.

 

KIEDY USUNĄĆ SZWY?

 Są od tych reguł wyjątki:

- cukrzyca insulinozależna

- terapia sterydami

- terapia 

immunosupresyjna,

- wyniszczenie organizmu,

- wiek powyżej 70 lat. 

ALTERNATYWNE 

METODY

- Plastry zbliżające (Steri-

strips) 

- Szew śródskórny 

- Staplery skórne 

              ZASADY HOLLIMANA

- Rana najlepiej goi się jeśli jej 
przebieg jest zgodny z liniamii 
Langnera 
- Dopasuj brzegi rany 
- Daj sobie czas
- Użyj bardzo dużo bardzo 
małych szwów-w połączeniu z 
doświadczeniem daje to efekt 
kosmetyczny zbliżony do 
procedur chirurgii plastycznej.

 

CO ZOSTAWIĆ 

SPECJALISTOM?

- Uszkodzenia nerwów 

twarzowych

- Urazy chrząstek

- Urazy ślinianek i ich 

przewodów

- Powieki, 

spojówki,rogówka i 

twardówka 

ZAPOBIEGANIE 

TĘŻCOWI

Kalendarz szczepień 

obowiązujący w Polsce. 

OSŁONA 

ANTYBIOTYKOWA

- Rany tłuczone

- Rany zakażone

- Ręka i stopa

- Rany zainfekowane

- Wysokie ryzyko infekcji