background image

Leki w zaburzeniach 

krążenia obwodowego

background image

Leki wpływające na naczynia 

obwodowe

• Zaburzenia:

– Tętniczego przepływu krwi, 
– Żylnego przepływu krwi,
– Ukrwienia mózgowego

• Leki:

– Wpływające na hemostazę
– Bezpośrednie działanie na naczynia 

(różne mechanizmy działania) 

background image

Zaburzenia 

tętniczego przepływu krwi

czynnościowe

organiczne

•Powstają wskutek nieprawidłowej 

regulacji naczyniowej 

wywołanej nieprawidłową odpowiedzią

 na bodźce małych naczyń 

background image

Czynnościowe

 zaburzenia przepływu krwi

• Choroba Raynauda

 – charakteryzuje 

się podwyższoną gotowością skurczową 

naczyń określonych regionów układu 

krwionośnego, szczeg. w obrębie palców 

rąk i stóp.

• Wskutek skurczu dochodzi do 

długotrwałych, przerywanych epizodów 

niedokrwienia z zaburzeniami czucia i 

silnymi bólami.

• Występuje najczęściej u młodych kobiet.

• Choroba raczej nie wywołuje trwałych 

uszkodzeń tkanek lub 

niepełnosprawności, jednak w 

poważniejszych przypadkach może dojść 

do rozwoju owrzodzenia skóry.

• Wyróżnia się dwa rodzaje choroby 

Raynauda: pierwotną i wtórną (w 

przebiegu innych chorób).  

background image

Czynnościowe

 zaburzenia przepływu krwi

Przyczyny choroby Raynauda:

• Choroby tkanki łącznej, takie jak zapalenie wielomięśniowe, RZS, twardzina, zespół 

Sjörgena oraz toczeń rumieniowaty układowy.

• Choroby naczyniowe, takie jak miażdżyca, choroba Bürgera, choroba Takayasu, 

guzkowe zapalenie tętnic.

• Zaburzenia wydzielania wewnętrznego, takie jak niedoczynność tarczycy.

• Choroby krwi, np. czerwienica prawdziwa.

• Nowotwory. 

• Choroby układu nerwowego, tj. zespół cieśni nadgarstka, zespół górnego otworu 

klatki piersiowej.

• Leki: beta- blokery, alkaloidy sporyszu zawierające ergotaminę, doustne 

środki antykoncepcyjne, cytostatyki, w szczególności bleomycyna.

• Choroby i narażenia zawodowe: wibracje i urazy mechaniczne palców (operatorzy 

młotów pneumatycznych, maszyniści, pianiści, osoby narażone na przewlekłe 

działanie zimna (pracownicy chłodni)

background image

Czynnościowe

 zaburzenia przepływu krwi

Leczenie choroby Raynauda polega na unikaniu czynników 

wywołujących, treningu autogennym i podawaniu leków 

rozkurczających naczynia:

Antagoniści kanału wapniowego 

nifedypina

- 10–30 mg 3 x dz. 

amlodypina

- 5–20 mg/dz. 

felodypina

- 2,5–10 mg 2 x dz. 

isradypina

- 2,5–5 mg 2 x dz. 

Antagoniści receptora α

1

 :   

prazosyna

- początkowo 0,5 mg 2 x 

dz., 
a następnie zwiększając dawkę do 6 mg 2 x dz. 

Azotany - nitrogliceryna miejscowo w formie maści 

ASA w małych dawkach 

Heparyna w dawkach standardowych 

Syntetyczne analogi prostaglandyn podawane dożylnie 

iloprost

alprostadil 

epoprostenol 

background image

Organiczne

 zaburzenia przepływu krwi

1. Niedrożność tętnic (!)
2. Zapalenia naczyń
3. Zator naczyniowy

Przyczyną zmian w tętnicach wywołujących 

przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych 

(niedrożność tętnic) u 98% chorych jest 

miażdżyca

Najczęściej zaburzenia te występują 

u 2-3% mężczyzn i 1-2% kobiet po 60. roku życia.

W Polsce notuje się około 30 tysięcy nowych 

zachorowań rocznie. 

background image

Stopień zaawansowania zmian 

niedokrwiennych kończyny określany 

jest wg skali Fontaine’a 

Stopień I - brak lub nieznaczne objawy kliniczne w postaci 

mrowienia, drętwienia, zwiększonej wrażliwości stóp na zimno.
Stopień II - dzielimy na:

IIa - chromanie przestankowe po przejściu dystansu powyżej 200m

IIb - chromanie przestankowe po dystansie krótszym niż 200m.

Chromanie przestankowe (claudicatio intermittens) – polega na 

występowaniu bólu mięśni kończyn dolnych pojawiającego się 

podczas wysiłku i ustępującego po krótkim odpoczynku. 

Stopień III - bóle spoczynkowe (często w nocy), chory śpi z 

nogami opuszczonymi poza łóżko.

Stopień IV - martwica i/lub owrzodzenia niedokrwienne, z bólami 

spoczynkowymi o bardzo dużym nasileniu. 
Pojęcie krytycznego niedokrwienia kończyn odpowiada III i IV 

stopniu niedokrwienia wg Fontaine’a. Niekiedy jedynym możliwym 

postępowaniem jest amputacja całej lub części kończyny.

background image

• Większość przypadków niedrożności stopnia I i IIa 

leczy się zachowawczo.

• Zalecenia:

- zakaz palenia tytoniu (nikotyna działa toksycznie i 

zwężająco na ścianę naczyń oraz zwiększa lepkość 

krwi, utrudniając jej przepływ przez kończynę);
- redukcja masy ciała;
- leczenie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, HLP;
- chodzenie szybkim marszem lub trening na bieżni 

(bodziec do rozwoju krążenia obocznego);

- ochrona stóp przed urazami, zakażeniem;
- unikanie zimna.

• W stadium III i IV aktywny trening jest 

przeciwwskazany! => leczenie operacyjne 

(angioplastyka przezskórna tętnicy, angioplastyka 

laserowa, stenty).  

background image

Choroba Bürgera

• zakrzepowo-zarostowe zapalenie 

tętnic (łac. Thrombangiitis obliterans),

• jest to odcinkowe, wieloogniskowe 

zapalenie małych i średnich naczyń o 

postępującym przebiegu, 

• najistotniejszą przyczyną jest palenie 

papierosów,

• występuje głównie u młodych mężczyzn,

• wskutek niedokrwienia dochodzi do 

powstawania silnych bólów, a w końcu 

martwicy (noga palacza papierosów).

background image

Leczenie obwodowych 

tętniczych zaburzeń krążenia 

polega na:

1.  hamowaniu agregacji trombocytów → 

leki przeciwpłytkowe

2.  rozszerzaniu światła naczynia → leki 

rozszerzające naczynia,

3.  poprawianiu płynności krwi,
4.  profilaktyce zwężenia naczynia,
5.  fibrynolizie w przypadku zamknięcia 

naczynia przez zakrzep lub zator.

background image

Leczenie miażdżycy zarostowej 

tętnic kończyn dolnych

1. Ćwiczenia fizyczne

• Marsz przez 45-60 min. 3x/tydzień 

przez ≥12 tygodni

2. Farmakoterapia:

• Cilostazol 2x100mg/24 h (niedostępny 

w Polsce)

• Pentoksyfilina 3x400mg/24 h

background image

Leczenie 

przeciwpłytkowe

• Głównym celem stosowania leków przeciwpłytkowych 

u chorych z miażdżycą tętnic obwodowych jest 

zapobieganie zgonom i powikłaniom w następstwie 

zawału serca i udarów mózgu. Metaanaliza 42 badań, 

w których wzięło udział 9214 chorych na miażdżycę 

tętnic obwodowych, leczonych lekami 

przeciwpłytkowymi, wykazała zmniejszenie częstości 

poważnych powikłań naczyniowych o 23%. Podobnego 

stopnia korzyści osiągali chorzy z chromaniem 

przestankowym, po przebytym pomostowaniu tętnic 

kończyn dolnych lub ich chirurgicznym udrożnieniu 

oraz po interwencjach przezskórnych. 

• ASA

• Klopidogrel

• Tiklopidyna

background image

Leki rozszerzające 

naczynia

• Działają na tętnice nie zmienione 

miażdżycowo

• „zespół podkradania”

background image

Leki rozszerzające 

naczynia

• Agoniści receptorów β2-adrenergicznych w mięśniach 

gładkich obwodowych naczyń krwionośnych:

– Bametan
– Bufenina
– Izoksupryna 

• Nieselektywni antagoniści receptorów α-

adrenergicznych

– Fentolamina
– Tolazolina

• Kwas nikotynowy - rzadko stosowany, gdyż wymaga 

podania dużych dawek, które są źle tolerowane u chorych. 

Jego połączenia i pochodne są znacznie lepiej tolerowane i 

częściej stosowane:

* Winian nikotynylu
* Nikametat 

background image

Leki rozszerzające naczynia 

c.d.

• Pochodne metyloksantyny

– NIKOTYNIAN KSANTYNOLU, 

– PENTOKSYFILINA

  

• Alkaloidy sporyszu - ↑ przepływu krwi 

przez naczynia krwionośne wskutek 

blokowania receptorów α

1

-adrenergicznych

– Dihydroergotamina

 

p.o. 2,5-5 mg co 12 h,

– Dihydroergotoksyna

, będąca mieszaniną 

trzech uwodornionych alkaloidów: ergokorniny, 

ergokrystyny i ergokryptyny: p.o. lub s.l. od 

0,25 mg/dzień, stopniowo zwiększając do 1,5-2 

mg/24 h w 3-4 dawkach podzielonych.

background image

Leki rozszerzające naczynia 

c.d.

• Azapetyna
• BENCYKLAN
• BUFLOMEDIL
• Butalamina
• Cetiedil
• Cinepazyd
• Cykladnelat
• Fasudil

• Fenoksybenzamina
• Ifenprodil
• Moksysylat
• Naftidrofuryl
• Suloktidyl
• Winburnina
• Winkamina
• Wisnadyna

background image

Cilostazol

• 2x wydłuża dystans chromania przestankowego

• Wybiórczo hamuje aktywność fosfodiesterazy III 

cAMP

– Antyagregacyjnie

– Rozszerzająco na naczynia krwionośne

• Działania niepożądane:

– bóle i zawroty głowy

– biegunka, nudności i wymioty

– kołatanie serca, arytmie

– bóle w klatce piersiowej

– obrzęki

– nieżyt błony śluzowej nosa

– wybroczyny

– wysypki skórne 

background image

Cilostazol

• Przeciwwskazania:

– niewydolność serca (w badaniach na 

zwierzętach wykazano uszkodzenie mięśnia 

serca; inne inhibitory fosfodiesterazy skracają 

przeżycie chorych z niewydolnością serca)

– wydłużenie odstępu QT lub komorowe 

zaburzenia rytmu w wywiadach

– predyspozycja do krwawień
– ciężka niewydolność nerek
– umiarkowana i ciężka niewydolność wątroby
– stosowanie łącznie z inhibitorami CYP3A4 i 

CYP2C19 

background image

Pentoksyfilina

• Skuteczność dokładnie nie określona
• Wydłuża dystans chromania przestankowego o 

10-20%

• Lek rozkurczający naczynia?
• Poprawia elastyczność erytrocytów

– Dotlenienie tkanek

• Zmniejsza lepkość krwi obwodowej
• Zmniejsza skłonność płytek krwi do adhezji
• P.o. 100 mg co 4-8 h lub i.m. 100-200 mg co 

12 h

background image

Pentoksyfilina

• Działania niepożądane:

– ze strony przewodu pokarmowego: nudności, 

wymioty, biegunka

– bóle i zawroty głowy

– napadowe zaczerwienienie

– bóle dławicowe

– kołatanie serca

– reakcje nadwrażliwości

– krwawienia u osób z predyspozycją do krwawień

• Przedawkowanie:

– Hipotonia ortostatyczna!

background image

Pentoksyfilina

• Przeciwwskazania:

– udar krwotoczny mózgu
– czynne krwawienia
– ostry zawał serca
– ciąża i karmienie piersią

Interakcje:  
może nasilać działanie leków p/nadciśnieniowych,
insuliny i doustnych leków p/cukrzycowych
(zwiększone ryzyko hipoglikemii)

background image

Prostacyklina i jej 

analogi

• Pozajelitowo w zaawansowanych stadiach 

choroby

– Krytyczne niedokrwienie kończyny

• Epoprostenol

: iv lub ia

• Iloprost

: analog do stosowania iv

• Beraprost

: analog do stosowania po

background image

Alprostadil

•  Syntetyczna prostaglandyna E

1

•  Wlewy ia lub iv w stadium III i IV 

niedrożności tętnic

•  oprócz działania rozszerzającego 

naczynia oraz hamującego agregację 

płytek krwi efekt leczniczy PGE

1

 może być 

związany z hamowaniem proliferacji 

komórek mięśni gładkich naczyń

• i.a.: 10-20 μg za pośrednictwem pompy 

infuzyjnej po rozpuszczeniu w roztworze soli 

fizjol. przez 60-120 minut 1-2 x dziennie

• i.v.: 40 μg w 50-250 ml soli fizjol. 2 x 

dziennie 

background image

Leczenie 

chorób naczyń 

żylnych

background image

Choroby naczyń żylnych

• Ostre zapalenie żył powierzchownych

• Zakrzepica żył głębokich

• Żylaki

• Przewlekła niewydolność żylna (CVI-chronic 

venous insufficiency), będąca następstwem zmian w 

układzie żył powierzchownych i głębokich:
- stadium I – objawy zastoju krwi żylnej w obrębie 

stopy oraz rozszerzenie żył podskórnych i 

śródskórnych
- stadium II – dodatkowo pojawiają się zmiany 

troficzne w obrębie skóry, zmiany pigmentacyjne 

(hiper- i depigmentacja), stwardnienie skóry
- stadium III – owrzodzenie podudzia (czerwone lub 

zaleczone)

background image

Choroby naczyń żylnych

Chodzenie jest podstawowym „lekiem” 

na choroby naczyń obwodowych!

background image

Terapia 

zaburzeń krążenia żylnego

• Kompresoterapia
• Chirurgia
• Farmakoterapia (niewielkie znaczenie poza lekami 

wpływającymi na hemostazę)

– Leki flebotropowe:

• wprowadzone na podstawie subiektywnej 

poprawy w latach 60-70 XX wieku bez badań 
klinicznych

• Głównie pochodzenie roślinne

background image

Leki flebotropowe

• Mechanizm działania niejasny

– wzmacniają i uszczelniają ścianę naczyń,
– usprawniają mikrokrążenie, 
– zmniejszają przepuszczalność kapilarów, 
– poprawiają drenaż limfatyczny,
– w pewnym stopniu zmniejszają reakcję zapalną 

towarzyszącą zastojowi żylnemu 

• Subiektywna poprawa
• Brak wpływu na postęp choroby

– Nie powodują zniknięcia i zmniejszenia żylaków
– Nie przyspieszają gojenia owrzodzeń żylnych
– Nie zapobiegają nawrotom
– Wyjątek: diosmina

background image

Leki pochodzenia 

naturalnego

Pochodne flawonoidów:

• DIOSMINA

• diosmetyna, 
• kwercetyna, 

• rutyna

 i jej półsyntetyczne 

hydroksyetylowane pochodne:

– trokserutyna

– O-(β-hydroksyetylo)-rutozyd

• flawany i flawanony: hesperetyna, 

hesperydyna, katechina, metylochalkon, 
kwas flawonowy. 

background image

Leki pochodzenia naturalnego 

c.d.

• Saponozydy:

– Escyna

 → potęguje działanie 

antykoagulantów i może 

nasilać działanie 

nefrotoksyczne 

aminoglikozydów!  

– wyciągi z kasztanowca 

Aesculus hippocastanum 

(protoescygenina, 

barringtogenol, i -escyna, 

kryptoescyna),

– ruskozydy (wyciągi z 

ruszczyka kolczastego), 

background image

Leki pochodzenia 

naturalnego c.d.

• Inne wyciągi roślinne:

– Antocjanozydy: wyciąg z borówki (czarnej 

jagody),

– Pyknogenole: leukocianidol, oligomery 

procjanidolowe, wyciągi z winorośli (pestek 
winogron),

– Miłorząb japoński (Ginkgo biloba),
– Alkaloidy sporyszu: dihydroergotamina, 

dihydroergokrystyna, dihydroergokryptyna 

background image

Leki syntetyczne

• fosforan adenozyny
• benzaron
• DOBESYLAN WAPNIA
• heptaminol
• naftazon
• tribenozyd 

background image

Diosmina

• Zwiększa napięcie ścian naczyń żylnych
• Poprawia drenaż limfatyczny
• Zmniejsza przepuszczalność włośniczek 
• Zmniejsza adhezję leukocytów do 

komórek śródbłonka i migrację w 

modelu niedokrwienia-reperfuzji

• Model zwierzęcy – ochrona przed 

wpływem mediatorów zapalnych na 

mikrokrążenie

background image

Diosmina

• Diosmina (60μm) → mikronizowana diosmina 

(2μm)

– Większa biodostępność

• Badania kliniczne:

– Zmniejszenie objawów przewlekłej 

niewydolności żylnej 

• Działania niepożądane:

– Ze strony przewodu pokarmowego (u około 7% 

leczonych): bóle brzucha, objawy 

dyspeptyczne, wymioty, biegunki

– Ze strony układu nerwowego (u 1,7% 

leczonych): bezsenność, zawroty i bóle głowy, 

uczucie znużenia

background image

Działania niepożądane

• Hydroksyrutozydy:

– ze strony przewodu pokarmowego (nudności, 

wymioty)

– rzadko bóle głowy i mrowienie kończyn

• Trokserutyna:

– ze strony przewodu pokarmowego, które ustępują 

jeśli lek jest przyjmowany podczas posiłków

– napadowe zaczerwienienie twarzy
– przemijające uczucie ciepła
– bóle głowy
– sporadycznie podrażnienie skóry i pokrzywka

background image

Działania niepożądane

• Dobesylan wapnia:

– ze strony przewodu pokarmowego: 

nudności, biegunka, wymioty

– reakcje nadwrażliwości
– gorączka
– bóle stawów 
– kilka przypadków agranulocytozy
– Wysypka połączona z rumieniem 

background image

Preparaty do stosowania 

miejscowego

• Czynniki wzrostu kolonii 

granulocytów i makrofagów GM-CSF

• Aktywne opatrunki, hydrokoloidy, 

hydrożele, alginiany, dekstranomery, 
opatrunki poliuretanowe i mieszane

• Błony aktywne biologicznie
• Substytuty skóry

background image

Preparaty do stosowania 

miejscowego

• Maści i żele
• Zawierają samą heparynę bądź heparynę 

w połączeniu z innymi związkami lub 
środkami pochodzenia roślinnego, np. z 
escyną, wyciągami z kasztanowca, 
wyciągami z arniki

• Często w ich skład wchodzą również 

substancje przeciwzapalne, np. diklofenak 
oraz znieczulające miejscowo - benzokaina  

background image

Owrzodzenia żylne

• Przyczyna 70-90% owrzodzeń kkd
• Patomechanizm niejasny
• Kompresoterapia:

– Zewnętrzne ciśnienie 30-40 mmHg

•Normalizacja krążenia kończyny
•Gojenie owrzodzeń

• Pielęgnacja zmiany

– Preparaty przyspieszające gojenie
– Leki ogólnoustrojowe

background image

Leki działające ogólnie

• Pentoksyfilina 3 x 400 mg

• Mikronizowana diosmina 2 x 500 mg 

background image

Guzki krwawnicze 

(hemoroidy)

• Uwypuklenia błony śluzowej górnej części 

kanału odbytu

• Liczne połączenia tętniczo-żylne z 

pominięciem układu włośniczkowego

• Bezobjawowe, zakrzepica → ból
• Klasyfikacja:

– I° krwawienie bez wypadania
– II° wypadania w trakcie defekacji, cofanie 

samoistne

– III° wypadanie, wymagają ręcznego odprowadzania
– IV° odprowadzenie niemożliwe

background image

Leczenie hemoroidów

• Chirurgiczne
• Farmakoterapia:

– Preparaty miejscowe

•Leczenie objawowe
•Brak leczenia przyczynowego
•Leki znieczulające (lidokaina, benzokaina) i 

kortykosteroidy w zmniejszeniu objawów 
podrażnienia, NIE w trakcie infekcji.

•Leki przeciwbakteryjne – brak uzasadnienia 

(powodują rozwój szczepów opornych)

background image

Leczenie hemoroidów 

c.d.

1. Preparaty miejscowe (czopki 

doodbytnicze, maści)

• Heparynoidy
• Substancje ściągające (sole bizmutu, tlenek 

cynku, oczar, rezorcynol, balsam peruwiański)

• Glikozydy kasztanowca: eskulina
• Wyciąg z rumianku

2. Stosowane doustnie:

• Flawonoidy (zmniejszenie ostrych objawów i 

wtórne krwawienia po operacji)

• Dobesylan wapnia

background image

Leczenie zaburzeń 

ukrwienia mózgowego

background image

Choroby naczyniowe 

mózgu

Za ok. 90% przypadków zaburzeń ukrwienia mózgu 

odpowiedzialne są zmiany miażdżycowe naczyń.

• Udar mózgu

– Niedokrwienny

– Krwotoczny

– Krwotok podpajęczynówkowy

• Przemijające ataki niedokrwienne (TIA – transient ischemic 

attack) – objawy neurologiczne ustępują w ciągu 24 godzin

• Przedłużone odwracalne niedokrwienne deficyty neurologiczne 

(PRIND – prolonged reversible ischemic neurological deficit) - 

objawy neurologiczne ustępują w ciągu tygodnia

• Naczyniopochodne zawroty głowy

• Postępujące zaburzenia pamięci na tle naczyniowym?

• Otępienie naczyniopochodne?

background image

Postępowanie w udarze 

mózgu

• Udar mózgu jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. 

• Bardzo istotny w leczeniu jest czas upływający od 

wystąpienia objawów i postawienia rozpoznania do 

wdrożenia leczenia.

• Pacjent powinien zostać przetransportowany do szpitala – 

najlepiej posiadającego specjalistyczny oddział udarowy!!!

• Diagnostyka różnicowa między udarem niedokrwiennym i 

krwotocznym:

*   TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA

*   rezonans magnetyczny – badanie rozstrzygające

*   angiografia tętnic domózgowych - określenie, która z 

tętnic jest niedrożna w przypadku udaru niedokrwiennego

*   USG, arteriografia i echokardiografia – w celu ustalenia 

ewentualnego źródła materiału zatorowego  

background image

Postępowanie w udarze 

mózgu

• monitorowanie czynności życiowych 

• uzupełnianie niedoborów wodno-elektrolitowych 

• monitorowanie ciśnienia tętniczego – u chorych z udarem mózgu należy unikać 

gwałtownego obniżania ciśnienia, ze względu na ryzyko zmniejszenia przepływu 

mózgowego krwi; leczenie hipotensyjne wdraża się przy wartościach ciśnienia: 

– >220/120 przy udarze niedokrwiennym (180/105 przy planowanym leczeniu 

trombolitycznym) 

– >180/105 przy udarze krwotocznym 

– oraz w każdym przypadku z towarzyszącym ostrym zespołem wieńcowym, 

ostrą niewydolnością nerek czy niewydolnością serca

• kontrola glikemii (w przypadku hiperglikemii ≥ 10 mmol/l insulinoterapia, w 

przypadku hipoglikemii wlew 10-20% roztworu glukozy) 

• przy współistniejącej gorączce obniżanie temperatury ciała (ibuprofen, 

paracetamol) 

• kontrola diurezy 

• leczenie przeciwdrgawkowe przy występowaniu drgawek (benzodiazepiny 

dożylnie) 

• leczenie przeciwobrzękowe w przypadku stwierdzenia objawów obrzęku mózgu 

(uniesienie głowy, mannitol, krótko działające barbiturany, hiperwentylacja, 

ewentualnie postępowanie operacyjne) 

background image

Postępowanie w udarze 

mózgu

• Leczenie trombolityczne – dożylnie za 

pomocą rekombinowanego tkankowego 

aktywatora plazminogenu rtPA 

(recombinant 

tissue plasminogen activator)

• 0,9 mg/kg m.c. nie później niż 3 godziny 

od wystąpienia udaru niedokrwiennego

• Leczenie rtPA znamiennie poprawia 

rokowanie udaru

background image

Postępowanie w udarze mózgu zalecenia European Stroke Initiative. 
Cerebrovascular Diseases, 2003; 16: 311-337.

background image

Leki w chorobach 

naczyniowych mózgu

• Przeciwpłytkowe
• Przeciwzakrzepowe
• Fibrynolityki
• Nootropowe?
• Farmakoterapia czynników ryzyka

background image

Leki rozszerzające naczynia 

mózgowe

• Niewielka skuteczność w:

– Zawrotach głowy
– Otępieniu naczyniopochodnym

• Nimodypina

 

– niewielka skuteczność w 

chorobie Alzheimera

• Pochodne ergotaminy i nicergolina

– Wpływ na metabolizm

background image

Leki rozszerzające naczynia 

mózgowe

• Naftidrofuryl

– Leczenie objawów zaburzeń funkcji mózgu u osób w wieku 

podeszłym w przypadku demencji umiarkowanego stopnia 

( nie wynikającej z choroby Alzheimera)

– Leczenie objawów uszkodzeń neurologicznych i ubytków 

czynnościowych po udarach (łącznie z ASA i/lub 

dipirydamolem)

– Blokuje receptor 5-HT

2

 antagonizując naczynioskurczowe 

oraz nasilające agregację płytek działanie serotoniny

– po 100 mg co 6-8 h lub iv 200-400 mg/24 h 

• Nicergolina

 

– „niewydolność krążenia mózgowego”

– Syntetyczny analog alkaloidów sporyszu

– Brak skuteczności w udarze mózgu i TIA

– Działania niepożądane: uderzenia gorąca, złe samopoczucie, 

pobudzenie, nudności, biegunka, nadkwaśność, senność, 

zawroty głowy

background image

Nimodypina

• Antagonista kanału wapniowego
• Wybiórcze działanie na naczynia mózgowe
• Leczenie i zapobieganie skurczu 

naczyniowego przy krwotoku z tętniaka

– 60 mg po co 4 godziny od najdalej 4 doby przez 4 

tygodnie

– Brak wskazań do stosowania parenteralnego

• Brak skuteczności w udarze niedokrwiennym
• Niewielka skuteczność w chorobie Alzheimera
• Zapobiega napadom migreny 

background image

Flunaryzyna i cynaryzyna

• Antagoniści kanału wapniowego
• Brak skuteczności w udarze mózgu i 

otępieniu naczyniopochodnym

• Zawroty głowy

– Mechanizm niejasny
– Działanie cholinolityczne
– Działanie przeciwhistaminowe
– Poprawa ukrwienia błędnika

background image

Flunaryzyna i cynaryzyna

• Działania niepożądane:

– Senność
– Nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka
– Zaburzenia świadomości (omamy, agresja)
– Bezsenność, bóle głowy
– Drżenia lub zespół parkinsonowski

• Ryzyko zależne od dawki
• Ustępuje po odstawieniu (30% - po 3 msc, 25% - 

po 6 msc, kilkanaście % - po roku)

background image

Pentoksyfilina

• Brak danych na stosowanie w 

chorobach naczyniowych mózgu

• Model eksperymentalny – 

właściwości neuroprotekcyjne

background image

Winpocetyna

• Półsyntetyczna pochodna winkaminy 

(alkaloid z barwnika mniejszego – Vinca 

minor)

• Rozkurcz naczyń wybiórczo w OUN

– Blokuje fosfodiesterazę 1 (PDE1) zależną od 

Ca++ i kalmoduliny

– Wzrost stężenia cAMP i cGMP

• Poprawa perfuzji przez tkankę mózgową
• Znikomy wpływ na naczynia obwodowe

background image

Winpocetyna

• Działanie neuroprotekcyjne

– Blokowanie kanałów Na+ - zmniejszenie 

stresu oksydacyjnego

– Blokowanie receptorów glutaminowych

• Działanie antyagregacyjne

– Hamuje adhezję i agregację płytek krwi

• Metabolizowana w wątrobie i wydalana 

przez nerki

– Metabolit: kwas apowinkaminowy

• Łączy się z białkami krwi w 99%

• Eliminowana z organizmu po ok. 8h po

background image

Winpocetyna

• Naczyniowe zaburzenia pamięci – 

dane z badań nieprzekonujące

• Zaburzenia poznawcze – badania w 

toku

• Udar mózgu – brak wskazań

background image

Piracetam

• Lek nootropowy

• Pochodna GABA

• Mechanizm działania

– Zwiększenie zużycia tlenu i glukozy 

komórkach OUN

– Wzrost rezerwy energetycznej

– Synteza neuroprzekaźników

– Wzrost metabolizmu neuronów

• Efekt:

– Poprawa zapamiętywania i przypominania?

– Poprawa sprawności psychofizycznej

background image

Piracetam

• Zwolnienie progresji choroby Alzheimera?
• Udar mózgu:

– Usprawnienie mikrokrążenia 

mózgowego?

– Zmniejszenie aregacji płytek krwi?
– BRAK EFEKTU W BADANIACH 

KLINICZNYCH!!!

• Zaburzenia dyslektyczne u dzieci

background image

Ginkgo biloba – miłorząb 

japoński

• Kontrowersyjna skuteczność
• Działanie neuroprotekcyjne
• Działanie antyoksydacyjne
• Hamuje agregację płytek
• Zwiększa uwalnianie EDRF w 

komórkach śródbłonka

• Stymuluje uwalnianie prostacyklin
• Zwiększa szczelność bariery krew-

mózg

background image

Ginkgo biloba – miłorząb 

japoński

  Wskazania do stosowania G.b.:

- obniżenie funkcji poznawczych,
- zaburzenia krążenia mózgowego,
- choroby naczyń obwodowych,
- początkowe stadium choroby Alzheimera, 

demencja, 
- upośledzenie pamięci 
  i koncentracji,
- zawroty głowy, szumy


Document Outline