PowerPoint Presentation

Zaburzenia lękowe



Objawy są powszechne w ogólnej populacji



Częsta jest współchorobowość (inne zaburzenia

lekowe, depresja, nadużywanie substancji,

zaburzenia osobowości)



Objawy mogą często towarzyszyć chorobom

somatycznym



Muszą być dobrze rozpoznawane jeżeli mają być

dobrze leczone



Postępowanie zazwyczaj obejmuje podejście

złożone psychofarmakologiczne i psychologiczne

Występowanie zaburzeń

psychicznych w populacji

Zaburzenie

Częstość

występowania(%)

Ostatnie 6 m-cy

Częstość

występowania całe

życie

Schizofrenia

0,9

1,5

Zaburzenie

afektywne

5,8

8,3

Nadużywanie

substancji

6,0

16,4

Zaburzenia

lękowe

8,9

14,6

LĘK A STRACH



Lęk – nastrój, w którym dominuje

odczucie silnego zagrożenia, lub

zatrważającej zmiany wywodzącej się

z nieznanego źródła.



Strach- odczucie silnego zagrożenia w

przypadku gdy źródło

zagrożenia/zmiany jest znane.



Lęk jako stan



Subiektywne, świadomie postrzegane uczucie obawy i

napięcia, któremu towarzyszy, związana z nim aktywacja

autonomicznego układu nerwowego

▪

Lęk jako cecha obejmuje

- Stałe wszechogarniające uczucie napięcia

- Częste przeżywanie uczucia zakłopotania, niższości

- Dominującą potrzebę bycia lubianym i akceptowanym

- Nadwrażliwość na krytykę i odrzucenie

- Unikanie wchodzenia w bliższe związki z innymi jeśli nie

zapewniają one bezkrytycznej akceptacji

- Tendencję do przesady w ocenianiu potencjalnych zagrożeń w

życiu codziennym i unikanie pewnych sytuacji

- Pewne ograniczenia w trybie życia wynikające z nadmiernej

potrzeby bezpieczeństwa.

Rozpoznawanie zaburzeń

lękowych



Rozmowa

która ma dostarczyć jak najwięcej informacji na temat

dolegliwości, objawów i cierpień pacjenta,

okoliczności w których występują i nasilają się objawy,

dotychczasowego przebiegu zaburzeń,

aktualnej sytuacji pacjenta.

•

Wywiad

dotyczący dzieciństwa, rodziny, szkoły, pracy, życia

uczuciowego, seksualnego, małżeństwa, relacji z innymi

ludźmi,

Zaburzenia lękowe w postaci

fobii F40

Agorafobia

Bez napadów paniki

Z napadami paniki

Fobie swoiste

Fobia społeczna

Agorafobia



Lęk przed otwartą przestrzenią, przed

przebywaniem w sytuacjach których wspólną

cechą jest to iż wydostanie się z nich może być

trudne lub kłopotliwe lub że uzyskanie pomocy w

razie złego samopoczucia może być niemożliwe.

Np. przebywanie w tłumie, podróżowanie samemu,

oddalanie się samemu od swego domu

Kryteria diagnostyczne

Występowanie co najmniej jednego z objawów ogólnego

wzbudzenia autonomicznego

-Kołatanie serca

-Pocenie się

-Drżenie suchość w ustach

Oraz co najmniej jeden z objawów

somatycznych lub psychicznych



Duszność



Ucisk w gardle



Bóle w klatce piersiowej



Nudności



Zawroty głowy



Poczucie derealizacji lub depersonalizacji



Obawa przed utratą kontroli, „zwariowaniem”



Lęk przed śmiercią



Uderzenia gorąca lub zimna



Mrowienia kończyn

Fobie swoiste

Różnorodne, nadmierne, irracjonalne lęki

przed

określonymi sytuacjami



Fobia zwierząt

–

najczęściej zaczyna się w dzieciństwie i najczęściej

dotyczy pająków, węży



Fobia środowiska naturalnego-

obawy przed przebywaniem na

wysokości, lęk przed burzą, powodzią.



Fobia typu krew - iniekcja-rana-

lęk który wywołany jest

widokiem krwi lub zranienia u innej osoby, albo pojawia się podczas

pobierania krwi lub wykonywania iniekcji. W wyniku nasilonego lęku

może dojść do omdlenia. Często występuje rodzinnie.



Fobie sytuacyjne-

lęk wywołują określone sytuacje np. przebywanie

na moście, w windzie, w samolocie. Mogą powstawać w różnym okresie

życia i często wiążą się z przeżyciem określonej sytuacji związanej z

zagrożeniem lub informacjami o niej

Przykłady fobii swoistych

Pająki –Arachnophobia

Węże –Ophidiophobia

Robaki- Herpetophobia

Krew- Haematophobia

Zastrzyki- Trypanophobia

Dentyści- Dentophobia

Latanie- Aviatophobia

Ciemność- Nyctophobia

Mosty- Gephyrophobia

Zamknięte pomieszczenia- Claustrophobia

Zanieczyszczenie, brud - Mysophobia

Fobia społeczna



Znaczna i utrwalona obawa przed sytuacjami

związanymi z ekspozycją na nieznajomych

ludzi, lub oceny przez innych

W sytuacjach tych występują objawy

-zaczerwienienie (objaw nie występujący w innych zespołach

lękowych),

-drżenie- zwłaszcza rąk,

-kołatanie serca,

-silne pocenie się,

-trudności w wysławianiu się.

Fobia społeczna swoista

lęk przed występem publicznym

Fobia społeczna uogólniona

lęk przed wszystkimi sytuacjami

kontaktów

społecznych

Inne zaburzenia lekowe F41

-Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk

paniczny)

-Zaburzenia lękowe uogólnione

-Zaburzenia depresyjne i lękowe

mieszane

Zaburzenia lękowe z napadami

lęku



Nagły wyraźnie ograniczony w czasie napad silnego leku

(paniki), nie związany z określoną sytuacją czy przedmiotem

ani wysiłkiem fizycznym czy zagrożeniem zewnętrznym.



Czas trwania co najmniej klika minut



Napadowi lęku towarzyszą objawy wegetatywne

przyspieszenie akcji serca lub uczucie ciężaru w okolicy serca,

ból w klatce piersiowej, uczucie duszności, pocenie się,

zawroty głowy, parcie na pęcherz,

poczucie zagrożenia życia lub utraty kontroli nad sobą,

często występuje hiperwentylacja, drżenie mięśniowe.

▪

Napady lęku mają tendencję do szybkiego łączenia się ze

zjawiskiem unikania sytuacji, w których pojawił się pierwszy

napad lęku (najczęściej ma to postać agorafobii)



Zaburzenie lękowe z napadami lęku

umiarkowane

Co najmniej cztery napady paniki w okresie 4 tyg.

•

Zaburzenie lękowe z napadami lęku

ciężkie

Co najmniej cztery napady paniki tygodniowo w okresie 4 tyg.

Zaburzenia lękowe

uogólnione



Obraz kliniczny



Kilkumiesięczny (co najmniej 6 m-cy) okres niepokoju,

uczucia zagrożenia, zamartwiania się, lęku przed

trudnościami dnia codziennego



Napady lęku (sporadyczne o niezbyt dużym nasileniu)



Bóle napięciowe (głowy, kręgosłupa, mięśni kończyn)



Trudności w koncentracji uwagi



Przewlekle utrzymujące się zaburzenia wegetatywne

(biegunki, pocenie się, przyspieszona akcja serca)



Zaburzenia snu (przede wszystkim trudności w

zasypianiu, koszmarne sny)

Zaburzenia obsesyjno –

kompulsyjne F 42

-Zaburzenia z przewagą myśli

natrętnych

-Zaburzenia z przewagą czynności

natrętnych

-Myśli i czynności natrętne mieszane

Zaburzenia obsesyjno-

kompulsyjne



Charakteryzują się nawracającymi

uporczywymi myślami natrętnymi lub/oraz

czynnościami przymusowymi



Myśli natrętne-

pojawiają się w świadomości w sposób

stereotypowy, przeżywane są w sposób przykry, pacjent

często próbuje się im przeciwstawiać, pojawiają się wbrew woli

ale są uznawane za swoje myśli.



Czynności przymusowe-

stereotypowe i wielokrotnie

powtarzane zachowania mające zapobiegać jakimś mało

prawdopodobnym wydarzeniom, które według pacjenta

mogłyby nastąpić gdyby zaniechał wykonania tych czynności.

Zachowanie to pacjent zwykle postrzega jako bezsensowne

lub niepotrzebne i często próbuje się mu opierać. To niemal

zawsze łączy się z lekiem nasilającym się przy próbach

zaniechania czynności przymusowej.



Rozpowszechnienie OCD – zaburzenie dotyczy

ok. 2,5% populacji



Występuje równie często u kobiet jak i u

mężczyzn



Schorzenie przewlekłe, bardzo często zaburzające

w sposób znaczny funkcjonowanie pacjenta



Czynniki dające niekorzystne rokowanie

wczesny początek zachorowania, konieczność

hospitalizacji, towarzyszące objawy depresyjne, obecność

nastawienia urojeniowego, nasilone zaburzenia

osobowości.



Najczęściej obserwowane myśli natrętne

Obawa przed chorobą, zabrudzeniem, zakażeniem

(ok. ½ chorych)

Obawa przed zrobieniem komuś krzywdy np. zranieniem,

zakażeniem chorobą (ok. ¼ chorych)

Myśli o charakterze seksualnym, często bluźniercze, dotyczące

obiektów kultu religijnego, obawa przed niewłaściwym

zachowaniem w towarzystwie

▪

Najczęściej obserwowane kompulsje

Wielokrotne sprawdzanie poprzednio wykonanych czynności np.

Zamykanie drzwi, wyłączenie światła, gazu

(powyżej ½ chorych)

Czyszczenie i mycie rąk, ciała lub odzieży

(ok. ½ chorych)

Wielokrotne powtarzanie pewnych liczb, słów, zachowań bez

których niemożliwe jest poruszanie się

(ok.

⅓

chorych)

Stałe aranżowanie układów symetrycznych lub układów w

określonym porządku (ok. ¼ chorych)



W ciągu nocy kładę się i wstaję z łóżka cztery razy.

7.00 rano -wstaję cztery razy, zakładam i wyjmuje

szkła kontaktowe cztery razy, potem ścielę łóżko,

składam pościel cztery razy, porządkuję koce i

składam je cztery razy. Układam poduszki cztery razy,

wygładzam narzutę cztery razy, ściągam i zaciągam

zasłony cztery razy. Idę do toalety myje ręce i zęby

cztery razy i szczotkuje włosy cztery razy, idę do

kuchni licząc po cichu kroki, spoglądam na każdy kąt

kuchni po cztery razy.

8.00 Śniadanie - przystawiam krzesło do stołu cztery

razy…..

Reakcja na ciężki stres i

zaburzenia adaptacyjne F43

-Ostra reakcja na stres

-Zaburzenia stresowe pourazowe

-Zaburzenia adaptacyjne

-Krótka reakcja depresyjna

-Reakcja depresyjna przedłużona

-Reakcja mieszana lękowo depresyjna

-Głównie z zaburzeniami innych emocji

-Głównie z zaburzeniami zachowania

-Z mieszanymi zaburzeniami zachowania i emocji

Ostra reakcja na stres



ICD-10 Ostra reakcja na stres



DSM-IV Ostre zaburzenie stresowe ASD

Krótkotrwałe zaburzenie występujące podczas lub bezpośrednio po

urazie

Trwa co najmniej dwa dni i/albo zanika w ciągu 4 tyg. po zdarzeniu

traumatycznym.

Kryteria objawowe są zasadniczo objawami PTSD wraz z co najmniej trzema z 5

objawów dysocjacyjnych

-Subiektywne poczucie odrętwienia, wyobcowania

-Zredukowana czujność w stosunku do otoczenia (oszołomienie)

-Derealizacja

-Depersonalizacja

-Amnezja dysocjacyjna (niemożność przypomnienia sobie ważnych aspektów

urazu

Przykłady stresorów mogące

prowadzić do ASD

Klęska żywiołowa, wypadek, uraz frontowy, napad,

gwałt, pożar, bycie świadkiem czyjejś śmierci,

Objawy pojawiają się w ciągu godziny po zadziałaniu

stresora i jeżeli jest on przejściowy lub może zostać

wyeliminowany to zanikają do 8 godz.

Jeżeli ekspozycja na stresor się przedłuża to objawy

zmniejszają się po okresie nie dłuższym niż 48 godz.

Postać łagodna

Postać umiarkowana

Postać ciężka

Zaburzenie stresowe pourazowe



Historia

Lata 70-te - po raz pierwszy opisano „syndrom traumy

gwałtu”, pierwsze publikacje dotyczące przemocy wobec

kobiet i dzieci w rodzinie.

1980 r. zdiagnozowanie PTSD

•

Epidemiologia

PTSD występuje u ok. 8-9% populacji ogólnej

Ok. 61% mężczyzn i 51% kobiet potwierdza obecność

przynajmniej jednego wydarzenia traumatycznego w swoim

życiu.

Wśród osób ze zdiagnozowanym PTSD istnieje bardzo duża

współzachorowalność na inne zaburzenia psychiczne m.in.

Depresja, dystymia, zaburzenia lękowe, fobie, zaburzenia

zachowania, objawy psychotyczne, uzależnienie od alkoholu.

Jak ciężki musi być uraz by

rozwinął się PTSD



Szczególnie przerażające lub katastroficzne

zaburzenie stresujące, takie które

wywołałoby skrajne przerażające przeżycie u

prawie każdego człowieka



Zdarzenie zawierające poważne zagrożenie

utratą życia

Śmierć bliskiej osoby, bycie świadkiem czyjejś

śmierci, wypadek komunikacyjny, napad

rabunkowy, gwałt, molestowanie seksualne,

klęska

żywiołowa, atak terrorystyczny, bycie

torturowanym itd…

Kryteria diagnostyczne PTSD



Kryterium A-

wstępowanie traumatycznego stresora



Kryterium B-

objawy ponownego doświadczania; natrętne

wspomnienia, niepokojące sny, psychologiczny i fizyczny

dyskomfort związany z przypominaniem zdarzenia



Kryterium C-

unikanie i objawy odrętwienia psychicznego

unikanie myśli, uczuć, rozmów związanych z wydarzeniem,

miejsc ,sytuacji, osób które są związane z wydarzeniem

traumatycznym, niemożność przypomnienia sobie ważnych

okoliczności zdarzenia, unikanie ludzi



Kryterium D-

objawy fizjologicznego pobudzenia

zaburzenia snu, zaburzenia koncentracji uwagi, wybuchy

gniewu, wzmożona czujność, wyolbrzymiony odzew na bodziec.



Kryterium E-

czas trwania- minimum miesiąc



Kryterium F-

objawy wywołują dyskomfort i zaburzenie

funkcjonowania.

Czynniki ryzyka rozwoju

PTSD



Płeć K



Cechy osobowości



Podatność genetyczna



Urazowe doświadczenia w dzieciństwie



Poprzedzające ekspozycję urazy lub zmiany

życiowe



Niedoskonałe systemy oparcia spolecznego



Niedawne nadużywanie alkoholu lub

narkotyków



Poczucie braku kontroli nad zdarzeniami

stresującymi.

Rokowanie



ASD zwykle zaburzenie krótkotrwałe

ale aż u 70% ofiar pojawiają się w

ciągu miesiąca objawy PTSD



U 30% objawy zanikają całkowicie u

60% utrzymują się w postaci łagodnej

lub umiarkowanej a u 10% pozostają

na tym samym poziomie lub się

zaostrzają

Zaburzenia

dysocjacyjne(konwersyjne)F4

-Amnezja dysocjacyjna

-Fuga dysocjacyjna

-Osłupienie dysocjacyjne

-Trans i opętanie

-Dysocjacyjne zaburzenia ruchu

-Drgawki dysocjacyjne

-Dysocjacyjne znieczulenia i utrata czucia zmysłowego

-Inne zaburzenia dysocjacyjne (konwersyjne

)

Zespół Gansera

Osobowość mnoga

Zaburzenia dysocjacyjne



Utrata normalnej integracji pomiędzy

wspomnieniami z przeszłości, poczuciem

tożsamości, wrażeniami czuciowymi i kontrolą

ruchów ciała.



Mogą pojawiać się nagle lub stopniowo.



Wszystkie typy zaburzeń dysocjacyjnych maja

tendencje do ustępowania po kilku tyg. lub

miesiącach

Amnezja dysocjacyjna



Częściowa lub całkowita niepamięć

wydarzeń świeżych, swojej przeszłości i

tożsamości, mających związek z

wydarzeniem urazowym możliwym do

obiektywnego ustalenia.



Zakres i rozmiary niepamięci często zmieniają się z dnia na

dzień i wobec rożnych osób, amnezja zwykle koncentruje się

wokół wydarzenia urazowego, może być zachowana pamięć

informacji emocjonalnie obojętnych np. wiadomości szkolne



Wykluczenie organicznego uszkodzenia

mózgu, zatrucia lub znacznego wyczerpania

Fuga dysocjacyjna



Występująca okresowo- od kilku godzin do kilku tyg.

- amnezja dysocjacyjna przedzielona okresami

pełnego zachowania pamięci.



Pozornie celowa podróż poza miejsce zamieszkania

lub pracy



Zachowanie podstawowej troski o siebie (jedzenie,

mycie się )i prostych interakcji z innymi osobami

(kupowanie biletów, pytanie o drogę)



Okres fugi pokryty jest niepamięcią ale zachowanie

osoby w czasie jej trwania może wydawać się

osobom postronnym zupełnie prawidłowe.

Osłupienie dysocjacyjne



Bardzo znaczne ograniczenie lub

zupełny brak ruchów dowolnych i brak

prawidłowej reakcji na takie bodźce

zewnętrzne jak hałas, światło, dotyk.



Wstępuje całkowity lub niemal całkowity

brak wypowiedzi słownych



Istnieje wyraźna przyczyna

psychogenna (stresujące wydarzenie,

problemy interpersonalne lub społeczne)

Trans i Opętanie



Zaburzenia, w których występuje przejściowa

utrata zarówno poczucia własnej tożsamości

jak i pełnej orientacji w otoczeniu.



W niektórych przypadkach osoba działa tak

jakby była owładnięta przez inną osobowość,

ducha, bóstwo czy siłę.



Uwaga i świadomość mogą być zwężone,

skoncentrowane jedynie na jednym czy dwóch

aspektach najbliższego środowiska, często

występuje ograniczony powtarzający się

schemat ruchów, pozycji ciała wypowiedzi.

Objawy opętania



Osoba jest przeświadczona że została owładnięta przez ducha, moc, bóstwo,

inną osobę



Zachowanie i afekt są spójne z wypowiedziami osoby opętanej



Afekt może przybierać skrajne formy od rozbawienia, euforii poprzez

napięcie, niepokój aż do agresji



Zachowanie osoby opętanej całkowicie odbiega od prezentowanego przez

nią na co dzień



Charakterystyczna jest utrata kontroli ruchów. Często początek epizodu

opętania wiąże się z upadkiem na ziemię, pojawiają się dreszcze lub

uogólnione drgawki.



Sposób poruszania się może sprawiać wrażenie automatycznego, występują

manieryzmy ruchowe



Występuje zmiana wyglądu osoby opętanej. Wyraz twarzy pozostaje zgodny

z wyobrażeniami na temat ducha, demona, bóstwa, również mowa odbiega

od codziennej - Obniżenie bądź podwyższenie tonu głosu, krzyk, glossolalia

Objawy opętania cd.



„

istota opętująca” mówi o sobie w pierwszej osobie, nowe ”ja”

wypowiada się o zwykłej tożsamości osoby opętanej używając

trzeciej osoby.



Epizodowi opętania często towarzyszą halucynacje słuchowe lub

wzrokowe zawierają one zwykle treść religijną lub kultową spójną z

kulturowymi wyobrażeniami na temat otaczającej rzeczywistości



Większość przypadków opętania pokrytych jest niepamięcią



Czas trwania od kilku minut do kilku godzin.



Może wystąpić jeden raz w życiu, bądź może nawracać.

Dysocjacyjne zaburzenia

ruchu



Utrata bądź utrudnione wykonywanie ruchów dowolnych

kończyn- może pojawić się częściowy niedowład z osłabieniem

lub ograniczeniem ruchów bądź całkowite porażenie.



Najczęściej porażenia wiotkie, niedowład niestały niezgodny z

anatomią brak objawów neurologicznych.



Niemożność stania, chodzenia, wyprostowania się.



Zaburzenia ruchowe aparatu mowy dysfonia, afonia.

Drgawki dysocjacyjne



Przypominają napady padaczkowe



Trwają kilka minut



Bez objawów sinicy twarzy, bezdechu, przygryzienia

języka, oddania moczu.



Nie dochodzi do utraty przytomności i stanu

pomrocznego po napadzie



Napad najczęściej jest reakcją na jakąś sytuację

urazową czy konfliktową



Często u osób z wyraźnymi cechami osobowości

histrionicznej.



Charakter napadu drgawkowego wyraźnie teatralny i

intencjonalny.

Znieczulenia dysocjacyjne i

utrata czucia zmysłowego



Znieczulenie obszaru skóry odpowiadającego

wyobrażeniom pacjenta o chorobie i

funkcjonowaniu ciała a nie rzeczywistemu

zakresowi unerwienia.



Całkowita utrata wzroku bądź widzenie tunelowe



Głuchota.

Zespół Gansera



Udzielanie przez chorego błędnych

odpowiedzi na najprostrze pytania

-Odpowiedzi przybliżone, mówienie obok np.

2= 5,

-wykonywanie na opak prostych czynności

np. zapalając

zapałkę pocieranie odwrotnym końcem.

•

Objawy przypominają świadome udawanie

choroby psychicznej często występują jako

reakcja na szczególnie trudną sytuację np.

uwiezienie, zagrożenie karą.

Osobowość mnoga



Pojawienie się u jednej osoby dwóch lub większej

ilości odrębnych osobowości



Każda z osobowości ma własne odrębne

wspomnienia, zachowanie, preferencje każda ma

własne imię charakterystyczny dla niej zakres

wspomnień, sposób zachowywania się.



Żadna z osobowości nie ma dostępu do wspomnień

osobowości przeciwnej i nie uświadamia sobie jej

istnienia.

Zaburzenia występujące pod

postacią somatyczną F45

Zaburzenie somatyzacyjne ( z somatyzacją)

-Zaburzenie występujące pod postacią somatyczną

niezróżnicowane

-Zaburzenie hipochondryczne

-Zaburzenia autonomiczne występujące pod postacią

somatyczną

-Uporczywe bóle psychogenne

Zaburzenia somatyzacyjne z

somatyzacją



Nawracające różnorodne zmienne objawy

somatyczne



Czas trwania co najmniej 2 lata



Historia licznych badań diagnostycznych,

operacji



Przewlekły zmienny przebieg, często

zakłócone funkcjonowanie społeczne i

rodzinne.

Zaburzenie występujące pod

postacią somatyczna,

niezróżnicowane



Wielorakie, zmienne, uporczywe skargi

wyrażane w sposób mniej dramatyczny,

mniej zaburzające funkcjonowanie

społeczne i rodzinne



Czas trwania krócej niż 2 lata.

Zaburzenia hipochondryczne



Trwałe zaabsorbowanie pacjenta możliwością

występowania u niego poważnej choroby

somatycznej



Nadmierna obserwacja funkcjonowania narządów

swego ciała i postrzeganiem go jako patologiczne.



Poczucie choroby fizycznej, potrzeba badania się i

leczenia.



Występuje rzadko jako odrębny zespół najczęściej

wchodzi w skład innych zaburzeń psychicznych

np. depresja, zespół urojeniowy

Zaburzenia wegetatywne

występujące pod postacią

somatyczną



Objawy zgłaszane przez pacjenta przypominają

zaburzenia funkcji układu, narządu, który głównie

jest unerwiony przez układ wegetatywny (ukł.

krążenia, pokarmowy, moczowo-płciowy)



Dwa typy objawów;

-Przyspieszenie akcji serca, wzmożona potliwość,

drżenie, zaczerwienienie, uczucie leku przed

choroba somatyczną

-Zmienne nieswoiste skargi (wędrujące bóle,

wzdęcia, uczucie ściskania, ciężaru) odnoszone

przez pacjenta do określonego narządu czy układu

Uporczywe bóle psychogenne



Silny niepokojący ból, którego nie można w

pełni wyjaśnić procesami fizjologicznymi czy

chorobami somatycznymi, który występuje

w związku z konfliktem emocjonalnym lub

problemem psychospołecznym.

Neurastenia



Uwarunkowanie psychogenne



Występuje w dwóch wariantach

Hiposteniczny

–

dominuje poczucie zmęczenia i osłabienia

Osłabienie ma charakter stały, a zwiększona męczliwość

dotyczy zarówno sfery fizycznej jak i psychicznej, często

pojawiają się różne dolegliwości somatyczne, sen nie daje

wypoczynku

Hipersteniczny-

dominuje rozdrażnienie, wybuchy złości i

gniewu, napięcie i nadwrażliwość na bodźce, niemożność

skupienia uwagi, poczucie zniechęcenia

Może sygnalizować początek różnych

zaburzeń i chorób psychicznych

Zespół depersonalizacji-

derealizacji



Rzadko spotykany zespół kliniczny



Charakteryzuje się poczuciem obcości własnej

osoby i otaczającego świata



Przeżycia o charakterze depersonalizacji-

derealizacji mogą pojawiać się m.in. w

stanach ekstatycznych, w nie leczonej

bezsenności, w padaczce skroniowej,

podczas medytacji, w ostrej reakcji na stres,

po intoksykacji amfetaminą, Extasy,

marihuaną.

Pytania o objawy lękowe



Czy jakieś konkretne sytuacje wywołują u ciebie większy lęk niż inne.



Czy unikasz takich sytuacji w obawie przed wystąpieniem silnego lęku



Czy ostatnio czułeś się szczególnie zaniepokojony, podenerwowany



Czy odczuwasz niejasne poczucie zagrożenia, lęk przed codziennymi

trudnościami



Czy stale obawiasz się o swoje zdrowie, o zdrowie najbliższych,



Czy kiedykolwiek miałeś atak lęku panicznego



Jak długo trwał napad, czy był związany z jakąś sytuacją, jak często

występują napady lęku, czy pomiędzy napadami lęku odczuwasz

niepokój



Czy w ostatnim czasie nie wydarzyło się nic tragicznego w twoim życiu



Czy jakieś myśli ciągle powracają nawet gdy starasz się je odrzucić



Czy kiedykolwiek spędziłeś wiele czasu powtarzając te same czynności

np. sprawdzanie , mycie, sprzątanie

Leczenie zaburzeń

nerwicowych



Psychoterapia jako podstawowa metoda

leczenia

-grupowa

-indywidualna

-kompleksowa psychoterapia w ośrodku leczenia nerwic

poznawczo-behawioralna, behawioralna

psychodynamiczna,

▪

Farmakoterapia- leki przeciwdepresyjne,

przeciwlękowe

Document Outline