Historia prasy i 

czasopismiennictwa w latach 

1865 – 1939.

I. Zwiazki prasy z historią 

narodu

II. Źródła informacji 

prasowej

• Żródła informacji prasowej w XIX w. nie 

zmienił się prawie wcale w porownaniu 
z wiekiem XVIII. 

• Wiadomości, ogloszenia i enuncjacje 

do władz publikacji oraz inne 
dokumenty z miasta i pobliskich okolic 
redakcja zdobywała droga kontaktów 
osobistych.

• Z prowincji oddalonych o male odległosci 

od  centrum wydawniczego materiały 

informacyjne przychodziły dośc szybko za 

pośrednictwem poczty - kilka dni.

• Informacje z zagranicy otrzymywano 

poprzeztłumaczenie i przedruk wiadomości 

z świadomie wybranych gazet. Informacje 

uzyskiwane poprzez indywidualne 

korespondencje stosowano b. rzadko.

• Wiadomości z prasy Niemieckiej 

publikowano z opóźnieniem 7-8 dni, 
Z Francji, Belgi i innych krajów 
Europy zachodniej z opóxnieniem 12-
15 dni. Na najnowsze  Doniesienia 
Hiszpani i Portugali czekało sie ponad 
miesiąc.

• Założenie lini kolejowej Warszawa - 

Wiedeń przyczyniło sie do znacznego 
usprawnienia z źrodeł informacji 
prasowej. CZas otrzymywania 
najnowszych informacji z krajów 
Europy Zachdniej skrócił się 2 lub 3 
krotnie.

• Kolejnym usprawnieniem w przekazywaniu 

najswieższych wiadomości zza granicy było 
pojawienie się pierwszych lini 
telegraficznych. Pierwszy telegraf optyczno- 
semaforowy datuje sie na rok 1839. Wtedy 
to rozpoczęto budowę lini telegraficznej 
pomiędzy Warszawa a Petersburgiem. 

• W 1856 na tej samej trasie uruchomiono 

przekazy telegraficzne techniką alfabetu 
Morse’a

Agencje prasowe

• Do 1918 r. na ziemiach polskich nie 

istnialy niezalezne agencje 
informacyjne. Redakcje zmuszone 
były korzystac z materiałów 
dostarczonych przez agencje państw 
zaborczych i biura informacyjne o 
zasięgu międzynarodowym. 
Przedewszystkim brytyjski „Reuter” i 
francuski „Havas”.

• W grudniu 1918 r. powstała "Polska 

Agencja Telegraficzna" przejęta przez 

państwo. Po roku działalności miała 15 

agend w największych miastach polski.

• Po 1926 r.  prowadziła aktywną, 

skierowana przeciw opozycji polityke 

ogłoszeniowa, rozwijajac sieć 

wydawnictw oficjalnych rządu min. 

"Monitor Polski" czy "Biuletyn 

Giełdowy". 

• Posaiadała od 8 do 10 stałych 

korespondentów zagranicznych.

• Praca agencji kierowali kolejno: 

Alfred Wysocki, Aleksander Grott, 
Piotr Górecki, Roman starzyński, 
Konrad Libicki, Mieczysław Obarski.

• W czasach Drugiej Rzeczypospolitej 

działało ok. 50 innych agencji prasowych 
ale PAT nadal pozostawał największym 
biurem informacyjnym. 

• W pierwszych latach niepodległości 

konkurencję dla PAT zaczeła stanowic East 
Express załozona przez Adama 
Szczepanika a nastepnie przekształcona w 
agencje Wschodnią subwencjonowaną 
przez MSZ.

• Od 1929 r. obóz rządzący dysponował 

Agencją Prasowa i Publicystyczna "Iskra" 
kierowaną przez Mieczysława Wyżeł- 
Ściezyńskiego, ktora pełniła rolę wewnatrz 
krajową.

• Stronnictwo Piłsudczyków założyło także kilka 

angencji o charakterze politycznym  poza 
granicami kraju m.in. Agencja Telegraficzna 
Express, agencja "Ofinor", Agencja Prasowo-
Informacyjna "Wschód" we Lwowie. 

• Od 1927 r. działała Katlicka Agencja 

Prasowa prowadzona przez ks. 

Zygmunta Kaczyńskiego. Od 1931 r. 

istniała takze Polska agencja Agrarna i 

Ogólno informacyjna załozona przez 

Henryka Dzendzla. Istniała równiez od 

1919 r. Żydowska AgencjaTelegraficzna 

obejmujaca swoim zasięgiem Rumunie 

i kraje nadbałtyckie związana z 

londyńską Jewish Telegrafic Agency.

• Agencje nie były jedynym źródłem 

informacji prasowych. Taką role pełniły 

również także pewnego rodzaju biuletyny 

wielkich instytucji państwowych, organizacji 

społecznych, gospodarczych i politycznych. 

Bogatsze wydawnictwa mogły sobie 

pozwolić na abonowanie wielu biuletynów, 

prowadzenie całodobowych nasłuchów 

radiowych a także na utrzymywanie 

własnych korespondentów w najwiekszych 

miastach Polski i stolicach Europejskich.

Koniec

Dziekuje za uwage.

      

Adrian Kędzierski