HYDROTERAPIA- WODOLECZNICTWO

KĄPIELE LECZNICZE-

są to zabiegi

fizykoterapeutyczne stanowiące podstawę

balneoterapii, polegające na zanurzaniu częściowym

lub całkowitym ciała chorego w środku aktywnym

leczniczo (wody mineralne, odwary z ziół, borowina,

piasek) stosowane są na podstawie wskazań lekarskich

i pod kontrolą. Najczęściej stosowanymi kąpielami

leczniczymi są kąpiele solankowe, przydatne w leczeniu

chorób mięśni i stawów, siarczkowo-siarczkowodorowe

w chorobach skórnych, kwaso-węglowe przy

przewlekłych schorzeniach układu krążenia, gazowe

stosowane w rehabilitacji. Kąpiele w wodach

leczniczych mają szerokie spektrum działania zarówno

o charakterze miejscowym, jak i ogólnoustrojowym,

temperatury, jak i samej wody. Zabiegi te powodują

rozluźnienie mięśni, przekrwienie tkanek, zwiększenie

odpływu chłonki i dopływ krwi żylnej do serca.

CIEKAWOSTKA:

Kąpiele lecznicze - inaczej Balneoterapia -

dział fizjoterapii zajmujący się zabiegami

rehabilitacyjnymi wykorzystującymi wodę,

w różnych temperaturach, w celu leczenia

schorzeń pacjenta. Stosowany między

innymi przez Hipokratesa. Rozwinięty na

szeroką skalę przez Rzymian.

PODZIAŁ ZABIEGÓW

WODOLECZNICZYCH:

1. Zabiegi z wykorzystaniem ciśnienia

hydrostatycznego wody:

- kąpiele całkowite, częściowe,

- kąpiele aromatyczne,

- masaż podwodny,

2. Zabiegi z wykorzystaniem ciśnienia

strumienia wody:

- polewanie,

- natryski stałe, ruchome,

3. Zabiegi za pośrednictwem tkanin:

- nacieranie, zawijanie,

- okłady, kompresy

4. Kąpiele:

- indywidualne- wykonuje się w wannach

- zbiorowe- wykonuje się w basenach

CZASOWY WPŁYW HYDROTERAPII:

•

Po 5 min – następuje normalizacja

ciśnienia i tętna

•

Po 10 min – poprawia się krążenie

obwodowe

•

Po 15 min – następuje odprężenie mięśni,

zachodzi przyspieszenie metabolizmu

•

Po 20 min – następuje przejściowe

zmniejszenie bólu.

KĄPIEL CAŁKOWITA:

Polega na zanurzeniu leżącego w wodzie ciała

ponad stawami barkowymi aż do brody. W ten

sposób prawie cała powierzchnia ciała zostaje

poddana działaniu bodźców termicznych i

mechanicznych kąpieli.

KĄPIEL CAŁKOWITA NIE MOŻE BYĆ

STOSOWANA W NIEWYDOLNOŚCI

KRAŻENIA.

KĄPIEL CAŁKOWITA CHŁODNA

(ZANURZENIOWA)

Kąpiel wykonuje się w wodzie o temp. 8-20*C (281-293*K).

Trwa ona od kilku sekund- u osób nieprzyzwyczajonych do

zimna, do 20 sekund u przyzwyczajonych. Podczas kąpieli

powinno się wykonywać energiczne ruchy, by przyspieszyć

wystąpienie odczynu naczyniowego. Przedłużenie czasu

trwania kąpieli może powodować: oziębienie ciała, sinicą

warg i skóry, bladość twarzy, dreszcze, zapaść, zapalenie

płuc lub nerek. W czasie kąpieli należy głęboko oddychać. Po

kąpieli zaleca się gimnastykę, biegi, jazdę na rowerze.

Działanie: Kąpiel powoduje gwałtowne ochłodzenie organizmu,

co powoduje wytwarzanie ciepła dzięki zwiększaniu

przemiany materii.

Wskazania: Pacjenci ze zdrowym sercem i ukł.naczyniowym, u

osób otyłych i zatrutymi metalami.

Przeciwwskazania: niewydolność krążenia, ch.serca i naczyń

krwionośnych, skurcze naczyń, drgawki, silna nerwica,

choroby ukł.moczowego i jelit, nerwobóle, zapalenie nerwów,

niedokrwistość, ogólne osłabienie, choroby reumatyczne.

KĄPIEL CAŁKOWITA LETNIA

Kąpiel wykonuje się w wodzie o temp. 28-

33*C (301-306*K) przez 10-20 minut.

Wskazania: Choroba Basedowa, niskie

ciśnienie tętnicze krwi, astma

oskrzelowa, rozedma płuc, duża

pobudliwość nerwowa.

Przeciwwskazania:

Jak do całkowitej kąpieli chłodnej.

KĄPIEL CAŁKOWITA O TEMPERATURZE

OBOJETNEJ

Wykuje się ją w wodzie o temp. 34-36*C (307-309*K), a u osób

wrażliwych na zimno 37*C. Czas kąpieli to 15-20 minut.

Działanie: Wpływa uspokajająco i nasennie.

Wykonanie: Pacjent wchodzi do wanny z wodą i nie wykonuje

ruchów. Działanie zwiększają dodanie do wody odwary ziół

np. z igliwia sosny, kosodrzewiny, siana, chmielu lub

preparaty zawierające brom.

Wskazania: Zaburzenia snu, nerwobóle, niedokrwistość, w

celach higienicznych.

Woda o temp. obojętnej stanowi ośrodek dla kąpieli ruchowej,

masażu podwodnego, gimnastyki w wodzie stosowanych do

rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Czas kąpieli do 30

minut.

Przeciwwskazania: Niskie ciśnienie krwi, wyczerpanie,

niewydolność krążenia.

KĄPIEL CAŁKOWITA CIEPŁA

Wykonana jest w wodzie o temp. 37*C

(310*K). Czas kąpieli 15-20 minut. Po

kąpieli należy wypoczywać w łóżku

przez godzinę.

Działanie: Powoduje rozluźnienie mięśni,

zmniejsza pobudliwość i napięcie mięśni

przy stwardnieniu rozsianym,

parkinsonizmie, sztywności stawów.

Przeciwwskazania: Niewydolność

krążenia, duże wyczerpanie, niskie

ciśnienie krwi.

KĄPIEL CAŁKOWITA GORĄCA

Wykonana w wodzie o temp. 40-43*C ( 313-316*K).

Czas kąpieli 1-4 minuty, lecz kąpiel należy zakończyć

przed wystąpieniem potów.

Działanie: Pobudzające, odświeżające, zwiększa siłę,

powoduję ogrzanie organizmu.

Wykonanie: Do wody wchodzi się powoli. Początkowo

występują dreszcze i gęsia skórka, a następnie

odczyn naczyniowy- naczynia ulegają skurczowi.

Potem pojawia się uczucie ciepła, rozgrzania.

Wskazania:

dla osób zdrowych, dla sportowców.

Przeciwwskazania: Wszystkie choroby.

PÓŁKĄPIEL

Stanowią one mniej obciążającą formę kąpieli. Wykonuje się

półkąpiele ciepłe i gorące.

Półkąpiel ciepła. Temperatura wody wynosi na

początku zabiegu

32-34°C.

Metodyka. Woda powinna sięgać choremu do pępka, gdy

chory siedzi w wannie. Przed rozpoczęcie kąpieli chory

zmywa twarz i klatkę piersiową zimną wodą. Następnie

wchodzi do wanny, zanurza się na krótko w wodzie po

szyję i przyjmuje pozycję siedzącą. W czasie zabiegu

kąpielowy kilkakrotnie polewa wodą plecy i kark chorego.

Przy użyciu węża gumowego wpuszcza się następnie do

wanny

zimną wodę, aby obniżyć temperaturę wody kąpielowej o

4- 5°. Ochłodzoną wodą polewa się ponownie chorego.

Czas zabiegu wynosi nie więcej niż 4-5 minut. Po wyjściu

chorego z wody wyciera się go ogrzanym ręcznikiem

kąpielowym.

Wskazania: Nerwice i psychonerwice oraz schorzenia

układu nerwowego.

Półkąpiele ciepłe łączy się niekiedy

ze „szczotkowaniem" kończyn górnych,

dolnych, klatki piersiowej

i brzucha, przy użyciu szczotki

o niezbyt twardym włosiu.

Szczotkowanie wykonywane w

trakcie półkąpieli pobudza

naczynia skórne i znajduje

zastosowanie w niektórych

chorobach skóry,

przewlekłych schorzeniach

gośćcowych i nerwobólach.

Półkąpiel gorąca. Wykonuje się ją jak

półkąpiel ciepłą.

Temperatura

wody wynosi 38-

42°C, a czas zabiegu — 10-15 minut.

Wskazania: Przewlekłe schorzenia gośćcowe,

nerwobóle, przewlekłe stany zapalne narządów

rodnych oraz układu moczowego.

Przeciwwskazania: Półkąpieli gorących nie wykonuje

się u osób wyniszczonych i w wieku starczym.

Po kąpieli całkowitej i półkąpieli należy

bezwzględnie wypoczywać w pozycji leżącej przez

0,5 do l godziny w wydzielonym pomieszczeniu o

temperaturze powietrza 21-22C.

Ogólne zalecenia przy zabiegach

hydroterapeutycznych:

1) Przed zleceniem zabiegu konieczne jest dokonanie oceny

stanu gospodarki cieplnej chorego, przede wszystkim w

aspekcie jego wrażliwości na bodźce termiczne.

Postępowanie to ułatwia dobór właściwej temperatury

wody użytej do zabiegu.

2) Należy pouczyć chorego, aby przed każdym zabiegiem

wodoleczniczym opróżnił pęcherz moczowy.

3) W trakcie serii zabiegów obowiązuje zasada

stopniowanego nasilania termicznych i mechanicznych

bodźców, z uwzględnieniem okołodobowego rytmu

termoregulacyjnego ustroju.

4) Należy pamiętać o bacznej obserwacji chorego w trakcie

zabiegu wodoleczniczego. Szczególną uwagę należy

zwracać na barwę warg i policzków, których zblednięcie

lub zasinienie w czasie zabiegu powinno być sygnałem do

jego przerwania. Wystąpienie tych objawów może być

następstwem nieprawidłowej reakcji na bodźce termiczne

lub też wynikiem ich nieprawidłowego doboru.

5)W czasie zabiegu należy również kontrolować

częstość tętna, pamiętając, że jego przyspieszenie do

ok. 100/min jest przeciwwskazaniem do stosowania

zabiegów cieplnych.

6) Po każdym zabiegu ciepłym lub gorącym powinno się

zastosować krótki zabieg zimny, aby w ten sposób

zapobiec utracie ciepła przez rozszerzone naczynia

krwionośne skóry.

7) Pomieszczenia zabiegowe muszą być odpowiednio

ogrzane i dobrze wietrzone. Zabiegi gorące powinno

się wykonywać w pomieszczeniu o temperaturze 22-

24°C, zaś zabiegi zimne w temperaturze 25-27°C.

Document Outline