XXXV. Leki moczopędne (diuretyki)
DIURETYKI
DIURETYKI
●
●
stosowane w chorobach, którym
stosowane w chorobach, którym
towarzyszą obrzęki
towarzyszą obrzęki
●●
●●
zastoinowa niewydolność mięśnia
zastoinowa niewydolność mięśnia
sercowego
sercowego
●●
●●
niewydolność nerek
niewydolność nerek
●●
●●
marskość wątroby
marskość wątroby
●●
●●
obrzęk płuc
obrzęk płuc
●●
●●
nadciśnienie
nadciśnienie
●●
●●
zatrucia
zatrucia
●
●
organiczne sole rtęci
organiczne sole rtęci
●
●
metyloksantyny
metyloksantyny
1. Leki moczopędne typu sulfonamidów
1. Leki moczopędne typu sulfonamidów
1a. Hamujące anhydrazę weglanową
1a. Hamujące anhydrazę weglanową
1b. Hamujące reabsorpcję elektrolitów
1b. Hamujące reabsorpcję elektrolitów
(salurertyki)
(salurertyki)
1b.1. Saluretyki jednopierścieniowe
1b.1. Saluretyki jednopierścieniowe
1b. 2
1b. 2
Saluretyki dwupierścieniowe pochdne
Saluretyki dwupierścieniowe pochdne
benzotiodiazyny
benzotiodiazyny
1c. Saluretyki o innej budowie
1c. Saluretyki o innej budowie
2. Leki oszczędzające potas
2. Leki oszczędzające potas
2a. Antagoniści aldosteronu (oszczędzające potas)
2a. Antagoniści aldosteronu (oszczędzające potas)
2b. Cykliczne amidyny (oszczędzające potas)
2b. Cykliczne amidyny (oszczędzające potas)
3. Leki moczopędne ksantynowe
3. Leki moczopędne ksantynowe
4. Leki moczopędne o działaniu osmotycznym
4. Leki moczopędne o działaniu osmotycznym
5. ADH antagoniści
5. ADH antagoniści
NERKI
NERKI
●
●
oczyszczają osocze z różnych substancji
oczyszczają osocze z różnych substancji
●
●
wydala się sód, potas, wapń, fosforany,
wydala się sód, potas, wapń, fosforany,
woda
woda
●
●
równowaga wodno-elektrolitowa
równowaga wodno-elektrolitowa
●
●
równowaga kwasowo-zasadowa
równowaga kwasowo-zasadowa
●
●
utrzymanie stałego ciśnienia osmotycznego
utrzymanie stałego ciśnienia osmotycznego
●
●
wytwarzanie reniny
wytwarzanie reniny
●
●
wytwarzanie erytropoetyny stymulującej
wytwarzanie erytropoetyny stymulującej
wytwarzanie krwinek czerwonych
wytwarzanie krwinek czerwonych
●
●
w nefronie wyróżnia się
w nefronie wyróżnia się
●●
●●
kłębuszek nerkowy
kłębuszek nerkowy
●●
●●
cewkę krętą bliższą (proksymalną)
cewkę krętą bliższą (proksymalną)
●●
●●
pętlę nefronu (pętla Henlego)
pętlę nefronu (pętla Henlego)
●●
●●
cewkę krętą dalszą (dystalną)
cewkę krętą dalszą (dystalną)
●●
●●
cewkę zbiorczą
cewkę zbiorczą
●
●
działające
działające
●●
●●
w obrębie kłębuszka nerkowego
w obrębie kłębuszka nerkowego
●●
●●
głównie na cewkę bliższą
głównie na cewkę bliższą
●●
●●
w obrębie pętli (diuretyki pętlowe)
w obrębie pętli (diuretyki pętlowe)
●●
●●
na odcinek korowy cewki dalszej
na odcinek korowy cewki dalszej
●●
●●
w obrębie cewki zbiorczej
w obrębie cewki zbiorczej
●
●
leki moczopędne typu sulfonamidów
leki moczopędne typu sulfonamidów
●●
●●
hamujące anhydrazę węglanową
hamujące anhydrazę węglanową
●●
●●
hamujące reabsorpcję elektrolitów
hamujące reabsorpcję elektrolitów
●●●
●●●
saluretyki jednopierścieniowe
saluretyki jednopierścieniowe
●●●
●●●
saluretyki dwupierścieniowe
saluretyki dwupierścieniowe
pochodne
pochodne
benzotiodiazyny
benzotiodiazyny
●
●
saluretyki o innej strukturze
saluretyki o innej strukturze
●
●
leki oszczędzające potas
leki oszczędzające potas
●●
●●
antagoniści aldosteronu
antagoniści aldosteronu
●●
●●
cykliczne amidyny
cykliczne amidyny
●
●
diuretyki ksantynowe
diuretyki ksantynowe
●
●
leki moczopędne o działaniu osmotycznym
leki moczopędne o działaniu osmotycznym
●
●
ADH antagoniści
ADH antagoniści
1. Leki moczopędne typu sulfonamidów
1. Leki moczopędne typu sulfonamidów
1a. Hamujące anhydrazę weglanową
1a. Hamujące anhydrazę weglanową
CO
CO
2
2
+ H
+ H
2
2
O = H
O = H
+
+
+ HCO
+ HCO
3
3
-
-
●
●
w części korowej nerki, żołądku, trzustce, CNS
w części korowej nerki, żołądku, trzustce, CNS
●
●
zakwaszenie krwi przy długotrwałym
zakwaszenie krwi przy długotrwałym
stosowaniu
stosowaniu
●
●
stosowane w jaskrze
stosowane w jaskrze
687. ACETAZOLAMID
687. ACETAZOLAMID
(
(
Acetazolamidum
Acetazolamidum
, Diamox)
, Diamox)
5-Acetamido-1,3,4-tiadiazolo-2-sulfonamid
5-Acetamido-1,3,4-tiadiazolo-2-sulfonamid
688. DORZOLAMID
688. DORZOLAMID
(
(
Dorzolamidum,
Dorzolamidum,
Trusopt)
Trusopt)
7,7-Ditlenek 4-(etyloamino)-5,6-dihydro-6-
7,7-Ditlenek 4-(etyloamino)-5,6-dihydro-6-
metylo-4H-tieno[2,3-b]tiopirano-2-
metylo-4H-tieno[2,3-b]tiopirano-2-
sulfonamidu
sulfonamidu
●
●
w okulistyce w jaskrze
w okulistyce w jaskrze
689. BRYNZOLAMID
689. BRYNZOLAMID
(
(
Brinzolamidum,
Brinzolamidum,
Azopt)
Azopt)
1,1-Ditlenek
1,1-Ditlenek
4-etyloamino-2-(3-
4-etyloamino-2-(3-
metoksypropylo)-
metoksypropylo)-
-3,4-dihydro-2H-tieno[3,2-e]-1,2-tiazyno-6-
-3,4-dihydro-2H-tieno[3,2-e]-1,2-tiazyno-6-
sulfonamidu
sulfonamidu
690. METAZOLAMID
690. METAZOLAMID
(
(
Methazolamidum,
Methazolamidum,
Neptazane)
Neptazane)
Amid kwasu N-(4-metylo-2-sulfamoilo
Amid kwasu N-(4-metylo-2-sulfamoilo
-1,3,4-
-1,3,4-
tiadiazolin-5-ylideno)-octowego
tiadiazolin-5-ylideno)-octowego
1b. Hamujące reabsopcję elektrolitów
1b. Hamujące reabsopcję elektrolitów
(salurertyki)
(salurertyki)
1b.1 Saluretyki jednopierścieniowe
1b.1 Saluretyki jednopierścieniowe
●
●
hamują reabsorpcję sodu, potasu, chlorków,
hamują reabsorpcję sodu, potasu, chlorków,
fosforanów i wtórnie wody
fosforanów i wtórnie wody
- - saluretyki jednopierścieniowe
- - saluretyki jednopierścieniowe
691. INDAPAMID
691. INDAPAMID
(
(
Indapamidum,
Indapamidum,
Lozol)
Lozol)
T
T
1/2
1/2
=7h
=7h
4-Chloro-N-(-metylo-1-indolinylo)-3-
4-Chloro-N-(-metylo-1-indolinylo)-3-
sulfamoilobenzamid
sulfamoilobenzamid
692. CHLORTALIDON
692. CHLORTALIDON
(
(
Chlorthalidonum,
Chlorthalidonum,
Hygroton)
Hygroton)
2-Chloro-5-(1-hydroksy-3-okso-1-
2-Chloro-5-(1-hydroksy-3-okso-1-
izoindolinylo)-
izoindolinylo)-
-benzenosulfonamid
-benzenosulfonamid
●
●
diuretyki pętlowe
diuretyki pętlowe
●●
●●
hamują transport jonów chlorkowych w
hamują transport jonów chlorkowych w
pętli
pętli
nefronu
nefronu
693. FUROSEMID
693. FUROSEMID
LD
LD
50
50
=2600 mg/kg sz
=2600 mg/kg sz
(
(
Furosemidum,
Furosemidum,
Lasix)
Lasix)
T
T
1/2
1/2
=11h
=11h
Kwas 5-(aminosulfonylo)-4-chloro-2-[(2-
Kwas 5-(aminosulfonylo)-4-chloro-2-[(2-
furanylometylo)-amino]-benzoesowy
furanylometylo)-amino]-benzoesowy
694. BUMETANID
694. BUMETANID
(
(
Bumetanidum,
Bumetanidum,
Bumex)
Bumex)
Kwas 3-(bytyloamino)-4-fenoksy-5-
Kwas 3-(bytyloamino)-4-fenoksy-5-
sulfamoilobenzoesowy
sulfamoilobenzoesowy
695. TORASEMID
695. TORASEMID
(
(
Torasemidum,
Torasemidum,
Demadex)
Demadex)
1-Izopropylo-3-(4-m-toluidynopirydyno-3-
1-Izopropylo-3-(4-m-toluidynopirydyno-3-
sulfonylo)-mocznik
sulfonylo)-mocznik
696. METOL
696. METOL
AZ
AZ
ON
ON
(
(
Metolazonum,
Metolazonum,
Mykrox)
Mykrox)
7-Chloro-1,2,3,4-tetrahydro-2-metylo-4-okso-
7-Chloro-1,2,3,4-tetrahydro-2-metylo-4-okso-
3-o-tolilo-
3-o-tolilo-
-6-chinazolinosulfonamid
-6-chinazolinosulfonamid
697.
697.
KWINETAZON
KWINETAZON
(
(
Quinethazonum
Quinethazonum
, Hydromox)
, Hydromox)
7-
7-
C
C
hloro-2-etylo-4-okso-2,3-dihydro-1H-
hloro-2-etylo-4-okso-2,3-dihydro-1H-
chinazolino-6-sulfonamid
chinazolino-6-sulfonamid
1b.2
1b.2
Saluretyki dwupierścieniowe pochdne
Saluretyki dwupierścieniowe pochdne
benzotiodiazyny
benzotiodiazyny
●
●
wpływają na transport aktywny jonów
wpływają na transport aktywny jonów
●
●
hamują wchłanianie chlorków, sodu,
hamują wchłanianie chlorków, sodu,
potasu,
potasu,
węglanów, wody
węglanów, wody
●
●
nadmierne wydalanie potasu =>
nadmierne wydalanie potasu =>
hipokaliemia
hipokaliemia
●
●
należy uzupełniać potas
należy uzupełniać potas
●
●
T
T
1/2
1/2
=1 - 1.5h
=1 - 1.5h
698. CHLOROTIAZYD
698. CHLOROTIAZYD
(
(
Chlorothiazidum,
Chlorothiazidum,
Diuril)
Diuril)
1,1-Ditlenek 6-chloro-2H-1,2,4-
1,1-Ditlenek 6-chloro-2H-1,2,4-
benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
699. HYDROCHLOROTIAZYD
699. HYDROCHLOROTIAZYD
(
(
Hydrochlorothiazidum,
Hydrochlorothiazidum,
Esidrix)
Esidrix)
1,1-Ditlenek 6-chloro-3,4-dihydro-2H-1,2,4-
1,1-Ditlenek 6-chloro-3,4-dihydro-2H-1,2,4-
benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
700. BENZTIAZYD
700. BENZTIAZYD
(
(
Benzthiazidum,
Benzthiazidum,
Exna)
Exna)
1,1-Ditlenek 3-benzylotiometylo-6-chloro-2H-
1,1-Ditlenek 3-benzylotiometylo-6-chloro-2H-
1,2,4-
1,2,4-
-benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
-benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
701.
701.
POLITIAZYD
POLITIAZYD
(
(
Polythiazidum,
Polythiazidum,
Renese)
Renese)
1,1-Ditlenek 6-chloro-3,4-dihydro-2-metylo-3-
1,1-Ditlenek 6-chloro-3,4-dihydro-2-metylo-3-
[[(2,2,2-
[[(2,2,2-
-trifluoroetylo)tio]-metylo]-2H-1,2,4-
-trifluoroetylo)tio]-metylo]-2H-1,2,4-
benzotiadiazyno-7-
benzotiadiazyno-7-
-sulfonamidu
-sulfonamidu
702.
702.
TRICHLOROMETIAZYD
TRICHLOROMETIAZYD
(
(
Trichlormethiazidum,
Trichlormethiazidum,
Naqua)
Naqua)
1,1-Ditlenek 6-chloro-3-(chlorometylo)-3,4-
1,1-Ditlenek 6-chloro-3-(chlorometylo)-3,4-
dihydro-2H-
dihydro-2H-
-1,2,4-benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
-1,2,4-benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
703. METYKLOTIAZYD
703. METYKLOTIAZYD
(
(
Methyclothiazidum, Enduron
Methyclothiazidum, Enduron
)
)
1,1-Ditlenek 6-chloro-3-(chlorometylo)-3,4-
1,1-Ditlenek 6-chloro-3-(chlorometylo)-3,4-
dihydro-2-
dihydro-2-
-metylo-2H-1,2,4-benzotiadiazyno-7-
-metylo-2H-1,2,4-benzotiadiazyno-7-
sulfonamidu
sulfonamidu
704. BENDROFLUMETIAZYD
704. BENDROFLUMETIAZYD
(
(
Bendroflumethiazidum
Bendroflumethiazidum
, Naturetin)
, Naturetin)
1,1-Ditlenek 3-benzylo-3,4-dihydro-6-
1,1-Ditlenek 3-benzylo-3,4-dihydro-6-
(trifluorometylo)-
(trifluorometylo)-
-2H-1,2,4-benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
-2H-1,2,4-benzotiadiazyno-7-sulfonamidu
1c. Saluretyki o innej budowie
1c. Saluretyki o innej budowie
705. KWAS ETAKRYNOWY
705. KWAS ETAKRYNOWY
(
(
Acidum etacrinicum,
Acidum etacrinicum,
Uregyt)
Uregyt)
Kwas [2,3-dichloro-4- (2-metylenobutyrylo)-
Kwas [2,3-dichloro-4- (2-metylenobutyrylo)-
fenoksy]-octowy
fenoksy]-octowy
2. Leki oszczędzające potas
2. Leki oszczędzające potas
2a. Antagoniści aldosteronu (oszczędzające
2a. Antagoniści aldosteronu (oszczędzające
potas)
potas)
●
●
hamują wymianę jonów sodowych na
hamują wymianę jonów sodowych na
potasowe
potasowe
i wodorowe
i wodorowe
●
●
hamują reabsorpcję sodu
hamują reabsorpcję sodu
●
●
hamują wydalanie potasu do światła cewek
hamują wydalanie potasu do światła cewek
●
●
końcowy odcinek cewki dalszej i
końcowy odcinek cewki dalszej i
początkowy
początkowy
odcinek cewki zbiorczej
odcinek cewki zbiorczej
- antagoniści aldosteronu (oszczędzające
- antagoniści aldosteronu (oszczędzające
potas)
potas)
706. SPIRONOLAKTON
706. SPIRONOLAKTON
(
(
Spironolactonum,
Spironolactonum,
Aldactone)
Aldactone)
(7
(7
α
α
,17
,17
α
α
)-
)-
γ
γ
-Lakton kwasu 7-(acetylotio)-17-
-Lakton kwasu 7-(acetylotio)-17-
hydroksy-
hydroksy-
-3-oksopregn-4-eno-21-karboksylowego
-3-oksopregn-4-eno-21-karboksylowego
2b. Cykliczne amidyny (oszczędzające potas)
2b. Cykliczne amidyny (oszczędzające potas)
707. AMILORYD
707. AMILORYD
(
(
Amiloridum
Amiloridum
, Midamor)
, Midamor)
3,5-Diamino-N-(aminoiminometylo)-6-
3,5-Diamino-N-(aminoiminometylo)-6-
-chloropirazynokarboksamid
-chloropirazynokarboksamid
●
●
hamują napływ jonów sodowych do
hamują napływ jonów sodowych do
końcowego
końcowego
odcinka cewki dalszej
odcinka cewki dalszej
708. TRIAMTEREN
708. TRIAMTEREN
(
(
Triamterene,
Triamterene,
Dyrenium)
Dyrenium)
2,4,7-Triamino-6-fenylopterydyna
2,4,7-Triamino-6-fenylopterydyna
3. Leki moczopędne ksantynowe
3. Leki moczopędne ksantynowe
●
●
rozszerzają naczynia kłębuszków
rozszerzają naczynia kłębuszków
nerkowych
nerkowych
●
●
hamują wchłanianie zwrotne jonów
hamują wchłanianie zwrotne jonów
chlorkowych
chlorkowych
● „
● „
odpęczniają koloidy tkankowe” =>
odpęczniają koloidy tkankowe” =>
hydremia
hydremia
4. Leki moczopędne o działaniu osmotycznym
4. Leki moczopędne o działaniu osmotycznym
709. MANNITOL
709. MANNITOL
(
(
Mannitolum,
Mannitolum,
Osmitrol)
Osmitrol)
D-Mannitol
D-Mannitol
5. ADH antagoniści
5. ADH antagoniści
710. DEMEKLOCYKLINA
710. DEMEKLOCYKLINA
(
(
Demeclocyclinum,
Demeclocyclinum,
Declimycin)
Declimycin)
6-Demetylo-7-chlorotetracyklina
6-Demetylo-7-chlorotetracyklina
692. Li
692. Li
+
+
PL:
PL:
Acetazolamide, Amiloride,
Acetazolamide, Amiloride,
Chlorthalidone,
Chlorthalidone,
Demeclocycline, Dorzolamide,
Demeclocycline, Dorzolamide,
Ethacrynic acid,
Ethacrynic acid,
Furosemide, Hydrochlorothiazide,
Furosemide, Hydrochlorothiazide,
Indapamide,
Indapamide,
Klopamid Mannitol, Quinethazone,
Klopamid Mannitol, Quinethazone,
Spironolactone,
Spironolactone,
Torsemide,Triamterene
Torsemide,Triamterene
WHO: Hydrochlorothiazide, Furosemide, Amiloride,
WHO: Hydrochlorothiazide, Furosemide, Amiloride,
Spironolactone, Mannitol
Spironolactone, Mannitol
USA:
USA:
Acetazolamide (Diamox), Amiloride
Acetazolamide (Diamox), Amiloride
(Midamor),
(Midamor),
Bendroflumethiazide (Naturetin), Benzthiazide
Bendroflumethiazide (Naturetin), Benzthiazide
(Exna),
(Exna),
Brinzolamide (Azopt), Bumetanide (Bumex),
Brinzolamide (Azopt), Bumetanide (Bumex),
Chlorthalidone (Hygroton), Demeclocycline
Chlorthalidone (Hygroton), Demeclocycline
(Declimycin), Dichlorphenamide
(Declimycin), Dichlorphenamide
(Daranide), Dorzolamide (Trusopt); Ethacrynic
(Daranide), Dorzolamide (Trusopt); Ethacrynic
(Edecrin), Furosemide (Lasix), Hydrochlorothiazide
(Edecrin), Furosemide (Lasix), Hydrochlorothiazide
(Esidrix), Hydroflumethiazide (Diucardin),
(Esidrix), Hydroflumethiazide (Diucardin),
Indapamide
Indapamide
(Lozol), Mannitol (Osmitrol),
(Lozol), Mannitol (Osmitrol),
Methazolamide
Methazolamide
(Neptazane), Methyclothiazide
(Neptazane), Methyclothiazide
(Enduron), Metolazone
(Enduron), Metolazone
(Mykrox), Polythiazide
(Mykrox), Polythiazide
(Renese), Quinethazone
(Renese), Quinethazone
(Hydromox),
(Hydromox),
Spironolactone (Aldactone), Torsemide
Spironolactone (Aldactone), Torsemide
(Demadex),Triamterene
(Demadex),Triamterene
(Dyrenium),Trichlormethiazide
(Dyrenium),Trichlormethiazide
(Naqua)
(Naqua)
