Poród
patologiczny
Dr n med. Piotr Hincz
III Katedra Ginekologii i Położnictwa UM w Łodzi
Klinika Medycyny Matczyno-Płodowej i Ginekologii
Poród
patologiczny
Dr n med. Piotr Hincz
III Katedra Ginekologii i Położnictwa UM w Łodzi
Klinika Medycyny Matczyno-Płodowej i Ginekologii
• Poród jest mechanizmem fizjologicznym
mającym na celu wydalenie z macicy
wszystkich elementów jaja płodowego tj.:
płynu owodniowego, płodu, popłodu.
• Porody podzielić można na:
– samoistne (dokonują się drogami kanału
rodnego przy nieznacznej ingerencji
położnika
– operacyjne (pomoc ręczna, zabieg
kleszczowy, próżniociąg położniczy, cięcie
cesarskie)
Poród
• Początek porodu:
– moment wystąpienia regularnej
czynności skurczowej macicy,
powtarzającej się przynajmniej jeden
raz na co 10-15 minut, powodującej
skracanie części pochwowej szyjki
macicy oraz/lub rozwieranie ujścia,
czyli prowadzącej do postępu porodu.
Poród fizjologiczny
I zwrot główki:
-
przygięcie główki do tułowia
(następuje po zetknięciu się
główki z wchodem miednicy na skutek skurczów macicy)
- punkt prowadzący - ciemiączko tylne
Zwroty główki płodu
II zwrot główki:
-
rotacja o 90 stopni
(polega na obrocie główki płodu, tak że
potylica przesuwa się pod spojenie łonowe)
- w mechanizmie II zwrotu biorą udział kolce kulszowe i
dźwigacze odbytu
Zwroty I i II - zwroty
Zwroty I i II - zwroty
wewnętrzne
wewnętrzne
Poród fizjologiczny
III zwrot główki:
-
odgięcie główki
(oparta potylica i następujące skurcze
doprowadzają do wytoczenia przez odgięcie główki kolejno:
wierzchołka, czoła, twarzyczki i brody)
- barki płodu wstawiają się poprzecznie do wchodu miednicy
Zwroty główki płodu
IV zwrot główki:
- obrót twarzyczki w kierunku jednego z ud
matki, uwarunkowany rotacją barków
Zwrot IV - zwrot
Zwrot IV - zwrot
zewnętrzny
zewnętrzny
Poród fizjologiczny
• I okres porodu
- rozwierania: trwa od momentu
rozpoczęcia porodu do uzyskania całkowitego
rozwarcia ujścia (10 cm)
• II okres porodu
- wydalania: od pełnego
rozwarcia szyjki macicy do urodzenia noworodka
• III okres porodu
- łożyskowy: od urodzenia
noworodka do wydalenia łożyska
•mechanizm Schultzego
•mechanizm Duncana
• IV okres porodu
- okres obserwacji położnicy
przez 2 godziny (nie wszędzie uznawany za
część porodu)
Okresy porodu
Poród fizjologiczny
I okres II okres III okres
Pierworódki 12-15 godz. 60 min. 15-20
min.
Wieloródki 6-9 godz. 30 min. 5-10 min.
Średni czas trwania porodu
Poród fizjologiczny
Położenie miednicowe jest położeniem
podłużnym, w którym częścią przodującą
jest miednica płodu, natomiast główka
płodu znajduje się w górnej części jamy
macicy, zwykle w okolicy dna.
Położenie miednicowe w ciąży donoszonej
występuje u około 5% ciężarnych. Ponad
połowa położeń miednicowych
występuje u pierwiastek. W ciąży nie
donoszonej odsetek miednicowego
położenia płodu wzrasta.
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Jako część przodującą
badamy
To położenie miednicowe
określamy jako
Tylko pośladki
Pośladki i dwie stópki
Pośladki i jedną stópka
Tylko dwie stópki
Tylko jedną stópkę
Tylko dwa kolanka
Tylko jedno kolanko
Pośladkowe (w tym położeniu
obie
nóżki są zarzucone na brzuszek
płodu)
Miednicowe zupełne
Miednicowe niezupełne
Stópkowe zupełne
Stópkowe niezupełne
Kolankowe zupełne
Kolankowe niezupełne
Zależnie od ułożenia kończyn dolnych
powszechnie rozróżniamy następujące rodzaje
położeń miednicowych
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
W ułożeniu miednicowym część przodująca
• nie jest tak duża
• nie jest równomiernie twarda
• nie jest równomiernie okrągła
• nie balotuje jak główka, czyli brak jest
charakterystycznego „wyczuwania”
główki
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Podczas badania części przodującej wyczuwamy:
• małą część przodującą
• średnio twardą
• na przemian miejsca bardziej twarde i miękkie
• nierównomierny kształt
Cztery objawy potwierdzające w badaniu
zewnętrznym położenie miednicowe płodu.
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Główne cechy diagnostyczne położenia miednicowego:
• Pierwszy chwyt Leopolda: balotowanie dużej,
twardej, kulistej części płodu w dnie miednicy
• Trzeci i czwarty chwyt Leopolda: brak typowych cech
główki nad wchodem
• Tętno płodu nieco powyżej pępka!
• (w badaniu wewnętrznym): nierówna w kształcie, w
przewadze miękka część płodu z wyrostkami i
listwami kostnymi; grzebień krzyżowy środkowy,
noga, stopa lub (rzadko) kolano!
Potwierdzenie – badanie ultrasonograficzne!.
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Zagrożenie dla matki w porodzie miednicowym, gdy
proporcje między wielkością płodu i wymiarami
miednicy są właściwe, wzrasta nieznacznie. Częstsze
bywają obrażenia dróg rodnych.
Poród w położeniu miednicowym stanowi wysokie
ryzyko dla płodu. Umieralność okołoporodowa jest
pięciokrotnie wyższa w porównaniu z porodem w
położeniu główkowym.
Najistotniejszymi przyczynami niepowodzeń
położniczych w miednicowym położeniu płodu
są niedotlenienie i uraz mechaniczny.
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Dawne stwierdzenie, że doświadczonym położnikiem
jest ten, kto potrafi skutecznie udzielić trudnej
pomocy ręcznej w porodzie w położeniu
miednicowym, należy zastąpić nowym
i merytorycznie uzasadnionym, a mianowicie
„doświadczenie położnika w prowadzeniu ciąży i
porodu w położeniu miednicowym polega na
przewidywaniu i niedopuszczeniu do trudnego
porodu drogami naturalnymi.
Dzisiaj położenie miednicowe płodu w większości
przypadków stanowi wskazanie do rozwiązania
ciąży drogą cięcia cesarskiego.
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Prognostycznie istotne czynniki przy wyborze metody
prowadzenia porodu drogami naturalnymi w położeniu
miednicowym płodu, wg Słomko i wsp
.
Czynniki korzystne prognostycznie – wieloródka
- położenie miednicowe zupełne, mniej korzystne pośladkowe
- główka płodu przygięta, prawidłowy zarys kręgosłupa
- płód donoszony (przewidywana masa płodu od 2500 do 3500
g)
- dynamiczna czynność skurczowa mięśnia macicy
- postęp porodu dynamiczny
- wywiad położniczy bez obciążeń
- przeszły i obecny stan ogólny dobry
- wiek 20 – 25 lat
- przygotowane drogi rodne
- zachowany pęcherz płodowy
- brak objawów zagrożenia płodu
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Pięć zagrożeń płodu w porodzie w położeniu
miednicowym płodu:
1. Niedotlenienie – ryzyko uduszenia, występuje
od momentu urodzenia pośladków
2. Krwotok wewnątrzczaszkowy w przypadku
rozerwania namiotu móżdżku wskutek urazu
mechanicznego
3. Trudności w pokonaniu tkanek miękkich
4. Przedwczesne odpłynięcie płynu owodniowego
5. Wypadnięcie pępowiny
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
W porodzie z miednicowym
położeniem płodu między ukazaniem
się dolnego kąta przedniej łopatki a
porodem główki płodu może upłynąć
najwyżej 3 – 5 minut. W przeciwnym
czasie płód udusi się lub będzie ciężko
uszkodzony
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
• pomoc ręczna sposobem Brachta
• uwolnienie rączek sposobem Mullera +
pomoc ręczna sposobem Veita-Smelliego
• uwolnienie rączek sposobem Lovseta
• uwolnienie rączek sposobem klasycznym
pomoc ręczna: uwolnienie rączek, rodzenie
pomoc ręczna: uwolnienie rączek, rodzenie
barków
barków
i główki płodu
i główki płodu
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Jednym ze sposobów zakończenia ciąży w
położeniu miednicowym płodu mającym na
celu uniknięcia cięcia cesarskiego jest obrót
zewnętrzny płodu z zastosowaniem tokolizy.
Należy jednak pamiętać, że przystąpić można
do takiego zabiegu jedynie w zabezpieczeniu
sali operacyjnej ze względu na możliwość
wystąpienia powikłań.
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie miednicowe
Położenie poprzeczne jest położeniem, w
którym długa oś płodu przebiega pod
kątem prostym lub ostrym (położenie
skośne) w stosunku do długiej osi matki.
Położenie poprzeczne w ciąży
donoszonej występuje u około 1%
wszystkich porodów,
u wieloródek 75%, u pierwiastek 25%.
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie poprzeczne
• położenie poprzeczne I
- główka po lewej
• położenie poprzeczne II
- główka po prawej
• grzbietowo-przednie - grzbiet z przodu
położenie poprzeczne (najczęściej)
• grzbietowo-tylne
- grzbiet z tyłu
położenie poprzeczne
• grzbietowo-górne
- grzbiet zwrócony do dna
położenie poprzeczne
• grzbietowo-dolne
- grzbiet zwrócony do miednicy
położenie poprzeczne
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie poprzeczne
• Etiologia
– nadmierna ruchomość płodu:
• wieloródki
• porody przedwczesne
• wielowodzie
• martwy płód
• drugi bliźniak
– utrudnione prawidłowe wstawianie się
główki do wchodu miednicy:
• wąska miednica
• łożysko przodujące
• nieprawidłowości macicy (macica łukowata,
mięśniaki)
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie poprzeczne
• 3 fazy porodu w położeniu poprzecznym:
– faza 1:
okres zachowanego pęcherza
płodowego - zagrożenie dla płodu, nie
występuje zagrożenie dla matki
– faza 2:
zaczyna się po pęknięciu pęcherza
płodowego - zagrożenie dla matki
– faza 3:
od momentu zupełnego rozwarcia
szyjki macicy - stan maksymalnego
zagrożenia dla matki i płodu
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie poprzeczne
• wklinowanie barku - główne
niebezpieczeństwo powstające w momencie
odpływania płynu owodniowego -
położenie
poprzeczne zaniedbane
– w konsekwencji pęknięcie macicy
• nieprawidłowy zapis KTG, obumarcie płodu
• wypadnięcie rączki
• wypadnięcie pępowiny
• wstępujące zakażenie
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie poprzeczne- niebezpieczeństwa
• Ciężarne hospitalizować 2-3 tygodnie przed
terminem porodu!
– codzienne KTG
– próba obrotu zewnętrznego z tokolizą
• Z chwilą wystąpienia czynności porodowej:
– brzuszne cięcie cesarskie
– poród droga pochwową:
• martwy płód
• poród przedwczesny z masą ciała < 500g
Rozwiązanie cięciem cesarskim pozwoliło do
minimum zmniejszyć umieralność matek i płodów
- jest metodą z wyboru!
Nieprawidłowe położenie płodu
Położenie poprzeczne- postępowanie
Niskie poprzeczne stanie główki
Wysokie proste stanie główki
Ustawienie potylicowe tylne
Ułożenie odgięciowe
- ułożenie wierzchołkowe
- ułożenie czołowe
- ułożenie twarzyczkowe
Nieprawidłowe stanie i ułożenie główki
• nieprawidłowość dotycząca wstawiania się głowy płodu -
głowa płodu znajduje się w dnie miednicy, szew
strzałkowy przebiega poprzecznie i stan ten trwa dłuższy
czas a poród się przedłuża
• objawy klinicznie:
– nieprawidłowość wstawiania się (poprzeczne ustawienie szwu
strzałkowego)
– nieprawidłowe ułożenie (główka lekko odgięta zamiast
prawidłowego przygięcia)
• niskie poprzeczne stanie główki oznacza zahamowanie
porodu na dnie miednicy
• poród samoistny jest możliwy dopiero wtedy, kiedy
główka wykona zwrot wewnętrzny do wymiary prostego
Nieprawidłowe stanie główki
Niskie poprzeczne stanie główki
• postępowanie zachowawcze
– terapeutyczne ułożenie rodzącej (rodzącą układa się
na tym boku, na którym znajduje się ta część główki,
która ma objąć prowadzenie)
– nasilenie słabej czynności skurczowej
• postępowanie zabiegowe
– zabieg kleszczowy (kleszcze nakłada się skośnie na
główkę i w wymiar skośny miednicy)
– trakcja próżniowa (pelotę próżnociągu zakłada się nie
w osi miednicy lecz na potylicę:
• 1/ przygięcie główki (poprawa nieprawidłowego ułożenia)
• 2/ zwrot główki (poprawa nieprawidłowego wstawiania
się)
Nieprawidłowe stanie główki
Niskie poprzeczne stanie główki
•
nieprawidłowe ustawienie (nieprawidłowość
wstawiania się)
- szew strzałkowy przebiega w wymiarze zbliżonym do
prostego wchodu miednicy
•
podział:
– przednie wysokie proste stanie główki (potylica zwrócona w
kierunku spojenia łonowego)
– tylne wysokie proste stanie główki (potylica zwrócona do
kości krzyżowej)
•
leczenie:
– wyczekiwanie, naprzemienne układanie lewym i prawym boku
– ręczna korekcja wstawiania (chwyt kuli kręgielnej Liepmanna)
– najczęściej konieczne wykonanie cięcia cesarskiego
Nieprawidłowe stanie główki
Wysokie proste stanie główki
• nieprawidłowość ustawienia - grzbiet
płodu zwrócony do tyłu (ustawienie Ib lub
Iib)
• zahamowanie porodu w dnie miednicy,
ewentualnie
w próżni
• podział:
– ustawienie potylicowe tylne ze szwem w
wymiarze skośnym I - ustawienie potylicowe II
– ustawienie potylicowe tylne ze szwem w
wymiarze skośnym II - ustawienie potylicowe I
Nieprawidłowe stanie główki
Ustawienie potylicowe tylne
• Przebieg porodu:
– dwie możliwości
• potylica zwraca się do przodu - ustawienie potylicowe
tylne zmienia się w prawidłowe potylicowe przednie (zwrot
o 135
0
)
• potylica obraca się do tyłu - zachowane zostaje ustawienie
potylicowe tylne i w takim ustawieniu następuje poród
(zwrot o 45
0
)
• postępowanie zachowawcze:
– terapeutyczne ułożenie rodzącej
– nasilenie słabej czynności skurczowej
• postępowanie zabiegowe
– trakcja próżniowa
– zabieg kleszczowy (trudny)
Nieprawidłowe stanie główki
Ustawienie potylicowe tylne
• nieprawidłowość ułożenia (główka jest
odgięta) i ustawienia (grzbiet skierowany jest
do tyłu)
• ułożenia odgięciowe łączą się z ustawieniem
grzbietowo-tylnym
• podział wg części przodującej (i punktu
prowadzącego)
– ułożenie wierzchołkowe (wierzchołek)
– ułożenie czołowe (czółko)
– ułożenie twarzyczkowe (twarzyczka)
Nieprawidłowe ułożenie główki
Ułożenie odgięciowe
•
ułożenie odgięciowe o najmniejszym stopniu odgięcia
•
poród przebiega w ustawieniu grzbietowo-tylnym
•
część przodująca - ciemiączko przednie (wierzchołek
główki)
•
etiologia:
– porody przedwczesne i porody płodów martwych
– płody dojrzałe
• wrodzone krótkogłowie
• zmiany w stawie szczytowo-potylicznym
• niewspółmierność porodowa między główką a miednicą
•
poród: krocze o wiele bardziej zagrożone niż w
prawidłowym ustawieniu potylicowym
Nieprawidłowe ułożenie główki
Ułożenie wierzchołkowe
• Mechanizm wytaczania główki
– silne przygięcie
– odgięcie
• Poród:
– postępowanie zachowawcze
• metodą z wyboru jest wyczekujące prowadzenie porodu
• odpowiednie ułożenie rodzącej
• jeśli wskazane:
– nasilenie czynności skurczowej
– postępowanie zabiegowe
• trakcja próżniowa
• zabieg kleszczowy (należy unikać)
– ryzyko głębokich uszkodzeń części miękkich podczas pociągania
i rotacji główki
– główka musi być najpierw przygięta, a potem odgięta
-mechanizm porodu
Nieprawidłowe ułożenie główki
Ułożenie wierzchołkowe
• ułożenie odgięciowe o wyższym stopniu
odgięcia
• część przodująca - czółko
• najbardziej niekorzystne i najbardziej
niebezpieczne ułożenie płodu dla porodu
–
najwiekszy obwód płaszczyzny miarodajnej:
szczękowo-ciemieniowej -obwód 35-36 cm !!!
(prawidłowy obwód 32 cm)
• etiologia:
–
zwężenie miednicy
–
wieżowaty kształt główki
Nieprawidłowe ułożenie główki
Ułożenie czołowe
• Poród samoistny możliwy
jedynie w przypadku małej
główki lub obszernej miednicy
• Poród:
– postępowanie zabiegowe
• zabieg kleszczowy przeciwskazany
• metoda z wyboru cięcie
cesarskie
Nieprawidłowe ułożenie główki
Ułożenie czołowe
• ułożenie odgięciowe o najwyższym stopniu
odgięcia
• część przodująca - twarzyczka
• etiologia:
– długa czaszka płodu
– niewspółmierność porodowa między główką a
miednicą
• podział
– bródkowo tylne ułożenie twarzyczkowe
– bródkowo przednie ułożenie twarzyczkowe
Nieprawidłowe ułożenie główki
Ułożenie twarzyczkowe
• Mechanizm porodowy w tym ułożeniu jest
przeciwieństwem mechanizmu porodowego
w prawidłowym położeniu potylicowym
• ułożenie bródkowo-tylne - poród jest
niemożliwy
• Poród:
– postępowanie wyczekujące - przeciwskazane
– postępowanie zabiegowe
• zabieg kleszczowy przeciwskazany
• obumarły płód - kraniotomia i kraniotrakcja
• metoda z wyboru cięcie cesarskie
Nieprawidłowe ułożenie główki
Ułożenie twarzyczkowe
• Zgodnie z osią miednicy wstawianie się
główki płodu; jeśli główka znajduje się
we wchodzie miednicy lub małą swą
częścią zstąpiła, to szew strzałkowy
przebiega poprzecznie w linii
prowadzącej miednicy -
synklitycznie
synklitycznie
Nieprawidłowe ułożenie główki
Asynklityzm
• Czasami główka wstawia się tak, że szew
strzałkowy nie przebiega poprzecznie w linii
prowadzącej miednicy lecz przebiega poza nią,
nieosiowo (asynklitycznie) i najczęściej zbliżony
jest do kości krzyżowej -
asynklityzm przedni (Naegellego)
• częścią przodującą jest przednia kość ciemieniowa
• korzystny - przednia kość ciemieniowa zyskuje
więcej przestrzeni w zagłębieniu krzyżowo-
biodrowym
Nieprawidłowe ułożenie główki
Asynklityzm przedni
• główka wstawia się tak, że szew strzałkowy nie
przebiega poprzecznie w linii prowadzącej miednicy
lecz przebiega poza nią, nieosiowo (asynklitycznie)
i zbliżony jest do spojenia łonowego -
asynklityzm tylny (Linzmanna)
• częścią przodującą jest tylna kość ciemieniowa
• występuje - miednice płaskie, jednostajnie
ścieśnione
• niekorzystny - wyraz niewspółmierności porodowej,
wymaga rozwiązania cięciem cesarskim
Nieprawidłowe ułożenie główki
Asynklityzm tylny
Definiowana jako zaklinowanie
przedniego barku (znacznie rzadziej
tylnego), po urodzeniu główki
Występuje w około 1% porodów (z
prawidłową masą urodzeniową
noworodków) i do 10% porodów
noworodków makrosomicznych
(>4500g).
Dystocja barkowa
• Makrosomia jest najbardziej istotnym
czynnikiem ryzyka
• Znacznie częściej w przypadku
cukrzycy ciążowej oraz ciąży
przeterminowanej
• Kombinacja manewru McRoberts oraz
ucisku nad spojeniem łonowym
pomaga w ponad 50% przypadków
Dystocja barkowa
Matczyne
• Nieprawidłowa budowa miednicy
• Cukrzyca ciążowa
• Ciąża przeterminowana
• Dystocja barkowa w poprzedniej ciąży
• Niski wzrost
• Otyłość matki
Płodowe
• Podejrzenie makrosomii
Związane z porodem
• Operacyjny poród pochwowy (kleszcze,
próżnociąg)
• Wydłużona aktywna faza I okresu porodu
• Wydłużony II okres porodu
Dystocja barkowa – czynniki ryzyka
Matczyne
• Krwotok poporodowy
• Przetoka odbytniczo-pochowa
• Rozejście spojenia łonowego
• Pęknięcie krocza III lub IV stopnia
• Pęknięcie macicy
Płodowe
• Porażenie splotu barkowego
• Pęknięcie obojczyka
• Niedotlenienie śródporodowe
• Złamanie kości ramieniowej
• Śródporodowe obumarcie płodu
Dystocja barkowa - powikłania
• •Protracted labor
• •“Turtle Sign”
Dystocja barkowa – znaki ostrzegawcze
Zabieg kleszczowy
• Trakcyjne narzędzie położnicze
stosowane do wydobycia płodu
• zbudowane z 2 składających się łyżek
– kleszcze równoległe Shute`a
– bamberskie kleszcze rozbieżne
– rozbieżne kleszcze Laufego
– kleszcze Kiellanda
– kleszcze Naegellego
– kleszcze Madurowicza
Zabieg kleszczowy
• Warunki do założenia kleszczy:
– 3 warunki matczyne:
• ujście szyjki macicy rozwarte zupełnie
• wychód miednicy nie może być za wąski
• pęcherz płodowy musi być pęknięty
– 3 warunki płodowe:
• „główka musi być kleszczowa”
• główka nie może być za duża ani za mała
• płód musi być żywy
Zabieg kleszczowy
• Warunki do założenia kleszczy:
• „główka musi być kleszczowa” - tj.
znajdować się co najmniej w próżni
miednicy,
a
punkt
prowadzący
powinien znajdować się poniżej linii
międzykolcowej.
Do
prawidłowej
oceny, czy główka istotnie znajduje
się
w próżni, służy badanie wewnętrzne
Zabieg kleszczowy
• Technika nałożenia kleszczy:
• Zasady:
– prezentacja kleszczy
– ochrona części miękkich
– chwytanie i nakładanie kleszczy
– lewa łyżka - lewa ręka, prawa łyżka - prawa ręka
– nakładanie kleszczy na główkę - zawsze na poprzeczny wymiar główki
– wprowadzenie pierwszej, lewej łyżki
– wprowadzenie drugiej, prawej łyżki
– zamknięcie kleszczy i kontrola nałożenia - prawa łyżka nad lewą
– chwytanie kleszczy
– kierunek trakcji
– trakcja próbna
– trakcja właściwa
Zabieg kleszczowy
• Wskazania do zabiegu:
– ze strony matki np:
• niektóre choroby układu krążenia
• niektóre choroby układu nerwowego
• Niektóre schorzenia okulistyczne
– ze strony płodu np:
• zagrażająca zamartwica u płodu w II okresie porodu
• przedłużający się II okres porodu
Nawet bardzo szeroka lista wskazań będzie stanowić tylko
przegląd różnych sytuacji klinicznych. Podjęcie poprawnej
decyzji o założeniu kleszczy, tj. ustalenie wskazań do
zabiegu, to suma wiedzy i doświadczenia klinicznego
położnika oraz współczesnych możliwości metodycznych
dostępnych na danym oddziale porodowym.
Próżniociąg położniczy
•
Sposób stosowany w celu zabiegowego
rodzenia główki za pomocą peloty, którą
zakłada się na czepiec główki i przytwierdza
dzięki wytworzonemu podciśnieniu
•
po urodzeniu się główki przez otwarcie
zaworu redukuje się podciśnienie i zdejmuje
pelotę
• Warunki wstępne do zastosowania próżniociągu:
– 3 matczyne:
• ujście szyjki macicy musi być zupełnie rozwarte
• wchód i wychód miednicy nie mogą być zwężone
• pęcherz płodowy musi być pęknięty
Próżniociąg położniczy
– 2 płodowe:
• główka musi się znajdować na wysokości umożliwiającej
założenie peloty (dopuszczalne jest użycie próżniociągu przy
główce znajdującej się we wchodzie miednicy)
• część przodująca musi być możliwa do chwycenia przez pelotę
(niemożliwe założenie w przypadku bezczaszkowca i ułożenia
twarzyczkowego)
Zabieg kleszczowy czy trakcja
próżniowa
• Zabieg kleszczowy
– ryzyko dla matki:
• uszkodzenia tkanek
miękkich
• Trakcja próżniowa
– ryzyko dla matki:
• nie występuje
– ryzyko dla płodu:
• uszkodzenia tkanek miękkich
• wgniecenia po kleszczach
• porażenia nerwów
• krwawienia wewnątrzczaszkowe
• pęknięcia kości czaszki
– ryzyko dla płodu:
• krwiak podokostnowy
• skoki ciśnienia śródczaszkowego
• krwawienia do siatkówki
• pęknięcia kości czaszki
Cięcie cesarskie
Rozwój krwiolecznictwa, anestezjologii,
antybiotykoterapii oraz technik medycznych sprawił, że
w ostatnich latach wskazania do cięcia cesarskiego
znacznie się rozszerzyły.
Należy jednak stale mieć na uwadze, że zagrożenie życia
kobiety związane z cięciem cesarskim jest nadal większe
w porównaniu z porodem drogami i siłami natury.
Cięcie cesarskie jest operacją stosowaną w celu ochrony
zarówno matki, jak i płodu przed przewidywanymi
powikłaniami porodu drogami i siłami natury.
Cięcie cesarskie
W Polsce cięciem cesarskim kończy się
około 10-12% wszystkich porodów.
Obecnie coraz częściej cięcie cesarskie
staje się operacją z wyboru, a nie z
konieczności.
Cięcie cesarskie
Wskazania do cięcia cesarskiego można podzielić na dwie
grupy:
1. Wskazania ze strony matki
- nieprawidłowa budowa miednicy
- niewspółmierność porodowa
- łożysko przodujące
- przedwczesne oddzielenie prawidłowo usadowionego
łożyska
- przedłużający się poród (brak postępu porodu)
- stan po cięciu cesarskim sposobem klasycznym,
wyłuszczeniu mięśniaków, operacji Strassmanna
- zagrażające pęknięcie macicy
- Niektóre nieprawidłowe położenia i ułożenia płodu
- Stan przedrzucawkowy
- Niektóre choroby matki
Cięcie cesarskie
2. Wskazania ze strony płodu
- zagrażająca zamartwica wewnątrzmaciczna
płodu
- wypadnięcie pępowiny
- obciążony wywiad położniczy
- przedłużający się poród (brak postępu
porodu)
- ostre choroby infekcyjne sromu i pochwy
- niektóre nieprawidłowe położenia i ułożenia
płodu
- niektóre rodzaje wad rozwojowych u płodu
Cięcie cesarskie
Technika cięcia cesarskiego
1. Cięcie podłużne w linii środkowej ciała
- szybkie wejście do jamy otrzewnej
- dobry dostęp do macicy oraz dogodne
warunki do wydobycia płodu
- łatwość wykonania
2. Cięcie poprzeczne sposobem Pfannenstiela
- walory kosmetyczne
- gorszy dostęp do narządów jamy brzusznej
- większy odsetek krwiaków w ranie
operacyjnej
Cięcie cesarskie
Technika cięcia cesarskiego
1. Cięcie cesarskie wewnątrzotrzewnowe w dolnym
odcinku
- najczęściej stosowany rodzaj cięcia
- cięcie stosunkowo łatwe technicznie
2. Cięcie cesarskie zewnątrzotrzewnowe
- zabieg trudny technicznie
- cięcie polecane jest szczególnie w przypadkach
zakażeń, pozwala uniknąć wtórnego zapalenia
otrzewnej u pacjentek z infekcją
wewnątrzmaciczna