Wstrząs
Wysoczański Grzegorz
ASK Wrocław
Wstrząs
Wysoczański Grzegorz
ASK Wrocław
Wstrząs
• Jest to ostre lub podostre, ale krytyczne
upośledzenie ukrwienia narządów lub pierwotne
zmniejszenie przyswajania tlenu przez komórki
(krytyczne zmniejszenie mikrokrążenia z hipoksją
tkanek i zaburzeniami metabolicznymi)
• Wstrząs nie jest jednostką chorobową, lecz
zespołem objawów o różnej etiologii i zmiennym
oddziaływaniu na układ krążenia.
Upraszczając, w zależności od etiologii
możemy wyróżnić trzy rodzaje
wstrząsów
•
Hipowolemiczny (utrata krwi lub odwodnienie)
•
Kardiogenny (wywołany pierwotnym
upośledzeniem funkcji serca jako pompy –
niedostateczne tłoczenie krwi przez serce)
•
Septyczny lub anafilaktyczny (wywołany
niedomogą regulacji krążenia obwodowego)
•
Wskaźnik wstrząsowy = tętno / RR
skurczowe > 1 = zagrożenie wstrząsem
Wstrząs – patogeneza:
• Wskutek spadku ciśnienia tętniczego we wstrząsie
dochodzi do wyrzutu endogennych amin
katecholowych
• Przyspieszenie akcji serca – zwiększenie rzutu
• Zwiększenie oporu obwodowego poprzez
obkurczenie tętniczek oraz pojemnościowych
naczyń żylnych
• Centralizacja krążenia – krew zostaje skierowana
do tzw. organów życiowo ważnych (serce, mózg)
Istotą wstrząsu są zaburzenia
mikrokrążenia
• W pierwszym okresie wstrząsu (np.
hipowolemicznego) pod wpływem amin
endogennych dochodzi do obkurczenia arterioli,
metaarterioli i zwieraczy prekapilarnych oraz
poostkapilarnych układu żylnego (mylący wzrost
OCŻ)
• Przepływ odbywa się przez anastomozy (naczynia
omijające krążenie kapilarne) z pominięciem
krążenia kapilarnego
• Dochodzi do przemieszczenia płynów ustrojowych
z tkanek do naczyń
Istotą wstrząsu są zaburzenia
mikrokrążenia
• Wskutek upośledzenia krążenia w mikrokrążeniu
narasta kwasica i niedotlenienie
• Na skutek działania hipoksji i kwasicy zwieracze
prekapilarne rozszerzają się, natomiast
postkapilarne pozostają nadal zamknięte, co
prowadzi do uwięźnięcia krwi napływającej w
mikrokrążeniu
• Wzrost ciśnienia hydrostatycznego uwięzionej w
mikrokrążeniu krwi + wpływ uwalnianych
substancji wazoaktywnych powoduje uszkodzenie
śródbłonków naczyń i zwiększenie
przepuszczalności naczyń
Istotą wstrząsu są zaburzenia
mikrokrążenia
• Dochodzi do zwiększenia zagęszczenia krwi,
zwolnienia przepływu, tworzenia się mikrozatorów
i rozwoju rozsianego wykrzepiania
śródnaczyniowego
• Narasta niedotlenienie tkanek (dług tlenowy),
śmierć komórek
• Wskutek niedoboru tlenu rozkład tlenowy
węglowodanów jest utrudniony - nagromadzeniu
ulegają produkty beztlenowej przemiany
węglowodanów (mleczany)
Wpływ wstrząsu na narządy:
• Nerki – oliguria – nerki wstrząsowe – anuria
• Serce – zmniejszony przepływ wieńcowy z
niewydolnością krążenia
• Płuca – hipoksja z hiperwentylacją, agregacja
płytek, mikrozatory, obrzęk śródmiąższowy, nacieki
granulocytarne, zmniejszenie czynnika
powierzchniowego z mikroniedodmą, powstawanie
błon szklistych – płuco wstrząsowe – ARDS
• Układ siateczkowo-śródbłonkowy – skłonność
do zakażeń
• Układ krzepnięcia – zespół rozsianego krzepnięcia
wewnątrznaczyniowego + koagulopatia ze zużycia
• Wątroba, trzustka, jelita – spadek przepływu:
– Wątroba – niedokrwienne zapalenie wątroby
– Trzustka – zapalenie trzustki
– Jelita – niedokrwienne uszkodzenie kosmków jelitowych i
translokacja bakterii (endogenna sepsa)
Ogólne objawy wstrząsu:
• Spadek ciśnienia krwi < 90 mmHg lub < 30 – 40 %
wartości wyjściowej
• Częstoskurcz
• Nitkowate tętno, opóźnienie powrotu kapilarnego
• Bladość skóry
• Pocenie się
• Sinica obwodowa
• Przyspieszony oddech
• Zaburzenia świadomości
• Zmniejszona diureza, pogłębienie różnicy
temperatury obwodowej i centralnej
• Gazometria: hipoksja z hiperkapnią, kwasica
metaboliczna
• Biochemia: wzrost poziomu mleczanów
Pamiętaj:
Klinicznie wstrząs jest
rozpoznawany dopiero w fazie
obniżenia ciśnienia krwi
Ocena pacjenta
• Ocena stanu świadomości (stan przytomności, spełnianie poleceń,
źrenice – szerokość, symetria, reakcja na światło, ustawienie gałek
ocznych, oczopląs,, napięcie i siła mięśniowa, ułożenie kończyn,
reakcje na bodźce zewnętrzne), pomocne skale: Glasgow, Four,
Richmond)
• Ocena układu oddechowego: (tryb wentylacji, wymagane stężenie
tlenu w mieszaninie wdechowej, liczba oddechów, głębokość
oddechów, tryb oddychania, udział dodatkowych mięśni
oddechowych, kaszel jego efektywność, charakter i ilość wydzieliny,
wysiłek oddechowy, niepokój, pobudzenie psychoruchowe) saturacja,
gazometria, obecność patologicznych fenomenów osłuchowych, RTG
płuc, karta terapii oddechowej
• Ocena układu krążenia (akcja serca, rytm serca czy zgodny z tętnem
obwodowym, RR skurczowe, rozkurczowe, średnie, charakter tętna
obwodowego, obrzęki obwodowe)
• Ocena układu moczowego (diureza godzinowa, wygląd moczu)
• Ocena układu trawiennego (ocena brzucha – wzdęcie, bolesność
palpacyjna, obrona mięśniowa, perystaltyka – obecna, ilość i charakter
stolców, obecność nudności, wymiotów, przy sondzie – ilość treści w
sondzie i jej charakter
• Ocena drenaży, miejsc wkłuć, ran pooperacyjnych, skóry, stopnia
ucieplenia i ukrwienia obwodowych części ciała, temperatury
Ocena stanu neurologicznego
• Skala Glasgow (co 8 h), Four, Richmond
• Szerokość źrenic
• Reakcja na światło
• Ustawienie gałek ocznych
• Ciśnienie śródczaszkowe
• Napięcie mięśniowe
• Patologiczne odruchy
Ocena układu krążenia (kliniczna i
przyrządowa)
• Pomiar ciśnienia tętniczego krwi (bezpośredni RR - skurczowe,
rozkurczowe, średnie)
• Tętno, charakter tętna obwodowego, obrzęki obwodowe
• OCŻ, ciśnienie w lewym przedsionku
• Obserwacja w kierunku zaburzeń rytmu serca
• Ocena krążenia kapilarnego
• Profil hemodynamiczny
• Diureza godzinowa
• Ustawianie monitorowania – zakres, częstość, granice alarmów,
zerowanie kamer
• Doraźne reagowanie na odchylenia od normy: regulacja podaży
płynów, zmiana ułożenia pacjenta, ew. leki – na zlecenie lekarza
Ocena układu oddechowego
(kliniczna i przyrządowa)
• Zabarwienie powłok
• Liczba oddechów
• Tor oddychania, udział dodatkowych mięśni oddechowych, kaszel
jego efektywność, charakter i ilość wydzieliny, wysiłek
oddechowy, obecność patologicznych fenomenów osłuchowych
• Kontakt logiczny z pacjentem, niepokój, pobudzenie
psychoruchowe
• Saturacja
• Gazometrie
• W przypadku i intubacji i oddechu kontrolowanego – położenie
rurki intubacyjnej, oklejenie i zabezpieczenie rurki, zmiana okleiny,
drożność rurki, toaleta drzewa oddechowego i jamy ustnej,
właściwa pozycja pacjenta, szczelność i ciśnienie mankietu rurki
intubacyjnej)
• Kontrola przyczyn alarmów respiratora, szczelność i aseptyczność
układu (filtry, pułapki wodne, kapnograf)
• wymagane stężenie tlenu w mieszaninie wdechowej, liczba
oddechów, głębokość oddechów, tryb oddychania,
• RTG płuc, karta terapii oddechowej
Ocena gospodarki wodno - elektrolitowej
• Diureza godzinowa
• Bilans płynów
• OCŻ, LVP, ciśnienie zaklinowania
• Ocena kliniczna: suchość i elastyczność oraz zabarwienie powłok,
ciemiączko, turgor tkankowy – gałka oczna, potliwość
• Profil nerkowy
Ocena przewodu pokarmowego
• Obwód brzucha, napięcie powłok, perystaltyka
• Liczba i charakter stolców
• Nudności wymioty
• Tonometria (pH soku żołądkowego) – nieinwazyjna
metoda oceny perfuzji trzewnej (najczęściej raz
na 24h)
• W przypadku sondy żołądkowej – ocena drożności,
ilość treści zastoinowej
Termoregulacja
• Temperatura centralna i obwodowa
• Właściwe okrycie pacjenta
• Temperatura podawanych płynów
• Celowe ogrzewanie i schładzanie pacjentów
• Temperatura pomieszczenia
Wszystkie wyniki badań i obserwacji
poczynionych przez personel pielęgniarski
należy we właściwym czasie wprowadzić do
dokumentów, a w razie nieprawidłowości
natychmiast informować lekarza
Ułożenie pacjenta
• Dbanie o prawidłowe ułożenie chorego
• Zapobieganie powikłaniom (neurologiczne – ucisk
nerwów, odleżyny) wynikającym z nieprawidłowej
pozycji pacjenta
• Zapobieganie przykurczom
• Częsta zmiana pozycji pacjenta, masaże,
ćwiczenia czynne i bierne – szkolenie pacjenta i
rodziny
Fizykoterapia
• Uczestniczenie (pomoc fizykotrapeutom) w terapii
oddechowej (gimnastyka oddechowa, drenaż
ułożeniowy, oklepywanie, przygotowywania
inhalacji) i rehabilitacja (ćwiczenia bierne, czynne,
masaż, siadania w łóżku, opuszczanie nóg,
chodzenie)
• Instruowanie pacjenta i jego rodziny
Zabiegi diagnostyczne
• Pomoc w zabiegach diagnostycznych i
leczniczych: bronchoskopia, punkcja lędźwiowa,
EKG, RTG, USG, cewnikowanie naczyń, pobieranie
posiewów, wymiana cewników
Leki
• Przygotowanie, podaż leków i płynów infuzyjnych,
żywienia enteralnego i paraenteralnego według
karty zleceń lekarskich ( w razie wątpliwości
skonsultuj się z lekarzem)
Badania
• Pobieranie materiału na badania (krew, mocz,
wydzielina z drzewa oskrzelowego) – powinien
być z góry ustalony czas i zasady pobierania
rutynowych badań Np. morfologia i biochemia 6
rano, posiewy moczu i krwi i drzewa
oskrzelowego raz w tygodniu ( Np.. poniedziałek)
• Przy przyjęciu pacjenta: wydzielina z drzewa
oskrzelowego, mocz przez świeżo założony
cewnik, wymaz z gardła i odbytu, krew na posiew)
Pielęgnacja chorego
• Pielęgnacja ciała (mycie, zmiana pościeli)
• Jama ustna – wyjęcie protez, dekontaminacja
(płukanie jamy ustnej solą fizjologiczną i
roztworem antybiotyków – profilaktyka kolonizacji
bakterii, ewentualnie Azulan, fiolet gencjany,
Solcoseryl w żelu, Aphtin
• Chorzy nieprzytomni – profilaktyka wysychania
rogówek (zakraplanie oczu: Lacrimal, Albucid co 1
– 2 godziny, maści Detreomycyna, Neomycyna,
zaklejanie oczu specjalnym opatrunkiem
• Zmiana opatrunku, pielęgnacja rany
pooperacyjnej
• Pielęgnacja kaniul donaczyniowych (codzienna
zmiana opatrunku, sprawdzanie czy nie ma
obrzęku, zaczerwienienia w miejscu wkłucia,
oczyszczanie skóry wokół miejsca wkłucia
roztworem odkażającym, przepłukiwanie w
regularnych odstępach czasu roztworem soli z
heparyną, przy kaniulacji tętniczej obowiązuje
monitorowanie krążenia w odpowiedniej
kończynie (z reguły wymiana co 5 dni), miejsca
kaniulacji żył i tętnic powinny być widoczne, tak
aby możliwa była ich obserwacja pod kątem
krwawienia lub wynaczynienia, codzienna
wymiana aparatu do przetaczania, kraników
• Rurka intubacyjna, tracheotomijna – codzienna
wymiana oklejenia rurki intubacyjnej, opatrunku wokół
tacheotomii,
• Toaleta drzewa oskrzelowego w regularnych odstępach
czasu
• Regularne sprawdzanie na linii zębów czy rurka nie
wpadła
• Po toalecie drzewa oskrzelowego obowiązuje odsysania
z jamy nosowo-gardłowej (nowym cewnikiem), pozycja
głowy 10 stopni powyżej poziomu klatki piersiowej +
wyższe ułożenie klatki piersiowej zapobiega
zachłystywaniu, w przypadku rurek tracheotomijnych o
podwójnym baloniku naprzemienna zmiana
wypełniania baloników co 4 godziny
• Kontrola ciśnienia w balonikach uszczelniających rurek
intubacyjnych i tacheotomijnych
• Sonda żołądkowa – staranne oklejenie, przed każdą
podażą żywienia obowiązuje weryfikacja położenia i
drożności
• Drenaże: obowiązuje dokładne oznakowanie
drenów i znajomość zasady drenażu (ssący,
grawitacyjny), bardzo dokładnie prowadzona karta
bilansu płynów (szczególnie dzieci), sprawdzanie
funkcjonowanie drenów (skrzepy, wysunięcie)
• W przypadku gdy istnieje konieczność zaciśnięcia
drenażu opłucnowego to robimy to w dwóch
miejscach kocherami podkładając uprzednio po nie
gaziki (zapobieganie zmiażdżeniu przewodów)
• Cewnik moczowy – u mężczyzn pamiętać o
zsuwaniu napletka, u kobiet kontrolować ujście
cewki moczowej i przedsionek pochwy w kierunku
grzybic, sprawdzać drożność i szczelność cewnika
• Przygotowanie i monitorowanie hemodializy,
hemofiltracji, dializy otrzewnowej
Kontakt z pacjentem
• Zbudowanie dobrego kontaktu z pacjentem i jego rodziną
• Wzmocnienie poczucia własnej wartości u pacjenta, wiary w
swoje możliwości, próbę kontrolowania oddychania – poprawę
synchronizacji oddechu pacjenta z respiratorem
• Danie poczucia zaufania i bezpieczeństwa
• Wsparcie emocjonalne pacjenta i rodziny – oswojenie rodziny z
warunkami OIT, nauczanie kontaktu z chorym włączenie w
program pielęgnacji i rehabilitacji
• Unikanie rozmów o pacjencie w jego obecności
• Instruowanie pacjenta o wykonywanych procedurach, uczenie
oddychania, odksztuszania, wykonywania ćwiczeń
oddechowych
• Zabezpieczenie komfortu fizycznego i psychicznego (pozycja
ciała, toaleta, odpoczynek nocny – zgodnie z rytmem dobowym
– wyciszenie oddziału
• Monitorowanie i przeciwdziałanie powikłaniom związanym z
stosowanymi procedurami
Początek i koniec dyżuru
• W przypadku rozpoczęcia dyżuru – przejęcie
chorego
• W przypadku zakończenia dyżuru dokładne
sporządzenie raportu i zdanie chorego drugiej
zmianie
• Uczestniczenie w wizycie lekarskiej, wspólnym
ordynowaniu leczenia farmakologicznego i zleceń
dodatkowych (monitorowanie, ułożenie pacjenta,
terapia oddechowa, badania)
Hypowolemiczny
Kardiogenny
Septyczny
Ciśnienie krwi
Obniżone
Obniżone
Obniżone
Częstość tętna
Przyspieszona
Przyspieszon
a lub
zwolniona
Przyspiesz
ona
Pojemność
minutowa serca
Spadek
Spadek
Spadek,
później
wzrost
OCŻ
Obniżony
Zwykle
podwyższony
Prawidłowy
Diureza
Obniżona
Obniżona
Obniżona
PO
2
tętnicze
Prawidłowe
Obniżone
Prawidłowe
lub
obniżone
Opór naczyniowy
Wzrost
Wzrost
Spadek
Krążenie
obwodowe
Skurcz naczyń
Skurcz
naczyń
Rozszerzen
ie naczyń
Skóra
Zimna, wilgotna
Zimna,wilgot
na
Ciepła,
sucha
Sinica obwodowa
Często
Często
Przeważnie
brak
Cechy tętna
Słabo napięte,
nitkowate
Słabo
napięte,
nitkowate
Napięte
Wstrząs hipowolemiczny
Przyczyny:
Krwotok:
•
Rany otwarte, krwawienie ze złamań, krwotok z
przewodu pokarmowego, krwiak
wewnątrzopłucnowy, krwiak wewnątrzotrzewnowy,
krwotok do przestrzeni zaotrzewnowej
Odwodnienie:
•
Wymioty, biegunka, leki moczopędne, pocenie się,
cukrzyca, moczówka prosta, przemieszczenie się
płynu do trzeciej przestrzeni (sepsa), zapalenie
otrzewnej, niedrożność jelit, wodobrzusze,
oparzenia, uraz tkanek miękkich wraz z obrzękiem
Utrata krwi
(% objętości)
< 15
15 - 30
30 - 40
> 40
Utrata krwi (ml)
< 750
750 - 1500
1500 - 2000
> 2000
Czynność
serca/min
< 100
> 100
> 120
> 140
Ciśnienie
tętnicze
=
=
hipotensja
ortostatyczna
↓
↓
Wypełnienie
tętna
obwodowego
=
↓
↓
↓
Wypełnienie
włośniczek
=
↓
↓
↓
Częstość
oddechów/min
14 - 20
20 - 30
30 - 40
> 35
Diureza
(ml/godz)
> 30
20 - 30
5 - 15
Śladowa
Stan
świadomości
Mały
niepokój
Umiarkowany
niepokój
Niepokój,
splątanie
Splątani
e,
senność
OCŻ
Prawidło
wy
- 3
- 5
- 8
Wstrząs hipowolemiczny – leczenie
• Płynami w celu wypełnienia łożyska naczyniowego
(krystaloidy, koloidy, osocze świeżo mrożone, ME)
Cel leczenia:
• Diureza > 0,5 – 1,5 ml/kg/godz
• OCŻ 7 – 15 mmHg
• Ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej 10 – 15 mmHg
• Normalizacja stanu świadomości
• Zmniejszone zapotrzebowanie na leki
naczynioskurczowe
Wstrząs hipowolemiczny – leczenie
Katecholaminy:
Cel leczenia:
• Tymczasowe utrzymanie ciśnienia tętniczego
(dopamina, noradrenalina – Levonor, metaraminol
– Lewicor)
Kortykosterydy (Solu-Medrol):
• zapobieganie agregacji leukocytów,
• zmniejszanie wytwarzania wolnych rodników,
• poprawa dostarczania tlenu,
• ochrona błon biologicznych, zapobieganie ARDS
(płuco wstrząsowe)
Wstrząs kardiogenny
Przyczyny:
• osłabienie kurczliwości (zawał serca, zapalenie
mięśnia sercowego),
• przeciążenie objętościowe, niedomykalność
zastawek, wady przeciekowe,
• przeciążenie ciśnieniowe, zwężenie zastawkowe,
zator tętnicy płucnej,
• utrudnienie napełniania serca, tamponada serca
• zaburzenia rytmu serca
Wstrząs kardiogenny
Kryteria:
• Ciśnienie skurczowe krwi < 80 mmHg lub spadek
o ponad 60 mmHg poniżej wartości wyjściowej
utrzymujący się ponad 30 min.
• Indeks sercowy < 2 l/min/ m2
• Ciśnienie zaklinowania (PCWP) > 15 mmHg
• Diureza < 20 ml/godz
Wstrząs kardiogenny
Objawy kliniczne:
• Spadek ciśnienia
• Tachykardia
• Skóra blada, sina, wilgotna, zimna, lepka,
• Zaburzenia świadomości,
• Hipoksemia (obrzęk płuc),
• Kwasica
Wstrząs kardiogenny
Monitorowanie:
• Tętno
• EKG
• Bezpośredni pomiar ciśnienia tętniczego krwi,
• OCŻ
• Profil hemodynaminiczny (cewnik Swana-Ganza),
• Diureza
• Temperatura obwodowa i centralna,
• RTG płuc (cechy zastoju),
• USG serca (co 6 – 24 godz.)
Wstrząs kardiogenny – leczenie
Przyczynowe, np.
• zawał mięśnia sercowego – fibrynoliza, PTCA
• tamponada serca – nakłucie worka osierdziowego,
• zaburzenia rytmu – leki antyarytmiczne,
kardiowersja
Objawowe, np.
• płyny (zawał prawej komory),
• wysokie ułożenie ciała,
• tlenoterapia (ew. oddech wspomagany),
• leki inotropowo dodatnie (Dobutamina, Dopamina),
wazodilatatory,
• wspomaganie mechaniczne – kontrpulsacja
wewnątrzaortalna
Wstrząs anafilaktyczny
• 1: 10 tys. Przypadków
Anafilaksja
• jest to zagrażająca życiu reakcja alergiczna
inicjowana przez związanie się antygenu z
przeciwciałami klasy IgE na powierzchni mastocytów
i granulocytów zasadochłonnych co powoduje
gwałtowne uwalnianie substancji chemicznych:
histaminy, leukotrienów, protaglandyn, kinin i
czynnika aktywującego płytki
Reakcja anafilaktoidalna
• klinicznie podobna do reakcji anafilaktycznych, nie
pośredniczy w nich IgE i nie musi poprzedzać ich
uczulenie na antygen
Czynniki mogące potencjalnie wywołać
wstrząs:
• Jady owadów
• Pokarmy
• Lateks
• Krew i preparaty krwiopochodne
• Leki:
– przeciwhistaminowe, amidopiryna, atropina, dextran,
hepryna, insulina, środki cieniujące, kodeina, morfina,
surowice, wyciągi z wąroby, preparaty jodowe ,
salicylany, antybiotyki (penicyliny, cefalosporyny),
sulfonamidy.
Wstrząs anafilaktyczny
Objawy kliniczne:
• OUN:
– niepokój,
– stany lękowe,
– utrata przytomności
• Skóra:
– pokrzywka i zaczerwienienie,
– świąd,
– pieczenie,
– obrzęk,
– oziębienie powłok
Wstrząs anafilaktyczny
Objawy kliniczne:
• Drogi oddechowe:
– obrzęk śluzówki,
– skurcz oskrzeli – duszność,
– rzężenia,
– świsty,
– sinica
• Układ pokarmowy:
– wymioty,
– kurczowe bóle brzucha,
– biegunka
• Układ krążenia:
– spadek ciśnienia,
– tachyarytmia i wstrząs wywołany rozszerzeniem
naczyń obwodowych i zwiększoną
przepuszczalnością kapilar, obrzęk płuc
Wstrząs anafilaktyczny
Postępowanie:
• Przy podaży leku natychmiast go odstawić
• Chorego ułożyć płasko
• Sprawdzić i zabezpieczyć drożność dróg oddechowych
• Podać 100% tlen (tlenoterapia bierna)
• Leczyć hipowolemię: wkłucie na obwód – wypełniamy łożysko naczyniowe
krystaloidy i koloidy
• Jeżeli objawy bardzo nasilone i kłopoty z wkłuciem to adrenalina i.m. (0,3 mg
dzieci, 0,5 mg dorośli)
• Adrenalina 50 – 100 µg i.v., w ewidentnej zapaści krążeniowej 0.5 – 1 mg, a
następnie wlew i.v.
• Hydrocortizon 200 mg - 1 g i.v., metyloprednizolon 1- 2 g i.v.
• Antagoniści histaminy: Phenazolina 100 mg i.v. , Cymetydyna 300 mg i.v. ,
Difenhydramina (Benadryl) 50 mg/kg i.v.
• Calcium 10 % powoli i.v. (uwaga na chorych naparstnicowanych)
• Przy stanach spastycznych oskrzeli (i normotonii) – Aminofilina 250 mg i.v.
• Przy utrzymującym się dłużej niż 15 min. spadku skurczowego ciśnienia
tętniczego krwi poniżej 85 mmHg, konieczne jest zastosowanie wlewu
kroplowego z adrenaliną lub noradrenaliną (5mg/500 ml glukozy 5% lub soli
fizjologicznej), podając bardzo powoli tak, aby utrzymać skurczowe ciśnienie
tętnicze na poziomie 90 – 100 mmHg
• W przypadku stwierdzenie zatrzymania oddechu i krążenia jest
niezwłoczne rozpoczęcie sztucznego oddychania i zewnętrznego
masażu serca
Wstrząs anafilaktyczny
Monitorujemy:
• stan przytomności,
• oddech,
• akcję serca (tętno),
• ciśnienie tętnicze
Zespół Hoigne
• przypadkowe donaczyniowe podanie zawiesin
leku, np. penicyliny prokainowej, wystąpić może
zespół objawów pobudzenia OUN, halucynacji,
drgawek, bez zapaści krążeniowej
• Należy wówczas podać lek uspakajający np.
Relanium 10 mg i.m., nie stosować leków o
działaniu krążeniowym i antyhistaminowym
Zestaw ratujący życie ( np.: środków
potrzebnych do leczenia gwałtownych
odczynów alergicznych):
• Adrenalinum (Epinephrinum) amp.do 0,001 g/1 ml – 10 amp.
• Atropinii sulfas amp. po 1 mg – 10 amp.
• Hydrocortisonum hamisuccinatum 0,25 g – 10 amp. ( lub
Methyloprednizolonum ampułki po: 0,04 g, 0,125 g, 0,250 g,
0,500 g, 1 g
• Phenazolinum 0,1 g/2 ml – 3 amp. (obecnie zaleca się Antazolini
hydrochloridum 50 mg/ml – 5 amp. po 2 ml )
• Calcii chloridii lub Calcii glubionas 10 % w amp. 10 ml – 10 amp.
• Aminophillinum do inj. doż. 2,5 % (0,250 g) 10 ml – 10 amp.
• Clonazepamum amp. po 1 mg/1ml – 10 amp.
• Dopamini hydrochloridum 4 % 10 amp. po 5 ml.
• Furosemidum 20 mg – 5 amp. po 2 ml
• Glucosum 40 % 2 – 10 amp. po 10 ml
• Gliceroli trinitras aerozol – 1 op.
• Lidocainii hydrochloridum 2 % - 10 amp. a 2 ml.
• Natrii hydrocarbones 8,4% - 5 amp. po 20 ml.
• Naloxoni hydrochloridum 0,4 mg/1ml – 10 amp.
• Salbutamoli sulfas aerozol 100 mcg./dawka – 1 op.
• Salbutamoli sulfas 0,5 mg – 10 amp. po 1 ml
Zestaw ratujący życie ( np.: środków
potrzebnych do leczenia gwałtownych
odczynów alergicznych):
Inne wymagane leki to np:
• Metamizol (2,5 g/5 ml – 5 amp.), Metoprolol (5
mg/5ml – 5 amp.), Morfina (20 mg/2ml – 2 amp.),
Sól fizjologiczna w amp. (10 amp. po 10 ml), Aqua
pro inj. (5 ml – 5 amp.), Tramadol (100 mg/2ml – 5
amp.), Verapamil (5 mg/2ml – 5 amp),
Tietyloperazyna (6,5 mg/ml 5 amp. po 2 ml)
• Płyny: Ringer (250 ml - 1 op.), Glukoza 10 % (500
ml - 1 op.), Mannitol 20 % (250 ml – 1 op), NaCl
0,9% (500 ml – 2 op.)
• Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z
dnia 10.11.2006 (Dz.U nr 204 poz.1509)
Stopień
Lokalizacja (narząd)
Objawy
1
Skóra
wysypka,
zaczerwienienie
2
Hemodynamika
Oddychanie
Przewód pokarmowy
przyspieszenie tętna,
spadek ciśnienia,
zaburzenia
oddychania,
nudności, wymioty
3
Hemodynamika
Mięśnie gładkie
wstrząs,
skurcz oskrzeli, jelit
4
Hemodynamika
Oddychanie
zatrzymanie krążenia i
oddychania
Wstrząs anafilaktyczny
Wstrząs anafilaktyczny
Postępowanie:
• Stopień 1 : w razie konieczności leki
antyhistaminowe
• Stopień 2 : leki antyhistaminowe i steroidy
• Stopień 3 i 4: adrenalina, masywne wypełnianie
łożyska naczyniowego, w razie konieczności
postępowanie reanimacyjne
Próba wypełnienia