Epidemiologia nowotworów jajnika

Epidemiologia nowotworów trzonu

macicy



Współczynniki zachorowalności

–

Polska 11.1/100 000

–

USA 22/100 000

–

Chiny 0.4/100 000

–

Indie 1.7/100 000



Polska - współczynniki śmiertelności

–

1978 2.7

–

1995 2.5

Epidemiologia nowotworów trzonu

macicy



Czynniki ryzyka

–

warunki socjoekonomiczne

–

starszy wiek

–

wczesna menarche i późna menopauza

–

mała rozrodczość

–

otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze

–

antykoncepcja (duże dawki estrogenów)?

–

hormonalna terapia zastępcza?

–

antyestrogeny (tamoxifen)

–

zespół Stein-Loeventhala, choroby wątroby

Patologia nowotworów trzonu macicy



Rak gruczołowy (90%)



Rak gruczołowo-płaskonabłonkowy (5%)



Inne nowotwory (5%)

–

rak płaskonabłonkowy

–

mięsaki



sarcoma stromale



tumor mixtus mesodermalis



rhabdomyosarcoma

Rola

radioterapii



Leczenie radykalne



Leczenie uzupełniające



Leczenie II rzutu



Leczenie paliatywne

–

ból

–

krwawienie

–

objawy związane z przerzutami

Stany przedrakowe



Rozrost błony śluzowej

–

prosty

–

złożony

–

prosty z atypią

–

złożony z atypią

Diagnostyka raka trzonu macicy



Symptomatologia

–

upławy, krwawienia, bóle



Badania pomocnicze

–

USG, cystoskopia, rektoskopia, TK, laparoskopia?



Ustalenie rozpoznania

–

łyżeczkowanie



Ustalenie stopnia zaawansowania

–

w oparciu o badanie h-p pooperacyjne



Wybór metody leczenia uzupełniającego

Czynniki prognostyczne



Stopień zaawansowania



Typ histologiczny

–

stopień dojrzałości (cecha G)



Wiek?



Stan ogólny chorej



Markery proliferacji (ploidia DNA)



Stan receptorowy

Postępowanie paliatywne w raku

trzonu macicy



uśmierzenie objawów



wsparcie psychosocjalne



wsparcie duchowe



poprawa jakości życia

Główne problemy i objawy



Wodobrzusze

–

Objawy



powiększenie się obwodu brzucha



uczucie rozpierania



zgaga



obrzęk nóg



duszność

–

Leczenie



chemioterapia dootrzewnowa (90 mg BLE lub 100 mg

DDPw 2 l 0.9% NaCl)



radio lub immunoterapia (rzadko)



upusty płynu

Główne problemy i objawy



Wodobrzusze - leczenie cd.

–

Leki moczopędne



200 mg spironolaktonu + 80 mg furosemidu



stablilizacja wodobrzusza - zmniejszenie diuretyków



monitorowanie terapi diuretykami

–

pomiar obwodu brzucha

–

elektrolity

–

Paracenteza farmakologiczna



+ 24 godz. wlew furosemidu z szybkością 5 mg/h

–

Przetoka otrzewnowo-żylna

Główne problemy i objawy



Niedrożność jelit (50% chorych)

–

Objawy



uwypuklenie jelit



zaburzenia perystaltyki



bóle kolkowe lub ciągłe



nudności i wymioty



zaparcia

–

Leczenie



operacyjne

–

zespolenie omijające

–

przetoka



nieoperacyjne

Główne problemy i objawy



Niedrożność jelit - leczenie

nieoperacyjne cd.

–

Chemioterapia, radioterapia paliatywna?

–

Usuwanie kamieni kałowych

–

Objawowe



wyrównanie niedoborów płynów i elektrolitów



monitorowanie bilansu płynów i wybranych

parametrów biochemicznych



zwalczanie czkawki

–

lewomepromazyny (tisercin), hioscyna

Główne problemy i objawy



Niedrożność jelit - leczenie objawowe

cd.

–

założenie sondy dożołądkowej

–

nawadnianie / żywienie pozajelitowe

–

uśmierzenie bółów kolkowych



odstawić leki przeczyszczające



odstawić metoklopramid



podać morfinę



podać środki rozkurczowe (pochodne hioscyny 60-

200 mg/24 godz.)

Główne problemy i objawy



Niedrożność jelit - leczenie objawowe cd.

–

Zwalczanie nudności i wymiotów



haloperidol 5-15 mg/doba



dimenhydrant (aviomarin) 150-200 mg/doba s.c.



lewomeprazyna(tisercin) 25-150 mg/doba s.c.



pochodne hioscyny 60-120 mg/doba s.c.



onansetron 16-24mg/doba



oktreotyd 0.1-0.6 mg/doba s.c

–

analog somatostatyny blokuje uwalnianie hormonów

podwzgórzowych stymulujących wydzielanie

żołądkowo-jelitowe

Główne problemy i objawy



Niedrożność jelit - przyczyny

–

rozsiew nowotworu

–

następstwa leczenia



chemioterapia



radioterapia



opioid toxic colon

–

zmiana MF na tramadol

–

0.8-1.6 mg naloksonu wcelu poprawy perystaltyki

jelit w wyniku odwrócenia działania opioidów na

receptory

Główne problemy i objawy



Obrzęk limfatyczny

nadmierne gromadzenie się

płynu w przestrzeni międzykomórkowej na skutek

utrudnionego odpływu przez naczynia limfatyczne.

Wysokie stężenie białka w zastoinowej limfie

wywołuje napływ wody i pogorszenie stanu

miejscowego



Przyczyny

–

zabiegi chirurgiczne

–

rozsiew nowotworu, przerzuty w węzłach

chłonnych

–

następstwa radioterapii

Główne problemy i objawy-

obrzęk limfatyczny c.d.



Objawy

(ból, wyciek limfy, utrudnianie poruszania)



Leczenie

–

farmakologiczne



diuretyki



glikokortykosterydy

–

rehabilitacyjne



pielęgnacja skóry



ucisk z zewnątrz



ćwiczenia



masaż limfatyczny

Główne problemy i objawy-

anoreksja i kacheksja



Zespół wyniszczenia nowotworowego

–

pogorszenie rokowania

–

narastające osłabienie

–

zmiany w psychice (depresja, lęk)



Częstość: do 80% chorych

Główne problemy i objawy-

anoreksja i kacheksja



Zaburzenia gospodarki cukrami

–

mało efektywny beztlenowy tor przemian

–

oporność na insulinę

–

nietolerancja glukozy

–

wzmożona glukoneogeneza w wątrobie



Zaburzenia gospodarki białkami i tłuszczami

–

hydroliza białek w tk. mięśniowej i wzmożona

synteza w wątrobie

–

wzmożona lipoliza

Główne problemy i objawy-

anoreksja i kacheksja



Przyczyny

–

guz nowotworowy



kachektyna (TNF)



interleukina 1i 6 (IL-1, IL-6)



interferon gamma

–

chemioterapia

–

zaburzenia psychiczne



Efekt

–

zaburzenia metaboliczne

–

zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość)

–

zaburzenia biochemiczne



spadek albumin i białka całkowitego we krwi

Główne problemy i objawy-

anoreksja i kacheksja



Leczenie

–

octan megestrolu (Megace) lub octan

medrogksyprogesteronu (Provera)



działania niepożądane

–

powikłania ztorowo-zakrzepowe

–

glikokortykosterydy



działania niepożądane

–

zatrzymanie wody w organizmie (obrzęki)

–

nasilenie katabolizmu

–

podrażnienie błony śluzowej żołądka

–

cyproheptadyna (Peritol) -

antagonista receptorów

histaminowych i serotoninowych

–

odżywki doustne

Podział kliniczny wg FIGO



I - guz ograniczony do trzonu macicy



II - nacieka szyjkę macicy

–

II a gruczoły szyjkowe

–

II b podścielisko



III przechodzi poza macicę



IV naciekanie narządów miednicy mniejszej,

przerzuty odległe,

Wyniki leczenia



Stopień

–

I - 80% przeżyć 5 - lat

–

II - 50%

–

III - 30%

–

IV - <10%

Leczenie radykalne raka trzonu

macicy



Operacyjne (I, II, III)

–

usunięcie narządu rodnego



Radioterapia uzupełniająca

–

brachy+teleterapia



Radioterapia radykalna

–

brachy+teleterapia

Leczenie paliatywne raka trzonu

macicy



Operacyjne

–

usunięcie narządu rodnego

–

podwiązanie naczyń



Radioterapia

–

brachyterapia

–

teleterapia



Hormonoterapia

–

medroxyprogesteron



Chemioterapia

–

farmorubicyna

Powikłania radioterapii raka trzonu

macicy



Wczesne odczyny popromienne (< 6m-

cy)

–

biegunki, częstomocz, dysuria



Późne odczyny popromienne

–

zapalenie pęcherza moczowego, odbytnicy

–

przetoki

–

zwężenia moczowodów, odbytnicy, pochwy

Document Outline