Determinanty Dochodu
Determinanty Dochodu
Narodowego
Narodowego
- analiza krótkookresowa
- analiza krótkookresowa
Determinanty Dochodu
Determinanty Dochodu
Narodowego
Narodowego
- analiza krótkookresowa
- analiza krótkookresowa
Główne stanowiska:
Główne stanowiska:
Przedmiotem rozważań jest problem czynników determinujących
Przedmiotem rozważań jest problem czynników determinujących
poziom produkcji (DN i PKB) w krótkim okresie.
poziom produkcji (DN i PKB) w krótkim okresie.
Problem ten wywołuje spore kontrowersje w teorii ekonomii
Problem ten wywołuje spore kontrowersje w teorii ekonomii
(zróżnicowane stanowiska i podejścia oraz odmienne założenia
(zróżnicowane stanowiska i podejścia oraz odmienne założenia
metodologiczne).
metodologiczne).
Pojęcia pomocnicze:
Pojęcia pomocnicze:
Produkcja potencjalna
Produkcja potencjalna
-to taka produkcja, która wykorzystuje
-to taka produkcja, która wykorzystuje
racjonalnie czynniki produkcji (zasoby pracy, kapitału i ziemi) i jej
racjonalnie czynniki produkcji (zasoby pracy, kapitału i ziemi) i jej
rozmiary zależą od wielkości zasobów tych czynników oraz efektywności
rozmiary zależą od wielkości zasobów tych czynników oraz efektywności
ich wykorzystania.
ich wykorzystania.
Produkcja faktyczna
Produkcja faktyczna
-to produkcja rzeczywiście wytwarzana w
-to produkcja rzeczywiście wytwarzana w
gospodarce rynkowej w oparciu o mechanizm rynkowy.
gospodarce rynkowej w oparciu o mechanizm rynkowy.
Agregatowy popyt
Agregatowy popyt
-to łączna ilość towarów i usług jaką nabywcy
-to łączna ilość towarów i usług jaką nabywcy
decydują się zakupić w danych warunkach, zleży przede wszystkim od 2
decydują się zakupić w danych warunkach, zleży przede wszystkim od 2
czynników: ogólnego poziomu cen towarów i usług i wysokości
czynników: ogólnego poziomu cen towarów i usług i wysokości
dochodów ludności.
dochodów ludności.
Główne stanowiska:
Główne stanowiska:
Agregatowy popyt
Agregatowy popyt
jest malejącą funkcją ogólnego poziomu cen i rosnącą
jest malejącą funkcją ogólnego poziomu cen i rosnącą
funkcją dochodów ludności.
funkcją dochodów ludności.
Agregatowa podaż
Agregatowa podaż
– stanowi łącznie wytworzoną przez producentów
– stanowi łącznie wytworzoną przez producentów
ilość towarów i usług,
ilość towarów i usług,
zależy głównie od 3 czynników
zależy głównie od 3 czynników
: zasobów
: zasobów
czynników produkcji i efektywności ich wykorzystania, ogólnego
czynników produkcji i efektywności ich wykorzystania, ogólnego
poziomu cen oraz kosztów produkcji ponoszonych przy wytwarzaniu
poziomu cen oraz kosztów produkcji ponoszonych przy wytwarzaniu
towarów i usług.
towarów i usług.
Faktyczne rozmiary produkcji są ustalane
Faktyczne rozmiary produkcji są ustalane
w wyniku wzajemnego
w wyniku wzajemnego
oddziaływania agregatowego popytu i agregatowej podaży.
oddziaływania agregatowego popytu i agregatowej podaży.
W teorii ekonomii kształt krzywej agregatowego popytu nie budzi
W teorii ekonomii kształt krzywej agregatowego popytu nie budzi
istotnej kontrowersji przyjmuje się, że krzywa ta opada przy niższych
istotnej kontrowersji przyjmuje się, że krzywa ta opada przy niższych
poziomach cen - wielkości agregatowego popytu są wyższe.
poziomach cen - wielkości agregatowego popytu są wyższe.
Główne stanowiska:
Główne stanowiska:
Agregatowy popyt
Agregatowy popyt
jest malejącą funkcją ogólnego poziomu cen
jest malejącą funkcją ogólnego poziomu cen
i rosnącą funkcją dochodów ludności.
i rosnącą funkcją dochodów ludności.
Agregatowa podaż
Agregatowa podaż
– stanowi łącznie wytworzoną przez producentów
– stanowi łącznie wytworzoną przez producentów
ilość towarów i usług,
ilość towarów i usług,
zależy głównie od 3 czynników
zależy głównie od 3 czynników
: zasobów
: zasobów
czynników produkcji i efektywności ich wykorzystania, ogólnego
czynników produkcji i efektywności ich wykorzystania, ogólnego
poziomu cen oraz kosztów produkcji ponoszonych przy wytwarzaniu
poziomu cen oraz kosztów produkcji ponoszonych przy wytwarzaniu
towarów i usług.
towarów i usług.
Faktyczne rozmiary produkcji są ustalane w wyniku wzajemnego
Faktyczne rozmiary produkcji są ustalane w wyniku wzajemnego
oddziaływania agregatowego popytu i agregatowej podaży.
oddziaływania agregatowego popytu i agregatowej podaży.
W teorii ekonomii kształt krzywej agregatowego popytu nie budzi
W teorii ekonomii kształt krzywej agregatowego popytu nie budzi
istotnej kontrowersji przyjmuje się, że krzywa ta opada przy niższych
istotnej kontrowersji przyjmuje się, że krzywa ta opada przy niższych
poziomach cen - wielkości agregatowego popytu są wyższe.
poziomach cen - wielkości agregatowego popytu są wyższe.
Krzywe agregatowej podaży wywołują dość ostre spory i
Krzywe agregatowej podaży wywołują dość ostre spory i
wyróżnić
wyróżnić
można dwa krańcowe stanowiska
można dwa krańcowe stanowiska
: ekstremalne stanowisko
: ekstremalne stanowisko
neoklasyczne
neoklasyczne
(pionowa krzywa podaży) oraz ekstremalne stanowisko
(pionowa krzywa podaży) oraz ekstremalne stanowisko
Keynesistowskie
Keynesistowskie
(poziomy przebieg krzywej podaży).
(poziomy przebieg krzywej podaży).
Główne stanowiska:
Główne stanowiska:
0
0
Y
Y
p
p
AD
AD
P
P
e
e
A
A
AS
AS
P
o
zi
o
m
c
e
n
P
o
zi
o
m
c
e
n
Dochód narodowy
Dochód narodowy
Krzywe agregatowej podaży
Krzywe agregatowej podaży
i agregatowego popytu –
i agregatowego popytu –
ekstremalne stanowisko
ekstremalne stanowisko
neoklasyczne
neoklasyczne
Krzywe agregatowej podaży
Krzywe agregatowej podaży
i agregatowego popytu –
i agregatowego popytu –
ekstremalne stanowisko
ekstremalne stanowisko
keynesistowskie
keynesistowskie
P
o
z
io
m
c
e
n
P
o
z
io
m
c
e
n
Dochód narodowy
Dochód narodowy
0
0
Y
Y
p
p
AS
AS
AD
AD
AD`
AD`
A
A
AS
AS
P
P
e
e
Y
Y
e
e
A)
A)
B)
B)
Główne stanowiska:
Główne stanowiska:
Ujęcie podażowe
Ujęcie podażowe
A) ukształtowało się na przełomie XIX i XX
A) ukształtowało się na przełomie XIX i XX
wieku na gruncie ekonomii neoklasycznej głównie za sprawą
wieku na gruncie ekonomii neoklasycznej głównie za sprawą
A. Marshalla i A. Pigou
A. Marshalla i A. Pigou
.
.
Produkcja w gospodarce - jej wielkość zależy od:
Produkcja w gospodarce - jej wielkość zależy od:
- zdolności wytwórczych gospodarki,
- zdolności wytwórczych gospodarki,
- przekonaniu o skutecznym działaniu mechanizmów rynkowych,
- przekonaniu o skutecznym działaniu mechanizmów rynkowych,
- możliwości pełnego wykorzystania zasobów.
- możliwości pełnego wykorzystania zasobów.
Ujęcie popytowe
Ujęcie popytowe
B) rozwinięte zostało w latach 30 – tych, XX wieku, za
B) rozwinięte zostało w latach 30 – tych, XX wieku, za
sprawą
sprawą
J.M. Keynesa
J.M. Keynesa
, odrzucający twierdzenie, że mechanizmy rynkowe
, odrzucający twierdzenie, że mechanizmy rynkowe
gwarantują pełne wykorzystanie czynników produkcji. Jego zdaniem
gwarantują pełne wykorzystanie czynników produkcji. Jego zdaniem
dochodzi do częstej sytuacji „niepełnego wykorzystania czynników
dochodzi do częstej sytuacji „niepełnego wykorzystania czynników
produkcji”.
produkcji”.
Produkcja w gospodarce rynkowej nie jest wyznaczona przez rozmiary
Produkcja w gospodarce rynkowej nie jest wyznaczona przez rozmiary
zdolności wytwórczych istniejące w gospodarce lecz przez stopień ich
zdolności wytwórczych istniejące w gospodarce lecz przez stopień ich
wykorzystania, zależy więc od zagregowanego popytu
wykorzystania, zależy więc od zagregowanego popytu
Konsumpcja
Konsumpcja
i inwestycje
i inwestycje
Zasób kapitału
Zasób kapitału
ŁĄCZNA
ŁĄCZNA
PODAŻ
PODAŻ
WZAJEMNE
WZAJEMNE
ODDZIAŁYWANIE
ODDZIAŁYWANIE
Ł. PODAŻY
Ł. PODAŻY
I Ł. POPYTU
I Ł. POPYTU
ŁĄCZNY
ŁĄCZNY
POPYT
POPYT
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Czynniki wyznaczające wzajemne wielkości AS i AD
Czynniki wyznaczające wzajemne wielkości AS i AD
Źródło: P. A. Samuelson, „Ekonomia” t. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.
Źródło: P. A. Samuelson, „Ekonomia” t. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Dochód narodowy
Dochód narodowy
A
g
re
g
a
to
w
y
p
o
p
y
t
A
g
re
g
a
to
w
y
p
o
p
y
t
0
0
Y
Y
e
e
E
E
D
D
C
C
B
B
45
45
0
0
Równowaga przy stałym poziomie
Równowaga przy stałym poziomie
agregatowego popytu
agregatowego popytu
Y
Y
1
1
Y
Y
0
0
AD
AD
AD
AD
A
A
Warunek równowagi:
Warunek równowagi:
Y = AD
Y = AD
gdzie:
gdzie:
Y – dochód narodowy
Y – dochód narodowy
AD - popyt
AD - popyt
Warunki równowagi:
Warunki równowagi:
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Równowaga występuje wówczas gdy dochód narodowy równa się
Równowaga występuje wówczas gdy dochód narodowy równa się
agregatowemu popytowi na towary i usługi, z drugiej strony gdy
agregatowemu popytowi na towary i usługi, z drugiej strony gdy
poziom faktycznego dochodu narodowego jest wyznaczony przez
poziom faktycznego dochodu narodowego jest wyznaczony przez
poziom łącznego popytu na towary i usługi.
poziom łącznego popytu na towary i usługi.
Dezagregacja – podzielenie łącznego popytu na cztery elementy
Dezagregacja – podzielenie łącznego popytu na cztery elementy
składowe:
składowe:
- wydatki na dobra konsumpcyjne (C),
- wydatki na dobra konsumpcyjne (C),
- wydatki na dobra inwestycyjne (I),
- wydatki na dobra inwestycyjne (I),
- wydatki rządowe (G),
- wydatki rządowe (G),
- eksport netto (Exn).
- eksport netto (Exn).
Gospodarstw domowe dokonują zakupów różnorodnych dóbr
Gospodarstw domowe dokonują zakupów różnorodnych dóbr
konsumpcyjnych. Podstawowym źródłem ich finansowania stanowią
konsumpcyjnych. Podstawowym źródłem ich finansowania stanowią
rozporządzalne dochody osobiste:
rozporządzalne dochody osobiste:
R
R
do
do
= D
= D
os
os
- T
- T
os
os
R
R
do
do
– rozporządzalne dochody osobiste,
– rozporządzalne dochody osobiste,
D
D
os
os
– dochody osobiste,
– dochody osobiste,
T
T
os
os
– podatki osobiste i inne transfery
– podatki osobiste i inne transfery
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Dochody gospodarstw domowych określone są Y = C + S,
Dochody gospodarstw domowych określone są Y = C + S,
Decyzje dotyczące podziału na konsumpcję i oszczędności zależą
Decyzje dotyczące podziału na konsumpcję i oszczędności zależą
od wielu czynników:
od wielu czynników:
- wysokości dochodów,
- wysokości dochodów,
- wielkości nagromadzonego bogactwa.
- wielkości nagromadzonego bogactwa.
W kwestii wpływu dochodów na wielkość wydatków konsumpcyjnych, a w tym i na
W kwestii wpływu dochodów na wielkość wydatków konsumpcyjnych, a w tym i na
wielkość oszczędności wysunięto w literaturze kilka alternatywnych hipotez:
wielkość oszczędności wysunięto w literaturze kilka alternatywnych hipotez:
1.
1.
Hipoteza dochodu absolutnego
Hipoteza dochodu absolutnego
– wielkość wydatków konsumpcyjnych
– wielkość wydatków konsumpcyjnych
zależy od wielkości bieżących dochodów. Gdy dochody
zależy od wielkości bieżących dochodów. Gdy dochody
wzrastają to wydatki konsumpcyjne również wzrastają (J.M. Keynes).
wzrastają to wydatki konsumpcyjne również wzrastają (J.M. Keynes).
2.
2.
Hipoteza dochodu permanentnego
Hipoteza dochodu permanentnego
– (M. Friedman) wydatki
– (M. Friedman) wydatki
konsumpcyjne zależą od dochodu permanentnego (d. nie bieżącego) tj.
konsumpcyjne zależą od dochodu permanentnego (d. nie bieżącego) tj.
przeciętnego dochodu jaki jednostki spodziewa się uzyskać w ciągu
przeciętnego dochodu jaki jednostki spodziewa się uzyskać w ciągu
całego życia.
całego życia.
3.
3.
Hipoteza według dochodu relatywnego
Hipoteza według dochodu relatywnego
– wysokość wydatków konsumpcyjnych
– wysokość wydatków konsumpcyjnych
w istotnej mierze zależy od standardu życia znajomych i sąsiadów.
w istotnej mierze zależy od standardu życia znajomych i sąsiadów.
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Drugim obok dochodów czynnikiem determinującym wysokość
Drugim obok dochodów czynnikiem determinującym wysokość
wydatków konsumpcyjnych stanowi wielkość nagromadzonego bogactwa.
wydatków konsumpcyjnych stanowi wielkość nagromadzonego bogactwa.
Na rolę bogactwa (majątku) w kształtowaniu wydatków konsumpcyjnych
Na rolę bogactwa (majątku) w kształtowaniu wydatków konsumpcyjnych
i oszczędności, zwrócił A.C. Pigou. Wzrost realnej wartości majątku
i oszczędności, zwrócił A.C. Pigou. Wzrost realnej wartości majątku
posiadanego przez gospodarstwa domowe (przy innych czynnikach
posiadanego przez gospodarstwa domowe (przy innych czynnikach
niezmienionych) powoduje wzrost wydatków konsumpcyjnych, a jego spadek
niezmienionych) powoduje wzrost wydatków konsumpcyjnych, a jego spadek
zmniejszenie tych wydatków.
zmniejszenie tych wydatków.
Dochód narodowy (Y)
Dochód narodowy (Y)
Wydatki Konsumpcyjne (C)
Wydatki Konsumpcyjne (C)
Oszczędności (S)
Oszczędności (S)
0
0
10
10
20
20
30
30
40
40
50
50
60
60
70
70
80
80
90
90
100
100
110
110
10
10
18
18
26
26
34
34
42
42
50
50
58
58
66
66
74
74
82
82
90
90
98
98
-10
-10
-8
-8
-6
-6
-4
-4
-2
-2
0
0
2
2
4
4
6
6
8
8
10
10
12
12
Wydatki konsumpcyjne i oszczędności,
Wydatki konsumpcyjne i oszczędności,
a dochód narodowy (w mld zł)
a dochód narodowy (w mld zł)
Źródło: P. A. Samuelson, „Ekonomia” t. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.
Źródło: P. A. Samuelson, „Ekonomia” t. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
8
ΔC
10
ΔY
Y
C
p
sk
Dochód narodowy (mld zł)
Dochód narodowy (mld zł)
W
y
d
a
tk
i
k
o
n
s
u
m
p
c
y
jn
e
(
w
m
ld
z
ł)
W
y
d
a
tk
i
k
o
n
s
u
m
p
c
y
jn
e
(
w
m
ld
z
ł)
0
0
60
60
A
A
45
45
0
0
Funkcja konsumpcji
Funkcja konsumpcji
50
50
70
70
C
C
50
50
10
10
10
10
krańcowa skłonność
krańcowa skłonność
do konsumpcji
do konsumpcji
gdzie:
gdzie:
C – wydatki
C – wydatki
konsumpcyjne
konsumpcyjne
Y – dochód
Y – dochód
narodowy
narodowy
C
C
a
a
– konsumpcja
– konsumpcja
autonomiczna
autonomiczna
Przeciętna skłonność
Przeciętna skłonność
do konsumpcji
do konsumpcji
ΔY
ΔC
k
sk
C
=
10
+
0
,8
Y
C
=
10
+
0
,8
Y
C = C
C = C
a
a
+ k
+ k
sk
sk
*Y
*Y
Główne składowe konsumpcji:
Główne składowe konsumpcji:
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Dobra trwałej konsumpcji:
Dobra trwałej konsumpcji:
- sprzęt gospodarstwa domowego,
- sprzęt gospodarstwa domowego,
- pojazdy mechaniczne,
- pojazdy mechaniczne,
- inne.
- inne.
Dobra nietrwałej konsumpcji:
Dobra nietrwałej konsumpcji:
- żywność,
- żywność,
- odzież,
- odzież,
- energia,
- energia,
- inne.
- inne.
Usługi:
Usługi:
- opieka medyczna,
- opieka medyczna,
- transport,
- transport,
- obsługa gospodarstwa domowego.
- obsługa gospodarstwa domowego.
- inne.
- inne.
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
10
ΔY
2
ΔS
Dochód narodowy (mld zł)
Dochód narodowy (mld zł)
O
s
z
c
z
ę
d
n
o
ś
ć
(
m
ld
z
ł)
O
s
z
c
z
ę
d
n
o
ś
ć
(
m
ld
z
ł)
0
0
45
45
0
0
Funkcja oszczędności
Funkcja oszczędności
-10
-10
S = S
S = S
a
a
+ k
+ k
sk
sk
* Y lub S = - C
* Y lub S = - C
a
a
+(1 – k
+(1 – k
sk
sk
) * Y
) * Y
gdzie:
gdzie:
S
S
a
a
– oszczędności
– oszczędności
autonomiczne
autonomiczne
k
k
sk
sk
– krańcowa
– krańcowa
skłonność
skłonność
do konsumpcji
do konsumpcji
Y – dochód narodowy
Y – dochód narodowy
C
C
a
a
– autonomiczna część
– autonomiczna część
wydatków
wydatków
konsumpcyjnych
konsumpcyjnych
- C
- C
a
a
= S
= S
a
a
S = - 1
0 + 0,
2Y
S = - 1
0 + 0,
2Y
Y
S
p
so
Przeciętna skłonność
Przeciętna skłonność
do oszczędzania
do oszczędzania
Czynniki wpływające na wielkość inwestycji
Czynniki wpływające na wielkość inwestycji
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Inwestycje w analizach makroekonomicznych pełnią dwie
Inwestycje w analizach makroekonomicznych pełnią dwie
ważne role:
ważne role:
1. Są częścią agregatowego popytu na towary i usługi.
1. Są częścią agregatowego popytu na towary i usługi.
2. Przyczyniają się w dłuższym okresie do rozbudowy zdolności
2. Przyczyniają się w dłuższym okresie do rozbudowy zdolności
wytwórczych gospodarki i wzrostu produkcji potencjalnej.
wytwórczych gospodarki i wzrostu produkcji potencjalnej.
Przy analizie niniejszego problemu interesuje nas głównie pierwsza rola
Przy analizie niniejszego problemu interesuje nas głównie pierwsza rola
inwestycji, z uwagi na krótkookresową analizę.
inwestycji, z uwagi na krótkookresową analizę.
Czynniki wpływające na wielkość inwestycji - mamy tutaj na myśli takie
Czynniki wpływające na wielkość inwestycji - mamy tutaj na myśli takie
inwestycje kiedy powstaje dodatkowy kapitał rzeczowy, zakup papierów
inwestycje kiedy powstaje dodatkowy kapitał rzeczowy, zakup papierów
wartościowych czy innych transakcji finansowych nie uwzględniamy z
wartościowych czy innych transakcji finansowych nie uwzględniamy z
uwagi na przepływ tych transakcji między osobami – jak jedna osoba
uwagi na przepływ tych transakcji między osobami – jak jedna osoba
sprzedaje to druga kupuje.
sprzedaje to druga kupuje.
Czynniki wpływające popyt inwestycyjny
Czynniki wpływające popyt inwestycyjny
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
P
rz
y
c
h
ó
d
z
i
n
w
e
s
ty
c
ji
,
P
rz
y
c
h
ó
d
z
i
n
w
e
s
ty
c
ji
,
s
to
p
a
%
s
to
p
a
%
P
rz
y
c
h
ó
d
z
i
n
w
e
s
ty
c
ji
,
P
rz
y
c
h
ó
d
z
i
n
w
e
s
ty
c
ji
,
s
to
p
a
%
s
to
p
a
%
P
rz
y
c
h
ó
d
z
i
n
w
e
s
ty
c
ji
,
P
rz
y
c
h
ó
d
z
i
n
w
e
s
ty
c
ji
,
s
to
p
a
%
s
to
p
a
%
Wydatki inwestycyjne
Wydatki inwestycyjne
Wydatki inwestycyjne
Wydatki inwestycyjne
Wydatki inwestycyjne
Wydatki inwestycyjne
0
0
0
0
0
0
r, i
r, i
r, i
r, i
r, i
r, i
a) Wyższa produkcja
a) Wyższa produkcja
b) Wyższe podatki
b) Wyższe podatki
c) Pesymizm przedsiębiorców
c) Pesymizm przedsiębiorców
I
I
I
I
I
I
D
D
I
I
D`
D`
I
I
D`
D`
I
I
D`
D`
I
I
D
D
I
I
D
D
I
I
Dochód narodowy (mld zł)
Dochód narodowy (mld zł)
A
g
re
g
a
to
w
y
p
o
p
y
t,
w
y
d
a
tk
i
k
o
n
s
u
m
p
c
y
jn
e
,
A
g
re
g
a
to
w
y
p
o
p
y
t,
w
y
d
a
tk
i
k
o
n
s
u
m
p
c
y
jn
e
,
w
y
d
a
tk
i
in
w
e
s
ty
c
y
jn
e
(
w
m
ld
z
ł)
w
y
d
a
tk
i
in
w
e
s
ty
c
y
jn
e
(
w
m
ld
z
ł)
0
0
Funkcja agregatowego popytu
Funkcja agregatowego popytu
20
20
10
10
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
I = I
I = I
a
a
= 10
= 10
AD
AD
p
p
= C
= C
a
a
+ I
+ I
a
a
+ k
+ k
sk
sk
* Y
* Y
AD
AD
p
p
=
2
0
+
0,
8Y
=
2
0
+
0,
8Y
C
=
10
+
0
,8
Y
C
=
10
+
0
,8
Y
gdzie:
gdzie:
I
I
a
a
- inwestycje
- inwestycje
autonomiczne
autonomiczne
k
k
sk
sk
– krańcowa
– krańcowa
skłonność do
skłonność do
konsumpcji
konsumpcji
Y – dochód narodowy
Y – dochód narodowy
C
C
a
a
– autonomiczna część
– autonomiczna część
wydatków
wydatków
konsumpcyjnych
konsumpcyjnych
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Agregatowy popyt, dochód narodowy i procesy
Agregatowy popyt, dochód narodowy i procesy
przygotowawcze (mld zł)
przygotowawcze (mld zł)
Y
Y
C
C
S
S
I
I
AD
AD
P
P
Tendencje zmian dochodu Y
Tendencje zmian dochodu Y
0
0
10
10
20
20
30
30
40
40
50
50
60
60
70
70
80
80
90
90
100
100
110
110
120
120
130
130
10
10
18
18
26
26
34
34
42
42
50
50
58
58
66
66
74
74
82
82
90
90
98
98
106
106
114
114
-10
-10
-8
-8
-6
-6
-4
-4
-2
-2
0
0
2
2
4
4
6
6
8
8
10
10
12
12
14
14
16
16
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
20
20
28
28
36
36
44
44
52
52
60
60
68
68
76
76
84
84
92
92
100
100
108
108
116
116
124
124
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
wzrost
równowaga
równowaga
spadek
spadek
spadek
spadek
spadek
spadek
Dochód narodowy (mld zł)
Dochód narodowy (mld zł)
A
g
re
g
a
to
w
y
p
o
p
y
t
(w
m
ld
z
ł)
A
g
re
g
a
to
w
y
p
o
p
y
t
(w
m
ld
z
ł)
0
0
Poziom dochodu narodowego w stanie
Poziom dochodu narodowego w stanie
równowagi
równowagi
20
20
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
100
100
80
80
120
120
E
E
AD
AD
p
p
100
100
45
45
0
0
Y = AD = C + I
Y = AD = C + I
I = Y - C
I = Y - C
Dochód narodowy (mld zł)
Dochód narodowy (mld zł)
In
w
e
s
ty
c
je
,
o
s
z
c
zę
d
n
o
ś
ć
(
m
ld
z
ł)
In
w
e
s
ty
c
je
,
o
s
z
c
zę
d
n
o
ś
ć
(
m
ld
z
ł)
0
0
Poziom dochodu narodowego w stanie równowagi
Poziom dochodu narodowego w stanie równowagi
– równość inwestycji i oszczędności
– równość inwestycji i oszczędności
-10
-10
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
80
80
100
100
E
E
S
S
120
120
I
I
S = Y - C
S = Y - C
I = Y - C
I = Y - C
I = S
I = S
Poziom dochodu narodowego
Poziom dochodu narodowego
C
a
łk
o
w
it
e
w
y
d
a
tk
i
C
a
łk
o
w
it
e
w
y
d
a
tk
i
0
0
Wpływ konsumpcji, inwestycji na poziom
Wpływ konsumpcji, inwestycji na poziom
dochodu narodowego
dochodu narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
B
B
M
M
D
D
45
45
0
0
E
E
C
C
C +I
C +I
I
I
C +I
C +I
C
C
Wyznaczanie mnożnika inwestycyjnego
Wyznaczanie mnożnika inwestycyjnego
ΔI
*
k
1
1
ΔY
sk
ΔY
*
k
ΔI
ΔY
sk
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
Formułę mnożnika inwestycyjnego można wyprowadzić ze wzoru:
Formułę mnożnika inwestycyjnego można wyprowadzić ze wzoru:
AD = Y,
AD = Y,
Y = C
Y = C
a
a
+ I
+ I
a
a
+ k
+ k
sk
sk
*Y - formuła agregatowego popytu,
*Y - formuła agregatowego popytu,
przekształcając równanie: Y – k
przekształcając równanie: Y – k
sk
sk
*Y = C
*Y = C
a
a
+ I
+ I
a
a
otrzymujemy: Y = 1/(1- k
otrzymujemy: Y = 1/(1- k
sk
sk
) * (C
) * (C
a
a
+ I
+ I
a
a
).
).
Zmiany dochodu narodowego wywołane przyrostem inwestycji:
Zmiany dochodu narodowego wywołane przyrostem inwestycji:
Mnożnik wydatków inwestycyjnych
Mnożnik wydatków inwestycyjnych
Mnożnik wydatków konsumpcyjnych
Mnożnik wydatków konsumpcyjnych
ΔC
*
k
1
1
ΔY
sk
D
o
c
h
ó
d
D
o
c
h
ó
d
g
lo
b
a
ln
y
g
lo
b
a
ln
y
3000
3000
3500
3500
4000
4000
45
45
0
0
wydatki rządowe
wydatki rządowe
E
E
G
G
I
I
AD = C+I+G
AD = C+I+G
AD = C+I
AD = C+I
C = C
C = C
a
a
+ k
+ k
sk
sk
*Y
*Y
inwestycje
inwestycje
konsumpcja
konsumpcja
3000
3000
3500
3500
4000
4000
Dochód, produkcja
Dochód, produkcja
Wpływ wydatków rządowych na proces
Wpływ wydatków rządowych na proces
wyznaczania produktu
wyznaczania produktu
0
0
Determinanty Dochodu Narodowego
Determinanty Dochodu Narodowego
PKB od strony popytu (struktura wydatków w %) wybranych
PKB od strony popytu (struktura wydatków w %) wybranych
krajów w 2002 r.
krajów w 2002 r.
Kraj
Kraj
PKB = 100%
PKB = 100%
C*
C*
I*
I*
G*
G*
X*
X*
M*
M*
Polska
Polska
Czechy
Czechy
Węgry
Węgry
Portugali
Portugali
a
a
Hiszpania
Hiszpania
Grecja
Grecja
Niemcy
Niemcy
USA
USA
781 mld PLN
781 mld PLN
2 276 mld Czk
2 276 mld Czk
16 744 mld Huf
16 744 mld Huf
129 mld Euro
129 mld Euro
696 mld Euro
696 mld Euro
141 mld Euro
141 mld Euro
2 110 mld Euro
2 110 mld Euro
10 481 mld Euro
10 481 mld Euro
66,5
66,5
52,8
52,8
53,8
53,8
60,7
60,7
58,2
58,2
67,1
67,1
58,6
58,6
70,5
70,5
19,0
19,0
26,3
26,3
23,0
23,0
24,9
24,9
25,2
25,2
23,9
23,9
18,6
18,6
18,3
18,3
18,0
18,0
21,4
21,4
23,1
23,1
21,2
21,2
17,8
17,8
15,7
15,7
19,2
19,2
15,2
15,2
29,7
29,7
65,2
65,2
65,4
65,4
30,6
30,6
28,4
28,4
20,9
20,9
35,9
35,9
9,6
9,6
-33,0
-33,0
-67,5
-67,5
-67,6
-67,6
-37,8
-37,8
-29,9
-29,9
-27,7
-27,7
-31,6
-31,6
-13,7
-13,7
Źródło: E. M. Pluciński, „Ekonomia gospodarki otwartej”, str. 186
Źródło: E. M. Pluciński, „Ekonomia gospodarki otwartej”, str. 186