Slajd 1

Do roślin motylkowych

drobnonasiennych- jednorocznych

zaliczamy

• Koniczyna perska
• Inkarnatka (krwistoczerwona)
• Seradela

Do motylkowych

drobnonasiennych- wieloletnich

zaliczamy:

• Lucerna mieszańcowa
• Lucerna siewna
• Koniczyna biała
• Koniczyna szwedzka
• Esparceta
• Komonica zwyczajna

Gatunki o podstawowym

znaczeniu w produkcji pasz w

Polsce to:

• Lucerna mieszańcowa
• Koniczyna czerwona
• Koniczyna biała

Szyjka korzeniowa u

motylkowych

drobnonasiennych wieloletnich

  Jest to dolna część łodygi, zwykle
zagłębiona pod powierzchnią gleby,
z  której  oprócz  pędów  wyrastają
nowe  korzenie,  jest  ona  także
magazynem

składników

zapasowych,

przede

wszystkim

cukrów, białek, decydujących o
wytrzymałości tych roślin na niską
temperaturę.

System korzeniowy roślin

motylkowych

drobnonasiennych:

System korzeniowy składa się z

korzenia palowego, sięgającego do

głębokości 2-3m, oraz wielu korzeni

bocznych. Korzenie boczne wyrastają

na całej długości korzenia palowego,

a więc w głębszych warstwach gleby.

Silnie rozwinięte korzenie drenują

glebę, dzięki czemu staje się ona

bardziej pulchna, łatwiej w niej krąży

woda i powietrze.

Współżycie z bakteriami

brodawkowatymi

Bakterie brodawkowe pobierają

azot

z powietrza i dostarczają go

roślinom w zamian za inne związki
pobrane od rośliny. Zjawisko to
nosi nazwę symbiozy.

Bakterie zakażają korzenie roślin w

ciągu 2-3 tygodni po wschodach.

Koniczyna czerwona może być

uprawiana:

• w siewie czystym,
• w mieszance z innymi motylkowymi

lub trawami,

• Wysiana wiosną już w pierwszym roku

daje jeden pokos –plon tzw. ściernianki,

• W drugim roku pełnego użytkowania

daje dwa pokosy:

I na początku czerwca
II w sierpniu- pokos ten można

przeznaczyć na pastwisko

Charakterystyka botaniczna

• Łodyga jest wyprostowana,

rozgałęziona, sięga do 80 cm,

• Kwiaty czerwonoróżowe zebrany

w kwiatostany- główki

• Zapylana jest przez owady
• Owocem jest strąk jednonasienny
• Nasiona jajowato- sercowate,

żółtozielone

Koniczyna biała może być

uprawiana:

• Roślina wieloletnia
• Nadaje się do użytkowania pastwiskowego 2-

4 lata

• Znosi przygryzanie i udeptywanie przez

zwierzęta,

• Może być uprawiana w siewie czystym i w

mieszankach z innymi koniczynami i trawami

• W okresie wegetacji można 3-4 razy

wypasać, lub 2-3 razy kosić

• Przy użytkowaniu pastwiskowym można

wypasać, gdy rośliny mają 15 cm

Charakterystyka botaniczna

koniczyny białej

• Część nadziemna składa z krótkiej

łodygi głównej i długich łodyg
bocznych, ścielących się po
powierzchni gleby, mogą się one
ukorzeniać

• Kwiaty białe zebrane w główki białe
• Zapylane są przez pszczoły
• Owoc strąk zawierający 2-4 nasiona

Lucerna mieszańcowa

• Jest to roślina 2-4 letnia,

• W roku siewu zbiera się 1 pokos- w

fazie kwitnienia,

• W roku pełnego użytkowania zbiera się

3- pokosy (1i 3 w fazie pąkowania, 2 w

fazie kwitnienia)

• W drugim roku zbiera się 4- pokosy (2

w fazie kwitnienia, pozostałe w fazie

pąkowania)

• W trzecim roku pełnego użytkowania

(ostatnim) zbiera się 4-5 pokosów,

Charakterystyka botaniczna

lucerny mieszańcowa

• System korzeniowy sięga do

głębokości 3 m

• Łodyga sztywna rozgałęziona
• Kwiaty o barwie

niebieskofioletowej, kwiaty
zebrane w grona, zapylane przez
pszczoły

• Owoce to strąki spiralnie skręcone

Seradela

• Roślina jednoroczna
• Może być uprawiana na zielonkę jako

wsiewka w zboża lub w czystym siewie

• Seradelę można użytkować kośnie lub

spasać

• Daje jeden pokos zielonej masy, który

należy zebrać przed pełnią kwitnienia

• Przy długiej i ciepłej jesieni daje odrost,

który można przeznaczyć na pastwisko

Charakterystyka botaniczna

seradeli

• System korzeniowy seradeli

składający się z korzenia palowego

sięgającego do 1,5 m w głąb gleby

oraz z dużej liczby korzeni bocznych

• Łodygi są cienkie
• Kwiaty samopylne białe lub różowe
• Owocem jest strąk składający się z

kilku członów. Materiałem siewnym

są człony strąka

Wymagania klimatyczne roślin

motylkowych drobnonasiennych

• Mają duże wymagania wodne
• Są dość wytrzymałe na niskie

temperatury w zimie oraz na
przymrozki wiosenne co pozwala
na bardzo wczesne siewy

• Nasiona kiełkują już w

temperaturze 3°C, a po ukazaniu
się wschodów wytrzymują
przymrozki do -3°C

Wymagania glebowe roślin

motylkowych

drobnonasiennych

• Gleby żyzne, przewiewne, łatwo

ogrzewające się

• Zasobne w wapń, pH obojętne
• Seradelę można uprawiać na glebach

lżejszych o niższym pH

• Najodpowiedniejsze gleby to:
Lessy, czarnoziemy, czarne ziemie, gleby

brunatne

Nieodpowiednie to: suche, podmokłe,

lekkie gleby piaszczyste

Stanowisko w zmianowaniu

roślin motylkowych

drobnonasiennych

• Najlepsze to okopowe uprawiane

na oborniku

• Najgorszym przedplonem są

zboża

Nawożenie roślin motylkowych

drobnonasiennych

• Azotu dostarczają im bakterie

brodawkowe, dlatego nie nawozi

się ich nawozami azotowymi

• Nawozi się azotem tylko lucernę

w dawce 20-30 kg przed siewem

• Nawozi się je fosforem, potasem i

wapniem

• Dawkę potasu dzieli się z uwagi

na luksusowe jego pobieranie

Siew roślin motylkowych

drobnonasiennych

• W roślinę ochronną
• Bez rośliny ochronnej
Ilość wysiewu rośliny ochronnej

należy zmniejszyć o 20%, a
rozstawa międzyrzędzi powinna
wynosić

15- 20 cm

Siew w roślinę ochronną

• Najlepsza roślina ochronna :

jęczmień ozimy i jary, żyto na
ziarno, żyto i owies uprawiane na
zielonkę oraz gorczyca

• Mniej odpowiednie rośliny

ochronne: owies i pszenica
uprawiane na ziarno

Terminy siewu roślin

motylkowych

drobnonasiennych:

• Wczesnowiosenny w okresie siewu

zbóż jarych

• Późnowiosenny, zwykle wykonywany

w maju

• Letnim, po zbiorze wcześnie

dojrzewających roślin ozimych i

jarych

Najbardziej odpowiedni jest termin

wczesnowiosenny, gdyż w glebie

jest dużo wody

Sposoby siewu

• Rośliny motylkowe mogą być wysiewane

równocześnie ze zbożami, ale wtedy

nasiona motylkowych mogą być

umieszczone w glebie zbyt głęboko, a

siew jest nierównomierny

• Lepiej wysiać najpierw zboża, a

następnie prostopadle do kierunku

rzędów zbóż nasiona roślin motylkowych

• Można wysiewać w międzyrzędzia rośliny

ochronnej (jarej), gdy ma ona 3-4 liście

Pielęgnacja

• W przypadku siewu w roślinę

ochronną, gdy ona wylegnie, należy
skosić ją i jak najszybciej usunąć z pola

• W roku siewu rośliny motylkowe

powinny być skoszone w fazie
tworzenia pąków kwiatowych, miesiąc
przed występowaniem przymrozków
jesiennych. Wysokość koszenia 10 cm
nad powierzchnią roli

Pielęgnacja-bez rośliny

ochronnej

• Pierwszym zabiegiem jest niszczenie

skorupy glebowej przed ukazaniem się
wschodów roślin

• Odchwaszczanie w międzyrzędziach

wykonywane w miarę pojawiania się
chwastów

• Walka chemiczna z chwastami
• W latach pełnego użytkowania zaleca

się bronowanie wiosną i po każdym
pokosie

Zbiór i konserwacja zielonki

• Rośliny motylkowe należy kosić na wysokości 5 cm, co

ułatwia odrost roślin po skoszeniu

• Jeżeli skoszone rośliny przeznaczone są do

bezpośredniego skarmiania to należy je natychmiast

zwieźć z pola

• Nie wskazane jest skarmianie koniczyny wilgotnej,

ponieważ powoduje wzdęcia u bydła

• Jeżeli zielonkę przeznaczamy na siano to najpierw

powinna przewiędnąć na pokosach, a następnie

przewiędnięte rośliny ułożyć na płotkach na których

powinny dosychać

• Zielonki z samych motylkowych zakiszają się trudno i

nie mają dobrego smaku. Aby poprawić smak

kiszonek, należy dodać zielonkę z roślin zbożowych ,

traw lub kukurydzy. Rośliny te zwierają dużo cukrów,

co przyspiesza zakiszanie i polepsza smak kiszonek.

Zalety uprawy w

mieszankach

• Plony wierniejsze
• Rośliny motylkowe zawierają dużo

białka, a trawy cukry- lepsza

jakość pasz

• Zbiór łatwiejszy, gdyż rośliny

mniej wylegają

• Lepsze działanie strukturotwórcze

mieszanki niż samej rośliny

motylkowej

Ujemną cechą mieszanek

motylkowych z trawami jest to:

• że przesuszają glebę, i to

zarówno warstwę orną i warstwy
głębsze. Z tego powodu lepiej
przeznaczyć stanowisko pod
rośliny jare, a nie pod zboża
ozime.

Przykłady mieszanek:

• Koniczyna czerwona(12-

15)+tymotka łąkowa(4-6) lub
kostrzewa łąkowa (4-6)

• Lucerna mieszańcowa (10) +

kupkówka pospolita lub tymotka
(10)

Document Outline