background image

 

 

 

 

Zasady 

Zasady 

przetaczania krwi 

przetaczania krwi 

i jej składników.

i jej składników.

Zasady 

Zasady 

przetaczania krwi 

przetaczania krwi 

i jej składników.

i jej składników.

lek. Ewa Gorzel-Janczenko   

lek. Ewa Gorzel-Janczenko   

                                            

                                            

         lek. Dariusz Grduszak

         lek. Dariusz Grduszak

background image

 

 

 

 

Transfuzja krwi lub jej składników

Transfuzja krwi lub jej składników

  

  

               

               

 

 

Jest to zabieg leczniczy, polegający 

Jest to zabieg leczniczy, polegający 

na wprowadzeniu do układu krwionośnego 

na wprowadzeniu do układu krwionośnego 

(żył, tętnic, szpiku kostnego, serca, otrzewnej) 

(żył, tętnic, szpiku kostnego, serca, otrzewnej) 

biorcy (osoby chorej) krwi pobranej od osoby 

biorcy (osoby chorej) krwi pobranej od osoby 

zdrowej, dokonany w celu uzupełnienia 

zdrowej, dokonany w celu uzupełnienia 

poszczególnych składników.

poszczególnych składników.

background image

 

 

 

 

Postępowanie przed 

Postępowanie przed 

przetoczeniem krwi.

przetoczeniem krwi.

Postępowanie przed 

Postępowanie przed 

przetoczeniem krwi.

przetoczeniem krwi.

background image

 

 

 

 

O przetoczeniu decyduje lekarz prowadzący 

O przetoczeniu decyduje lekarz prowadzący 

leczenie pacjenta po uprzednim poinformowaniu 

leczenie pacjenta po uprzednim poinformowaniu 

tego pacjenta o konieczności przetoczenia 

tego pacjenta o konieczności przetoczenia 

oraz po uzyskaniu jego ustnej zgody na 

oraz po uzyskaniu jego ustnej zgody na 

przetoczenie.

przetoczenie.

Przed przetoczeniem krwi należy 

Przed przetoczeniem krwi należy 

sprawdzić, 

sprawdzić, 

czy w dokumentacji pacjenta znajduje się 

czy w dokumentacji pacjenta znajduje się 

wynik badania grupy krwi.

wynik badania grupy krwi.

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Jeżeli badanie grupy krwi 

Jeżeli badanie grupy krwi 

nie zostało przeprowadzone 

nie zostało przeprowadzone 

lub jeżeli istnieją wątpliwości 

lub jeżeli istnieją wątpliwości 

co do wiarygodności wyniku, 

co do wiarygodności wyniku, 

to przed wykonaniem przetoczenia 

to przed wykonaniem przetoczenia 

należy pobrać próbkę krwi od 

należy pobrać próbkę krwi od 

pacjenta 

pacjenta 

i jednocześnie wypełnić skierowanie 

i jednocześnie wypełnić skierowanie 

na badanie grupy krwi.

na badanie grupy krwi.

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Sposób pobierania

Sposób pobierania

 

 

próbek do badań.

próbek do badań.

background image

 

 

 

 

Ilość pobieranej krwi:

Ilość pobieranej krwi:

-  co najmniej 8ml od osoby 

-  co najmniej 8ml od osoby 

dorosłej, 

dorosłej, 

-  2-5ml od niemowląt, małych 

-  2-5ml od niemowląt, małych 

dzieci.

dzieci.

do suchej probówki jednorazowego 

do suchej probówki jednorazowego 

użytku

użytku

 

 

zaopatrzonej w etykietę („na skrzep”).

zaopatrzonej w etykietę („na skrzep”).

background image

 

 

 

 

Bezpośrednio po pobraniu krwi, 

Bezpośrednio po pobraniu krwi, 

w obecności 

w obecności 

pacjenta

pacjenta

 

 

wpisuje się na etykiecie probówek:

wpisuje się na etykiecie probówek:

1)  nazwisko (drukowanymi literami) i imię;

1)  nazwisko (drukowanymi literami) i imię;

2)  datę urodzenia pacjenta lub PESEL, jeżeli 

2)  datę urodzenia pacjenta lub PESEL, jeżeli 

posiada;

posiada;

3)  datę i godzinę pobrania krwi.

3)  datę i godzinę pobrania krwi.

Po pobraniu krwi osoba pobierająca sprawdza, 

Po pobraniu krwi osoba pobierająca sprawdza, 

czy dane pacjenta są zgodne z danymi na etykiecie probówki 

czy dane pacjenta są zgodne z danymi na etykiecie probówki 

i składa na skierowaniu czytelny podpis.

i składa na skierowaniu czytelny podpis.

Pobrana próbka krwi jest niezwłocznie dostarczana do 

Pobrana próbka krwi jest niezwłocznie dostarczana do 

pracowni 

pracowni 

serologii transfuzjologicznej wraz ze skierowaniem na badanie.

serologii transfuzjologicznej wraz ze skierowaniem na badanie.

background image

 

 

 

 

Dopuszcza się pobieranie krwi na wersenian 

Dopuszcza się pobieranie krwi na wersenian 

(EDTA) od:

(EDTA) od:

1)  noworodków;

1)  noworodków;

2)  niemowląt;

2)  niemowląt;

3)  małych dzieci;

3)  małych dzieci;

4)  pacjentów z niedokrwistością 

4)  pacjentów z niedokrwistością 

autoimmunohemolityczną (NAIH);

autoimmunohemolityczną (NAIH);

5)  pacjentów, u których badania grupy krwi 

5)  pacjentów, u których badania grupy krwi 

wykonuje się metodami automatycznymi.

wykonuje się metodami automatycznymi.

background image

 

 

 

 

Kontrola krwi 

Kontrola krwi 

przeznaczonej do 

przeznaczonej do 

przetoczenia.

przetoczenia.

background image

 

 

 

 

Nie należy przetaczać krwi 

Nie należy przetaczać krwi 

w przypadku uszkodzenia nalepek,

w przypadku uszkodzenia nalepek,

opakowania; poprawianych dat, numerów, 

opakowania; poprawianych dat, numerów, 

które utrudniają odczytanie danych.

które utrudniają odczytanie danych.

Nie może być przetoczona krew, 

Nie może być przetoczona krew, 

jeżeli zawiera skrzepy, 

jeżeli zawiera skrzepy, 

zmętnienia, ślady hemolizy.

zmętnienia, ślady hemolizy.

background image

 

 

 

 

Identyfikacja biorcy 

Identyfikacja biorcy 

oraz przetaczanej krwi 

oraz przetaczanej krwi 

lub jej składników.

lub jej składników.

background image

 

 

 

 

Kontrola zgodności biorcy 

Kontrola zgodności biorcy 

każdą jednostką

każdą jednostką

 krwi lub jej składnika 

 krwi lub jej składnika 

przeznaczoną do przetoczenia 

przeznaczoną do przetoczenia 

przeprowadzana jest w obecności 

przeprowadzana jest w obecności 

pacjenta 

pacjenta 

i polega na:

i polega na:

1) 

1) 

identyfikacji pacjenta

identyfikacji pacjenta

 polegającej na 

 polegającej na 

porównaniu 

porównaniu 

jego imienia i nazwiska, daty urodzenia 

jego imienia i nazwiska, daty urodzenia 

lub numeru PESEL i grupy krwi z danymi 

lub numeru PESEL i grupy krwi z danymi 

określonymi na formularzu zawierającym 

określonymi na formularzu zawierającym 

wynik próby zgodności;

wynik próby zgodności;

background image

 

 

 

 

2) porównaniu wyników 

2) porównaniu wyników 

grupy krwi

grupy krwi

 na 

 na 

formularzu, 

formularzu, 

z grupą krwi na etykiecie pojemnika;

z grupą krwi na etykiecie pojemnika;

3) porównaniu 

3) porównaniu 

numeru krwi

numeru krwi

 lub jej składnika 

 lub jej składnika 

z numerem na formularzu;

z numerem na formularzu;

4) sprawdzeniu, czy jednostka krwi lub jej 

4) sprawdzeniu, czy jednostka krwi lub jej 

składnika 

składnika 

została przygotowana zgodnie ze 

została przygotowana zgodnie ze 

specjalnymi 

specjalnymi 

zaleceniami

zaleceniami

 zawartymi w zamówieniu;

 zawartymi w zamówieniu;

5) sprawdzeniu 

5) sprawdzeniu 

daty ważności

daty ważności

 składnika.

 składnika.

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

W razie rozbieżności wykrytych podczas 

W razie rozbieżności wykrytych podczas 

kontroli 

kontroli 

zgodności krwi lub jej składnika z danymi biorcy 

zgodności krwi lub jej składnika z danymi biorcy 

nie przetacza się tej jednostki krwi lub 

nie przetacza się tej jednostki krwi lub 

składnika

składnika

.

.

 

 

Należy ją zwrócić bankowi krwi wraz z 

Należy ją zwrócić bankowi krwi wraz z 

informacją 

informacją 

o przyczynie zwrotu oraz z protokołem 

o przyczynie zwrotu oraz z protokołem 

i formularzem zawierającym wynik próby 

i formularzem zawierającym wynik próby 

zgodności.

zgodności.

 

 

Krew ta nie może być ponownie 

Krew ta nie może być ponownie 

dopuszczona do użytku.

dopuszczona do użytku.

background image

 

 

 

 

Godzinę 

Godzinę 

rozpoczęcia i zakończenia

rozpoczęcia i zakończenia

 

 

przetoczenia zawartości 

przetoczenia zawartości 

każdego pojemnika

każdego pojemnika

 

 

należy wpisać w książce transfuzyjnej, 

należy wpisać w książce transfuzyjnej, 

na formularzu zawierającym 

na formularzu zawierającym 

wynik próby zgodności, 

wynik próby zgodności, 

w protokole znieczulenia ogólnego, 

w protokole znieczulenia ogólnego, 

a na oddziale intensywnej opieki 

a na oddziale intensywnej opieki 

medycznej w karcie obserwacji.

medycznej w karcie obserwacji.

background image

 

 

 

 

Przetoczenie krwi lub jej składnika 

Przetoczenie krwi lub jej składnika 

(z wyjątkiem KKP i osocza) należy 

(z wyjątkiem KKP i osocza) należy 

rozpocząć

rozpocząć

nie później niż 

nie później niż 

w ciągu 30 minut

w ciągu 30 minut

 

 

od ich dostarczenia.

od ich dostarczenia.

Przetoczenie KKP i rozmrożonego osocza 

Przetoczenie KKP i rozmrożonego osocza 

należy rozpocząć 

należy rozpocząć 

niezwłocznie 

niezwłocznie 

po ich otrzymaniu.

po ich otrzymaniu.

Planowane przetoczenia powinny odbywać 

Planowane przetoczenia powinny odbywać 

się 

się 

w okresie pełnej obsady lekarzy i 

w okresie pełnej obsady lekarzy i 

pielęgniarek 

pielęgniarek 

(położnych) oddziału szpitala.

(położnych) oddziału szpitala.

background image

 

 

 

 

Opieka i 

Opieka i 

monitorowanie 

monitorowanie 

chorych podczas 

chorych podczas 

i po transfuzji

i po transfuzji

background image

 

 

 

 

1) W każdym szpitalu należy ustalić osoby odpowiedzialne 

1) W każdym szpitalu należy ustalić osoby odpowiedzialne 

za opiekę i monitorowanie chorego podczas i po 

za opiekę i monitorowanie chorego podczas i po 

transfuzji.

transfuzji.

2)  Lekarz odpowiedzialny za przetoczenie powinien być 

2)  Lekarz odpowiedzialny za przetoczenie powinien być 

obecny 

obecny 

podczas rozpoczęcia przetoczenia zawartości 

podczas rozpoczęcia przetoczenia zawartości 

każdego pojemnika z krwią lub jej składnikiem.

każdego pojemnika z krwią lub jej składnikiem.

3) Lekarz lub wyznaczona przez niego pielęgniarka (położna) 

3) Lekarz lub wyznaczona przez niego pielęgniarka (położna) 

są obowiązani do obserwacji pacjenta podczas 

są obowiązani do obserwacji pacjenta podczas 

przetoczenia 

przetoczenia 

i przez 12 godzin po jego zakończeniu. 

i przez 12 godzin po jego zakończeniu. 

Pacjent, któremu przetoczono krew w warunkach 

Pacjent, któremu przetoczono krew w warunkach 

ambulatoryjnych może być zwolniony do domu 

ambulatoryjnych może być zwolniony do domu 

po okresie krótszym niż 12 godzin 

po okresie krótszym niż 12 godzin 

na podstawie wpisu lekarza w książce transfuzyjnej.

na podstawie wpisu lekarza w książce transfuzyjnej.

background image

 

 

 

 

4) Przed przetoczeniem i po jego zakończeniu należy 

4) Przed przetoczeniem i po jego zakończeniu należy 

dokonać 

dokonać 

pomiaru i rejestracji ciepłoty ciała, 

pomiaru i rejestracji ciepłoty ciała, 

tętna i ciśnienia tętniczego krwi.

tętna i ciśnienia tętniczego krwi.

5) Po 15 minutach od rozpoczęcia przetaczania 

5) Po 15 minutach od rozpoczęcia przetaczania 

kolejnej jednostki krwi lub jej składnika 

kolejnej jednostki krwi lub jej składnika 

należy dokonać pomiaru i rejestracji ciepłoty ciała i tętna.

należy dokonać pomiaru i rejestracji ciepłoty ciała i tętna.

6) Pacjenta należy pouczyć 

6) Pacjenta należy pouczyć 

o konieczności niezwłocznego zgłoszenia 

o konieczności niezwłocznego zgłoszenia 

każdego niepokojącego objawu, a w szczególności:

każdego niepokojącego objawu, a w szczególności:

dreszczy, wysypki, zaczerwienienia skóry, duszności, 

dreszczy, wysypki, zaczerwienienia skóry, duszności, 

bólu kończyn lub okolicy lędźwiowej.

bólu kończyn lub okolicy lędźwiowej.

7) W przypadku wystąpienia objawów lub zmian 

7) W przypadku wystąpienia objawów lub zmian 

mogących świadczyć o powikłaniu związanym z 

mogących świadczyć o powikłaniu związanym z 

przetoczeniem 

przetoczeniem 

należy wdrożyć odpowiednie postępowanie.

należy wdrożyć odpowiednie postępowanie.

background image

 

 

 

 

Dokonywanie 

Dokonywanie 

zabiegu przetoczenia 

zabiegu przetoczenia 

(zasady).

(zasady).

background image

 

 

 

 

 

 

składniki krwi przetacza się za pomocą 

składniki krwi przetacza się za pomocą 

 

 

jednorazowych, sterylnych zestawów,

jednorazowych, sterylnych zestawów,

nie można przetaczać KKP i płynów infuzyjnych 

nie można przetaczać KKP i płynów infuzyjnych 

przez zestaw uprzednio użyty do przetaczania 

przez zestaw uprzednio użyty do przetaczania 

krwi pełnej lub KKCz,

krwi pełnej lub KKCz,

do przetoczeń niemowlętom służą specjalne zestawy,

do przetoczeń niemowlętom służą specjalne zestawy,

jeżeli składnik krwi jest podawany strzykawką 

jeżeli składnik krwi jest podawany strzykawką 

należy zastosować specjalny filtr,

należy zastosować specjalny filtr,

używane pompy infuzyjne muszą mieć atest 

używane pompy infuzyjne muszą mieć atest 

i wskazówki producenta jak należy je stosować,

i wskazówki producenta jak należy je stosować,

background image

 

 

 

 

Nie można dodawać produktów leczniczych 

Nie można dodawać produktów leczniczych 

do przetaczanej krwi.

do przetaczanej krwi.

Nie można przetaczać jednej jednostki 

Nie można przetaczać jednej jednostki 

krwi pełnej lub KKCz dłużej niż 4 godziny, 

krwi pełnej lub KKCz dłużej niż 4 godziny, 

a jednej jednostki KKP lub osocza – 

a jednej jednostki KKP lub osocza – 

dłużej niż 30 minut.

dłużej niż 30 minut.

Nie można, po odłączeniu, ponownie 

Nie można, po odłączeniu, ponownie 

podłączać 

podłączać 

pacjentowi tego samego zestawu lub 

pacjentowi tego samego zestawu lub 

składnika krwi.

składnika krwi.

Przez jeden zestaw można przetaczać 

Przez jeden zestaw można przetaczać 

podczas jednego zabiegu do 4 jednostek 

podczas jednego zabiegu do 4 jednostek 

krwi pełnej lub KKCz. 

krwi pełnej lub KKCz. 

background image

 

 

 

 

Jeżeli przetaczanie jednej jednostki 

Jeżeli przetaczanie jednej jednostki 

krwi pełnej lub KKCz trwało 4 godziny, to 

krwi pełnej lub KKCz trwało 4 godziny, to 

zestaw

zestaw

do przetaczania nie może być powtórnie 

do przetaczania nie może być powtórnie 

użyty. 

użyty. 

Należy go zmienić również w przypadku, 

Należy go zmienić również w przypadku, 

gdy po zakończonym przetoczeniu 

gdy po zakończonym przetoczeniu 

podaje się płyny infuzyjne.

podaje się płyny infuzyjne.

Niezużytego w całości składnika krwi 

Niezużytego w całości składnika krwi 

nie można przetoczyć innemu pacjentowi.

nie można przetoczyć innemu pacjentowi.

background image

 

 

 

 

Ogrzewanie krwi można przeprowadzać

Ogrzewanie krwi można przeprowadzać

wyłącznie w specjalistycznym urządzeniu 

wyłącznie w specjalistycznym urządzeniu 

zaopatrzonym w termometr i system 

zaopatrzonym w termometr i system 

alarmowy.

alarmowy.

 

 

Zaleca się ogrzewanie krwi w przypadku:

Zaleca się ogrzewanie krwi w przypadku:

    

    

1)  dorosłych - jeżeli szybkość przetoczenia przekracza 50 

1)  dorosłych - jeżeli szybkość przetoczenia przekracza 50 

ml/min;

ml/min;

    

    

2)  dzieci - jeżeli szybkość przetoczenia przekracza 15 

2)  dzieci - jeżeli szybkość przetoczenia przekracza 15 

ml/min;

ml/min;

    

    

3)  noworodków - w przypadku przetoczenia wymiennego;

3)  noworodków - w przypadku przetoczenia wymiennego;

    

    

4)  biorcy z klinicznie znaczącymi przeciwciałami typu 

4)  biorcy z klinicznie znaczącymi przeciwciałami typu 

zimnego.

zimnego.

background image

 

 

 

 

Dokumentacja 

Dokumentacja 

związana 

związana 

z zabiegiem 

z zabiegiem 

przetoczenia.

przetoczenia.

background image

 

 

 

 

Po przetoczeniu 

Po przetoczeniu 

pojemniki z pozostałością 

pojemniki z pozostałością 

po przetoczeniu wraz z zestawami 

po przetoczeniu wraz z zestawami 

do przetoczenia

do przetoczenia

 należy przechowywać 

 należy przechowywać 

w temperaturze od 2 °C do 6 °C 

w temperaturze od 2 °C do 6 °C 

przez 5 dni

przez 5 dni

 

 

w specjalnie do tego celu przeznaczonej 

w specjalnie do tego celu przeznaczonej 

lodówce.

lodówce.

Każde przetoczenie należy odnotować 

Każde przetoczenie należy odnotować 

w historii choroby, a ponadto 

w historii choroby, a ponadto 

zarejestrować 

zarejestrować 

w książce transfuzyjnej dostępnej w 

w książce transfuzyjnej dostępnej w 

każdym oddziale szpitala.

każdym oddziale szpitala.

 

 

background image

 

 

 

 

Wzór książki transfuzyjnej

Wzór książki transfuzyjnej

background image

 

 

 

 

Przerwa – 15 minut ;)

Przerwa – 15 minut ;)


Document Outline