Jan Fryderyk Herbart

 

Szkoła tradycyjna 

 

 

Jan Fryderyk Herbart

Niemiecki filozof, 

psycholog, 

pedagog

„Wykłady 

pedagogiczne w 

zarysie”

„Pedagogika ogólna 

wyprowadzona z 

celu wychowania”

 

 

System pedagogiczny, 

oparty na etyce i 

psychologii

ETYKA

Piękno moralne, cele 

wychowawcze

PSYCHOLOGIA

Środki, droga do realizacji celów

 

 

Cel wychowania-

Ukształtowanie silnego, 

moralnego charakteru

CZYLI IDEA:
• doskonałości
• życzliwości
• prawa
• słuszności
• wewnętrznej 

wolności

JAK:
• kierowanie dziećmi
• karność
• nauczanie 

wychowujące

 

 

XIXw

wiek rewolucji, powsta

ń

, buntów

system Herbarta odpowiada

ł

 potrzebom umocnienia 

w

ł

adzy monarchistycznej w Prusach.

S

ł

u

ż

y

ł

 szlachcie, bogatemu mieszcza

ń

stwu- 

zachowanie i utrwalenie przywilejów.

„nie mia

ł

 nigdy zrozumienia dla nowych idei 

demokratycznych, które porusza

ł

y szerokie warstwy 

spo

ł

ecze

ń

stwa”

Karl- Heinz Günther

 

 

Psychologia 

herbartowska

METAFIZYCZNA 

FILOZOFIA

Wola i charakter 

rozwijają się 

równocześnie z 

rozumem

ŻYCIE 

PSYCHICZNE

UMYSŁ

UCZUCIA

 

WOLA

 

 

Stopnie formalne

jasno

ść

kojarzenie
system 
metoda

przygotowani

e

podanie
powi

ą

zanie

zebranie
zastosowanie

 

 

Szkoła 

tradycyjna

 

 

+

• Koncepcja procesu przekazywania 

uczniom wiedzy dostarczyła wskazówek 

dot. organizacji uczenia i nauczania na 

lekcji

• Nacisk na powiązanie pedagogiki z 

naukami pomocniczymi

• Potrzeba przeksztalcenia pedagogiki w 

naukę dysponującą własnym 

przedmiotem badań i terminologią

• Rozwijanie w uczniach uwagi 

 

 

-

 Przesadny formalizm i rygoryzm

 Interpretacja życia psychicznego człowieka 

w sposób intelektualistyczny  mechaniczny

 Etyka herbartowska uznawała istnienie 

wiecznych i niezmiennych  „idei 

moralnych”

 Szkoła- procesy intelektualne, 

rodzina- wychowanie

 Metody oparte na represjach

 

 

 Nauczyciel- władca, Bóg
 Rygorystyczne prowadzenie lekcji, wg 

schematu (teoria stopni formalnych)

• rutyna, konserwatywne metody 

ograniczające krytycyzm i samodzielność 

uczniów

 Urabianie uczniów w klasie i w szkole wg 

jednego wzoru

 Prace teoretyczne „wiedza książkowa”, 

niedocenianie praktycznej działalności

 Zaniedbanie nauk matematyczno- 

przyrodniczych na korzyść nauk 

humanistycznych

 

 

Bez pedagogiki Herbarta 

nie powstałaby 

Pedagogika Nowego 

Wychowania

 

SYSTEM

DZIECKO

DZIECKO

SYSTEM

SYSTEM