PREKURSORZY M. Mochnacki- prekursor nowoczesnego dziennikarstwa, twórca pojęcia świadomości narodowej,wprowadził do myślenia Polaków idee narodu jako przedmiot historii. Edward Dembowski-predestynacja narodu Polskiego do odegrania ważnej roli w historycznym procesie wyzwalania się narodów nie wynika z misji danej przez Boga lecz tkwi w kulturze polskiej w mentalności i umiłowaniu demokracji. Największym instrumentem wychowania jest sztuka.
Bronisław Prentowski- był przeciw heterministycznego i fatalistycznego pojmowania dziejów w wych. widział drogę do zbudowania przyszłości polski,napisał ”Chowanna”(system pedagogiki narodowej)
Karol Libert- twórca pojęcia ”inteligencja Polska”
Józef Supiński- wprowadził pojęcie zasobu czyli nagromadzenia pracy ludzkiej, wiedzy drogą oświaty.
A.Świętochowski- twórca idei pozytywistycznej.
Edward Adamowski-interesował się współdzielczością, miła ona być zbiorem instytucji wychowawczych młodego polaka jako człowieka utylitarnego.
Helena Radlińska- ped.społ,wychowanie i kształcenie. Znaniecki-założyciel instytutu filozof. I przeglądu socjologicznego 1920r. Wykładał na UniW w USA-
Jego system:1.metodologiczne podst. socjologii wych, 2.systematyzacja socjologicznych problemów wych.i odpowiadającym ich teorii: *wych.społ, *procesu urabiania osobnika społ,*czynności wych. i osobowości społ,*stosunku wych.
Stanisław Bystroń- polonizował z Znanieckim. Napisał ”Szkoła i społeczeństwo”, socjolog obiektywny, ograniczył się do socjologii szkoły,zajmował się selekcjami szkolnymi, socjologicznymi.
Chałasiński- uczeń Znanieckiego, rozwinął metodę historyczno-porównawczą i metodę biograficzną,napisał ”Młode pokolenie chłopów”oparte na autobiografii.
Badania nad społeczną funkcją wych podejmowali: Znaniecki,Krzywicki, Chałasiński,Czarnowki.
Geneza i funkcjonowanie szkoły oraz innych instytucji wychowawczych: Znaniecki,Chałasiński, Bystroń.
Ustrój szkolny:Bystroń,Chałasiński,Rygliński.
Społeczne warunki życia dzieci warstwy chłopskiej i robotniczej :Chałasiński,Bronikowki

TEORIA KONFLIKTU- widzenie możliwości porządku społ.w ciągłym procesie dysfunkcji interakcji między ludźmi,klasowych walk i naruszenie porządku przez tych którzy tę walkę wygrają. Nie twierdzą że każdy system nieuchronnie przyczynia się do nierówności społecznej. Uzasadnienia:w USA szkoła jest zawiąza ze społ lokalną,mieszkańcy zamożnych dzielnic mają dostęp do władzy i rozdzielają zasoby finansowe miasta i w ten sposób system edukacji odzwierciedla dla i utrwala nierówny podział dóbr w systemie klasowym. Dostęp do wyższych warstw społecznych zależy w dużej mierze od rodzaju wykonywanej pracy. W USA wysokie stanowiska zawodowe dostępne są dla osób z wyższym wykształceniem. Badania wykazują wyższe wykształcenie rodziców i dzieci. Członkowie klas wyższych często kończą szkoły elitarne,podtrzymując status społ. rodziców a system edukacji jest jednym z czynników które to ułatwiają.
Zwolennicy TK traktują wykształcenie wyższe jako konieczność społeczną.

EDUKACJA w sposób:1.wąski-system struktur biurokratycznych, przeznaczony do umacniania i wychowania ludzi. 2.szeroki-całość systemów, organizacji, instytucji, oświaty nieszkolnej.

Okazjonalne wpływy: ośrodki wych. naturalnego np. grupa rówieśnicza, placówki wspomagające rozwój młodzieży,domy dziecka,instytucje kultury i sztuki, mass media,zakłady pracy. J.Szczepański wyróżnia składniki systemu oświaty:1.instytucje wych.,organizacje,środki materialne,infrastruktura społ. 2.działalność oświatowa, przekazywanie wiedzy i postępowania, działania oświatowe: nauczanie, uczenie się, samokształcenie. 3.Stan umysłu członków społecznych, zasób wiedzy, kapitał kulturowy,społeczny.

TEORIA FUNKCJONALNO-STRUKTURALNA ED

Emil Durkheim-XIX w. Społeczeństwo rządzi nami ponieważ jest poza nami i ponad nami.Ludzie podejmują wyspecjalizowane role,potrzebny jest system wartości,by role te powiązać i zachować ciągłość pokoleń. 1.Struktura, 2.Funkcje, 3.System: ogół organizacji, instytucji, jej celem jest zapewnienie realizacji celów wartości dlatego istnieje edukacyjne, polityczne dostarczanie inf. co jest a co nie jest przyjętym społecznie zachowaniem oraz środków za pomocą których jednostki nauczają się powszechnych wartości w społeczeństwie. Społeczeństwo może przetrwać wtedy gdy w jego członkach istnieje poziom jednorodności i wzmacniania.

OSOBOWOŚĆ TWÓRCZA: 1. Uzdolnienia poznawcze: *wysoka wrażliwość zmysłów na bodźce, chłonność inf., wrażliwość na nowe dośw., ponadprzeciętna uwaga, koncentracja(także w sytuacjach niebezpiecznych), przerzutność uwagi,pamięć,łatwość przypominania treści

inteligencja,szybka analiza,zdolność manipulowania pojęciami,dociekliwość,praktyczność,wynalazczość, zdolność myślenia metaforycznego,logika,żywość umysłu.2 Emocje: szczególne właściwości emocjonalne, ponadprzeciętna wrażliwość a niekiedy nadwrażliwość, skłonność do dezintegracji emocjonalnej,przeżywanie stanów depresji i melancholii,odporność w sytuacjach niepowodzeń,samotność z wyboru,empatia społeczna.

3.Właściwości wolicjonalno-motywacyjny:siła woli,upór w sytuacjach niekorzystnych,pewność siebie,odwaga twórcza 4.Właściwości charakterystyczne:siła niezależności i wolności psychicznej,elastyczność adaptacyjna,elastyczność adaptacyjna na przekształcenie i przystosowanie,wysokie poczucie wartości własnego JA,wysokie aspiracje twórcze,pasja twórcza,tolerancja wobec innych.5.Specyficzne przystosowanie społeczne: powściągliwość,nieśmiałość,nie ulegają autorytetom ale cenią właściwości osobowe.