Strefa klimatyczna
Wybrane typy
klimatu
Charakterystyka stref klimatycznych
i typów klimatu
Formacja
roślinna
Typowe gatunki
roślin
Typowe gatunki zwierząt
Gleby
równikowa
>20ºC, małe amplitudy temperatury
powietrza, pory roku wyznaczone przez
opady; opady największe przy
zenitalnym położeniu słońca
równikowy wybitnie
wilgotny
roczna amplituda temperatury powietrza
2-5ºC, opady >2000 mm rocznie, brak
wyraźnej pory deszczowej
wilgotny las
równikowy
kauczukowiec,
hebanowiec, epifity
(np. liany), paprocie
drzewiaste, storczyki
małpy (makaki, gibony, kapucynki),
żaby, jaszczurki (kameleony), potężne
węże (boa, anakonda), ptaki (papugi,
tukany) goryle, szympansy,
orangutany, okapi, jaguary
czerwonożółte
gleby laterytowe
podrównikowy
wilgotny
opady 1000-2000 mm rocznie, jedna lub
dwie pory bezdeszczowe, małe wahania
temperatury (do 10ºC)
wilgotny las
podrównikowy,
sawanna , busz,
las parkowy
baobaby, akacje.
eukaliptusy, palmy
słoń, żyrafa, gepard, nosorożec,
hipopotam, krokodyl
czarne gleby
tropikalne,
czerwonoziemy
podrównikowy suchy
opady 500-1000 mm, krótka,
kilkumiesięczna pora deszczowa, roczne
wahania temperatury <10ºC
sawanna
stopniowo
przechodząca w
półpustynie
mniejsze drzewa,
trawy, kolczaste
krzewy, sukulenty
lew, hiena, zebry, antylopy, strusie
czerwonawe
buroziemy
zwrotnikowa
średnia temperatura powietrza najchłodniejszego miesiąca
>10ºC, roczna ponad 20ºC, duże dobowe amplitudy
temperatury, opady głównie w lecie, pory roku wyznacza w
klimatach morskich i monsunowych reżim opadów, a w
suchych przebieg temperatury, dominują układy wysokiego
ciśnienia z prądami zstępującymi, typ klimatu zależny
przede wszystkim od oddalenia obszaru od mórz i oceanów
wilgotny
duże opady w okresie letnim (1000-2000 mm), zimy ciepłe,
bezdeszczowe
wilgotne lasy
monsunowe
drzewa tekowe,
bambusy
żółtoziemy i
czerwonoziemy
kontynentalny
, suchy
wysokie dobowe amplitudy temperatury powietrza, bardzo
małe opady, głównie letnie, duże nasłonecznienie
półpustynie
przechodzące w
pustynie
kolczaste zarośla
krzewiaste, sukulenty,
kserofity, efemerofity,
palmy daktylowe,
aloesy, opuncje i
kaktusy
hieny, szakale,
nieliczne gatunki
antylop, sępy
buroziemy,
szaroziemy i
szarobure gleby
pustyń
wybitnie,
skrajnie suchy
wysokie dobowe amplitudy temperatury powietrza, brak
opadów przez okres nawet kilku lat, duże nasłonecznienie
pustynie
(piaszczyste-erg,
kamieniste-
hamada,
żwirowe-serir,
ilaste-takyr)
sinice, porosty,
efemerofity
fenek, wielbłądy,
płazy, gady (węże,
skorpiony) i owady
(szarańcza)
prymitywne gleby
pustynne
podzwrotnikowa
średnia roczna temperatura powietrza
od 10ºC do 20ºC, najchłodniejszego
miesiąca >0ºC, w okresie letnim
dominują wyże, dające upalną pogodę,
zimą rozwój ośrodków cyklonalnych,
pory roku wyznacza przebieg
temperatury i opadów
śródziemnomorski
w typie śródziemnomorskim
występującym na zachodnich
wybrzeżach kontynentów lato gorące i
suche, opady prawie wyłącznie w
zimie, na wschodnich krańcach
kontynentów w odmianie monsunowej
opady w porze letniej
wiecznie zielony
lasy twardolistne,
makia, miejscowo
lasy monsunowe
lasy monsunowe:
magnolie, bambusy;
dąb korkowy, kasztan
jadalny, oliwka, mirty,
pinie, cedry, cyprysy,
mirty, oleandry,
jałowce, bukszpan
szakale, króliki,
daniele, osły, muflony,
jaszczurki, żółwie,
ptaki (kuropatwy,
przepiórki)
gleby żółtobrunatne,
żółtoziemy i
czerwonoziemy, gleby
cynamonowe
kontynentalny,
kontynentalny suchy,
kontynentalny wybitnie
suchy
duże dobowe i roczne amplitudy
temperatury powietrza, lata bardzo
gorące, zimą temperatura może spadać
nawet do -30ºC, opady niskie;
występują tu opady śniegu
stepy, półpustynie trawy (ostnice i
kostrzewy), rośliny
cebulkowe (tulipan,
krokus), bylice
gazele, suhaki, drobne
ptaki, sępy, gady (np.
grzechotniki) i owady
(chrząszcze, mrówki)
gleby szarocynamonowe,
szaroziemy prymitywne,
gleby pustynne
umiarkowana ciepła
średnia temperatura powietrza
najcieplejszego miesiąca około 15ºC i
więcej, roczna 0-10ºC, pory roku (cztery)
wyznacza przebieg zmian temperatury
morski
łagodne zimy, roczna amplituda
temperatury powietrza około 15-17ºC,
opady przez cały rok
lasy liściaste
graby, dęby, wiązy,
klony, jawory, buki,
lipy, wierzby, topole,
olsze
łoś, jeleń, sarna, dzik,
wilk, ryś, żbik, kuna,
tchórz, ptaki, owady
brunatne gleby leśne,
gleby płowe
przejściowy
cechy klimatu morskiego lub
kontynentalnego w zależności od rodzaju
napływających mas powietrza, duża
zmienność pogody z dnia na dzień i w
poszczególnych porach roku
lasy mieszane
dęby, buki, brzozy,
topole, wierzby, sosny,
świerki, modrzewie,
leszczyna
gryzonie
(wiewiórka), wilk,
łoś, jeleń, zając, lis,
bóbr, duża ilość
ptaków (bociany)
gleby bielicowe, szare
gleby leśne, gleby
kasztanowe,
czarnoziemne gleby prerii
kontynentalny
duża roczna amplituda temperatury
powietrza (do 45ºC), upalne lata, zimy
mroźne, opady małe, głównie w lecie
stepy, półpustynie
trawy (ostnice i
kostrzewy), rośliny
cebulkowe (tulipan,
krokus, piwonia),
bylice
liczne gryzonie
(susły, pieski
preriowe, myszy),
bizony, konie, gady,
owady, drobne ptaki
gleby kasztanowe i
czarnoziemy, buroziemy
półpustynne, szarobure
gleby pustynne
umiarkowana chłodna
średnia roczna temperatura
powietrza od 0º do 10ºC, średnia
najcieplejszego miesiąca poniżej
20ºC
morski
opady całoroczne, zimy łagodne,
chłodne lata
lasy liściaste,
lasy mieszane z
dominacją drzew
liściastych
buki, dęby, klony, jawory,
miejscowo sosny i świerki
łoś, jeleń, sarna, dzik,
wilk, ryś, żbik, kuna,
tchórz, ptaki
gleby płowe, szare gleby
leśne,
przejściowy
cechy klimatu morskiego
morskiego lub kontynentalnego w
zależności od rodzaju
napływających mas powietrza
lasy mieszane z
dominacją drzew
iglastych
dęby, buki, brzozy,
topole, wierzby, sosny,
świerki, modrzewie
gryzonie (wiewiórka),
wilk, łoś, jeleń, zając, lis,
bóbr, duża ilość ptaków
gleby bielicowe i bielice
kontynentalny, wybitnie
kontynentalny, skrajnie
kontynentalny
małe opady, krótkie i chłodne lato,
długa i mroźna zima; duża roczna
amplituda temperatury powietrza,
przekraczająca 23ºC (do 45ºC),
ciepłe lata trwające około dwóch-
trzech miesięcy, zimy bardzo
mroźne i długie, opady małe,
głównie w lecie
tajga
świerk, sosna, jodła,
modrzew, limba,
sporadycznie brzoza,
topola, olsza i brzoza
ssaki drapieżne
(niedźwiedź, wilk, ryś,
soból, gronostaj, kuna,
wydra) oraz kopytne (łoś,
jeleń), wiewiórka, bóbr,
dzięcioł, głuszec, sójka,
sowa, sikora
gleby bielicowe,
marzłociowe gleby tajgi
okołobiegunowa
opady małe, głównie śnieżne, pory
roku wyznacza długość dnia i nocy,
średnia roczna temperatura <0ºC,
najcieplejszego miesiąca <10ºC
subpolarny
temperatura najcieplejszego
miesiąca >0ºC, opady prawie
wyłącznie śnieżne, brak
termicznego lata
tundra
brzoza karłowata, wierzba
polarna, wrzosy, borówki,
trawy, turzyce, jaskry,
niezapominajki oraz mchy i
porosty
renifer, lis polarny,
zając bielak, leming,
sowa śnieżna, pardwa,
niedźwiedź polarny
tundrowe gleby glejowe
polarny
temperatura najcieplejszego
miesiąca <0ºC, opady wyłącznie
śnieżne i bardzo niskie
pustynia lodowa
brak flory
foki, morsy, pingwiny
grunty (gleby)
poligonalne
(strukturowe)