plik

Obsługa zwierząt w gospodarstwie – poznaj bezpieczne praktyki i uniknij

wypadków w Twoim gospodarstwie

Pomieszczenia inwentarskie ............................................................................................................................................. 2

Zwierzęta niebezpieczne ................................................................................................................................................... 3

Pracownicy gospodarstwa ................................................................................................................................................ 3

Wypadki w gospodarstwie hodowlanym .......................................................................................................................... 4

Ebook pobrany przez yefyenok@haribu.com

Obsługa zwierząt w gospodarstwie – poznaj bezpieczne praktyki i uniknij

wypadków w Twoim gospodarstwie

Praca w gospodarstwie rolnym wiąże się z wieloma zagrożeniami. Mogą one pochodzić z różnych
źródeł – w tym od zwierząt gospodarskich. Znajomość dobrych i bezpiecznych praktyk pozwala
zminimalizować  ewentualne  zagrożenia  związane  z  ich  obsługą.  Dlatego  w  tym  artykule
przedstawiamy  sposoby  postępowania  ze  zwierzętami  gospodarskimi,  które  zapewnią
bezpieczeństwo Tobie i Twoim pracownikom.

Zagadnienia związane z bezpieczeństwem pracy przy obsłudze zwierząt obok praktyk wynikających z
nie zawsze poprawnych zwyczajów są uregulowane w przepisach prawnych. Kluczową rolę odgrywa tu
rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 28 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i
higieny pracy przy obsłudze zwierząt gospodarskich. Przywołany akt prawny zawiera definicję obsługi
zwierząt, jak również liczne normy odnoszące się do bezpiecznego postępowania.

Obsługa zwierząt gospodarskich obejmuje ogół czynności związanych z chowem i hodowlą, które
wykonywane są każdego dnia lub okresowo – w dłuższych odstępach czasu. W szczególności chodzi tu
o prace związane z:



karmieniem,



pojeniem,



dojeniem,



wymianą ściółki, jak również



prace pielęgnacyjne,



leczenie zwierząt oraz



transport zwierząt.

Uwaga

Niezależnie od poziomu oswojenia zwierzęcia, zawsze należy je traktować z rezerwą. Część zwierząt –
np. bydło, może szybko przystosować się do regularnie powtarzalnych czynności, ale czynności i zabiegi
związane np. z uczuciem bólu czy dyskomfortu mogą wywołać agresję i tym samym zagrożenie.

Pomieszczenia przeznaczone na hodowlę lub chów zwierząt muszą spełniać określone standardy. W
pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na utrzymanie należytego poziomu czystości i porządku. W
pomieszczeniach powinniśmy zapewnić właściwą wentylację.

Uwaga

W pomieszczeniach inwentarskich w żadnym razie nie można używać otwartego ognia. Obowiązuje
również zakaz palenia tytoniu.

Ebook pobrany przez yefyenok@haribu.com

Obsługa zwierząt w gospodarstwie – poznaj bezpieczne praktyki i uniknij

wypadków w Twoim gospodarstwie

Warto wiedzieć, że w pomieszczeniach, w których znajdują się zwierzęta, należy unikać gwałtownych
ruchów. Trzeba także unikać wydawania dźwięków, które mogą wywoływać u zwierząt niepokój. Nie jest
również dopuszczalne „skradanie się”, czyli podchodzenie w bezpośrednie sąsiedztwo zwierząt w
sposób dla nich niezauważalny. Może to spłoszyć zwierzęta i tym samym prowadzić do niebezpiecznej
sytuacji.

W  pomieszczeniach  inwentarskich  wykorzystywana  jest  energia  elektryczna.  Pamiętajmy,  że
niedopuszczalną  praktyką  jest  eksploatowanie  urządzeń  elektrycznych  oraz  instalacji,  które  nie
zapewniają właściwego poziomu ochrony przed porażeniem.

Przepisy  rozporządzenia  (zob.  podstawa  prawna)  zawierają  postanowienia  odnoszące  się  do  tzw.
zwierząt  niebezpiecznych.  W  pierwszej  kolejności  należy  zwrócić  uwagę,  że  zwierzęta  tego  rodzaju
powinny  być  obsługiwane  każdorazowo  przez  tych  samych  pracowników.  Zwierzęta  wówczas
przyzwyczajają się do swoich opiekunów, którzy pracując przy nich regularnie, znają ich zachowania
oraz poziom zagrożeń wynikających z ich obsługi.

Zwierzęta klasyfikowane jako niebezpieczne powinno się umieszczać w osobnych boksach lub
przywiązać tzw. uwiązami. W żadnym razie nie powinno się dopuszczać do sytuacji, w której zwierzę
niebezpieczne jest uwiązane do przedmiotów ruchomych lub wprawdzie przymocowanych, ale w
sposób niedostateczny.

Jeżeli  zwierzęta  mają  skłonności  do  gryzienia  –  zarówno  innych  zwierząt,  jak  też  ludzi,  wówczas  ich
przebywanie  poza  wyznaczonym  dla  nich  stanowiskiem  jest  możliwe,  ale  tylko  pod  warunkiem
wyposażenia  w  kaganiec.  Natomiast  zwierzęta,  które  mają  skłonności  do  kopania,  powinny  być
umieszczane w boksach w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracowników, którzy je obsługują.

Uwaga

Ponieważ nie można wykluczyć, że w pobliżu niebezpiecznych zwierząt znajdą się osoby, które nie mają
świadomości w zakresie zagrożenia – niezbędne jest umieszczanie napisów ostrzegawczych nad
stanowiskami zwierząt niebezpiecznych.

Urządzając pomieszczenia inwentarskie, uwzględniając możliwe zagrożenia związane z obsługą
zwierząt, należy zadbać o środki pierwszej pomocy. Apteczka powinna znajdować się na zapleczu
pomieszczeń inwentarskich.

Obsługa zwierząt wiąże się z określonymi zakazami oraz nakazami wobec pracowników, którzy realizują
czynności obsługowe. Należy zwrócić uwagę na zakaz spożywania posiłków oraz palenia tytoniu

Ebook pobrany przez yefyenok@haribu.com

Obsługa zwierząt w gospodarstwie – poznaj bezpieczne praktyki i uniknij

wypadków w Twoim gospodarstwie

podczas obsługi zwierząt. Wymienione czynności można wykonywać w trakcie przerwy. Posiłki można
spożywać w wydzielonym pomieszczeniu – po wcześniejszym umyciu rąk i twarzy.

Jeżeli pracownik dozna urazu – np. skaleczenia, wtedy nie wolno kontynuować pracy, a skaleczenia
trzeba natychmiast opatrzyć. W poważniejszych przypadkach – np. przy ugryzieniu czy poturbowaniu
przez zwierzęta pracownicy powinni mieć zapewnioną pomoc lekarską. Niezależnie od tego
pracownicy, którzy wykonują czynności związane z obsługą zwierząt, powinni być obowiązkowo
zaszczepieni przeciw tężcowi.

Obsługa  zwierząt  wiąże  się  z  zabiegami odkażającymi  i  dezynfekcyjnymi.  W  takim  przypadku  należy
bezwzględnie  zapoznać  się  z  instrukcją  załączoną  przez  producenta  danego  środka,  jak  również
stosować środki ochrony indywidualnej. Osoby, które wykonują prace przy obsłudze ciężkich zwierząt –
bydła czy koni – powinni stosować obuwie ochronne.

Postępowanie  zgodne  z  przepisami  rozporządzenia  powinno  w  praktyce  zminimalizować  ryzyko
wystąpienia wypadków przy obsłudze zwierząt. Oczywiście nawet najbardziej roztropne postępowanie
nie pozwala całkowicie wykluczyć zagrożeń. Tak więc wypadki przy obsłudze zwierząt się zdarzają – w
tym  ciężkie  oraz  śmiertelne.  Przyczyny  wypadków  bywają  rozmaite  –  mogą  nimi  być  zły  stan
pomieszczeń  inwentarskich  –  szczególnie  umieszczenie  zbyt  dużej  liczby  zwierząt  w  stosunku  do
powierzchni  pomieszczeń.  Przyczyną  wypadków  jest  również  agresja  zwierząt,  np.  w  sytuacjach
stresowych  czy  podczas  karmienia.  Do  wypadków  dochodzi  ponadto  na  skutek  powierzania  obsługi
zwierząt  osobom,  które  tego  w  żadnym  razie  nie  powinny  robić  –  np.  osobom  w  podeszłym  wieku,
niepełnosprawnym czy dzieciom.

Uwaga

Aby zminimalizować zagrożenia związane z obsługą zwierząt czynności, które się na nią składają,
powinny wykonywać osoby dorosłe, zdrowe, sprawne fizycznie oraz mające przyjazny stosunek do
zwierząt.

Podsumowując,  aby  poprawić  bezpieczeństwo  pracy  przy  obsłudze  zwierząt,  nie  ma  potrzeby
stosowania  w  większości  przypadków  dużych  środków  finansowych.  Niezbędna  jest  znajomość
przepisów  rozporządzenia  oraz  ogólnych  zasad  bezpiecznej  pracy.  Dobra  organizacja  pracy  oraz
ograniczone  zaufanie  do  zwierząt  gospodarskich  pozwala  na  znaczne  zmniejszenie  ilości  zagrożeń
związanych z ich obsługą.

Ebook pobrany przez yefyenok@haribu.com

Obsługa zwierząt w gospodarstwie – poznaj bezpieczne praktyki i uniknij

wypadków w Twoim gospodarstwie

Podstawa prawna:



§ 1, § 2, § 3, § 5, § 8, § 10 ust. 2, § 14 ust. 5, § 19, § 20, § 21 rozporządzenia ministra rolnictwa i
rozwoju wsi z 28 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze
zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2001 r. nr 118, poz. 1268).

Sebastian Kryczka

ekspert ds. prawa pracy oraz technicznego bezpieczeństwa pracy

Ebook pobrany przez yefyenok@haribu.com

Obsługa zwierząt w gospodarstwie – poznaj bezpieczne praktyki i uniknij

wypadków w Twoim gospodarstwie

Redaktor:

Joanna Banasiak Lach

ISBN:

978-83-269-5679-9

E-book nr:

2HH0511

Wydawnictwo:

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Adres:

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a

Kontakt:

Telefon 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl

NIP:

526-19-92-256

Numer KRS:

0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy
XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy. Wysokość kapitału zakładowego:
200.000 zł

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2016

Ebook pobrany przez yefyenok@haribu.com