1a)Tensometrami az

a się ele e t

oś odku o te pe atu ze T

1a)Tensometrami az

a się ele e t

oś odku o te pe atu ze T

0 ,

oż a ok eślić

0 ,

oż a ok eślić

rezystancyjne wykonane z metalu lub

za po o ą zo u

rezystancyjne wykonane z metalu lub

za po o ą zo u

przewodnika, w postaci cienkich drucików,

– t/τ

przewodnika, w postaci cienkich drucików,

– t/τ

ś ieżek foli lu p ę ikó .

T = T

)

T = T

)

Typowe

0(1-e

ś ieżek foli lu p ę ikó . Typowe

0(1-e

ez sta ję

o ,

o , stałe

Czuj ik taki sta o i zate zło inercyjny

Czuj ik taki sta o i zate zło i e j

pie szego zędu stałej zaso ej:

ez sta ję

o ,

o , stałe

pie szego zędu stałej zaso ej:

tensometru dla metali k=1÷4,

tensometru dla metali k=1÷4,

p ze od ikó k=

÷

, stała Poisso a

τ= * / S*α gdzie m-masa c- iepło

p ze od ikó k=

÷

, stała Poisso a

τ= * / S*α gdzie -masa c- iepło

iąże odkształ e ie zdłuż e i pop ze z e.

ł. zuj ika S- po ie z h ia

. iepła iąże odkształ e ie zdłuż e i pop ze z e.

ł. zuj ika S- po ie z h ia

. iepła

Jeżeli p ze od ik posta i d utu o

α- wsp. p zej o a ia iepła

Jeżeli p ze od ik posta i d utu o

α- sp. p zej o a ia iepła

ś ed i d i długoś i l zosta ie podda

Jak idać sz stkie zte ielkoś i , , S,

ś ed i d i długoś i l zosta ie podda

Jak idać sz stkie zte ielkoś i , , S,

działa iu osio ej sił ze ęt

α – pł ają a stałą zaso ą. W układa h

α – pł ają a stałą zaso ą. W układa h

znej to

działa iu osio ej sił ze ęt znej to

uleg ie o odkształ e iu. Jego długość

szybko-z ie

h te p. T ze a dąż ć do

uleg ie o odkształ e iu. Jego długość

szybko-z ie

h te p. T ze a dąż ć do

z ie i się o dl,

uzyskania jak naj

iejsz h stał h

uz ska ia jak aj

iejsz h stał h

natomiast ś ed i a z ie i

z ie i się o dl, ato iast ś ed i a z ie i

się o dd=

czasowych

czasowych

- ∙dl. Po ie aż ez sta ja

się o dd=- ∙dl. Po ie aż ez sta ja

p ze od ika jest fu k ją za ó o

p ze od ika jest fu k ją za ó o

ez st

oś i jak i

. geo et z

h

6a) Dwupunktowe skalowanie temp

ez st

oś i jak i

. geo et z

h

6a) Dwupunktowe skalowanie temp

= � /�

) ają teo et z ą fu k ję p zet a za ia

) ają teo et z ą fu k ję p zet a za ia

, = � ∙ �2/4 to odkształ e ie

= � /�, = � ∙ �2/4 to odkształ e ie

oła z ia ę

czujnika temp np.

czujnika temp np.

rezystancji

oła z ia ę ez sta ji

��

U=SN * T , gdzie SN to zułość zuj ika T –

��

U=SN * T , gdzie SN to zułość zuj ika T –

�

temperatura

�

temperatura

�� = �� = k

U – apię ie a

jś iu czujnika

�� = �� = k

U – apię ie a

jś iu zuj ika

�

��

�

��

�

Może p zep o adzić kali a ję

�

Może p zep o adzić kali a ję

�

d upu kto ą, któ a polega a

d upu kto ą, któ a polega a

� = �� =

= � −

/

�

=

z a ze iu ze z ist h a toś i

� = �� =

� −

/

z a ze iu ze z ist h a toś i

Rρ=Ro +�� =Ro +k∙��)

zułoś i i offsetu. Metoda ta polega a

Rρ=Ro +�� =Ro +k∙��)

zułoś i i offsetu. Metoda ta polega a

gdzie: Ro- rezystancja przed

od z t a iu apięć U

gdzie: Ro- rezystancja przed

od z t a iu apięć U

odkształ e ie Rp

1 i U2 dla temperatur

1 i U2 dla temperatur

-rezystancja po

T

odkształ e ie Rp-rezystancja po

T

odkształ e iu. Te so et p zet a za

1 i T2 Tak, a

dało się z a z ć S i , z

1 i T2 Tak, a

dało się z a z ć S i , z

układu ó ań:

odkształ e iu. Te so et p zet a za

układu ó ań:

zględ e odkształ e ie a zględ ą

{ U

zględ e odkształ e ie a zględ ą

{ U

z ia ę ez sta ji.

1 = S * T1 + n

1 = S * T1 + n

{ U

z ia ę ez sta ji.

2 = S * T2 + n

{ U2 = S * T2 + n

Sposoby skalowania dla czujników

Sposoby skalowania dla czujników

e)Źródła łędów przy po iara h

nieliniowych:

e)Źródła łędów przy po iara h

nieliniowych:

tensometrycznych:- óż e spół z

iki

aproksymacja, interpolacja, aproks. do

tensometrycznych:- óż e spół z

iki

aproksymacja, interpolacja, aproks. do

ozsze zal oś i te pe atu o ej

fu k ji ższego zędu

ozsze zal oś i te pe atu o ej

fu k ji ższego zędu

te so et u i podłoża, -i duko a ie się

R = R * +αT+βT2+γT3+….

te so et u i podłoża, -i duko a ie się

R = R * +αT+βT2+γT3+….

apięć pod pł e pół

0

0

apięć pod pł e pół

elektromagnetycznych, -doda a ie się

Poje

oś iowy zuj ik prze iesz ze ia:

elektromagnetycznych, -doda a ie się

Poje

oś iowy zuj ik przemieszczenia:

apięć po hodzą

h od sił

Poje

ość C ok eśla a jest ieli io ą

apięć po hodzą

h od sił

Poje

ość C ok eśla a jest ieli io ą

termoelektrycznych, -zmiana rezystancji

fu k ja odległoś i d o az p ze iesz za ia

termoelektrycznych, -zmiana rezystancji

fu k ja odległoś i d o az p ze iesz za ia

p ze odó dop o adzają

h a skutek

delta . Okładzi a jest sp zężo a

p ze odó dop o adzają

h a skutek

delta . Okładzi a jest sp zężo a

zmiany temperatury.- ie osio ość

mechanicznie z obiektem pomiaru. Zmiana

zmiany temperatury.- ie osio ość

mechanicznie z obiektem pomiaru. Zmiana

te so et u i podłoża,-z ia a ilgot oś i,

poje

oś i astępuje pod pł e

te so et u i podłoża,-z ia a ilgot oś i,

poje

oś i astępuje pod pł e

zmiana rezystancji tensometru, na skutek

p ze iesz ze ia okładki ko de sato a.

zmiana rezystancji tensometru, na skutek

p ze iesz ze ia okładki ko de sato a.

zmiany temperatury.

Prosty wady: P o le po ia u duż h

zmiany temperatury.

Prosty wady: Pro le po ia u duż h

poje

oś i a tle ie ielki h jej zmian,

poje

oś i a tle ie ielki h jej z ia ,

a) Układ do po iaru e ergi iepl ej

li io ość ie ielki zak esie

a) Układ do po iaru e ergi iepl ej

li io ość ie ielki zak esie

składa się z p zepł o ie za o az dwóch

Róż i o : Po ia ał h p ze ieszeń i

składa się z p zepł o ie za o az d ó h

Róż i o : Po ia ał h p ze ieszeń i

czujników temperatury. Jeden z nich

odległoś i, p zet o iki koń o e,

czujników temperatury. Jeden z nich

odległoś i, p zet o iki koń o e,

ie z te pe atu ę T

ie z te pe atu ę T

1 (przed

ik ofo poje

oś io e, zuj iki

1 (przed

ik ofo poje

oś io e, zuj iki

ie ikie iepła , zaś d ugi T

ie ikie iepła , zaś d ugi T

2 (za

ilgot oś i, zalety: iększa zułość

,

2 (za

ilgot oś i, zalety: iększa zułość

,

ie ikie iepła . ) ają p zepł ,

lik ida ja DC, ko pe sa ja zakłó eń te p,

ie ikie iepła . ) ają p zepł ,

likwidacja DC, ko pe sa ja zakłó eń te p,

óż i ę te pe atu , gęstość ie z o az

li io ość pe

zakresie)

óż i ę te pe atu , gęstość ie z o az

li io ość pe

zak esie

iepło łaś i e oże z a z ć o

iepło łaś i e oże z a z ć o

dosta za ą/ode a ą p zez wymiennik

dosta za ą/ode a ą p zez

ie ik

iepła.

iepła.

Ciepło łaś i e to łaś i ość ó ią a o

Ciepło łaś i e to łaś i ość ó ią a o

t ile e e gi ależ dosta z ć jed ost e

t ile e e gi ależ dosta z ć jed ost e

as a spo odo ać z ost te pe atu

as a spo odo ać z ost te pe atu

o jede stopień

o jede stopień

c=(1/m)*(dEc/dT) [J/(kg*K)]

c=(1/m)*(dEc/dT) [J/(kg*K)]

dEc=m*c*dT [J]

dEc=m*c*dT [J]

P=ρ*Q*c*dT [W] gdzie P- moc

P=ρ*Q* *dT [W] gdzie P- moc

dostarczana/odebrana przez wymiennik

dostarczana/odebrana przez wymiennik

[W]

[W]

ρ- ęstość ie z [kg/ 3]

ρ- ęstość ie z [kg/ 3]

Q- p zepł

[ 3/s]

Q- p zepł

[ 3/s]

c- iepło łaś i e ie z [J/kg*K]

c- iepło łaś i e ie z [J/kg*K]

dT= T1-T2 – przyrost temperatury [K]

dT= T1-T2 – przyrost temperatury [K]

2b) Metody po iaru przepływu oparte o:

2b) Metody po iaru przepływu oparte o:

-prawo Bernulliego

-prawo Bernulliego

-III zasadę d a iki Ne to a

-III zasadę dynamiki Newtona

-zasadę st at e e gii w skutek tarcia

-zasadę st at e e gi skutek ta ia

lepkiego

lepkiego

-zasadę i duk ji elekt o ag et z ej

-zasadę i duk ji elekt o ag et z ej

-zasadę p z ostu te pe atu i

ia

-zasadę p z ostu te pe atu i

ia

iepła

iepła

-czujniki laserowe

-czujniki laserowe

- zuj iki ult adź ięko e

- zuj iki ult adź ięko e

P zepł o ie z ult adź ięko

P zepł o ie z ult adź ięko

Fala dź ięko a po uszają a się t

Fala dź ięko a po uszają a się tym

sa

kie u ku o p zepł cieczy dociera

sa

kie u ku o p zepł ie z do ie a

sz

iej, iż fala po uszają a się kie u ku

sz

iej, iż fala po uszają a się kie u ku

p ze i

do p zepł u ie z . )asada

p ze i

do p zepł u ie z . )asada

działa ia p zepł o ie za

działa ia p zepł o ie za

ult adź ięko ego azuje a po ia ze t h

ult adź ięko ego azuje a po ia ze t h

zasó . W p z padku aku p zepł u

zasó . W p z padku aku p zepł u

zas p zejś ia fali o kie u ka h są

zas p zejś ia fali o kie u ka h są

jednakowe.

jednakowe.

Zalety:

Zalety:

- ezko takto

po ia e ęt z

- ezko takto

po ia e ęt z

- ożli ość ezpoś ed iego o tażu a

- ożli ość ezpoś ed iego o tażu a

ist ieją ej i stala ji

ist ieją ej i stala ji

-pomiar nieinwazyjny nie wprowadza

-pomiar nieinwazyjny nie wprowadza

spadkó iś ie ia

spadkó iś ie ia

- ak zęś i u ho

h

soka t ałość

- ak zęś i u ho

h

soka t ałość

3f) Błąd po iaru a plitudy

f) Błąd po iaru a plitudy

f=100Hz, fo=400Hz, ξ =0,707,

f=1

Hz, fo=

Hz, ξ = ,7 7,

−

−

2 2

2 2

√⌊ − ω

ωo ⌋ + [ ξ ω

ωo ]2

√⌊ − ω

ωo ⌋ + [ ξ ω

ωo ]2

5d) Błąd dy a i z y przy pomiarze temp.

5d) Błąd dy a i z y przy po iarze te p.

to taki któ po oduje opóź ie ie eak ji

to taki któ po oduje opóź ie ie eak ji

układu. Czas osiąg ię ia ustalo ej a toś i

układu. Czas osiąg ię ia ustalo ej a toś i

jest iększ od ze a. ) iekształ e ia

jest iększ od ze a. ) iekształ e ia

p ze iegó z ie

h te pe atu są

p ze iegó z ie

h te pe atu są

zjawiskiem naturalnym – p z pisuje się je

zjawiskiem naturalnym – p z pisuje się je

tz . ez ład oś i iepl ej zuj ikó .

tz . ez ład oś i iepl ej zuj ikó .

Odpo iedź skoko ą az a k z ą

Odpo iedź skoko ą az a k z ą

nagrzewania idealnego czujnika

nagrzewania idealnego czujnika

temperatury zanurzonego w badanym

temperatury zanurzonego w badanym