1)Socjologia jako nauka

societas-społeczeństwo, logos-nauka

FUNKCJE SOCJOLOGII

2) RYS HISTORYCZNY

Jej powst.przed 1,5 wieku,rozpowszechnienie po I WŚ.

W kształtowaniu się nauki wyróżnia się dwa etapy:

-etap przednaukowy- rozwój społecznej myśli ludowej i refleksji mędrców

-etap naukowy- rozpoczął się z formalnym powstaniem socjologii

Etap przednaukowy: Platon('państwo') i Arystoteles ("Polityka") zajmowali się problematyką państwa i prawa, mechanizmami zdobywania i sprawowania władzy;

Pozapolityczna myśl dot. Etyki norm moralnych zw. Z zachowaniem się ludzi- Stoicy z Seneką.Etyka ta była indywidualistyczna,nie zachęcała do łączenia ludzi.polityka zgodności z losem.

Św. Augustyn- koncepcja społ. Oparta na doczesnych i nadprzyrodzonych wartościach;konc.dusz-dusza jest efektem wcielenia boskiego,konc.półpaństwa pożego-państwa bożego i podporządkowanego mu panstwa stoickiego.

Św. Tomasz z Akwinu- społ. Składa się z ludzi modlących, wojujących i panujących;filozofia nie ma prawa wtrącać się do wiary,oceniać jej.

Niccolo Machiavelli- "Książe", świecka teoria państwa;zasadniczym motywem ludzkich działań jest żądza władzy i posiadania.warunki i metody efektywnego działania i realizacji tych wart.prowadzą jedn.lub gdupę społ do sukcesu.

Thomas Mourus-"Utopia" założenia nowożytnego socjalizmu utopijnego,organizacja egalitarnego społ.

prekursorowie socjo w. XVII-XVIII

-Vico-rozwój społ. Bez względnych konfliktów

-Condorcet-teoria postępu społ, który dzięki rozwojowi umysłu ludzkiego jest nieuchronny

-Saint Simon- chciał uporządkować wszytskich utopistów i wyciągnąć z nich to,co jest istotne,mówił o rozwoju struktury społ i postępie

Etap naukowy:

* COMTE- twórca socjologii, "Kurs filozofii pozytywnej", przedmiotem badań jest społeczeństwo stanowiące zharmonizowaną całość i składające się z elementarnych cząstek zwanych rodzinami; obserwacja eksperyment, metoda porównawcza, analiza historyczna;

*LE PLAY-grupy społeczne, głównie klasa robotnicza

*SPENCER-"Zasady socjologii", zadaniem s. jest opis wyjaśnienie, zrozumienie;zbudowanie teoretycznego obrazu społ.

*SZKOŁA EKOLOGICZNA W USA(Park, Burgess) -człowiek jest częścią przyrody

*PARETO-teoria krążenia elit wyjaśniająca nierówności społecznych; proces dziejów to zmiana elit rządzących;

*DURKHEIM-s. jako nauka o faktach społecznych(religia, jezyk,prawo,moda),znajomośc tych faktów jako regulatorów zachowań zbiorowości umożliwia badaczom lepsze poznanie rzeczywistości społecznej.

*TONNIES- wyróżniał dwa typy i więzi zbiorowości- wspólnota i społeczeństwo;pokrewieństwo i sąsiedztwo;

*SIMMEL- s. powinna badać formy życia społecznego;niezaleznie od epoki histiorycznej i kregu kulturowego

*WEBER- przedmiotem badań są działania społeczne, czynności zorientowane na zachowania się ludzi.stworzyl typ idealny spoleczenstwa do którego dazymy.

Socjo w Polsce

*SKUPIŃSKI- ojciec s. polskiej; zajmował się społecznymi uwarunkowaniami jednostki ludzkiej i jej natury; praca i dążenie do wiedzy za główne normy życia społecznego;

*GUMPLOWICZ- nawiązywał do walki ras, konfliktu społecznego, funkcji państwa jako organizacji panowania jednej grupy nad drugą;

*LIMANOWSKI- idee socjalistyczne, demokracja i historia myśli społecznej;

*KELLES-KRAUZ- idee socjalistyczno-demokratyczne, ruchy rewolucyjne;

*PETRAŻYCKI-prawo to ważny czynnik determinujący życie społeczne;

*MALINOWSKI- kultura życia w społeczności;

*ZNANIECKI- twórca s. jako dyscypliny akademickiej; humanistyczna socjologia indukcyjna; zjawiska społ. oparte są na podstawach ludzkich, ich wartościach. Przedmiotem s. są 4 systemy (czynny, stosunki społ., osobowość i grupa społ.),metoda autobiograficzna oparta na pamiętnikach;

*KRZYWICKI- wiedza socjologiczna: obejmująca społ. wczesnych epok i współczesne społ. polskie.

*GRABSKI- socjologia wsi jako agronomia społ.

*BUJAK- obraz wsi polskiej i stosunki społ. zachodzące na wsi;

*CHAŁASIŃSKI- autobiografia, problemy wsi i chłopstwa, robotników, inteligencji, wychowania kultury narodu;

*SZCZURKIEWICZ- logiczne i metodologiczne słabości koncepcji socjologicznych;

*OSOWSKI- problematyka narodu, struktur społ.,formy życia, estetyka;

*OSOWSKA- moralność, normy etyczne;

*SZCZEPAŃSKI- twórca I podręcznika po wojnie, historia socjologii, wpływ urbanizacji na człowieka człowiek i naród.

3) Postawy praktyki i teoretyki w ocenie rzeczywistości

PRAKTYK:

- subiektywne wartościowanie rzeczywistości zgodne z własną postawą;

- aktualistyczna perspektywa- dostrzeganie tego, co najsilniej rysuje się w danej chwili;

- przesadny optymizm- zasłania możliwości głębszego przewidywania,łagodzi sytuacje niewiarygodne

- monizm przyczynowy i myślowy- dostrzeganie jednej podstawowej przyczyny w interpretowaniu zjawisk, brak jakichkolwiek powiązań;

- wieloznaczność terminów;

- rutyniarstwo w działaniu- autonomizacja działań.

- w działalności praktycznej posługujemy się srereotypami

TEORETYK:

- ścisłe i obiektywne ujmowanie zjawisk;

- unikanie subiektywnych wartości oraz stronienie od sympatii i apatii;

- transaktualna postawa, niezależna od aktualnych prądów i zainteresowań społ- politycznych;

- jednoznaczna terminologia;

- chłodne i czujne obserwowanie badanej rzeczywist.

Znajomość teorii w praktyce pomaga człowiekowi w racjonalnym orientowaniu się w problemach społeczno-

ekonomicznych. Trafniejsza diagnoza rzeczywistości, wybranie właściwych środków, przewidywanie następstw.

Obie te sfery działalnosci ludzkiej nie są racjonalnie uzasadnione,pochodzą raczej ze źródeł irracjonalnych.Dla dobra współpracy oprócz lojalności i tolerancji potrzebna jest rzeczowa,komplementarna i kontrolowana współpraca.

4) Społeczeństwo i jego struktura (Osowski,Warner,Mills,Marks)

Społeczeństwo(ZNANIECKI)- to kompleks grup współ- istniejących i krzyżujących się, podporządkowanych jednej grupie dominującej. Jest wielką zbiorowością terytorialną stanowiącą układ zamknięty, posiadającą własne cechy odrębności, dostępne badaniom empirycznym i historycz. struktura społeczna- to układ relacji między elementami społeczeństwa- status, rola, organizacja, grupy, instytucje. Według SZCZEPAŃSKKIEGO to sposób ułożenia i przyporządkowanie sobie członków, instytucji, grup oraz elementów tej grupy.

STRUKTURA- wewn zróżnicowanie wg różnych kryteriów:

-ekonomicznego, politycznego,kulturowego,demograficznego,zawodowego

Struktura społ- to układ jego części składowych,ich rozmieszczenie i powiązanie między sobą oraz społeczeństwem i całością. Oznacza układ różnych grup społecznych,instytucji społ. Oraz związków zachodzących między nimi.układ różnic wynikających z podziału pracy,układu władzy oraz społeczności interesu.

Wg.Osowskiego: jest składnikiem polskiej sytuacji oraz ujmowanie kultury społecznej przez klasy pozwala zaobserować ich przynależność do pewnych klas.Porównywanie sobie przeciwstawnych elementów struktury z różnych aspektów.Str.mają swoje ideologie,zainteresowania, pokazują pragnienia jednych grup.Stwarzają bariery pragnień.

-dychotomiczny- podział dwudzielny, bogaci-biedni, dobrzy-źli;

-gradacji prostej- ilościowe kryteria podziału społ., wykształcenie;

-gradacja syntetyczna- ilościowe mierniki połączone z wartościami jakościowymi, szlachetne pochodzenie.

Według Charles'a Mills'a społeczeństwo jest tak zróżnicowane, że tworzy specyficzne ugrupowania społeczne klasy, warstwy.

Wyróżnił 4 układy uwarstwienia: zawodowy, klasowy, prestiżu, władzy.

Klasa społeczna- zbiór ludzi, których łączy wspólnota pewnego losu.

Grupa społeczna- tożsamość społeczno- gospodarcza.

Struktura społeczno- zawodowa- to pojęcie używane w statystyce ludności, ekonomii i socjologii. Jej częścią składową jest kategoria społeczno- zawodowa. Polega na wyróżnieniu i wydzieleniu kategorii społeczno-zawodowych jako podstawowych części składowych społeczeństwa.

5) Proste zbiory społeczne i zbiorowości

ZBIORY SPOŁECZNE

Podstawą istnienia społ. i grup społ. jest człowiek. Zbiory ludzkie dzielą się na proste zbiory i zbiorowości społeczne.

Proste zbiory- to zbiory ludzi wydzielone w sensie dystrybutywnym w praktyce życia społ. ze względu na jakąś

wspólną cechę lub cechy, które są niezależne od ludzi.

Dzielą się na:

Zbiorowisko społeczne- to zbiór ludzi przebywających na określonym terytorium, możliwa jest bezpośrednia styczność osobników.

Kategoria społeczna- zbiór ludzi wydzielony w

sensie dystrybutywnym w praktyce życia społ. ze

względu na określone cechy demograficzne i zawodowe. Nie ma więzi społecznej.

Podział kategorii społecznej:

- płci

- stanu cywilnego

- wieku

- wykształcenia

- zawodu

- pokrewieństwa.

Typy psychospołeczne- zbiory ludzi wydzielonych w praktyce życia społ. ze względu na wykazywane przez te osoby właściwości i dyspozycje psychiczne, które oceniane są pozytywnie lub negatywnie od przeciętnych wzorów społecznych.

6) ZBIOROWOŚCI SPOŁECZNE

Są to zbiory ludzi, w których pomiędzy członkami zachodzą więzi społeczne, wzajemne oddziaływanie. Podstawą ich istnienia są grupy społeczne(formalna,nieformalna,pierwotna,wtórna,mała,duża). Zbiorowości o podobnych zachowaniach: zbiegowisko- przelotne skupienie od kilku do kilkudziesięciu osób zainteresowanych jednym zdarzeniem. Mogą wystąpić postawy i skłonności do wspólnego

działania, do zamienienia w tłum; tłum- przelotne zgromadzenie kilkuset osób. Występują więzi społeczne. Nie posiada norm organizacyjnych i moralnych. Czynniki kształtujące tłum: gniew, zemsta, krzywda, pęd do zdobyczy. Potrzebny jest przywódca. Zjawisko dezindywidualności.

Rodzaje tłumu:

- agresywny- atakujący jednostkę, grupy społ. i instytucje społeczno-polityczne , ekonomiczne

- uciekający, ogarnięty paniką- np. katastrofa żywiołowa

- nabywający, rabujący- w czasie kryzysów gosp., głodu

- demonstrujący- w celu potępienia, pogardy i protestu lub pochwały

publiczność- społeczna całość, nieograniczona ilościowo. Publiczność zebrana- zainteresowanie tym samym przedmiotem. Publiczność rozproszona- brak bezpośredniej styczności, np. słuchacze tej samej stacji radiowej.

Rodzina- mała duża, patriarchalna, matriarchalna

Zbiorowości o podobnej kulturze

7) Grupa społeczna i czynniki kształtujące grupę

To zbiór ludzi, obejmujący co najmniej trzy osoby i wykazujący w swoim współżyciu jakąś organizację społeczną.

Organizacja społeczna grupy-to zespół normatywnie wyznaczonych i sankcjonowanych stosunków społecznych.

Wyznaczniki grupy:

- co najmniej troje członków

- odrębność od innych grup świadomość "my"

- symbole, terytorium, idee

- zadanie i cele grupy

- organizacja grupy utożsamiana z jej strukturą-

pozycja, rola, władza, wzory działania, formy kontroli.

Para nie może być grupą społeczną, ponieważ nie ma tu wpływu osoby trzeciej. Układ stosunków w grupie:

Każda grupa aby trwać i rozwijać się musi posiadać więzi powodujące jej wewnętrzną spójność. Więź społeczna to całość stosunków, połączeń i zależności łączących ludzi w trwałe zbiorowości społeczne.

Między ludźmi powstają więzi osobiste i rzeczowe. Z więziami związek mają wzory społeczne. Więź społeczna to zespół norm określających te właściwości, które winien realizować każdy osobnik danej grupy(styczność przestrzenna, psychiczna, społeczna)

Wzory i role społeczne

Wzór społ-zespół norm określający te właśności, które winien wykazać i te zachowania,które winien realizować każdy osobnik należący do danej grupy.Mogą być ogólne, szczegółowe, przeciętne, idealne pozytywne, negatywne. W grupie wyst. Wzory fizyczne ludzi, stopy życiowej,obyczajowe,f-kcji zawodowych,zainteresowań kulturalnych. Realizacja tych wzorów powstępowania członka grupy zgodnie z przyjętymi przez dany wzór wymaganiami i normami to pełnienie roli społecznej (ojca, kierownika).Nad realizacją ról czuwa system kontroli społecznej.

Rodzaje grup społecznych:

- małe- kilka-kilkadziesiąt osób, przywództwo

- duże

- pierwotne- małe zbiorowości, więź społeczno-psychiczna, emocjonalna;

- wtórne- zbiorowości osób zaangażowane do uzyskania odpowiednich celów, organizacje zawodowe, polityczne;

hobbistyczne, gangi.

-formalne- celowo zamierzone,zorg.administracyjnie na podst.obow.przepisów prawnych,schematów organizacyjnych, tworzone w celu realizacji potrzeb swoich członków

-nieformalne- spontaniczne ,obok norm prawnych, tworzone pod wpływem działania motywów, celu zaspokojenia potrzeb społecznych i osobistych.

8) RODZINA

Rodzina-to grupa złożona z osób połączonych więziami małżeństwa, rodzicielstwa, pokrewieństwa, powinowactwa lub adopcji. Jest to grupa pierwotna mała. Zanik przywództwa, jest wyraźny podział pokoleniowy oraz intymność stosunków. Silna spójność wewnętrzna. Jest podstawową grupą społeczną, w której młody człowiek zdobywa pierwszą wiedzę o życiu społecznym. Powstaje dzięki małżeństwu-warunek konieczny.

Są dwa rodzaje więzi:

- małżeńska

- między dziećmi a rodzicami(pokrewieństwa).

Pokrewieństwo może być rzeczywiste i zastępcze. Więź powinowactwa- małżeństwo innych swych krewnych, np. szwagier, teść, zięć. Pokrewieństwo może zachodzić w linii wstępnej(rodzice, dziadkowie, pradziadkowie) oraz w linii zstępnej(rodzice, dzieci, wnuki). Obie występują w linii prostej. W linii bocznej występują ciotki, wujkowie, kuzynowie.

Rodziny dzielą się na:

poligamiczne(poliandria i poliginia), monogamiczne.

Są małżeństwa:

endogamiczne- z tej samej grupy, egzogamiczne.

Uwzględniając liczbę członków wyróżnia się rodziny:

małe(nuklearne- 2 pokolenia) ,duże(wielkie- min 3 pokolenia)

Ze względu na sposób dziedziczenia pozycji społecznej wyróżnia się rodzinę:

patrylinearną (po ojcu) ,matrylinearną (po matce).

Ze względu na hierarchię prestiżu i władzy wyróżnia się rodziny:

patriarchalne. ,matriarchalne ,egalitarne(mąż i żona mają równe prawa).

Ze względu na fakt zamieszkiwania małżeństwa wyróżnia się rodziny:

matrylokalne (w domu matki panny młodej) patrylokalne (w domu ojca pana młodego).

Ze względu na kryterium typu społeczności lokalnej:

rodzina miejska- bardziej zróżnicowana struktura zawodowa, wyższy poziom wykształcenia, istnienie

tzw. czasu wolnego,

rodzina wiejska- bardziej tradycyjna i zwarta, związek z gospodarstwem.

Ze względu na kryteria ekonomiczno-społeczno-kulturowe wyróżnia się rodziny:

robotnicze, chłopskie, inteligenckie, chłopsko-robotniczą, drobnokapitalistyczną.

Funkcje rodziny:

materialno - ekonomiczna, opiekuńczo- zabezpieczająca prokreacyjna- ciągłość biologiczna ,seksualna

legalizacyjno- kontrolna- sprawowanie kontroli postępowania, prawna, obyczajowa, moralna, religijna;

socjalizacyjna- przygotowanie dzieci do samodzielnego pełnienia ról społecznych

stratyfikacyjna- zdeterminowanie pozycji społecznej członków w strukturze społecznej; kulturalna

rekreacyjno- towarzyska ,emocjonalno- ekspresyjna- zaspokojenie emocjonalnych potrzeb, potrzeba wyrażania osobowości jednostek.

W rodzinach mogą występować zjawiska patologiczne przejawiające się w konfliktach, napięciach , kryzysach.

Konflikty są starciem wywołanym rozbieżnościami postaw, celów, sposobów działania. Napięcie to trwały konflikt.

9) Rodzina jako instytucja społeczna

10) Duże grupy społeczne i ich cechy

Duże grupy stanowią złożone i skomplikowane układy grup małych i pośrednich. W grupach tych ważną rolę odgrywają elementy materialne, ich majątek (terytorium,budynki), wyznawane symbole i wartości oraz zinstutucjonalizowane formy działalności, które razem ułożone tworzą funkcjonującą i zmieniającą się caość.

11) Naród i czynniki narodowotwórcze

NARÓD-to grupa osób ludzi historycznie uformowanych na określonym etapie rozwoju elementów etnicznych,

posiadająca zwarte terytorium, swoistą kulturę, gospodarkę i organizację polityczną. Jest zbiorowością stanowiącą zamknięcie łańcucha rozwojowego. Przesłanki i powstania N.:

-ekonomiczne-gospodarka towarowo-pieniężna,

-przemiany społeczno-polityczne- feudalizm à kapitalizm

-środowisko geograficzne- terytorium

-idea ojczyzny

Czynniki narodotwórcze:

Ø język-warunek konieczny, ale wspólnota językowa

nie jest koniecznym atrybutem narodu;

Ø państwo

Ø gospodarka- stosunki i współzależności ekonomicz.

Ø elementy społeczno- kulturowe;

Ø świadomość narodowa- składają się na nią: przekonania, wartości, oceny. Wyraża się w niej poczucie wspólnoty i solidarności z określonym narodem oraz towarzyszące mu poczucie odrębności wobec innych państw;

Ø charakter narodowy- właściwości psychiczne, osobowościowe, polityczne, kulturowe, nawyki.

12) Osobowość społeczna

osobowość-to całokształt względnie stałych, choć stale zmieniających się cech jednostki. W ujęciu socjologicznym osobowość jest cechą kulturową będącą wyrazem wzoru, do którego osiągnięcia zmierzał proces wychowania i samowychowania. Terminu osobowość używa się w 3 znaczeniach:

-na określenie tego, co warunkuje jedność i toąsamość istoty ludzkiej,

-na określenie wzoru idealnego, do którego zmierza proces wychowania,

-na określenie układu stałych cech lub mechanizmów wewnętrznych regulujących zachowania się człowieka.

Osobowość społeczna- ogół społecznych wzorów, jakie realizuje i ról, jakie pełni jednostka wobec innych ludzi jako

członków społeczeństwa. Składniki osobowości to: potrzeby, motywacje, zainteresowania, poglądy, wartości, postawy, mechanizm kontroli, temperament, zdolności i inteligencja. elementy składowe osobowości dzieli się na:

biogenne- przekazywane dziedzicznie: własności  anatomiczne, wzrost, budowa organizmu, fzijologia, psychogenne- pamięć, wola, wyobraźnia, uczucia, inteligencja, spostrzegawczość, temperament. Najważniejsze to:

-temperament- zespół cech wrodzonych, tworzących psychiczną podbudowę osobowości, emocjonalność, aktywność, oddźwiękowość

-charakter- nadbudowa temperamentu, względnie trwałe cechy psychiczne zależne od warunków społecznych

-intelekt- obejmuje zdolności i zainteresowania, socjogenne- 4 elementy: 1)kulturowy ideał osobowości,

2)role społeczne pełnione w grupach społeczn. 3)jaźń subiektywna- wyobrażenie o własnej osobie pod wpływem innych, 4)jaźń odzwierciedlona- wyobrażenia o sobie odczytane z wyobrażeń innych ludzi o nas.

TYPY OSOBOWOŚCI

typy osobowości wg Hipokratesa:

Ø sangwinik- człowiek łatwo zapalający się i łatwo gasnący, żywe usposobienie, aktywny, ale nie wytrwały

Ø choleryk- też pobudliwy, ale wytrwały;

Ø flegmatyk- mało pobudliwy, ale wytrwały;

Ø melancholik- słabo reagujący uczuciowo i mało aktywny, ale wytrwały.

Hipokrates za podstawę klasyfikacji przyjął cechy: emocjonalność, aktywność i oddźwiękowość.

Biologiczne typy osobowości(Kretchmer):

- pykniczny,

- asteniczny,

- atletyczny,

- dysplastyczny.

Według Junga są dwa typy osobowości:

introwertyk (całą energie obraca do wewnątrz)

ekstrawertyk (na zewnątrz)

Są cztery podtypy: myślący, uczuciowy, intuitywny i Zmysłowy.

Klasyfikacja wg Znanieckiego:

Ø człowiek pracy

Ø człowiek zabawy

Ø człowiek dobrze wychowany

Ø człowiek zboczeniec.

Człowiek jest istotą społeczną i dlatego trudno się doszukać w nim stałej, niezmiennej osobowości. Społeczeństwo

stwarza warunki pozwalające na utrzymanie fizycznej egzystencji człowieka oraz umożliwia mu rozwinięcie zdolności psychicznych, nabycie wiedzy, wyrobienie postaw regulujących i ułatwiających zachowanie się.

13) Kierunek rasowo-antropologiczny

struktura społ i rozwój społeczeństwa zależy od rasy, dziedziczności i doboru.

Cała ludzkość w przestrzeni i w czasie dzieli się na rasy antropologiczne tzn zbiory ludzi posiadających takie same wrodzone,dziedziczne i jakościowo niezmienne cechy somatyczne i psychiczne.

Między cechami somatycznymi i psychicznymi zachodzi ścisła korelacja, tzn ze cechom somatycznym towarzysza pewne cechy psychiczne.

Dziedziczne cechy biopsychiczne wyznaczaja gospodarkę, ustrój społ i kulturę.

Rasy są nie tylko różne, ale i nierówne, co do wartości, tzn są rasy bardziej i mniej wartościowe, uzdolnione, wyższe i niższe.

-Artur hr. Gobineau (nierównośc ras to nierówność narodów, obecną cywilizację tworzy rasa aryjska, słowiańska najgorsza, zniknie rasa aryjksa to zniknie postęp)

- de Lapango (teorie oparte na autropometrii, tworzy rasy w europie- czysta aryjska, rasa wladcow, rasa alpejska, srodziemnomorska; zmiany ludnosci to wplyw srodowiska geograficznego, selekcji spolecznej, militarne, polityczne, religijne, moralne, prawne,ekonomiczne) Selekcja społeczna jest najważniejsza, tworzy rozwój lub degenerację ras.

- Otto Amman (wyjaśnia genezę uwarstwień społecznych, podział społeczeństwa, stosuje terie darwina - walka o byt, dziedziczenie, nierównośc uzdolnien jednostek, współzawodnictwo, walka o byt, każda jednostka zajmuje pozycję społeczną, pełni funkcję odpowiadajaca jej wrodzonym właściwościom i uzdolnieniom, krażenie „genetycznych elit” miedzy miastem a wsia, tworzyc instytucje sprzyjajce pojawieniu się jednostek wybitnych)

- F. Golton (ludzie sa nierwoni i roznia się cechami somatycznymi i psychicznymi, barwa skory, wlosow, stanem zdrowia, inteligencja, sila intelektu, roznice sa uwarunkowane wplywem srodowiska i dziedziczenia, najwiazniejszy wplyw dziedzicznosci - „ z wrodzonej miernoty nie uczyni się geniusza”

- Pearson (postep albo degeneracja spolecvzenstwa zalezy od biologicznego ich składu, jeżeli selekcje spol sprzyjaja rozmnazaniu się biologicznie wartosciowych ras to spol. I jego kultura się rozwija, malzenstwa mieszane zakazane)

KRYTYKA- CELE

- nie maja dostatecznego uzasadnienia teorytecznego i empirycznego ze wzgl na niedostatek metody

- bezpodstawne zalozenia, ze odmienne cechy psychiczne raz ulegaja wartosciowaniu akcjologicznemu na nizsze i wyzsze, a tym samym wplywaja na dynamike rozwoju spolecznego,

- dlugogłowośc

- genotym psychiczny nie jest jednoznacznie zdeterminowany przez genotym psychofizyczny

14) Metody badań

W socjologicznych badaniach empirycznych wyróżnia się b.weryfikacyne i diagnostyczne.