OSTRE NIEDOKRWIENIE TĘTNICZE

Ostre niedokrwienie kończyn - definicja

Ostrym niedokrwieniem nazywa się jakiekolwiek nagłe pogorszenie ukrwienia kończyny grożące jej utratą.

Przyczyny

Zator 45%

Zakrzep 35%

Uraz 17%

Inne 3%

Zator, zakrzep-wywiad i objawy:

nagły, silny ból kończyny

zblednięcie i ochłodzenie kończyny

brak tętna poniżej zatoru lub zakrzepu

zaburzenia czucia powierzchniowego

osłabienie mięśni - brak ruchów czynnych

obrzęk kończyny - brak ruchów biernych

plamy opadowe,pęcherze, martwica

Zator tętniczy:

Czop przeniesiony z prądem krwi, który

zwykle zatrzymuje się na rozwidleniu tętnic.

Najczęściej dotyczy:

tętnicy udowej ok.40%

tętnicy podkolanowej ok. 15%

tętnicy ramiennej ok. 10%

aorty ok. 10%

tętnicy biodrowej wspólnej

tętnic goleni

tętnicy podobojczykowej i pachowej

Przyczyny zatorów:

zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków)

zawał mięśnia sercowego

wady zastawkowe

zapalenie wsierdzia

tętniak naczyń obwodowych (zwłaszcza t. podkolanowa)

zmiany miażdżycowe

zmiany nowotworowe

Ostra zakrzepica tętnicza-przyczyny

Zwolnienie przepływu

Spadek RR

Zmniejszenie rzutu serca

Odwodnienie

Nadkrzepliwość, nadużywanie preparatów sporyszu, zakrzepica tętniaka t. podkolanowej/ 10% przyp ONK w wieku podeszłym/

Zmiany rozpoczynają się na blaszce miażdżycowej

Ocena stopnia ostrego niedokrwienia kończyny:

I st. - ból, brak tętna, śladowa gra naczyniowa

II st. - porażenie czucia i ruchów

III st. - stężenie mięśni

IV st. - plamy opadowe, pęcherze, martwica skóry

Badania dodatkowe:

badanie dopplerowskie

arteriografia

Badania laboratoryjne:

d-dimery

grupa krwi

morfologia

układ krzepnięcia

gazometria

EKG

Leczenie

Bezpośrednio po rozpoznaniu ostrego niedokrwienia kończyny należy podać dożylnie heparynę ok. 1,5 mg/kg mc./5000j/

leki przeciwbólowe

tlenoterapia bierna

zwiekszenie perfuzji tkankowej poprzez: utrzymywanie kończyny poniżej poziomu ciała, unikanie zewnętrznego ucisku, unikanie skrajnych temperatur,

nie ma dowodów , że leki naczyniowe lub sympatektomia mają korzystny wpływ w ONK.

Leczenie

I i II stopień niedokrwienia:

embolektomia, jeżeli wynik zabiegu jest dobry to dalsze leczenie p/zakrzepowe/

lub w wybranych przypadkach fibrynoliza miejscowa +PTA, przezskórna trombektomia aspiracyjna /PAT/ lub mechaniczna /PMT/

III stopień niedokrwienia:

embolektomia + fasciotomia, jeżeli brak efektu to amputacja

IV stopień niedokrwienia:

• amputacja kończyny

Ostre niedokrwienie jelit

Przyczyny to zator, zakrzep, tętniak rozwarstwiający aorty, uraz t. krezkowej

hipoperfuzja (20-30%)

zamknięcie odpływu krwi: zakrzepica żył krezkowych, zapalenie trzustki, nadciśnienie wrotne, nieswoiste zapalenia jelit itp.

Objawy

Objawy:silny ból w śródbrzuszu, początkowo nadmierna perystaltyka stopniowo zanika ,ból początkowo kolkowy potem stały nie ustępuje nawet po narkotycznych lekach p. bólowych. Skąpe objawy miejscowe w badaniu fizykalnym. biegunkowe stolce z domieszką krwi. Potem objawy rozlanego zapalenia otrzewnej i objawy wstrząsu.

Ostre niedokrwienie jelit c.d.

Rozpoznanie jest trudne i zwykle zbyt późne.

Badaniem z wyboru powinna być angiografia trzewna

USG mało przydatne, rtg jamy brzusznej -w późnym okresie cechy niedrożności jelit

TK, MRI

Leczenie zatorów : embolektomia , resekcje jelit w granicach dobrze ukrwionych.